మహాభారతం · అధ్యాయం 13.97
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.97.1
इदं देयमिदं देयमितीयं श्रुतिचोदनात् ।
बहुदेयाश्च राजानः किंस्विद्देयमनुत्तमम् ॥ १३.९७.१ ॥
ఇది ఇవ్వదగినది, ఇది ఇవ్వదగినది అని శ్రుతి విధి ప్రకారం చెప్పబడింది. రాజులకు ఇవ్వదగినవి అనేకం ఉన్నాయి; మరి అత్యుత్తమమైన దానం ఏది?
13.97.2
अति दानानि सर्वाणि पृथिवीदानमुच्यते ।
अचला ह्यक्षया भूमिर्दोग्ध्री कामानिहोत्तमान् ॥ १३.९७.२ ॥
అన్ని దానాలకంటే పైగా భూదానం చెప్పబడుతుంది; ఎందుకంటే భూమి చలించనిది, క్షయం లేనిది, ఇక్కడ ఉత్తమ కోరికలను పాలిచ్చే ఆవు.
13.97.3
दोग्ध्री वासांसि रत्नानि पशून्व्रीहियवांस्तथा ।
भूमिदः सर्वभूतेषु शाश्वतीरेधते समाः ॥ १३.९७.३ ॥
భూమిని దానమిచ్చేవాడు వస్త్రాలు, రత్నాలు, పశువులు, వరి, యవలు ఇచ్చే ఆవులా; అతడు సర్వ ప్రాణులలో శాశ్వత సంవత్సరాలు అభివృద్ధి చెందుతాడు.
13.97.4
यावद्भूमेरायुरिह तावद्भूमिद एधते ।
न भूमिदानादस्तीह परं किञ्चिद्युधिष्ठिर ॥ १३.९७.४ ॥
ఈ భూమి ఆయువు ఉన్నంత కాలం భూమిదాత అభివృద్ధి చెందుతాడు. ఓ యుధిష్ఠిరా, ఇక్కడ భూదానం కంటే మించినది ఏదీ లేదు.
13.97.5
अप्यल्पं प्रददुः सर्वे पृथिव्या इति नः श्रुतम् ।
भूमिमेव ददुः सर्वे भूमिं ते भुञ्जते जनाः ॥ १३.९७.५ ॥
భూమిలో కొంచెం భాగాన్నైనా అందరూ దానం ఇచ్చారని మేము విన్నాము; భూమినే దానమిచ్చిన వారు భూమినే అనుభవిస్తారు.
13.97.6
स्वकर्मैवोपजीवन्ति नरा इह परत्र च ।
भूमिः पतिं महादेवी दातारं कुरुते प्रियम् ॥ १३.९७.६ ॥
మనుషులు ఇక్కడా పరలోకంలోనూ తమ స్వకర్మలతోనే జీవిస్తారు. భూమి, మహాదేవి, తనను దానమిచ్చిన వాడిని తనకు ప్రియమైన పతిగా చేసుకుంటుంది.
13.97.7
य एतां दक्षिणां दद्यादक्षयां राजसत्तम ।
पुनर्नरत्वं सम्प्राप्य भवेत्स पृथिवीपतिः ॥ १३.९७.७ ॥
రాజశ్రేష్ఠుడా, ఈ అక్షయ దక్షిణను (భూదానాన్ని) ఇచ్చేవాడు మళ్ళీ మనిషిగా జన్మించి భూమికి అధిపతి అవుతాడు.
13.97.8
यथा दानं तथा भोग इति धर्मेषु निश्चयः ।
सङ्ग्रामे वा तनुं जह्याद्दद्याच्च पृथिवीमिमांम् ॥ १३.९७.८ ॥
ఎంత దానం చేస్తాడో అంత అనుభవం లభిస్తుంది అనేదే ధర్మాలలో నిశ్చయం. యుద్ధంలో దేహాన్ని త్యజించవచ్చు, లేదా ఈ భూమిని దానం చేయవచ్చు.
13.97.9
इत्येतत्क्षत्रबन्धूनां वदन्ति परमाशिषः ।
पुनाति दत्ता पृथिवी दातारमिति शुश्रुम ॥ १३.९७.९ ॥
క్షత్రియ బంధువులు ఇదే అంటారు—ఇది పరమ ఆశీర్వాదం. దానమిచ్చిన భూమి దాతను పవిత్రం చేస్తుందని మేము విన్నాము.
13.97.10
अपि पापसमाचारं ब्रह्मघ्नमपि चानृतम् ।
सैव पापं प्लावयति सैव पापात्प्रमोचयेत् ॥ १३.९७.१० ॥
పాపాచరణుడైనా, బ్రాహ్మణ హంతకుడైనా, అబద్ధికుడైనా—అదే భూమి అతని పాపాన్ని కడిగి, పాపం నుండి విముక్తి చేస్తుంది.
13.97.11
अपि पापकृतां राज्ञां प्रतिगृह्णन्ति साधवः ।
पृथिवीं नान्यदिच्छन्ति पावनं जगती यतः ॥ १३.९७.११ ॥
పాపం చేసిన రాజుల దానాన్ని కూడా సాధువులు స్వీకరిస్తారు; వారు ఈ భూమి తప్ప మరేమీ కోరరు, ఎందుకంటే ఈ జగతి పావనం చేసేది.
13.97.12
नामास्याः प्रियदत्तेति गुह्यं देव्याः सनातनम् ।
दानं वाऽप्यथवाऽदानं नामास्याः प्रथमप्रियम् ॥ १३.९७.१२ ॥
దేవి (భూమి) యొక్క ఈ రహస్యమైన, శాశ్వతమైన పేరు 'ప్రియదత్తా'. దానమైనా లేదా దానం కాకపోయినా, ఈమె మొదటి ప్రియమైన పేరు ఇదే.
