ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 13.97
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.97.1
इदं देयमिदं देयमितीयं श्रुतिचोदनात् ।
बहुदेयाश्च राजानः किंस्विद्देयमनुत्तमम् ॥ १३.९७.१ ॥
ଏହା ଦେବା ଉଚିତ, ଏହା ଦେବା ଉଚିତ — ଶ୍ରୁତିର ବିଧାନ ଅନୁସାରେ ଏହା କୁହାଯାଇଛି। ରାଜାମାନଙ୍କର ଦେବାର ବହୁ ବିଷୟ ଅଛି; ତେବେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଦାନ କ'ଣ?
13.97.2
अति दानानि सर्वाणि पृथिवीदानमुच्यते ।
अचला ह्यक्षया भूमिर्दोग्ध्री कामानिहोत्तमान् ॥ १३.९७.२ ॥
ସମସ୍ତ ଦାନଠାରୁ ଉପରେ ଭୂମିଦାନ କୁହାଯାଏ; କାରଣ ପୃଥିବୀ ଅଚଳ ଓ ଅକ୍ଷୟ, ଏଠାରେ ଉତ୍ତମ କାମନା ଦୁହୁଥିବା ଗାଈ।
13.97.3
दोग्ध्री वासांसि रत्नानि पशून्व्रीहियवांस्तथा ।
भूमिदः सर्वभूतेषु शाश्वतीरेधते समाः ॥ १३.९७.३ ॥
ଭୂମିଦାତା ସର୍ବଭୂତ ମଧ୍ୟରେ ବସ୍ତ୍ର, ରତ୍ନ, ପଶୁ, ଧାନ ଓ ଯବ ଦେଉଥିବା ଗାଈ ପରି; ସେ ଶାଶ୍ବତ ବର୍ଷ ଧରି ବଢ଼େ।
13.97.4
यावद्भूमेरायुरिह तावद्भूमिद एधते ।
न भूमिदानादस्तीह परं किञ्चिद्युधिष्ठिर ॥ १३.९७.४ ॥
ଏହି ପୃଥିବୀର ଆୟୁ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଭୂମିଦାତା ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଢ଼େ। ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଏଠାରେ ଭୂମିଦାନଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କିଛି ନାହିଁ।
13.97.5
अप्यल्पं प्रददुः सर्वे पृथिव्या इति नः श्रुतम् ।
भूमिमेव ददुः सर्वे भूमिं ते भुञ्जते जनाः ॥ १३.९७.५ ॥
ଆମେ ଶୁଣିଛୁ ସମସ୍ତେ ପୃଥିବୀର ଅଳ୍ପ ଅଂଶ ମଧ୍ୟ ଦାନ କରିଛନ୍ତି; ଯେଉଁମାନେ ଭୂମିହିଁ ଦାନ କରିଛନ୍ତି ସେମାନେ ଭୂମିକୁ ହିଁ ଭୋଗ କରନ୍ତି।
13.97.6
स्वकर्मैवोपजीवन्ति नरा इह परत्र च ।
भूमिः पतिं महादेवी दातारं कुरुते प्रियम् ॥ १३.९७.६ ॥
ମଣିଷମାନେ ଏଠାରେ ଓ ପରଲୋକରେ ନିଜ କର୍ମରେ ହିଁ ଜୀବନଧାରଣ କରନ୍ତି। ପୃଥିବୀ, ମହାଦେବୀ, ଦାତାକୁ ନିଜର ପ୍ରିୟ ପତି କରନ୍ତି।
13.97.7
य एतां दक्षिणां दद्यादक्षयां राजसत्तम ।
पुनर्नरत्वं सम्प्राप्य भवेत्स पृथिवीपतिः ॥ १३.९७.७ ॥
ହେ ରାଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯିଏ ଏହି ଅକ୍ଷୟ ଦକ୍ଷିଣା (ଭୂମିଦାନ) ଦିଏ, ସେ ପୁନର୍ବାର ମନୁଷ୍ୟଜନ୍ମ ପାଇ ପୃଥିବୀର ଅଧିପତି ହୁଏ।
13.97.8
यथा दानं तथा भोग इति धर्मेषु निश्चयः ।
सङ्ग्रामे वा तनुं जह्याद्दद्याच्च पृथिवीमिमांम् ॥ १३.९७.८ ॥
ଯେପରି ଦାନ, ସେପରି ଭୋଗ—ଧର୍ମରେ ଏହା ନିଶ୍ଚିତ। ଯୁଦ୍ଧରେ ଦେହ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତୁ, କିମ୍ବା ଏହି ପୃଥିବୀ ଦାନ କରନ୍ତୁ।
13.97.9
इत्येतत्क्षत्रबन्धूनां वदन्ति परमाशिषः ।
पुनाति दत्ता पृथिवी दातारमिति शुश्रुम ॥ १३.९७.९ ॥
କ୍ଷତ୍ରିୟ ବନ୍ଧୁମାନେ ଏହା କୁହନ୍ତି—ଏହା ପରମ ଆଶୀର୍ବାଦ। ଦତ୍ତ ପୃଥିବୀ ଦାତାକୁ ପବିତ୍ର କରେ ବୋଲି ଆମେ ଶୁଣିଛୁ।
13.97.10
अपि पापसमाचारं ब्रह्मघ्नमपि चानृतम् ।
सैव पापं प्लावयति सैव पापात्प्रमोचयेत् ॥ १३.९७.१० ॥
ପାପାଚରଣୀ ହେଉ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ହନ୍ତା ହେଉ, ମିଥ୍ୟାବାଦୀ ହେଉ—ସେହି ପୃଥିବୀ ତାର ପାପ ଧୋଇଦିଏ ଓ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ କରେ।
13.97.11
अपि पापकृतां राज्ञां प्रतिगृह्णन्ति साधवः ।
पृथिवीं नान्यदिच्छन्ति पावनं जगती यतः ॥ १३.९७.११ ॥
