マハーバーラタ · 章 13.97
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.97.1
इदं देयमिदं देयमितीयं श्रुतिचोदनात् ।
बहुदेयाश्च राजानः किंस्विद्देयमनुत्तमम् ॥ १३.९७.१ ॥
「これは施すべきだ、これは施すべきだ」——聖典の教えによりそう説かれる。王には施すべきものが多くある。では、最上の布施とは何か。
13.97.2
अति दानानि सर्वाणि पृथिवीदानमुच्यते ।
अचला ह्यक्षया भूमिर्दोग्ध्री कामानिहोत्तमान् ॥ १३.९७.२ ॥
あらゆる布施の中で、大地の布施こそ最上と説かれる。大地は動かず、尽きることなく、ここでは最上の願いを搾り出す乳牛なのである。
13.97.3
दोग्ध्री वासांसि रत्नानि पशून्व्रीहियवांस्तथा ।
भूमिदः सर्वभूतेषु शाश्वतीरेधते समाः ॥ १३.९७.३ ॥
大地を施す者は、すべての生き物の中で、衣服・宝石・家畜・稲・大麦を与える乳牛のようなものである。彼は永遠の歳月にわたり栄える。
13.97.4
यावद्भूमेरायुरिह तावद्भूमिद एधते ।
न भूमिदानादस्तीह परं किञ्चिद्युधिष्ठिर ॥ १३.९७.४ ॥
この大地の寿命が続く限り、大地を施す者は栄える。ユディシュティラよ、この世では大地の布施より高いものは何もない。
13.97.5
अप्यल्पं प्रददुः सर्वे पृथिव्या इति नः श्रुतम् ।
भूमिमेव ददुः सर्वे भूमिं ते भुञ्जते जनाः ॥ १३.९७.५ ॥
私たちは、誰もが大地のわずかな部分でも施すと聞いている。大地そのものを施す者こそ、大地を享受するのだ。
13.97.6
स्वकर्मैवोपजीवन्ति नरा इह परत्र च ।
भूमिः पतिं महादेवी दातारं कुरुते प्रियम् ॥ १३.९७.६ ॥
人は此世でも来世でも、自らの行為によってのみ生きる。大地、大女神は、施す者を愛しい夫とするのである。
13.97.7
य एतां दक्षिणां दद्यादक्षयां राजसत्तम ।
पुनर्नरत्वं सम्प्राप्य भवेत्स पृथिवीपतिः ॥ १३.९७.७ ॥
王の中の最良者よ。この尽きることなき布施（土地）を施す者は、再び人身を得て大地の主となる。
13.97.8
यथा दानं तथा भोग इति धर्मेषु निश्चयः ।
सङ्ग्रामे वा तनुं जह्याद्दद्याच्च पृथिवीमिमांम् ॥ १३.९७.८ ॥
布施に応じて享受があるというのが、諸法における確定した結論である。戦場で身を捨てるか、この大地を施すべきである。
13.97.9
इत्येतत्क्षत्रबन्धूनां वदन्ति परमाशिषः ।
पुनाति दत्ता पृथिवी दातारमिति शुश्रुम ॥ १३.९७.९ ॥
武士階級の親族たちはこのような最上の祝福を述べる。施された大地は施主を清めると、我々は聞いている。
13.97.10
अपि पापसमाचारं ब्रह्मघ्नमपि चानृतम् ।
सैव पापं प्लावयति सैव पापात्प्रमोचयेत् ॥ १३.९७.१० ॥
罪深い行いの者、バラモンを殺した者、虚言者であっても、その大地こそが彼の罪を洗い流し、罪から解放する。
13.97.11
अपि पापकृतां राज्ञां प्रतिगृह्णन्ति साधवः ।
पृथिवीं नान्यदिच्छन्ति पावनं जगती यतः ॥ १३.९७.११ ॥
罪を犯した王の布施さえ、善人は受け取る。彼らはこの大地以外何も望まない。世界の大地は浄化するものだからである。
13.97.12
नामास्याः प्रियदत्तेति गुह्यं देव्याः सनातनम् ।
दानं वाऽप्यथवाऽदानं नामास्याः प्रथमप्रियम् ॥ १३.९७.१२ ॥
これが女神の秘められた永遠の名、「プリヤダッタ（愛されて施された者）」である。布施であれ不布施であれ、彼女の最初の愛された名はこれである。