13.97.13
य एतां विदुषे दद्यात्पृथिवीं पृथिवीपतिः ।
पृथिव्यामेतदिष्टं स राजा राज्यमितो व्रजेत् ॥ १३.९७.१३ ॥
ఏ పృథివీపతి ఈ భూమిని విద్వాంసునికి దానం చేస్తాడో, అతడు భూమిపై ఇష్టుడైన రాజై ఇక్కడి నుండి రాజ్యాన్ని పొందుతాడు.
13.97.14
पुनश्चासौ जनिं प्राप्य राजवत्स्यान्न संशयः ।
तस्मात्प्राप्यैव पृथिवीं दद्याद्विप्राय पार्थिवः ॥ १३.९७.१४ ॥
మళ్ళీ అతడు జన్మను పొంది రాజులా అవుతాడు; ఇందులో సందేహం లేదు. కాబట్టి భూమిని పొందిన రాజు బ్రాహ్మణునికి దానం చేయాలి.
13.97.15
नाभूमिपतिना भूमिरधिष्ठेया कथञ्चन ।
न च वस्त्रेणि वा गूहेदन्तर्धानेन वा चरेत् ॥ १३.९७.१५ ॥
భూపతి కానివాడు ఏ విధంగానూ భూమిని ఆక్రమించరాదు; వస్త్రంతో దానిని కప్పరాదు, అదృశ్యంగా సంచరించరాదు.
13.97.16
ये चान्ये भूमिमिच्छेयुः कुर्युरेवं न संशयः ।
यः साधोर्भूमिमादत्ते न भूमिं विन्दते तु सः ॥ १३.९७.१६ ॥
భూమిని కోరే ఇతరులు కూడా ఇలాగే చేయాలి; ఇందులో సందేహం లేదు. సాధువు భూమిని తీసుకునేవాడు భూమిని పొందడు.
13.97.17
भूमिं दत्त्वा तु साधुभ्यो विन्दते भूमिमुत्तमाम् ।
प्रेत्य चेह च धर्मात्मा सम्प्राप्नोति महद्यशः ॥ १३.९७.१७ ॥
సాధువులకు భూమిని దానం చేసి ఉత్తమమైన భూమిని పొందుతాడు; మరణానంతరం మరియు ఇక్కడ కూడా ధర్మాత్ముడు గొప్ప యశస్సును పొందుతాడు.
13.97.18
एकाहारकरीं दत्त्वा षष्ठिसाहस्रमूर्ध्वगः ।
तावत्या हरणे पृथ्व्या नरकं द्विगुणोत्तरम् ॥ १३.९७.१८ ॥
ఒక పూటకు ఆహారమిచ్చే ఆవును దానం చేసినవాడు అరవై వేల సంవత్సరాలు పైకి వెళ్తాడు; అంతే భూమిని అపహరిస్తే నరకం దానికి రెట్టింపు అధికం.
13.97.19
यस्य विप्रास्तु शंसन्ति साधोर्भूमिं सदैव हि ।
न तस्य शत्रवो राजन्प्रशंसन्ति वसुन्धराम् ॥ १३.९७.१९ ॥
ఎవరి గురించి బ్రాహ్మణులు ఎల్లప్పుడూ సాధువుకు భూమి (దానం) ని ప్రశంసిస్తారో, ఓ రాజా, అతని శత్రువులు కూడా వసుంధరను ప్రశంసిస్తారు.
13.97.20
यत्किञ्चित्पुरुषः पापं कुरुते वृत्तिकर्शितः ।
अपि गोचर्ममात्रेण भूमिदानेन पूयते ॥ १३.९७.२० ॥
జీవనోపాధిచే క్షీణించిన మనిషి ఏ పాపం చేసినా, ఆవు చర్మమంత భూదానంతోనైనా అతడు పవిత్రుడవుతాడు.
13.97.21
येऽपि सङ्गीर्णाकर्माणो राजानो रौद्रकर्मिणः ।
तेभ्यः पवित्रमाख्येयं भूमिदानमनुत्तमम् ॥ १३.९७.२१ ॥
మిశ్రమ కర్మలు మరియు క్రూర కర్మలు చేసే రాజులకు కూడా భూదానమే అత్యుత్తమ పవిత్రత కలిగించేదిగా చెప్పబడాలి.
13.97.22
अल्पान्तरमिदं शश्वत्पुराणा मेनिरे जनाः ।
यो यजेताश्वमेधेन दद्याद्वा साधवे महीम् ॥ १३.९७.२२ ॥
ఇది స్వల్ప భేదమే అని ప్రాచీనులు ఎల్లప్పుడూ భావించారు: అశ్వమేధ యాగం చేసేవాడు, లేదా సాధువుకు భూమిని దానం చేసేవాడు.
13.97.23
अपि चेत्सुकृतं कृत्वा शङ्केरन्नपि पण्डिताः ।
अशंक्यमेकमेवैतद्भूमिदानमनुत्तमम् ॥ १३.९७.२३ ॥
సత్కర్మ చేసిన తర్వాత కూడా పండితులు సందేహించినా, ఇదొక్కటే, భూదానమే అత్యుత్తమం; దీనిలో సందేహం లేదు.
13.97.24
सुवर्णं रजतं वस्त्रं मणिमुक्तावसूनि च ।
सर्वमेतन्महाप्राज्ञो ददाति वसुधां ददत् ॥ १३.९७.२४ ॥
బంగారం, వెండి, వస్త్రం, మణులు, ముత్యాలు, ధనం, ఇవన్నీ మహాప్రాజ్ఞుడు భూమిని దానం చేస్తూనే ఇస్తాడు.
13.97.25
तपो यज्ञः श्रुतं शीलमलोभः सत्यसन्धता ।
गुरुदैवतपूजा च एता वर्तन्ति भूमिदम् ॥ १३.९७.२५ ॥
తపస్సు, యజ్ఞం, శ్రుతం, శీలం, అలోభం, సత్యసంధత, గురు-దైవ పూజ — ఇవన్నీ భూమిదానం చేసేవానిలో నిలిచి ఉంటాయి.