ପାପ କରିଥିବା ରାଜାଙ୍କ ଦାନ ମଧ୍ୟ ସଜ୍ଜନମାନେ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି; ସେମାନେ ଏହି ପୃଥିବୀ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କିଛି ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି ନାହିଁ, କାରଣ ଏହି ଜଗତୀ ପବିତ୍ରକାରିଣୀ।
13.97.12
नामास्याः प्रियदत्तेति गुह्यं देव्याः सनातनम् ।
दानं वाऽप्यथवाऽदानं नामास्याः प्रथमप्रियम् ॥ १३.९७.१२ ॥
ଦେବୀଙ୍କ (ପୃଥିବୀଙ୍କ) ଏହି ଗୁହ୍ୟ ଓ ସନାତନ ନାମ 'ପ୍ରିୟଦତ୍ତା'। ଦାନ ହେଉ କି ଅଦାନ, ଏହାର ପ୍ରଥମ ପ୍ରିୟ ନାମ ଏହି।
13.97.13
य एतां विदुषे दद्यात्पृथिवीं पृथिवीपतिः ।
पृथिव्यामेतदिष्टं स राजा राज्यमितो व्रजेत् ॥ १३.९७.१३ ॥
ଯେଉଁ ପୃଥିବୀପତି ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ବିଦ୍ବାନଙ୍କୁ ଦାନ କରେ, ସେ ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରିୟ ରାଜା ହୋଇ ଏଠାରୁ ରାଜ୍ୟ ପାଏ।
13.97.14
पुनश्चासौ जनिं प्राप्य राजवत्स्यान्न संशयः ।
तस्मात्प्राप्यैव पृथिवीं दद्याद्विप्राय पार्थिवः ॥ १३.९७.१४ ॥
ପୁନର୍ବାର ସେ ଜନ୍ମ ପାଇ ରାଜାଙ୍କ ପରି ହେବ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ତେଣୁ ରାଜା ପୃଥିବୀ ପାଇ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଦାନ ଦିଅନ୍ତୁ।
13.97.15
नाभूमिपतिना भूमिरधिष्ठेया कथञ्चन ।
न च वस्त्रेणि वा गूहेदन्तर्धानेन वा चरेत् ॥ १३.९७.१५ ॥
ଯିଏ ଭୂପତି ନୁହେଁ, ସେ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ଭୂମି ଅଧିକାର କରିବ ନାହିଁ; ବସ୍ତ୍ରରେ ତାହା ଆଚ୍ଛାଦିତ କରିବ ନାହିଁ, ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇ ବିଚରଣ କରିବ ନାହିଁ।
13.97.16
ये चान्ये भूमिमिच्छेयुः कुर्युरेवं न संशयः ।
यः साधोर्भूमिमादत्ते न भूमिं विन्दते तु सः ॥ १३.९७.१६ ॥
ଯେଉଁମାନେ ଅନ୍ୟ ଭୂମି ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି କରିବେ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଯେ ସାଧୁଙ୍କ ଭୂମି ନିଏ, ସେ ଭୂମି ପାଏ ନାହିଁ।
13.97.17
भूमिं दत्त्वा तु साधुभ्यो विन्दते भूमिमुत्तमाम् ।
प्रेत्य चेह च धर्मात्मा सम्प्राप्नोति महद्यशः ॥ १३.९७.१७ ॥
ସାଧୁଙ୍କୁ ଭୂମି ଦାନ କରି ମନୁଷ୍ୟ ଉତ୍ତମ ଭୂମି ପାଏ; ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଏବଂ ଏଠାରେ ମଧ୍ୟ ଧର୍ମାତ୍ମା ମହାନ୍ ଯଶ ପାଏ।
13.97.18
एकाहारकरीं दत्त्वा षष्ठिसाहस्रमूर्ध्वगः ।
तावत्या हरणे पृथ्व्या नरकं द्विगुणोत्तरम् ॥ १३.९७.१८ ॥
ଗୋଟିଏ ବେଳ ଚାରା ଦେଉଥିବା ଗାଈ ଦାନ କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ଷାଠିଏ ହଜାର ବର୍ଷ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱଗତି ପାଏ; ସେତିକି ଭୂମି ହରଣ କଲେ ନରକ ତାହାଠାରୁ ଦୁଗୁଣ ଅଧିକ ହୁଏ।
13.97.19
यस्य विप्रास्तु शंसन्ति साधोर्भूमिं सदैव हि ।
न तस्य शत्रवो राजन्प्रशंसन्ति वसुन्धराम् ॥ १३.९७.१९ ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଯାହାର ବିଷୟରେ ସାଧୁଙ୍କୁ ସର୍ବଦା ଭୂମିଦାନର ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି, ହେ ରାଜନ୍, ତାହାର ଶତ୍ରୁମାନେ ମଧ୍ୟ ବସୁନ୍ଧରାର ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି।
13.97.20
यत्किञ्चित्पुरुषः पापं कुरुते वृत्तिकर्शितः ।
अपि गोचर्ममात्रेण भूमिदानेन पूयते ॥ १३.९७.२० ॥
ଜୀବିକାରେ କ୍ଷୀଣ ହୋଇ ମନୁଷ୍ୟ ଯେକୌଣସି ପାପ କଲେ ମଧ୍ୟ, ଗାଈ ଚର୍ମ ପରିମାଣ ଭୂମିଦାନରେ ସେ ପବିତ୍ର ହୁଏ।
13.97.21
येऽपि सङ्गीर्णाकर्माणो राजानो रौद्रकर्मिणः ।
तेभ्यः पवित्रमाख्येयं भूमिदानमनुत्तमम् ॥ १३.९७.२१ ॥