13.97.13
य एतां विदुषे दद्यात्पृथिवीं पृथिवीपतिः ।
पृथिव्यामेतदिष्टं स राजा राज्यमितो व्रजेत् ॥ १३.९७.१३ ॥
この大地を賢者に施す地の主は、地上で愛される王となり、ここから王国へ至る。
13.97.14
पुनश्चासौ जनिं प्राप्य राजवत्स्यान्न संशयः ।
तस्मात्प्राप्यैव पृथिवीं दद्याद्विप्राय पार्थिवः ॥ १३.९७.१४ ॥
再び生を得て、彼は王のようになるであろう、疑いはない。ゆえに地の主は大地を得たならば、バラモンに施すべきである。
13.97.15
नाभूमिपतिना भूमिरधिष्ठेया कथञ्चन ।
न च वस्त्रेणि वा गूहेदन्तर्धानेन वा चरेत् ॥ १३.९७.१५ ॥
地の主でない者は、いかなる方法でも土地を占有してはならない。布で覆ってはならず、姿を隠して歩いてもならない。
13.97.16
ये चान्ये भूमिमिच्छेयुः कुर्युरेवं न संशयः ।
यः साधोर्भूमिमादत्ते न भूमिं विन्दते तु सः ॥ १३.९७.१६ ॥
他にも土地を望む者は、このようにすべきである。疑いはない。善人の土地を取る者は、土地を得ることがない。
13.97.17
भूमिं दत्त्वा तु साधुभ्यो विन्दते भूमिमुत्तमाम् ।
प्रेत्य चेह च धर्मात्मा सम्प्राप्नोति महद्यशः ॥ १३.९७.१७ ॥
善人に土地を施す者は、最上の土地を得る。死後も、この世でも、法の心を持つ者は大いなる名声を得る。
13.97.18
एकाहारकरीं दत्त्वा षष्ठिसाहस्रमूर्ध्वगः ।
तावत्या हरणे पृथ्व्या नरकं द्विगुणोत्तरम् ॥ १३.९७.१८ ॥
一食分の草を食べる牛を施す者は六万年上昇する。しかし同じだけの土地を奪えば、地獄はそれより二倍も大きい。
13.97.19
यस्य विप्रास्तु शंसन्ति साधोर्भूमिं सदैव हि ।
न तस्य शत्रवो राजन्प्रशंसन्ति वसुन्धराम् ॥ १३.९७.१९ ॥
バラモンたちが善人に対して常に大地の布施を称える人の、王よ、その敵たちさえも大地を称えるのです。
13.97.20
यत्किञ्चित्पुरुषः पापं कुरुते वृत्तिकर्शितः ।
अपि गोचर्ममात्रेण भूमिदानेन पूयते ॥ १३.९७.२० ॥
生計に困窮して人がどんな罪を犯しても、牛皮ほどの広さの土地の布施によってさえ、その人は清められるのです。
13.97.21
येऽपि सङ्गीर्णाकर्माणो राजानो रौद्रकर्मिणः ।
तेभ्यः पवित्रमाख्येयं भूमिदानमनुत्तमम् ॥ १३.९७.२१ ॥
行いが混じり、残酷な行為をする王たちにとっても、大地の布施こそが最上の浄化であると告げられるべきです。
13.97.22
अल्पान्तरमिदं शश्वत्पुराणा मेनिरे जनाः ।
यो यजेताश्वमेधेन दद्याद्वा साधवे महीम् ॥ १३.९७.२२ ॥
古の人々は、これはわずかな違いだと常に考えていました。馬祠を行う者と、善人に大地を与える者との違いです。
13.97.23
अपि चेत्सुकृतं कृत्वा शङ्केरन्नपि पण्डिताः ।
अशंक्यमेकमेवैतद्भूमिदानमनुत्तमम् ॥ १३.९७.२३ ॥
善行を積んだ後でも学者が疑うことがあるとしても、この一つ、大地の布施こそが最上であり、これには疑いがありません。
13.97.24
सुवर्णं रजतं वस्त्रं मणिमुक्तावसूनि च ।
सर्वमेतन्महाप्राज्ञो ददाति वसुधां ददत् ॥ १३.९७.२४ ॥
金、銀、衣服、宝石、真珠、財宝、これらすべてを、大いに賢い人は大地を施しながら施すのです。
13.97.25
तपो यज्ञः श्रुतं शीलमलोभः सत्यसन्धता ।