13.97.26
भर्तुनिःश्रेयसे युक्तास्त्यक्तात्मानो रणे हताः ।
ब्रह्मलोकगताः सिद्धा नातिक्रामन्ति भूमिदम् ॥ १३.९७.२६ ॥
యజమాని శ్రేయస్సు కోసం అంకితమై, రణంలో ప్రాణం త్యజించి హతులైన వారు — బ్రహ్మలోకం చేరిన సిద్ధులు కూడా భూమిదాతను అతిక్రమించరు.
13.97.27
यथा जनित्री स्वं पुत्रं क्षीरेण भरते सदा ।
अनुगृह्णाति दातारं तथा सर्वरसैर्मही ॥ १३.९७.२७ ॥
తల్లి తన కొడుకును ఎల్లప్పుడూ పాలతో పోషించినట్లు, భూమి అన్ని రసాలతో దాతను అనుగ్రహిస్తుంది.
13.97.28
मृत्युर्वैकिंकरो दण्डस्तापो वह्नेः सुदारुणः ।
घोराश्च वारुणाः पाशा नोपसर्पन्ति भूमिदम् ॥ १३.९७.२८ ॥
మృత్యువు, యముని దండం, అగ్ని యొక్క భయంకర తాపం, వరుణుని ఘోర పాశాలు — ఇవి భూమిదాతను సమీపించవు.
13.97.29
पितॄंश्च पितृलोकस्थान्देवलोके च देवताः ।
सन्तर्पयति शान्तात्मा यो ददाति वसुन्धराम् ॥ १३.९७.२९ ॥
శాంతాత్ముడు భూమిని దానం చేస్తే, పితృలోకంలో ఉన్న పితరులను, దేవలోకంలోని దేవతలను తృప్తిపరుస్తాడు.
13.97.30
कृशाय म्रियमाणाय वृत्तिग्लानाय सीदते ।
भूमिं वृत्तिकरीं दत्त्वा सत्री भवति मानवः ॥ १३.९७.३० ॥
కృశించినవానికి, చావబోయేవానికి, జీవనోపాధి లేక బలహీనుడైనవానికి, మునిగిపోతున్నవానికి జీవనోపాధినిచ్చే భూమిని దానం చేసినవాడు దాతగా అవుతాడు.
13.97.31
यथा धावति गौर्वत्सं स्रवन्ती वत्सला पयः ।
एवमेव महाभाग भूमिर्भरति भूमिदम् ॥ १३.९७.३१ ॥
ఆవు తన దూడ వైపు పరుగెత్తి, ప్రేమతో పాలు స్రవించినట్లు, అలాగే, ఓ మహాభాగా, భూమిని దానం చేసినవానిని భూమి పోషిస్తుంది.
13.97.32
हलकृष्टां महीं दत्त्वा सबीजां सफलामपि ।
सोदकं वाऽपि शरणं तथा भवति कामदः ॥ १३.९७.३२ ॥
నాగలితో దున్నిన, విత్తనాలు మరియు ఫలాలతో కూడిన, లేదా నీటితో కూడిన భూమిని దానం చేస్తే, అది ఆశ్రయంగా మరియు కోరికలు తీర్చేదిగా అవుతుంది.
13.97.33
ब्राह्मणं वृत्तसम्पन्नमाहिताग्निं शुचिव्रतम् ।
नरः प्रतिग्राह्य महीं न याति यमसादनम् ॥ १३.९७.३३ ॥
సదాచార సంపన్నుడైన, అగ్నిహోత్రం చేసే, పవిత్ర వ్రతం గల బ్రాహ్మణునికి భూమిని దానంగా ఇచ్చిన మనిషి యమలోకానికి వెళ్ళడు.
13.97.34
यथा चन्द्रमसो वृद्धिरहन्यहनि जायते ।
तथा भूमिकृतं दानं सस्येसस्ये विवर्धते ॥ १३.९७.३४ ॥
చంద్రుని వృద్ధి ప్రతిరోజూ జరిగినట్లు, భూదానం ఫలం ప్రతి పంటలోనూ పెరుగుతుంది.
13.97.35
अत्र गाथा भूमिगीताः कीर्तयन्ति पुराविदः ।
याः श्रुत्वा जामदग्न्येन दत्ता भूः काश्यपाय वै ॥ १३.९७.३५ ॥
ఇక్కడ పురాతన జ్ఞానులు భూమి పాడిన గాథలను చెబుతారు; వాటిని విని జమదగ్ని కుమారుడు భూమిని కశ్యపునికి దానం చేశాడు.
13.97.36
मामेवादत्त मां दत्त मां दत्त्वा मामवाप्स्यथ ।
अस्मिँल्लोके परे चैव तद्दत्तं जायते पुनः ॥ १३.९७.३६ ॥
'నన్నే తీసుకో, నన్నే ఇవ్వు, నన్ను దానం చేసి నన్నే పొందుతావు' — ఈ లోకంలోనూ పరలోకంలోనూ ఆ దానం మళ్ళీ ఫలిస్తుంది.
13.97.37
य इमां व्याहृतिं वेद ब्राह्मणो वेदसम्मिताम् ।
श्राद्धस्य हूयमानस्य ब्रह्मभूयं स गच्छति ॥ १३.९७.३७ ॥
వేదములతో సమానమైన ఈ వ్యాహృతిని తెలిసిన బ్రాహ్మణుడు, శ్రాద్ధహోమం జరుగుతున్నప్పుడు బ్రహ్మభావాన్ని పొందుతాడు.
13.97.38
कृत्यानामभिशप्तानामरिष्टशमनं महत् ।
प्रायश्चित्तं महीं दत्त्वा पुनात्युभयतो दश ॥ १३.९७.३८ ॥
కృత్యలచేత, శాపాలచేత బాధితులకు అనిష్టాన్ని శమింపజేసే గొప్ప ప్రాయశ్చిత్తం ఇది; భూమిని దానం చేస్తే ఇరువైపులా పది తరాలను పవిత్రం చేస్తాడు.