ମିଶ୍ର କର୍ମ ଓ କ୍ରୂର କର୍ମ କରୁଥିବା ରାଜାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଭୂମିଦାନକୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ପବିତ୍ରକାରୀ ବୋଲି କୁହାଯିବା ଉଚିତ।
13.97.22
अल्पान्तरमिदं शश्वत्पुराणा मेनिरे जनाः ।
यो यजेताश्वमेधेन दद्याद्वा साधवे महीम् ॥ १३.९७.२२ ॥
ଏଥିରେ ସାମାନ୍ୟ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଅଛି ବୋଲି ପ୍ରାଚୀନମାନେ ସର୍ବଦା ଭାବିଥିଲେ: ଯିଏ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କରେ, ବା ଯିଏ ସାଧୁଙ୍କୁ ପୃଥିବୀ ଦାନ କରେ।
13.97.23
अपि चेत्सुकृतं कृत्वा शङ्केरन्नपि पण्डिताः ।
अशंक्यमेकमेवैतद्भूमिदानमनुत्तमम् ॥ १३.९७.२३ ॥
ସୁକର୍ମ କରି ମଧ୍ୟ ପଣ୍ଡିତମାନେ ସନ୍ଦେହ କରିପାରନ୍ତି, ତଥାପି ଏହି ଏକମାତ୍ର, ଭୂମିଦାନ ହିଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ; ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
13.97.24
सुवर्णं रजतं वस्त्रं मणिमुक्तावसूनि च ।
सर्वमेतन्महाप्राज्ञो ददाति वसुधां ददत् ॥ १३.९७.२४ ॥
ସୁନା, ରୂପା, ବସ୍ତ୍ର, ମଣି, ମୁକ୍ତା ଓ ଧନ, ଏ ସମସ୍ତ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ବ୍ୟକ୍ତି ପୃଥିବୀ ଦାନ କରିବା ସମୟରେ ହିଁ ଦାନ କରେ।
13.97.25
तपो यज्ञः श्रुतं शीलमलोभः सत्यसन्धता ।
गुरुदैवतपूजा च एता वर्तन्ति भूमिदम् ॥ १३.९७.२५ ॥
ତପ, ଯଜ୍ଞ, ଶ୍ରୁତ, ଶୀଳ, ଅଲୋଭ, ସତ୍ୟସନ୍ଧତା, ଗୁରୁ-ଦେବତା ପୂଜା — ଏସବୁ ଭୂମିଦାତାଙ୍କଠାରେ ରହନ୍ତି।
13.97.26
भर्तुनिःश्रेयसे युक्तास्त्यक्तात्मानो रणे हताः ।
ब्रह्मलोकगताः सिद्धा नातिक्रामन्ति भूमिदम् ॥ १३.९७.२६ ॥
ପ୍ରଭୁଙ୍କ କଲ୍ୟାଣ ପାଇଁ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇ, ରଣରେ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରି ହତ ହୋଇଥିବା — ବ୍ରହ୍ମଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ ସିଦ୍ଧମାନେ ମଧ୍ୟ ଭୂମିଦାତାଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରନ୍ତି ନାହିଁ।
13.97.27
यथा जनित्री स्वं पुत्रं क्षीरेण भरते सदा ।
अनुगृह्णाति दातारं तथा सर्वरसैर्मही ॥ १३.९७.२७ ॥
ଯେପରି ମାତା ସର୍ବଦା ନିଜ ପୁତ୍ରକୁ କ୍ଷୀରରେ ପୋଷଣ କରନ୍ତି, ସେପରି ପୃଥିବୀ ସମସ୍ତ ରସରେ ଦାତାଙ୍କୁ ଅନୁଗ୍ରହ କରନ୍ତି।
13.97.28
मृत्युर्वैकिंकरो दण्डस्तापो वह्नेः सुदारुणः ।
घोराश्च वारुणाः पाशा नोपसर्पन्ति भूमिदम् ॥ १३.९७.२८ ॥
ମୃତ୍ୟୁ, ଯମଙ୍କ ଦଣ୍ଡ, ଅଗ୍ନିର ଅତି ଭୟଙ୍କର ତାପ ଏବଂ ବରୁଣଙ୍କ ଘୋର ପାଶ — ଏସବୁ ଭୂମିଦାତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସନ୍ତି ନାହିଁ।
13.97.29
पितॄंश्च पितृलोकस्थान्देवलोके च देवताः ।
सन्तर्पयति शान्तात्मा यो ददाति वसुन्धराम् ॥ १३.९७.२९ ॥
ଶାନ୍ତଚିତ୍ତ ଯେ ବ୍ୟକ୍ତି ପୃଥିବୀ ଦାନ କରେ, ସେ ପିତୃଲୋକସ୍ଥ ପିତୃମାନଙ୍କୁ ଏବଂ ଦେବଲୋକସ୍ଥ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ତୃପ୍ତ କରେ।
13.97.30
कृशाय म्रियमाणाय वृत्तिग्लानाय सीदते ।
भूमिं वृत्तिकरीं दत्त्वा सत्री भवति मानवः ॥ १३.९७.३० ॥
କୃଶ, ମରଣୋନ୍ମୁଖ, ଜୀବିକା ଅଭାବରେ କ୍ଷୀଣ ଓ ଡୁବୁଥିବା ଲୋକକୁ ଜୀବିକାଦାୟିନୀ ଭୂମି ଦାନ କରି ମନୁଷ୍ୟ ଦାତା ହୁଏ।
13.97.31
यथा धावति गौर्वत्सं स्रवन्ती वत्सला पयः ।
एवमेव महाभाग भूमिर्भरति भूमिदम् ॥ १३.९७.३१ ॥
ଯେପରି ଗାଈ ନିଜ ବାଛୁରୀ ଆଡ଼କୁ ଦୌଡ଼େ ଏବଂ ସ୍ନେହରେ ଦୁଧ ସ୍ରବଣ କରେ, ସେହିପରି, ହେ ମହାଭାଗ, ପୃଥିବୀ ଭୂମିଦାତାକୁ ପୋଷଣ କରେ।
13.97.32
हलकृष्टां महीं दत्त्वा सबीजां सफलामपि ।