गुरुदैवतपूजा च एता वर्तन्ति भूमिदम् ॥ १३.९७.२५ ॥
苦行、祭祀、聖典の学び、徳行、無貪、真実への堅固さ、師と神々への崇拝——これらはすべて大地を施す者のうちにある。
13.97.26
भर्तुनिःश्रेयसे युक्तास्त्यक्तात्मानो रणे हताः ।
ब्रह्मलोकगताः सिद्धा नातिक्रामन्ति भूमिदम् ॥ १३.९७.२६ ॥
主君の至福のために身を捧げ、戦場で命を捨てて斃れた者たちは、梵天界に至った成就者となっても、大地を施す者を超えることはない。
13.97.27
यथा जनित्री स्वं पुत्रं क्षीरेण भरते सदा ।
अनुगृह्णाति दातारं तथा सर्वरसैर्मही ॥ १३.९७.२७ ॥
母がいつも自分の子を乳で育てるように、大地はあらゆる滋味で施す者に恵みを与える。
13.97.28
मृत्युर्वैकिंकरो दण्डस्तापो वह्नेः सुदारुणः ।
घोराश्च वारुणाः पाशा नोपसर्पन्ति भूमिदम् ॥ १३.९७.२८ ॥
死、ヤマの従者、罰の杖、火の極めて恐ろしい熱、ヴァルナの恐ろしい縄は、大地を施す者に近づかない。
13.97.29
पितॄंश्च पितृलोकस्थान्देवलोके च देवताः ।
सन्तर्पयति शान्तात्मा यो ददाति वसुन्धराम् ॥ १३.९७.२९ ॥
心の静かな者が大地を施せば、父祖の世界の祖霊と神々の世界の神々を満足させる。
13.97.30
कृशाय म्रियमाणाय वृत्तिग्लानाय सीदते ।
भूमिं वृत्तिकरीं दत्त्वा सत्री भवति मानवः ॥ १३.९७.३० ॥
痩せ衰え、死にかけ、生計を失って弱り、沈み込む者に、生計を与える土地を施す人は、施与者となる。
13.97.31
यथा धावति गौर्वत्सं स्रवन्ती वत्सला पयः ।
एवमेव महाभाग भूमिर्भरति भूमिदम् ॥ १३.९७.३१ ॥
乳を出す雌牛が子牛へ走り、愛情から乳を流すように、ああ大いなる幸福者よ、大地は土地を施す者を養う。
13.97.32
हलकृष्टां महीं दत्त्वा सबीजां सफलामपि ।
सोदकं वाऽपि शरणं तथा भवति कामदः ॥ १३.९७.३२ ॥
鋤で耕され、種と実りのある、あるいは水を備えた土地を施すなら、それは庇護となり願いを叶えるものとなる。
13.97.33
ब्राह्मणं वृत्तसम्पन्नमाहिताग्निं शुचिव्रतम् ।
नरः प्रतिग्राह्य महीं न याति यमसादनम् ॥ १३.९७.३३ ॥
善行を備え、聖火を守り、清浄な誓いを持つバラモンに土地を施した人は、ヤマの住処へ行かない。
13.97.34
यथा चन्द्रमसो वृद्धिरहन्यहनि जायते ।
तथा भूमिकृतं दानं सस्येसस्ये विवर्धते ॥ १३.९७.३४ ॥
月の満ちていくように日ごとに増すものだが、土地の布施もまた、作物の実るごとに増していく。
13.97.35
अत्र गाथा भूमिगीताः कीर्तयन्ति पुराविदः ।
याः श्रुत्वा जामदग्न्येन दत्ता भूः काश्यपाय वै ॥ १३.९७.३५ ॥
ここで古の知者たちは大地が歌った詩句を語る。それを聞いたジャマダグニの子は、大地をカーシュヤパに施した。
13.97.36
मामेवादत्त मां दत्त मां दत्त्वा मामवाप्स्यथ ।
अस्मिँल्लोके परे चैव तद्दत्तं जायते पुनः ॥ १३.९७.३६ ॥
「私を取れ、私を与えよ、私を施して、私を得るであろう」——この世でも来世でも、その布施は再び実を結ぶ。
13.97.37
य इमां व्याहृतिं वेद ब्राह्मणो वेदसम्मिताम् ।
श्राद्धस्य हूयमानस्य ब्रह्मभूयं स गच्छति ॥ १३.९७.३७ ॥
ヴェーダに等しいこのヴィヤーハリティを知るバラモンは、シュラーッダで供物が捧げられるとき、ブラフマンの境地に至る。
13.97.38
कृत्यानामभिशप्तानामरिष्टशमनं महत् ।