13.97.39
पुनाति य इदं वेद वेदवादं तथैव च ।
प्रकृतिः सर्वभूतानां भूमिर्वै शाश्वती मता ॥ १३.९७.३९ ॥
ఇదీ, వేదవాదమూ తెలిసినవాడు పవిత్రుడవుతాడు. భూమియే సర్వభూతాలకు ప్రకృతి; అది శాశ్వతమని భావించబడుతుంది.
13.97.40
अभिषिच्यैव नृपतिं श्रावयेदिममागमम् ।
यथा श्रुत्वा महीं दद्यान्नादद्यात्साधुतश्च तां ॥ १३.९७.४० ॥
రాజుకు అభిషేకం చేసిన తరువాత ఈ ఆగమాన్ని వినిపించాలి; విని అతడు భూమిని దానం చేయాలి, దానిని అనుచితంగా స్వీకరించకూడదు.
13.97.41
सोऽयं कृत्स्नो ब्राह्मणार्थो राजार्थश्चाप्यसंशयः ।
राजा हि धर्मकुशलः प्रथमं भूतिलक्षणम् ॥ १३.९७.४१ ॥
ఈ మొత్తం విషయం బ్రాహ్మణులకూ రాజుకూ సంబంధించినదే, ఇందులో సందేహం లేదు. ధర్మకుశలుడైన రాజే సమృద్ధికి మొదటి లక్షణం.
13.97.42
अथ येषामधर्मज्ञो राजा भवति नास्तिकः ।
न ते सुखं प्रबुध्यन्ति न सुखं प्रस्वपन्ति च ॥ १३.९७.४२ ॥
ఎవరి రాజు అధర్మాన్ని తెలియనివాడై నాస్తికుడవుతాడో, వారు సుఖంగా మేల్కొనరు, సుఖంగా నిద్రించరు.
13.97.43
सदा भवन्ति चोद्विग्नास्तस्य दुश्चरितैर्नराः ।
योगक्षेमा हि बहवो राष्ट्रं नास्याविशन्ति तत् ॥ १३.९७.४३ ॥
అతని దుశ్చరితవల్ల ప్రజలు ఎల్లప్పుడూ ఉద్విగ్నులై ఉంటారు; అతని రాజ్యంలో అనేక యోగక్షేమాలు ప్రవేశించవు.
13.97.44
अथ येषां पुनः प्राज्ञो राजा भवति धार्मिकः ।
सुखं ते प्रतिबुध्यन्ते सुसुखं प्रस्वपन्ति च ॥ १३.९७.४४ ॥
కాని ఎవరి రాజు ప్రాజ్ఞుడై ధార్మికుడై ఉంటాడో, వారు సుఖంగా మేల్కొంటారు, అత్యంత సుఖంగా నిద్రిస్తారు.
13.97.45
तस्य राज्ञः शुभे राज्ये कर्मभिर्निर्वृता नराः ।
योगक्षेमेण वृष्ट्या च विवर्धन्ते स्वकर्मभिः ॥ १३.९७.४५ ॥
ఆ రాజు శుభరాజ్యంలో ప్రజలు తమ కర్మలతో తృప్తితో ఉంటారు; యోగక్షేమం, వర్షం వల్ల తమ కర్మలతో వృద్ధి చెందుతారు.
13.97.46
स कुलीनः स पुरुषः स बन्धुः स च पुण्यकृत् ।
स दाता स च विक्रान्तो यो ददाति वसुन्धरां ॥ १३.९७.४६ ॥
భూమిని దానం చేసేవాడే కులీనుడు, అతడే పురుషుడు, అతడే బంధువు, అతడే పుణ్యం చేసినవాడు, అతడే దాత, అతడే పరాక్రమశాలి.
13.97.47
आदित्या इव दीप्यन्ते तेजसा भुवि मानवाः ।
ददन्ति वसुधां स्फीतां ये वेदविदुषि द्विजे ॥ १३.९७.४७ ॥
భూమిపై మానవులు సూర్యుల వలె తేజస్సుతో ప్రకాశిస్తారు; వేదజ్ఞుడైన ద్విజునికి సమృద్ధమైన భూమిని దానం చేసేవారు.
13.97.48
यथा सस्यानि रोहन्ति प्रकीर्णानि महीतले ।
तथा कामाः प्ररोहन्ति भूमिदानसमार्जिताः ॥ १३.९७.४८ ॥
భూమి ఉపరితలంపై చల్లిన విత్తనాలు మొలకెత్తినట్లు, భూదానంతో సంపాదించిన కోరికలు మొలకెత్తుతాయి.
13.97.49
आदित्यो वरुणो विष्णुर्ब्रह्मा सोमो हुताशनः ।
शूलिपाणिश्च भगवान्प्रतिनन्दन्ति भूमिदम् ॥ १३.९७.४९ ॥
సూర్యుడు, వరుణుడు, విష్ణువు, బ్రహ్మ, సోముడు, అగ్ని, మరియు త్రిశూలధారియైన భగవంతుడు కూడా భూమిదాతను అభినందిస్తారు.
13.97.50
भूमौ जायन्ति पुरुषा भूमौ निष्ठां व्रजन्ति च ।
चतुर्विधो हि लोकोऽयं योऽयं भूमिगुणात्मकः ॥ १३.९७.५० ॥
మానవులు భూమిపైనే జన్మిస్తారు, భూమిపైనే తుది స్థితిని పొందుతారు. భూమి గుణస్వభావం కలిగిన ఈ నాలుగు విధాల లోకం ఇదే.