सोदकं वाऽपि शरणं तथा भवति कामदः ॥ १३.९७.३२ ॥
ହଳରେ କର୍ଷିତ, ବୀଜ ଓ ଫଳ ସହିତ, କିମ୍ବା ଜଳ ସହିତ ଭୂମି ଦାନ କଲେ ତାହା ଆଶ୍ରୟ ଓ କାମନାପୂରକ ହୁଏ।
13.97.33
ब्राह्मणं वृत्तसम्पन्नमाहिताग्निं शुचिव्रतम् ।
नरः प्रतिग्राह्य महीं न याति यमसादनम् ॥ १३.९७.३३ ॥
ସଦାଚାରସମ୍ପନ୍ନ, ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରୀ ଓ ଶୁଚି ବ୍ରତଧାରୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୂମି ଦାନ କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ଯମଲୋକକୁ ଯାଏ ନାହିଁ।
13.97.34
यथा चन्द्रमसो वृद्धिरहन्यहनि जायते ।
तथा भूमिकृतं दानं सस्येसस्ये विवर्धते ॥ १३.९७.३४ ॥
ଚନ୍ଦ୍ରର ବୃଦ୍ଧି ଯେପରି ପ୍ରତିଦିନ ହୁଏ, ସେହିପରି ଭୂମିଦାନର ଫଳ ପ୍ରତି ଶସ୍ୟରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ।
13.97.35
अत्र गाथा भूमिगीताः कीर्तयन्ति पुराविदः ।
याः श्रुत्वा जामदग्न्येन दत्ता भूः काश्यपाय वै ॥ १३.९७.३५ ॥
ଏଠାରେ ପୁରାଣଜ୍ଞମାନେ ପୃଥିବୀ ଗାଇଥିବା ଗାଥାଗୁଡ଼ିକ ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତି; ଯାହା ଶୁଣି ଜମଦଗ୍ନିଙ୍କ ପୁତ୍ର କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ପୃଥିବୀ ଦାନ କଲେ।
13.97.36
मामेवादत्त मां दत्त मां दत्त्वा मामवाप्स्यथ ।
अस्मिँल्लोके परे चैव तद्दत्तं जायते पुनः ॥ १३.९७.३६ ॥
'ମୋତେ ହିଁ ନିଅ, ମୋତେ ହିଁ ଦିଅ, ମୋତେ ଦାନ କରି ମୋତେ ହିଁ ପାଇବ' — ଏ ଲୋକରେ ଏବଂ ପରଲୋକରେ ସେ ଦାନ ପୁନଃ ଫଳେ।
13.97.37
य इमां व्याहृतिं वेद ब्राह्मणो वेदसम्मिताम् ।
श्राद्धस्य हूयमानस्य ब्रह्मभूयं स गच्छति ॥ १३.९७.३७ ॥
ବେଦସମ ଏହି ବ୍ୟାହୃତିକୁ ଯେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜାଣନ୍ତି, ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ହୋମ ହେଉଥିବା ସମୟରେ ସେ ବ୍ରହ୍ମଭାବ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।
13.97.38
कृत्यानामभिशप्तानामरिष्टशमनं महत् ।
प्रायश्चित्तं महीं दत्त्वा पुनात्युभयतो दश ॥ १३.९७.३८ ॥
କୃତ୍ୟା ଓ ଅଭିଶାପରେ ପୀଡ଼ିତଙ୍କ ପାଇଁ ଅନିଷ୍ଟ-ଶମନର ଏହା ମହାନ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ; ପୃଥିବୀ ଦାନ କଲେ ସେ ଉଭୟ ପାର୍ଶ୍ୱର ଦଶ ପୀଢ଼ି ପବିତ୍ର କରେ।
13.97.39
पुनाति य इदं वेद वेदवादं तथैव च ।
प्रकृतिः सर्वभूतानां भूमिर्वै शाश्वती मता ॥ १३.९७.३९ ॥
ଯିଏ ଏହାକୁ ଓ ବେଦବାଦକୁ ଜାଣେ, ସେ ପବିତ୍ର ହୁଏ। ପୃଥିବୀ ହିଁ ସର୍ବଭୂତର ପ୍ରକୃତି; ତାହା ଶାଶ୍ୱତ ବୋଲି ମନାଯାଏ।
13.97.40
अभिषिच्यैव नृपतिं श्रावयेदिममागमम् ।
यथा श्रुत्वा महीं दद्यान्नादद्यात्साधुतश्च तां ॥ १३.९७.४० ॥
ରାଜାଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କରି ଏହି ଆଗମ ଶୁଣାଇବା ଉଚିତ; ଶୁଣି ସେ ପୃଥିବୀ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ, ଅନୁଚିତ ରୂପେ ତାହା ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
13.97.41
सोऽयं कृत्स्नो ब्राह्मणार्थो राजार्थश्चाप्यसंशयः ।
राजा हि धर्मकुशलः प्रथमं भूतिलक्षणम् ॥ १३.९७.४१ ॥
ଏହି ସମଗ୍ର ବିଷୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ରାଜା ଉଭୟଙ୍କ ହିତ ପାଇଁ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଧର୍ମକୁଶଳ ରାଜା ହିଁ ସମୃଦ୍ଧିର ପ୍ରଥମ ଲକ୍ଷଣ।
13.97.42
अथ येषामधर्मज्ञो राजा भवति नास्तिकः ।
न ते सुखं प्रबुध्यन्ति न सुखं प्रस्वपन्ति च ॥ १३.९७.४२ ॥