प्रायश्चित्तं महीं दत्त्वा पुनात्युभयतो दश ॥ १३.९७.३८ ॥
害をなす呪法と呪詛に苦しむ者にとって、これは災いを鎮める大いなる贖罪である。大地を布施すれば、両側の十世代を浄化する。
13.97.39
पुनाति य इदं वेद वेदवादं तथैव च ।
प्रकृतिः सर्वभूतानां भूमिर्वै शाश्वती मता ॥ १३.९७.३९ ॥
これとヴェーダの教えを知る者は清浄となる。大地そのものが一切の衆生の根源であり、永遠であると考えられている。
13.97.40
अभिषिच्यैव नृपतिं श्रावयेदिममागमम् ।
यथा श्रुत्वा महीं दद्यान्नादद्यात्साधुतश्च तां ॥ १३.९७.४० ॥
王に灌頂を施した後、この伝承を聞かせるべきである。聞いた王は大地を布施し、不当な仕方でそれを受け取らないようになるためである。
13.97.41
सोऽयं कृत्स्नो ब्राह्मणार्थो राजार्थश्चाप्यसंशयः ।
राजा हि धर्मकुशलः प्रथमं भूतिलक्षणम् ॥ १३.९७.४१ ॥
この全体の事柄は、疑いなくバラモンと王の双方の利益に関わる。法に通じた王こそ、繁栄の第一の徴しである。
13.97.42
अथ येषामधर्मज्ञो राजा भवति नास्तिकः ।
न ते सुखं प्रबुध्यन्ति न सुखं प्रस्वपन्ति च ॥ १३.९७.४२ ॥
一方、王が法を知らず無信仰である者たちは、安らかに目覚めることも、安らかに眠ることもない。
13.97.43
सदा भवन्ति चोद्विग्नास्तस्य दुश्चरितैर्नराः ।
योगक्षेमा हि बहवो राष्ट्रं नास्याविशन्ति तत् ॥ १३.९७.४३ ॥
彼の悪行によって人々は常に動揺し、多くのヨーガ・クシェマは彼の国に入らない。
13.97.44
अथ येषां पुनः प्राज्ञो राजा भवति धार्मिकः ।
सुखं ते प्रतिबुध्यन्ते सुसुखं प्रस्वपन्ति च ॥ १३.९७.४४ ॥
しかし、賢明で正しい王を持つ人々は、幸福に目覚め、とても安らかに眠る。
13.97.45
तस्य राज्ञः शुभे राज्ये कर्मभिर्निर्वृता नराः ।
योगक्षेमेण वृष्ट्या च विवर्धन्ते स्वकर्मभिः ॥ १३.९७.४५ ॥
その王の吉祥な国では、人々は自らの行為に満足し、ヨーガ・クシェマと雨によって、自らの業によって繁栄する。
13.97.46
स कुलीनः स पुरुषः स बन्धुः स च पुण्यकृत् ।
स दाता स च विक्रान्तो यो ददाति वसुन्धरां ॥ १३.९७.४६ ॥
大地を施す者こそ、高貴な人であり、真の人であり、親族であり、功徳を積む者であり、施し手であり、勇者である。
13.97.47
आदित्या इव दीप्यन्ते तेजसा भुवि मानवाः ।
ददन्ति वसुधां स्फीतां ये वेदविदुषि द्विजे ॥ १३.९७.४७ ॥
地上の人々は太陽のように輝く。すなわち、ヴェーダに通じた再生族に豊かな大地を施す者たちである。
13.97.48
यथा सस्यानि रोहन्ति प्रकीर्णानि महीतले ।
तथा कामाः प्ररोहन्ति भूमिदानसमार्जिताः ॥ १३.९७.४८ ॥
地表にまかれた作物が芽吹くように、大地の布施によって得られた願いも芽吹く。
13.97.49
आदित्यो वरुणो विष्णुर्ब्रह्मा सोमो हुताशनः ।
शूलिपाणिश्च भगवान्प्रतिनन्दन्ति भूमिदम् ॥ १३.९७.४९ ॥
太陽、ヴァルナ、ヴィシュヌ、ブラフマー、ソーマ、火、そして三叉戟を持つ尊き神も、土地を施す者を喜び迎える。
13.97.50
भूमौ जायन्ति पुरुषा भूमौ निष्ठां व्रजन्ति च ।
चतुर्विधो हि लोकोऽयं योऽयं भूमिगुणात्मकः ॥ १३.९७.५० ॥