13.97.51
एषा माता पिता चैव जगतः पृथिवीपते ।
नानया सदृशं भूतं किञ्चिदस्ति जनाधिप ॥ १३.९७.५१ ॥
ఈ భూమియే లోకానికి తల్లియు తండ్రియు, భూపతీ. జనాధిపతీ, దీనితో సమానమైన ప్రాణి మరొకటి లేదు.
13.97.52
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
बृहस्पतेश्च संवादमिन्द्रस्य च युधिष्ठिर ॥ १३.९७.५२ ॥
ఈ విషయంలో కూడా పురాతనమైన ఇతిహాసాన్ని ఉదాహరిస్తారు, యుధిష్ఠిరా: బృహస్పతికీ ఇంద్రునికీ మధ్య జరిగిన సంవాదాన్ని.
13.97.53
इष्ट्वा क्रतुशतेनाथ महता दक्षिणावता ।
मघवा वाग्विदांश्रेष्ठं पप्रच्छेदं बृहस्पतिम् ॥ १३.९७.५३ ॥
నూరు యజ్ఞాలు చేసి, గొప్ప దక్షిణలు ఇచ్చిన తరువాత, మఘవుడైన ఇంద్రుడు వాక్కు తెలిసినవారిలో శ్రేష్ఠుడైన బృహస్పతిని ఇది అడిగాడు.
13.97.54
भगवन्केन दानेन स्वर्गतः सुखमेधते ।
यदक्षयमहार्यं च तद्ब्रूहि वदतांवर ॥ १३.९७.५४ ॥
భగవంతుడా, ఏ దానం వల్ల స్వర్గానికి వెళ్లినవాడు సుఖంగా వర్ధిల్లుతాడు? అక్షయమైనదీ, మహోన్నతమైనదీ ఏది? వక్తలలో శ్రేష్ఠుడా, అది చెప్పు.
13.97.55
इत्युक्तृः स सुरेन्द्रेण ततो देवपुलोहितः ।
बृहस्पतिर्बृहत्तेजाः प्रत्युवाच शतक्रतुम् ॥ १३.९७.५५ ॥
దేవేంద్రుడు ఇలా అడిగినప్పుడు, దేవతల పురోహితుడు, గొప్ప తేజస్సు గల బృహస్పతి శతక్రతువైన ఇంద్రునికి సమాధానమిచ్చాడు.
13.97.56
सुवर्णदानं गोदानं भूमिदानं च वृत्रहन् ।
विद्यादानं च कन्यानां दानं पापहरं परम्।
दददेतान्महाप्राज्ञः सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ १३.९७.५६ ॥
బంగారదానం, గోదానం, భూదానం, విద్యాదానం, కన్యాదానం — ఇవి పాపాలను హరించే శ్రేష్ఠ దానాలు. వృత్రహంతకా, వీటిని ఇచ్చే మహాప్రాజ్ఞుడు సమస్త పాపాల నుండి విముక్తుడవుతాడు.
13.97.57
न भूमिदानाद्देवेन्द्र परं किञ्चिदिति प्रभो ।
विशिष्टमिति मन्येऽहं यता प्राहुर्मनीषिणः ॥ १३.९७.५७ ॥
దేవేంద్రా, ప్రభూ, భూదానం కంటే శ్రేష్ఠమైనది మరేదీ లేదు. జ్ఞానులు అలాగే చెప్పారు కాబట్టి, దానినే అత్యుత్తమమని నేను భావిస్తాను.
13.97.58
ब्राह्मणार्थे गवार्थे वा राष्ट्रघातेऽथ स्वामिनः ।
कुलस्त्रीणां परिभवे मृतास्ते भूमिपैः समाः ॥ १३.९७.५८ ॥
బ్రాహ్మణుల కోసం, గోవుల కోసం, రాష్ట్ర వినాశంలో, లేదా యజమాని కోసం, లేదా కులస్త్రీల అవమానంలో మరణించినవారు — వారు రాజులతో సమానులు.
13.97.59
ये शूरा निहता युद्धे स्वर्याता रणगृद्धिनः ।
सर्वे ते विबुधश्रेष्ठ नातिक्रामन्ति भूमिदम् ॥ १३.९७.५९ ॥
యుద్ధంలో చంపబడి, రణోత్సాహం గల శూరులు స్వర్గానికి వెళ్లినా, దేవశ్రేష్ఠా, వారందరూ భూదాతను అధిగమించలేరు.
13.97.60
भर्तुर्निःश्रेयसे युक्तास्त्यक्तात्मानो रणे हताः ।
ब्राह्मलोकगता युक्ता नातिक्रामन्ति भूमिदम् ॥ १३.९७.६० ॥
యజమాని శ్రేయస్సు కోసం అంకితమై, యుద్ధంలో ప్రాణత్యాగం చేసి మరణించి, బ్రహ్మలోకం చేరినవారు కూడా భూదాతను అధిగమించరు.
13.97.61
पञ्च पूर्वा हि पुरुषाः षडन्ये वसुधां गताः ।
एकादश ददद्भूमिं परित्रातीह मानवः ॥ १३.९७.६१ ॥
ముందున్న ఐదుగురు పురుషులు, మరో ఆరుగురు భూమిని పొందారు. భూమిని దానం చేసే మానవుడు ఇక్కడ పదకొండు (తరాలను) రక్షిస్తాడు.
13.97.62
रत्नोपकीर्णां वसुधां यो ददाति पुरंदर ।
स मुक्तः सर्वकलुषैः स्वर्गलोके महीयते ॥ १३.९७.६२ ॥
ఓ పురందరా, రత్నాలతో నిండిన భూమిని దానం చేసేవాడు, అన్ని పాపాల నుండి విముక్తుడై స్వర్గలోకంలో గౌరవింపబడతాడు.
13.97.63
महीं स्फीतां ददद्राजन्सर्वकामगुणान्विताम् ।
राजाधिराजो भवति तद्धि दानमनुत्तमम् ॥ १३.९७.६३ ॥
ఓ రాజా, అన్ని కోరదగిన గుణాలతో కూడిన సమృద్ధ భూమిని దానం చేసేవాడు రాజాధిరాజు అవుతాడు; అదే అత్యుత్తమ దానం.