ଯାହାଙ୍କ ରାଜା ଅଧର୍ମ ନ ଜାଣୁଥିବା ଓ ନାସ୍ତିକ ହୁଅନ୍ତି, ସେମାନେ ସୁଖରେ ଜାଗ୍ରତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ କିମ୍ବା ସୁଖରେ ଶୟନ କରନ୍ତି ନାହିଁ।
13.97.43
सदा भवन्ति चोद्विग्नास्तस्य दुश्चरितैर्नराः ।
योगक्षेमा हि बहवो राष्ट्रं नास्याविशन्ति तत् ॥ १३.९७.४३ ॥
ତାଙ୍କର ଦୁରାଚରଣ ଯୋଗୁଁ ଲୋକେ ସର୍ବଦା ଉଦ୍ବିଗ୍ନ ରହନ୍ତି; ତାଙ୍କ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ବହୁ ଯୋଗକ୍ଷେମ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି ନାହିଁ।
13.97.44
अथ येषां पुनः प्राज्ञो राजा भवति धार्मिकः ।
सुखं ते प्रतिबुध्यन्ते सुसुखं प्रस्वपन्ति च ॥ १३.९७.४४ ॥
କିନ୍ତୁ ଯାହାଙ୍କ ରାଜା ପ୍ରାଜ୍ଞ ଓ ଧାର୍ମିକ, ସେମାନେ ସୁଖରେ ଜାଗନ୍ତି ଓ ଅତି ସୁଖରେ ଶୟନ କରନ୍ତି।
13.97.45
तस्य राज्ञः शुभे राज्ये कर्मभिर्निर्वृता नराः ।
योगक्षेमेण वृष्ट्या च विवर्धन्ते स्वकर्मभिः ॥ १३.९७.४५ ॥
ସେହି ରାଜାଙ୍କ ଶୁଭ ରାଜ୍ୟରେ ଲୋକେ ନିଜ କର୍ମରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ରହନ୍ତି; ଯୋଗକ୍ଷେମ ଓ ବର୍ଷାରେ ସେମାନେ ନିଜ କର୍ମଦ୍ୱାରା ବୃଦ୍ଧି ପାନ୍ତି।
13.97.46
स कुलीनः स पुरुषः स बन्धुः स च पुण्यकृत् ।
स दाता स च विक्रान्तो यो ददाति वसुन्धरां ॥ १३.९७.४६ ॥
ଯେ ପୃଥିବୀ ଦାନ କରେ, ସେ କୁଳୀନ, ସେ ପୁରୁଷ, ସେ ବନ୍ଧୁ, ସେ ପୁଣ୍ୟକର୍ତ୍ତା, ସେ ଦାତା ଓ ସେ ବିକ୍ରାନ୍ତ।
13.97.47
आदित्या इव दीप्यन्ते तेजसा भुवि मानवाः ।
ददन्ति वसुधां स्फीतां ये वेदविदुषि द्विजे ॥ १३.९७.४७ ॥
ପୃଥିବୀରେ ମଣିଷମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ତେଜରେ ଦୀପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି; ଯେଉଁମାନେ ବେଦଜ୍ଞ ଦ୍ୱିଜକୁ ସମୃଦ୍ଧ ପୃଥିବୀ ଦାନ କରନ୍ତି।
13.97.48
यथा सस्यानि रोहन्ति प्रकीर्णानि महीतले ।
तथा कामाः प्ररोहन्ति भूमिदानसमार्जिताः ॥ १३.९७.४८ ॥
ପୃଥିବୀ ପୃଷ୍ଠରେ ବିଛାଯାଇଥିବା ଶସ୍ୟ ଯେପରି ଅଙ୍କୁରିତ ହୁଏ, ସେପରି ଭୂମିଦାନରେ ଅର୍ଜିତ କାମନା ଅଙ୍କୁରିତ ହୁଏ।
13.97.49
आदित्यो वरुणो विष्णुर्ब्रह्मा सोमो हुताशनः ।
शूलिपाणिश्च भगवान्प्रतिनन्दन्ति भूमिदम् ॥ १३.९७.४९ ॥
ସୂର୍ଯ୍ୟ, ବରୁଣ, ବିଷ୍ଣୁ, ବ୍ରହ୍ମା, ସୋମ, ଅଗ୍ନି ଏବଂ ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ ଭଗବାନ ମଧ୍ୟ ଭୂମିଦାତାଙ୍କୁ ଅଭିନନ୍ଦନ ଜଣାନ୍ତି।
13.97.50
भूमौ जायन्ति पुरुषा भूमौ निष्ठां व्रजन्ति च ।
चतुर्विधो हि लोकोऽयं योऽयं भूमिगुणात्मकः ॥ १३.९७.५० ॥
ମଣିଷମାନେ ପୃଥିବୀରେ ଜନ୍ମ ନିଅନ୍ତି ଏବଂ ପୃଥିବୀରେ ହିଁ ନିଜର ଅନ୍ତିମ ଅବସ୍ଥା ପାଆନ୍ତି। ଭୂମିଗୁଣାତ୍ମକ ଏହି ଚତୁର୍ବିଧ ଲୋକ ଏପରି ଅଟେ।
13.97.51
एषा माता पिता चैव जगतः पृथिवीपते ।
नानया सदृशं भूतं किञ्चिदस्ति जनाधिप ॥ १३.९७.५१ ॥
ଏହି ପୃଥିବୀ ହିଁ ଜଗତର ମାତା ଓ ପିତା, ହେ ପୃଥିବୀପତି। ହେ ଜନାଧିପ, ଏହାର ସମାନ କୌଣସି ପ୍ରାଣୀ ନାହିଁ।
13.97.52
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
बृहस्पतेश्च संवादमिन्द्रस्य च युधिष्ठिर ॥ १३.९७.५२ ॥
ଏହି ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାଚୀନ ଇତିହାସର ଉଦାହରଣ ଦିଆଯାଏ, ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର: ବୃହସ୍ପତି ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସଂବାଦ।
13.97.53
इष्ट्वा क्रतुशतेनाथ महता दक्षिणावता ।
मघवा वाग्विदांश्रेष्ठं पप्रच्छेदं बृहस्पतिम् ॥ १३.९७.५३ ॥
ଶହେ ଯଜ୍ଞ କରି, ମହା ଦକ୍ଷିଣା ଦେଇ, ମଘବାନ ଇନ୍ଦ୍ର ବାକ୍ୟବିଦ୍ମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କୁ ଏହା ପଚାରିଲେ।