人は大地に生まれ、大地において最後の安住に至る。大地の性質からなるこの四種の世界はこのようなものである。
13.97.51
एषा माता पिता चैव जगतः पृथिवीपते ।
नानया सदृशं भूतं किञ्चिदस्ति जनाधिप ॥ १३.९७.५१ ॥
この大地こそ世界の母であり父である、大地の主よ。人の主よ、存在するもので彼女に並ぶものは何もない。
13.97.52
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
बृहस्पतेश्च संवादमिन्द्रस्य च युधिष्ठिर ॥ १३.९७.५२ ॥
この件についても古い物語が引かれる、ユディシュティラよ。ブリハスパティとインドラの対話である。
13.97.53
इष्ट्वा क्रतुशतेनाथ महता दक्षिणावता ।
मघवा वाग्विदांश्रेष्ठं पप्रच्छेदं बृहस्पतिम् ॥ १३.९७.५३ ॥
百の祭式を行い、多大な布施を捧げた後、マグハヴァン（インドラ）は弁舌の達人の中で最も優れたブリハスパティに、これを尋ねた。
13.97.54
भगवन्केन दानेन स्वर्गतः सुखमेधते ।
यदक्षयमहार्यं च तद्ब्रूहि वदतांवर ॥ १३.९७.५४ ॥
尊き方よ、天界に行った者は、どのような布施によって幸福のうちに栄えるのか。不滅で最も優れたものとは何か。話者の中で最も優れた方よ、それをお教えください。
13.97.55
इत्युक्तृः स सुरेन्द्रेण ततो देवपुलोहितः ।
बृहस्पतिर्बृहत्तेजाः प्रत्युवाच शतक्रतुम् ॥ १३.९७.५५ ॥
神々の王にそう問われると、神々の司祭で大いなる威光を持つブリハスパティは、シャタクラトゥ（インドラ）に答えた。
13.97.56
सुवर्णदानं गोदानं भूमिदानं च वृत्रहन् ।
विद्यादानं च कन्यानां दानं पापहरं परम्।
दददेतान्महाप्राज्ञः सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ १३.९७.५६ ॥
金の布施、牛の布施、土地の布施、知識の布施、そして娘の布施——これらは罪を滅ぼす最上の布施である。ヴリトラの殺害者よ、これらを施す大賢者は、すべての罪から解放される。
13.97.57
न भूमिदानाद्देवेन्द्र परं किञ्चिदिति प्रभो ।
विशिष्टमिति मन्येऽहं यता प्राहुर्मनीषिणः ॥ १३.९७.५७ ॥
神々の王よ、主よ、土地の布施より優れたものは何もない。賢者たちがそう言っているので、私はこれを特に優れたものと考える。
13.97.58
ब्राह्मणार्थे गवार्थे वा राष्ट्रघातेऽथ स्वामिनः ।
कुलस्त्रीणां परिभवे मृतास्ते भूमिपैः समाः ॥ १३.९७.५८ ॥
バラモンのため、牛のため、国土の滅亡の際、主君のため、あるいは一族の女性が辱められた時に死んだ者は、王と同等である。
13.97.59
ये शूरा निहता युद्धे स्वर्याता रणगृद्धिनः ।
सर्वे ते विबुधश्रेष्ठ नातिक्रामन्ति भूमिदम् ॥ १३.९७.५९ ॥
戦いで倒れ、戦いを渇望して天界に赴いた勇士たちは、皆、土地を施す者を超えることはない。神々の中の最上者よ。
13.97.60
भर्तुर्निःश्रेयसे युक्तास्त्यक्तात्मानो रणे हताः ।
ब्राह्मलोकगता युक्ता नातिक्रामन्ति भूमिदम् ॥ १३.९७.६० ॥
主君の至福に身を捧げ、命を捨てて戦場で倒れ、梵天界に赴いた者たちも、土地を施す者を超えることはない。
13.97.61
पञ्च पूर्वा हि पुरुषाः षडन्ये वसुधां गताः ।
एकादश ददद्भूमिं परित्रातीह मानवः ॥ १३.९७.६१ ॥
以前の五人の男と他の六人が大地へ行った。ここで土地を施す人は十一代を救う。
13.97.62
रत्नोपकीर्णां वसुधां यो ददाति पुरंदर ।