13.97.64
सर्वकामसमायुक्तां काश्यपीं यः प्रयच्छति ।
सर्वभूतानि मन्यन्ते मां ददातीति वासव ॥ १३.९७.६४ ॥
అన్ని కోరికలతో కూడిన కశ్యపి (భూమి)ని దానం చేసేవాడిని సర్వప్రాణులు 'ఇతడు నాకు (భూమిని) ఇస్తున్నాడు' అని భావిస్తాయి, ఓ వాసవా.
13.97.65
सर्वकामदुघां धेनुं सर्वकामगुणान्विताम् ।
ददाति यः सहस्राक्ष स्वर्गं याति स मानवः ॥ १३.९७.६५ ॥
ఓ సహస్రాక్షా, అన్ని కోరికలను ఇచ్చే, అన్ని కోరదగిన గుణాలతో కూడిన ధేనువును దానం చేసే మానవుడు స్వర్గానికి వెళ్తాడు.
13.97.66
मधुसर्पिःप्रवाहिण्यः पयोदधिवहास्तथा ।
सरितस्तपर्यन्तीह सुरेन्द्र वसुधाप्रदम् ॥ १३.९७.६६ ॥
ఓ సురేంద్రా, తేనె మరియు నెయ్యి ప్రవహించే, పాలు మరియు పెరుగును మోసుకెళ్లే నదులు ఇక్కడ భూమిని దానం చేసేవానిని తృప్తిపరుస్తాయి.
13.97.67
भूमिप्रदानान्नृपतिर्मुच्यते सर्वकिल्बिषात् ।
न हि भूमिप्रदानेन दानमन्यद्विशिष्यते ॥ १३.९७.६७ ॥
భూదానం వల్ల రాజు అన్ని పాపాల నుండి విముక్తి పొందుతాడు. నిజానికి భూదానం కంటే గొప్ప మరో దానం లేదు.
13.97.68
ददाति यः समुन्द्रान्तां पृथिवीं शस्त्रनिर्जिताम् ।
तं जनाः कथयन्तीह यावद्धरति गौरियम् ॥ १३.९७.६८ ॥
ఆయుధాలతో జయించిన, సముద్రం వరకు విస్తరించిన భూమిని దానం చేసేవాడిని, ఈ భూమి-గోవు ఉన్నంత కాలం ప్రజలు ఈ లోకంలో కీర్తిస్తారు.
13.97.69
पुण्यामृद्धिरसां भूमिं यो ददाति पुरंदर ।
न तस्य लोकाः क्षीयन्ते भूमिदानगुणान्विताः ॥ १३.९७.६९ ॥
ఓ పురందరా, పవిత్రమైన, సంపద మరియు రసంతో నిండిన భూమిని ఎవరు దానం చేస్తారో, భూదాన పుణ్యంతో కూడిన అతని లోకాలు ఎన్నటికీ క్షీణించవు.
13.97.70
सर्वदा पार्थिवेनेह सततं भूतिमिच्छता ।
भूर्देया विधिवच्छक्र पात्रे सुखमभीप्सुनां ॥ १३.९७.७० ॥
ఓ శక్రా, ఈ లోకంలో ఎల్లప్పుడూ సంపదను కోరుకునే రాజు, సుఖాన్ని కోరుకునేవాడు, యోగ్య పాత్రునికి విధి ప్రకారం భూమిని దానం చేయాలి.
13.97.71
अपि कृत्वा नरः पापं भूमिं दत्त्वा द्विजातये ।
समुत्सृजति तत्पापं जीर्णां त्वचमिवोरगः ॥ १३.९७.७१ ॥
మనిషి పాపం చేసినప్పటికీ, బ్రాహ్మణునికి భూమిని దానం చేయడం వల్ల, పాము పాత చర్మాన్ని విడిచినట్లు ఆ పాపాన్ని విడిచిపెడతాడు.
13.97.72
सागरान्सरितः शैलान्काननानि च सर्वशः ।
सर्वमेतन्नरः शक्र ददाति वसुधां ददत् ॥ १३.९७.७२ ॥
ఓ శక్రా, సముద్రాలు, నదులు, పర్వతాలు, అడవులు అన్నింటితో కూడిన భూమిని దానం చేసే మనిషి, ఇవన్నింటినీ దానం చేసినవాడవుతాడు.
13.97.73
तटाकान्युदपानानि स्रोतांसि च सरांसि च ।
स्नेहान्सर्वरसांश्चैव ददाति वसुधां ददत् ॥ १३.९७.७३ ॥
చెరువులు, బావులు, ప్రవాహాలు, సరస్సులు, అలాగే అన్ని రకాల నూనెలు మరియు రసాలు — భూమిని దానం చేసేవాడు ఇవన్నీ దానం చేసినట్టే.
13.97.74
ओषधीर्वीर्यसम्पन्नानगान्पुष्पफलान्वितान् ।
काननोपलशैलांश्च ददाति वसुधां ददत् ॥ १३.९७.७४ ॥
శక్తివంతమైన ఓషధులు, పూలు పండ్లతో నిండిన చెట్లు, అడవులు, రాళ్లు, పర్వతాలు — భూమిని దానం చేసేవాడు ఇవన్నీ దానం చేసినట్టే.
13.97.75
अग्निष्टोमप्रभृतिभिरिष्ट्वा च स्वाप्तदक्षिणैः ।
न तत्फलमवाप्नोति भूमिदानाद्यदश्नुते ॥ १३.९७.७५ ॥
అగ్నిష్టోమం మొదలైన యజ్ఞాలు చేసి, తగిన దక్షిణలు ఇచ్చినా, భూదానం వల్ల లభించే ఫలాన్ని అతడు పొందలేడు.