13.97.54
भगवन्केन दानेन स्वर्गतः सुखमेधते ।
यदक्षयमहार्यं च तद्ब्रूहि वदतांवर ॥ १३.९७.५४ ॥
ହେ ଭଗବାନ, କେଉଁ ଦାନ ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱର୍ଗଗତ ବ୍ୟକ୍ତି ସୁଖରେ ବଢ଼େ? ଯାହା ଅକ୍ଷୟ ଓ ଅତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତାହା କ'ଣ? ହେ ବକ୍ତାଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତାହା କୁହନ୍ତୁ।
13.97.55
इत्युक्तृः स सुरेन्द्रेण ततो देवपुलोहितः ।
बृहस्पतिर्बृहत्तेजाः प्रत्युवाच शतक्रतुम् ॥ १३.९७.५५ ॥
ଦେବରାଜ ଏହା କହିବାରୁ ଦେବତାଙ୍କ ପୁରୋହିତ ମହାତେଜସ୍ବୀ ବୃହସ୍ପତି ଶତକ୍ରତୁ (ଇନ୍ଦ୍ର)ଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
13.97.56
सुवर्णदानं गोदानं भूमिदानं च वृत्रहन् ।
विद्यादानं च कन्यानां दानं पापहरं परम्।
दददेतान्महाप्राज्ञः सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ १३.९७.५६ ॥
ସୁବର୍ଣ୍ଣଦାନ, ଗୋଦାନ, ଭୂମିଦାନ, ବିଦ୍ୟାଦାନ ଓ କନ୍ୟାଦାନ — ଏଗୁଡ଼ିକ ପାପହର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦାନ। ହେ ବୃତ୍ରହନ୍ତା, ଯେ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ ଏଗୁଡ଼ିକ ଦିଏ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।
13.97.57
न भूमिदानाद्देवेन्द्र परं किञ्चिदिति प्रभो ।
विशिष्टमिति मन्येऽहं यता प्राहुर्मनीषिणः ॥ १३.९७.५७ ॥
ହେ ଦେବେନ୍ଦ୍ର, ହେ ପ୍ରଭୋ, ଭୂମିଦାନଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଉ କିଛି ନାହିଁ। ମନୀଷୀମାନେ ଏପରି କହିଛନ୍ତି, ତେଣୁ ମୁଁ ଏହାକୁ ବିଶିଷ୍ଟ ମନେ କରେ।
13.97.58
ब्राह्मणार्थे गवार्थे वा राष्ट्रघातेऽथ स्वामिनः ।
कुलस्त्रीणां परिभवे मृतास्ते भूमिपैः समाः ॥ १३.९७.५८ ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣ ପାଇଁ, ଗାଈ ପାଇଁ, ରାଷ୍ଟ୍ର ବିନାଶରେ, ବା ସ୍ୱାମୀ ପାଇଁ, ବା କୁଳସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଅପମାନରେ ଯେଉଁମାନେ ମରନ୍ତି, ସେମାନେ ରାଜାଙ୍କ ସମାନ।
13.97.59
ये शूरा निहता युद्धे स्वर्याता रणगृद्धिनः ।
सर्वे ते विबुधश्रेष्ठ नातिक्रामन्ति भूमिदम् ॥ १३.९७.५९ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ନିହତ, ରଣୋତ୍ସାହୀ ଯେଉଁ ଶୂରମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ, ହେ ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଭୂମିଦାତାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରନ୍ତି ନାହିଁ।
13.97.60
भर्तुर्निःश्रेयसे युक्तास्त्यक्तात्मानो रणे हताः ।
ब्राह्मलोकगता युक्ता नातिक्रामन्ति भूमिदम् ॥ १३.९७.६० ॥
ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପରମ କଲ୍ୟାଣରେ ନିଯୁକ୍ତ, ରଣରେ ପ୍ରାଣତ୍ୟାଗ କରି ନିହତ, ବ୍ରହ୍ମଲୋକ ଗତ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ମଧ୍ୟ ଭୂମିଦାତାକୁ ଅତିକ୍ରମ କରନ୍ତି ନାହିଁ।
13.97.61
पञ्च पूर्वा हि पुरुषाः षडन्ये वसुधां गताः ।
एकादश ददद्भूमिं परित्रातीह मानवः ॥ १३.९७.६१ ॥
ପୂର୍ବର ପାଞ୍ଚ ପୁରୁଷ ଓ ଅନ୍ୟ ଛଅ ଜଣ ପୃଥିବୀକୁ ପାଇଲେ। ଭୂମି ଦାନକାରୀ ମାନବ ଏଠାରେ ଏଗାର (ପିଢ଼ି) କୁ ଉଦ୍ଧାର କରେ।
13.97.62
रत्नोपकीर्णां वसुधां यो ददाति पुरंदर ।
स मुक्तः सर्वकलुषैः स्वर्गलोके महीयते ॥ १३.९७.६२ ॥
ହେ ପୁରନ୍ଦର, ଯିଏ ରତ୍ନରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ପୃଥିବୀ ଦାନ କରେ, ସେ ସବୁ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ସ୍ୱର୍ଗଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।