स मुक्तः सर्वकलुषैः स्वर्गलोके महीयते ॥ १३.९७.६२ ॥
プランダラよ、宝に満ちた大地を施す者は、すべての汚れから解放され、天界で敬われる。
13.97.63
महीं स्फीतां ददद्राजन्सर्वकामगुणान्विताम् ।
राजाधिराजो भवति तद्धि दानमनुत्तमम् ॥ १३.९७.६३ ॥
王よ、あらゆる望ましい徳を備えた豊かな大地を施す者は王の中の王となる。それが無上の布施である。
13.97.64
सर्वकामसमायुक्तां काश्यपीं यः प्रयच्छति ।
सर्वभूतानि मन्यन्ते मां ददातीति वासव ॥ १३.९७.६४ ॥
一切の願望に満ちたカーシュyapī（大地）を施す者を、あらゆる生き物は「この者が私に与えてくれる」と考える。ヴァーサヴァよ。
13.97.65
सर्वकामदुघां धेनुं सर्वकामगुणान्विताम् ।
ददाति यः सहस्राक्ष स्वर्गं याति स मानवः ॥ १३.९७.६५ ॥
千眼の者よ、あらゆる願いを叶える乳牛、すべての望ましい徳を備えた牛を施す人は、天界へ行く。
13.97.66
मधुसर्पिःप्रवाहिण्यः पयोदधिवहास्तथा ।
सरितस्तपर्यन्तीह सुरेन्द्र वसुधाप्रदम् ॥ १३.९७.६६ ॥
神々の王よ、蜂蜜と酥油を流し、乳と凝乳を運ぶ川々が、ここで大地を施す者を満たす。
13.97.67
भूमिप्रदानान्नृपतिर्मुच्यते सर्वकिल्बिषात् ।
न हि भूमिप्रदानेन दानमन्यद्विशिष्यते ॥ १३.९७.६७ ॥
土地を施すことによって、王はあらゆる罪から解放される。実に、土地の布施に勝る他の布施はない。
13.97.68
ददाति यः समुन्द्रान्तां पृथिवीं शस्त्रनिर्जिताम् ।
तं जनाः कथयन्तीह यावद्धरति गौरियम् ॥ १३.९७.६८ ॥
武力で征服し海に至るまでの大地を施す者を、この地の人々は、この大地の牝牛がそれを担う限り語り継ぐ。
13.97.69
पुण्यामृद्धिरसां भूमिं यो ददाति पुरंदर ।
न तस्य लोकाः क्षीयन्ते भूमिदानगुणान्विताः ॥ १३.९७.६९ ॥
プランダラよ、繁栄と生気に満ちた聖なる大地を施す者の、土地布施の功徳を備えた世界は決して滅びない。
13.97.70
सर्वदा पार्थिवेनेह सततं भूतिमिच्छता ।
भूर्देया विधिवच्छक्र पात्रे सुखमभीप्सुनां ॥ १३.९७.७० ॥
シャクラよ、この世で常に繁栄を望む王は、また幸福を望む者は、規定どおりに、ふさわしい受者に常に土地を施すべきである。
13.97.71
अपि कृत्वा नरः पापं भूमिं दत्त्वा द्विजातये ।
समुत्सृजति तत्पापं जीर्णां त्वचमिवोरगः ॥ १३.९७.७१ ॥
人は罪を犯していても、バラモンに土地を施せば、蛇が古い皮を脱ぎ捨てるようにその罪を捨て去る。
13.97.72
सागरान्सरितः शैलान्काननानि च सर्वशः ।
सर्वमेतन्नरः शक्र ददाति वसुधां ददत् ॥ १३.९७.७२ ॥
シャクラよ、海や川や山や森を含む大地全体を施す人は、これらすべてを同時に施すのである。
13.97.73
तटाकान्युदपानानि स्रोतांसि च सरांसि च ।
स्नेहान्सर्वरसांश्चैव ददाति वसुधां ददत् ॥ १३.९७.७३ ॥
池、井戸、流れと湖、そしてあらゆる油と汁——大地を布施する者は、これらすべてを布施するのである。
13.97.74
ओषधीर्वीर्यसम्पन्नानगान्पुष्पफलान्वितान् ।
काननोपलशैलांश्च ददाति वसुधां ददत् ॥ १३.९७.७४ ॥
力ある薬草、花と実をつけた木々、森、岩と山——大地を布施する者は、これらすべてを布施するのである。
13.97.75
अग्निष्टोमप्रभृतिभिरिष्ट्वा च स्वाप्तदक्षिणैः ।