13.97.76
दाता दशानुगृह्णाति दश हन्ति तथा क्षिपन् ।
पूर्वदत्तां हरन्भूमिं नरकायोपगच्छति ॥ १३.९७.७६ ॥
దాత పది తరాలను అనుగ్రహిస్తాడు; ముందు దానం చేసిన భూమిని లాగి విసిరేసినవాడు పది తరాలను నాశనం చేసి నరకానికి వెళ్తాడు.
13.97.77
न ददाति प्रतिश्रुत्य दत्त्वाऽपि च हरेत्तु यः ।
स बद्धो वारुणैः पाशैस्तप्यते मृत्युसासनात् ॥ १३.९७.७७ ॥
మాట ఇచ్చి ఇవ్వనివాడు, ఇచ్చిన తర్వాత కూడా తిరిగి తీసుకునేవాడు, వరుణ పాశాలతో బంధించబడి యముని ఆజ్ఞచే బాధ పడతాడు.
13.97.78
आहिताग्निं सदायज्ञं कृशवृत्तिं प्रियातिथिम् ।
ये भरन्ति द्विजश्रेष्ठं नोपसर्पन्ति ते यमम् ॥ १३.९७.७८ ॥
అగ్నిహోత్రం చేసేవారూ, ఎల్లప్పుడూ యజ్ఞం చేసేవారూ, నిరాడంబర జీవితం గడిపేవారూ, అతిథిప్రియులూ అయిన శ్రేష్ఠ ద్విజులను పోషించేవారు యముని వద్దకు వెళ్లరు.
13.97.79
ब्राह्मणेष्वनृणीभूतः पार्थिवः स्यात्पुरंदर ।
इतरेषां तु वर्णानां तारयेत्कृशदुर्बलान् ॥ १३.९७.७९ ॥
ఓ పురందరా, రాజు బ్రాహ్మణుల పట్ల ఋణ విముక్తుడై ఉండాలి; ఇతర వర్ణాలలో కృశించిన, బలహీనులను అతడు ఉద్ధరించాలి.
13.97.80
नाच्छिन्द्यात्स्पर्शितां भूमिं परेण त्रिदशाधिप ।
ब्राह्मणस्य सुरश्रेष्ठ कृशवृत्तेः कदाचन ॥ १३.९७.८० ॥
ఓ దేవాధిపా, సురశ్రేష్ఠా, కృశ జీవనం గల బ్రాహ్మణుడు స్పృశించిన భూమిని ఎవరూ ఎప్పుడూ లాక్కోకూడదు.
13.97.81
यथाश्रु पतितं तेषां दीनानामथ सीदताम् ।
ब्राह्मणानां हृते क्षेत्रे हन्यात्त्रिपुरुषं कुलम् ॥ १३.९७.८१ ॥
ఆ దీనులు, బాధపడేవారి కన్నీరు రాలినట్లుగానే, బ్రాహ్మణుల క్షేత్రం హరించబడితే మూడు తరాల కులం నశిస్తుంది.
13.97.82
भूमिपालं च्युतं राष्ट्राद्यस्तु संस्थापयेत्पुनः ।
तस्य वासः सहस्राक्ष नाकपृष्ठे महीयते ॥ १३.९७.८२ ॥
రాజ్యం నుండి పడగొట్టబడిన రాజును ఎవరు తిరిగి స్థాపిస్తారో, ఓ సహస్రాక్షా, అతని నివాసం స్వర్గపు ఉపరితలంపై గౌరవించబడుతుంది.
13.97.83
सुनिर्मितां सुविक्रीतां सुभृतां स्थापयेन्नृप ।
इक्षुभिः सन्ततां भूमिं यवगोधूमसालिनीम् ॥ १३.९७.८३ ॥
ఓ రాజా, చక్కగా నిర్మించబడిన, చక్కగా కొనబడిన, చక్కగా పోషించబడిన, చెరకులతో కప్పబడిన, యవ-గోధుమలతో సమృద్ధమైన భూమిని స్థాపించాలి.
13.97.84
गोश्ववाहनपूर्णां वा यो ददाति वसुन्धराम् ।
विमुक्तः सर्वपापेभ्यः स्वर्गलोके महीयते ॥ १३.९७.८४ ॥
ఆవులు, గుర్రాలు, వాహనాలతో నిండిన భూమిని ఎవరు దానమిస్తారో, అతడు సర్వ పాపాల నుండి విముక్తుడై స్వర్గలోకంలో గౌరవించబడతాడు.
13.97.85
निधिगर्भां ददद्भूमिं सर्वरत्नपरिच्छदाम् ।
अक्षयाँल्लभते लोकान्भूमिसत्रं हि तस्य तत ॥ १३.९७.८५ ॥
నిధులతో నిండిన, సమస్త రత్నాలతో అలంకరించబడిన భూమిని దానం చేసేవాడు అక్షయ లోకాలను పొందుతాడు; అదే అతని భూమి-సత్రం.
13.97.86
विधूय कलुषं सर्वं विरजाः सम्मतः सताम् ।
लोके महीयते सद्भिर्यो ददाति वसुन्धराम् ॥ १३.९७.८६ ॥
సమస్త మాలిన్యాలను విదిలించి, నిర్మలుడై సత్పురుషులచే గౌరవించబడేవాడు; భూమిని దానం చేసేవాడు లోకంలో సత్పురుషులచే పూజింపబడతాడు.
13.97.87
यथाऽप्सु पतितः शक्र तैलबिन्दुर्विसर्पति ।
तथा भूमिकृतं दानं सस्येसस्ये विवर्धते ॥ १३.९७.८७ ॥
ఓ శక్రా, నీటిలో పడిన నూనె బిందువు వ్యాపించినట్లే, భూమికి చేసిన దానం ప్రతి పంటలోనూ వృద్ధి చెందుతుంది.