13.97.63
महीं स्फीतां ददद्राजन्सर्वकामगुणान्विताम् ।
राजाधिराजो भवति तद्धि दानमनुत्तमम् ॥ १३.९७.६३ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛିତ ଗୁଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମୃଦ୍ଧ ପୃଥିବୀ ଯିଏ ଦାନ କରେ, ସେ ରାଜାଧିରାଜ ହୁଏ; ତାହା ହିଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଦାନ।
13.97.64
सर्वकामसमायुक्तां काश्यपीं यः प्रयच्छति ।
सर्वभूतानि मन्यन्ते मां ददातीति वासव ॥ १३.९७.६४ ॥
ସମସ୍ତ କାମନାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ କଶ୍ୟପୀ (ପୃଥିବୀ) ଯିଏ ଦାନ କରେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ତାକୁ ମନେ କରନ୍ତି 'ଏ ମୋତେ (ପୃଥିବୀ) ଦିଏ', ହେ ବାସବ।
13.97.65
सर्वकामदुघां धेनुं सर्वकामगुणान्विताम् ।
ददाति यः सहस्राक्ष स्वर्गं याति स मानवः ॥ १३.९७.६५ ॥
ହେ ସହସ୍ରାକ୍ଷ, ଯିଏ ସମସ୍ତ କାମନା ପୂରଣକାରୀ, ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛିତ ଗୁଣଯୁକ୍ତ ଧେନୁ ଦାନ କରେ, ସେ ମାନବ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଏ।
13.97.66
मधुसर्पिःप्रवाहिण्यः पयोदधिवहास्तथा ।
सरितस्तपर्यन्तीह सुरेन्द्र वसुधाप्रदम् ॥ १३.९७.६६ ॥
ହେ ସୁରେନ୍ଦ୍ର, ମହୁ ଓ ଘିଅ ପ୍ରବାହୀ, ଦୁଗ୍ଧ ଓ ଦହି ବହନ କରୁଥିବା ନଦୀ ଏଠାରେ ଭୂମିଦାତାକୁ ତୃପ୍ତ କରନ୍ତି।
13.97.67
भूमिप्रदानान्नृपतिर्मुच्यते सर्वकिल्बिषात् ।
न हि भूमिप्रदानेन दानमन्यद्विशिष्यते ॥ १३.९७.६७ ॥
ଭୂମିଦାନ ଦ୍ୱାରା ରାଜା ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ପ୍ରକୃତରେ ଭୂମିଦାନଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଦାନ ନାହିଁ।
13.97.68
ददाति यः समुन्द्रान्तां पृथिवीं शस्त्रनिर्जिताम् ।
तं जनाः कथयन्तीह यावद्धरति गौरियम् ॥ १३.९७.६८ ॥
ଯିଏ ଅସ୍ତ୍ରରେ ଜିତା ହୋଇଥିବା, ସମୁଦ୍ରପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତୃତ ପୃଥିବୀ ଦାନ କରେ, ଏହି ପୃଥିବୀ-ଗାଭୀ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଧାରଣ କରେ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଲୋକେ ତାହାର ଗୁଣଗାନ କରିବେ।
13.97.69
पुण्यामृद्धिरसां भूमिं यो ददाति पुरंदर ।
न तस्य लोकाः क्षीयन्ते भूमिदानगुणान्विताः ॥ १३.९७.६९ ॥
ହେ ପୁରନ୍ଦର, ଯିଏ ପବିତ୍ର, ସମୃଦ୍ଧି ଓ ରସରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମି ଦାନ କରେ, ଭୂମିଦାନର ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ ତାହାର ଲୋକସମୂହ କଦାପି କ୍ଷୟ ପାଆନ୍ତି ନାହିଁ।
13.97.70
सर्वदा पार्थिवेनेह सततं भूतिमिच्छता ।
भूर्देया विधिवच्छक्र पात्रे सुखमभीप्सुनां ॥ १३.९७.७० ॥
ହେ ଶକ୍ର, ଏହି ସଂସାରରେ ସଦା ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ଇଚ୍ଛୁକ ରାଜା ଓ ସୁଖ ଇଚ୍ଛୁକ ଲୋକ ଯୋଗ୍ୟ ପାତ୍ରକୁ ବିଧିବତ୍ ଭୂମି ଦାନ କରିବା ଉଚିତ୍।
13.97.71
अपि कृत्वा नरः पापं भूमिं दत्त्वा द्विजातये ।
समुत्सृजति तत्पापं जीर्णां त्वचमिवोरगः ॥ १३.९७.७१ ॥
ମନୁଷ୍ୟ ପାପ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଭୂମି ଦାନ କରି ସେ ସେହି ପାପ ଛାଡ଼ିଦିଏ, ଯେପରି ସାପ ପୁରୁଣା ଚମଡ଼ା ଛାଡ଼ିଦିଏ।
13.97.72
सागरान्सरितः शैलान्काननानि च सर्वशः ।
सर्वमेतन्नरः शक्र ददाति वसुधां ददत् ॥ १३.९७.७२ ॥