न तत्फलमवाप्नोति भूमिदानाद्यदश्नुते ॥ १३.९७.७५ ॥
アグニシュトーマなどの祭祀を行い、十分な祭礼の布施をしても、土地の布施によって得られる果報は得られない。
13.97.76
दाता दशानुगृह्णाति दश हन्ति तथा क्षिपन् ।
पूर्वदत्तां हरन्भूमिं नरकायोपगच्छति ॥ १३.९७.७६ ॥
布施する者は十代を恵み、以前に布施された土地を奪い捨てる者は十代を滅ぼして地獄に行く。
13.97.77
न ददाति प्रतिश्रुत्य दत्त्वाऽपि च हरेत्तु यः ।
स बद्धो वारुणैः पाशैस्तप्यते मृत्युसासनात् ॥ १३.९७.७७ ॥
約束しながら与えない者、あるいは与えた後にも取り返す者は、ヴァルナの縄に縛られ、死神の命によって苦しめられる。
13.97.78
आहिताग्निं सदायज्ञं कृशवृत्तिं प्रियातिथिम् ।
ये भरन्ति द्विजश्रेष्ठं नोपसर्पन्ति ते यमम् ॥ १३.९७.७८ ॥
聖火を守り、常に祭祀を行い、質素に暮らし、客人を愛する最良の再生族を養う者は、ヤマのもとへ行かない。
13.97.79
ब्राह्मणेष्वनृणीभूतः पार्थिवः स्यात्पुरंदर ।
इतरेषां तु वर्णानां तारयेत्कृशदुर्बलान् ॥ १३.९७.७९ ॥
プランダラよ、王はバラモンに対して負債なき者であれ。そして他のヴァルナの中の痩せ衰えた弱き者を救え。
13.97.80
नाच्छिन्द्यात्स्पर्शितां भूमिं परेण त्रिदशाधिप ।
ब्राह्मणस्य सुरश्रेष्ठ कृशवृत्तेः कदाचन ॥ १३.९७.८० ॥
神々の主よ、神々の中の最上なる者よ、貧しい生計のバラモンが触れた土地は、いかなる者も決して奪ってはならない。
13.97.81
यथाश्रु पतितं तेषां दीनानामथ सीदताम् ।
ब्राह्मणानां हृते क्षेत्रे हन्यात्त्रिपुरुषं कुलम् ॥ १३.९७.८१ ॥
あの貧しく苦しむ者たちの涙が落ちるように、バラモンの畑が奪われれば、三代の家系は滅びる。
13.97.82
भूमिपालं च्युतं राष्ट्राद्यस्तु संस्थापयेत्पुनः ।
तस्य वासः सहस्राक्ष नाकपृष्ठे महीयते ॥ १३.९७.८२ ॥
国から追われた王を再び即位させる者は、千眼よ、その住処は天の背において尊ばれる。
13.97.83
सुनिर्मितां सुविक्रीतां सुभृतां स्थापयेन्नृप ।
इक्षुभिः सन्ततां भूमिं यवगोधूमसालिनीम् ॥ १३.९७.८३ ॥
王よ、よく整えられ、よく買い取られ、よく養われ、甘蔗に覆われ、大麦と小麦に富む土地を据えよ。
13.97.84
गोश्ववाहनपूर्णां वा यो ददाति वसुन्धराम् ।
विमुक्तः सर्वपापेभ्यः स्वर्गलोके महीयते ॥ १३.९७.८४ ॥
牛、馬、乗り物に満ちた大地を布施する者は、あらゆる罪から解放され、天界において尊ばれる。
13.97.85
निधिगर्भां ददद्भूमिं सर्वरत्नपरिच्छदाम् ।
अक्षयाँल्लभते लोकान्भूमिसत्रं हि तस्य तत ॥ १३.९७.८५ ॥
宝に満ち、あらゆる宝玉で飾られた大地を施す者は、不朽の世界を得る。それこそが彼の大地の供犠（bhūmi-satra）である。
13.97.86
विधूय कलुषं सर्वं विरजाः सम्मतः सताम् ।
लोके महीयते सद्भिर्यो ददाति वसुन्धराम् ॥ १३.९७.८६ ॥
あらゆる汚れを払い、清らかになり善人に敬われる者。大地を施す者は、世において善人に尊ばれる。
13.97.87
यथाऽप्सु पतितः शक्र तैलबिन्दुर्विसर्पति ।
तथा भूमिकृतं दानं सस्येसस्ये विवर्धते ॥ १३.९७.८७ ॥
シャクラよ、水に落ちた油の一滴が広がるように、大地への布施は一作ごとに増してゆく。