13.97.88
ये रणाग्रे महीपालाः शूराः समितिशोभनाः ।
वध्यन्तेऽभिमुखाः शक्र ब्रह्मलोकं व्रजन्ति ते ॥ १३.९७.८८ ॥
ఓ శక్రా, యుద్ధ ముందు భాగంలో శూరులుగా, యుద్ధంలో శోభించి, ఎదురుగా నిలిచి చంపబడే రాజులు బ్రహ్మలోకానికి వెళ్తారు.
13.97.89
नृत्तगीतपरा नार्यो दिव्यमाल्यविभूषिताः ।
उपतिष्ठन्ति देवेन्द्र यथा भूमिप्रदं दिवि ॥ १३.९७.८९ ॥
ఓ దేవేంద్రా, నృత్యగీతాల్లో లీనమైన, దివ్య మాలలతో అలంకరించబడిన స్త్రీలు భూమిని దానం చేసినవానికి స్వర్గంలో సేవ చేస్తారు.
13.97.90
मोदते च सुखं स्वर्गे देवगन्धर्वपूजितः ।
यो ददाति महीं सम्यग्विधिनेह द्विजातये ॥ १३.९७.९० ॥
ఇక్కడ విధిప్రకారం ఒక ద్విజునికి భూమిని చక్కగా దానం చేసేవాడు, స్వర్గంలో దేవతలచే, గంధర్వులచే పూజింపబడి సుఖంగా ఆనందిస్తాడు.
13.97.91
शतमप्सरसश्चैव दिव्यमाल्यविभूषिताः ।
उपतिष्ठन्ति देवेन्द्र ब्रह्मलोके धराप्रदम् ॥ १३.९७.९१ ॥
దేవేంద్రా! భూమిని దానం చేసినవానికి బ్రహ్మలోకంలో దివ్య మాలలతో అలంకరించబడిన వందమంది అప్సరసలు సేవ చేస్తారు.
13.97.92
उपतिष्ठन्ति पुण्यानि सदा भूमिप्रदं नरम् ।
शङ्खं भद्रासनं छत्रं वराश्वा वरवाहनम् ॥ १३.९७.९२ ॥
భూమిని దానం చేసే మానవుని వద్ద పుణ్యాలు ఎల్లప్పుడూ ఉపస్థితమవుతాయి; శంఖం, శుభాసనం, ఛత్రం, శ్రేష్ఠ అశ్వాలు, శ్రేష్ఠ వాహనం కూడా.
13.97.93
भूमिप्रदानात्पुष्पाणि हिरण्यनिचयास्तथा ।
आज्ञा सदाऽप्रतिहता जयशब्दा वसूनि च ॥ १३.९७.९३ ॥
భూమిదానం వల్ల పుష్పాలు, బంగారు రాశులు, ఎల్లప్పుడూ అప్రతిహతమైన ఆజ్ఞ, జయధ్వనులు, ధనాలు కూడా లభిస్తాయి.
13.97.94
भूमिदानस्य पुण्यानि फलं स्वर्गः पुरन्दर ।
हिरण्यपुष्पाश्चौषध्यः कुशकाञ्चनशाद्वलाः ॥ १३.९७.९४ ॥
భూదానపు పుణ్యఫలం స్వర్గం, ఓ పురందరా! అక్కడ బంగారు పువ్వులు గల ఓషధులు, దర్భ, బంగారం, పచ్చిక మొదలైనవి ఉంటాయి.
13.97.95
अमृतप्रसवां भूमिं प्राप्नोति पुरुषो ददत् ॥ १३.९७.९५ ॥
దానమిచ్చే మానవుడు అమృతాన్ని ఇచ్చే భూమిని పొందుతాడు.
13.97.96
नास्ति भूमिसमं दानं नास्ति मातृसमो गुरुः ।
नास्ति सत्यसमो धर्मो नास्ति दानसमो निधिः ॥ १३.९७.९६ ॥
భూదానంతో సమానమైన దానం లేదు; తల్లితో సమానమైన గురువు లేడు; సత్యంతో సమానమైన ధర్మం లేదు; దానంతో సమానమైన నిధి లేదు.
13.97.97
एतदाङ्गिरसाच्छ्रुत्वा वासवो वसुधामिमाम् ।
वसुरत्नसमाकीर्णां ददावाङ्गिरसे तदा ॥ १३.९७.९७ ॥
ఆంగిరసుని నుండి ఇది విని, వాసవుడు అప్పుడు ధనరత్నాలతో నిండిన ఈ భూమిని ఆంగిరసునికి ఇచ్చాడు.
13.97.98
य इदं श्रावयेच्छ्राद्धे भूमिदानस्य संस्तवम् ।
न तस्य रक्षसां भागो नासुराणां भवत्युत ॥ १३.९७.९८ ॥
శ్రాద్ధంలో భూమిదానం యొక్క ఈ స్తుతిని వినిపించేవాడికి, దాని భాగం రాక్షసులకు గానీ అసురులకు గానీ చెందదు.
13.97.99
अक्षयं च भवेद्दत्तं पितृभ्यस्तन्न संशयः ।
तस्माच्छ्राद्धेष्विदं विद्वान्भुञ्जतः श्रावयेद्द्विजान् ॥ १३.९७.९९ ॥
పితృదేవతలకు ఇవ్వబడిన అది అక్షయమవుతుంది; ఇందులో సందేహం లేదు. కాబట్టి శ్రాద్ధాలలో భోజనం చేస్తున్న ద్విజులకు విద్వాంసుడు దీనిని వినిపించాలి.
13.97.100
इत्येतत्सर्वदानानां श्रेष्ठमुक्तं तवानघ ।
मया भरतशार्दूल किं भूयः श्रोतुमिच्छसि ॥ १३.९७.१०० ॥
ఓ నిష్కల్మషుడా, భరతశార్దూలా, ఇలా సర్వదానాలలో ఇది శ్రేష్ఠమని నేను నీకు చెప్పాను. ఇంకా ఏమి వినాలనుకుంటున్నావు?