13.97.88
ये रणाग्रे महीपालाः शूराः समितिशोभनाः ।
वध्यन्तेऽभिमुखाः शक्र ब्रह्मलोकं व्रजन्ति ते ॥ १३.९७.८८ ॥
シャクラよ、戦陣の最前線で勇者となり、戦いに輝き、敵に向かって討たれる王たちは、ブラフマーの世界へ行く。
13.97.89
नृत्तगीतपरा नार्यो दिव्यमाल्यविभूषिताः ।
उपतिष्ठन्ति देवेन्द्र यथा भूमिप्रदं दिवि ॥ १३.९७.८९ ॥
神々の王よ、舞踊と歌に没頭し、天の花飾りで装った女たちは、天上で大地を施す者に仕える。
13.97.90
मोदते च सुखं स्वर्गे देवगन्धर्वपूजितः ।
यो ददाति महीं सम्यग्विधिनेह द्विजातये ॥ १३.९७.९० ॥
ここで規定どおりに、再生族（ドヴィジャ）に大地を正しく施す者は、天界で神々とガンダルヴァに敬われ、幸せに喜ぶ。
13.97.91
शतमप्सरसश्चैव दिव्यमाल्यविभूषिताः ।
उपतिष्ठन्ति देवेन्द्र ब्रह्मलोके धराप्रदम् ॥ १३.९७.९१ ॥
神々の主よ、梵天界では神聖な花環で飾られた百人のアプサラスが、大地を施す者に仕えます。
13.97.92
उपतिष्ठन्ति पुण्यानि सदा भूमिप्रदं नरम् ।
शङ्खं भद्रासनं छत्रं वराश्वा वरवाहनम् ॥ १३.९७.९२ ॥
大地を施す人には、功徳がいつも寄り添います。ほら貝、吉祥の座、傘、優れた馬、そして立派な乗り物も。
13.97.93
भूमिप्रदानात्पुष्पाणि हिरण्यनिचयास्तथा ।
आज्ञा सदाऽप्रतिहता जयशब्दा वसूनि च ॥ १३.९७.९३ ॥
大地の布施によって、花々、金の山、いつも妨げられない命令、勝利の歓声、そして財宝が得られます。
13.97.94
भूमिदानस्य पुण्यानि फलं स्वर्गः पुरन्दर ।
हिरण्यपुष्पाश्चौषध्यः कुशकाञ्चनशाद्वलाः ॥ १३.९७.९४ ॥
大地布施の功徳の果報は天界であり、プランダラよ。そこには金の花の薬草、クシャ草、黄金、緑の草があります。
13.97.95
अमृतप्रसवां भूमिं प्राप्नोति पुरुषो ददत् ॥ १३.९७.९५ ॥
施しをする人は、甘露を生み出す大地を得ます。
13.97.96
नास्ति भूमिसमं दानं नास्ति मातृसमो गुरुः ।
नास्ति सत्यसमो धर्मो नास्ति दानसमो निधिः ॥ १३.९७.९६ ॥
大地の布施に等しい布施はなく、母に等しい師はなく、真実に等しい法はなく、布施に等しい宝はありません。
13.97.97
एतदाङ्गिरसाच्छ्रुत्वा वासवो वसुधामिमाम् ।
वसुरत्नसमाकीर्णां ददावाङ्गिरसे तदा ॥ १३.९७.९७ ॥
アーṅギラサからこれを聞いたヴァーサヴァ（インドラ）は、そのとき富と宝玉に満ちたこの大地をアーṅギラサに与えた。
13.97.98
य इदं श्रावयेच्छ्राद्धे भूमिदानस्य संस्तवम् ।
न तस्य रक्षसां भागो नासुराणां भवत्युत ॥ १३.९७.९८ ॥
シュラーッダの儀礼で土地布施のこの賛歌を聞かせる者の分け前は、羅刹にも阿修羅にも属さない。
13.97.99
अक्षयं च भवेद्दत्तं पितृभ्यस्तन्न संशयः ।
तस्माच्छ्राद्धेष्विदं विद्वान्भुञ्जतः श्रावयेद्द्विजान् ॥ १३.९७.९९ ॥
祖霊に与えられたものは不滅となる。これは疑いない。ゆえに学識ある者は、シュラーッダで食事をしているドゥヴィジャたちにこれを聞かせるべきである。
13.97.100
इत्येतत्सर्वदानानां श्रेष्ठमुक्तं तवानघ ।
मया भरतशार्दूल किं भूयः श्रोतुमिच्छसि ॥ १३.९७.१०० ॥
このように、罪なき者よ、バラタの虎よ、すべての布施の中でこれが最も優れていると私はあなたに語った。さらに何を聞きたいか。