ହେ ଶକ୍ର, ସମୁଦ୍ର, ନଦୀ, ପର୍ବତ ଓ ବନ ସହିତ ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀ ଦାନ କରୁଥିବା ମନୁଷ୍ୟ ଏ ସବୁ ଦାନ କରୁଥିବା ପରି ହୁଏ।
13.97.73
तटाकान्युदपानानि स्रोतांसि च सरांसि च ।
स्नेहान्सर्वरसांश्चैव ददाति वसुधां ददत् ॥ १३.९७.७३ ॥
ପୋଖରୀ, କୂଅ, ସ୍ରୋତ ଓ ହ୍ରଦ, ଏବଂ ସବୁ ପ୍ରକାର ତେଲ ଓ ରସ — ଯିଏ ଭୂମି ଦାନ କରେ, ସେ ଏସବୁ ଦାନ କରେ।
13.97.74
ओषधीर्वीर्यसम्पन्नानगान्पुष्पफलान्वितान् ।
काननोपलशैलांश्च ददाति वसुधां ददत् ॥ १३.९७.७४ ॥
ଶକ୍ତିସମ୍ପନ୍ନ ଔଷଧି, ଫୁଲ ଓ ଫଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଗଛ, ବଣ, ପଥର ଓ ପର୍ବତ — ଯିଏ ଭୂମି ଦାନ କରେ, ସେ ଏସବୁ ଦାନ କରେ।
13.97.75
अग्निष्टोमप्रभृतिभिरिष्ट्वा च स्वाप्तदक्षिणैः ।
न तत्फलमवाप्नोति भूमिदानाद्यदश्नुते ॥ १३.९७.७५ ॥
ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ପ୍ରଭୃତି ଯଜ୍ଞ କରି ଓ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ଦକ୍ଷିଣା ଦେଇ ମଧ୍ୟ ମଣିଷ ସେହି ଫଳ ପାଏ ନାହିଁ ଯାହା ଭୂମିଦାନରୁ ମିଳେ।
13.97.76
दाता दशानुगृह्णाति दश हन्ति तथा क्षिपन् ।
पूर्वदत्तां हरन्भूमिं नरकायोपगच्छति ॥ १३.९७.७६ ॥
ଦାତା ଦଶ ପୀଢ଼ିକୁ ଅନୁଗ୍ରହ କରେ; ଯେ ପୂର୍ବେ ଦତ୍ତ ଭୂମି ହରଣ କରି ଫିଙ୍ଗି ଦିଏ, ସେ ଦଶ ପୀଢ଼ିକୁ ବିନଷ୍ଟ କରି ନର୍କକୁ ଯାଏ।
13.97.77
न ददाति प्रतिश्रुत्य दत्त्वाऽपि च हरेत्तु यः ।
स बद्धो वारुणैः पाशैस्तप्यते मृत्युसासनात् ॥ १३.९७.७७ ॥
ଯେ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇ ଦିଏ ନାହିଁ, କିମ୍ବା ଦେଇ ମଧ୍ୟ ଫେରାଇ ନିଏ, ସେ ବରୁଣଙ୍କ ପାଶରେ ବନ୍ଧା ପଡ଼ି ଯମଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗେ।
13.97.78
आहिताग्निं सदायज्ञं कृशवृत्तिं प्रियातिथिम् ।
ये भरन्ति द्विजश्रेष्ठं नोपसर्पन्ति ते यमम् ॥ १३.९७.७८ ॥
ଯେଉଁମାନେ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରୀ, ସଦା ଯଜ୍ଞକାରୀ, ସରଳ ଜୀବନଯାପନକାରୀ ଓ ଅତିଥିପ୍ରିୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜଙ୍କୁ ପୋଷଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଯମଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଆନ୍ତି ନାହିଁ।
13.97.79
ब्राह्मणेष्वनृणीभूतः पार्थिवः स्यात्पुरंदर ।
इतरेषां तु वर्णानां तारयेत्कृशदुर्बलान् ॥ १३.९७.७९ ॥
ହେ ପୁରନ୍ଦର, ରାଜା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଋଣମୁକ୍ତ ହେବେ; ଏବଂ ଅନ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କୃଶ ଓ ଦୁର୍ବଳମାନଙ୍କୁ ସେ ଉଦ୍ଧାର କରିବେ।
13.97.80
नाच्छिन्द्यात्स्पर्शितां भूमिं परेण त्रिदशाधिप ।
ब्राह्मणस्य सुरश्रेष्ठ कृशवृत्तेः कदाचन ॥ १३.९७.८० ॥
ହେ ଦେବାଧିପ, ହେ ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠ, କୃଶ ଜୀବିକାର ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ସ୍ପର୍ଶିତ ଭୂମିକୁ କେବେ ବି ଅନ୍ୟ କେହି ଛଡ଼ାଇ ନେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
13.97.81
यथाश्रु पतितं तेषां दीनानामथ सीदताम् ।
ब्राह्मणानां हृते क्षेत्रे हन्यात्त्रिपुरुषं कुलम् ॥ १३.९७.८१ ॥
ସେମାନଙ୍କ ଦୀନ ଓ ଦୁଃଖୀମାନଙ୍କ ଲୁହ ଝରିଲା ପରି, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ର ହରଣ ହେଲେ ତିନି ପୁରୁଷର କୁଳ ନଷ୍ଟ ହୁଏ।
13.97.82
भूमिपालं च्युतं राष्ट्राद्यस्तु संस्थापयेत्पुनः ।
तस्य वासः सहस्राक्ष नाकपृष्ठे महीयते ॥ १३.९७.८२ ॥
ରାଜ୍ୟରୁ ଚ୍ୟୁତ ହୋଇଥିବା ରାଜାଙ୍କୁ ଯିଏ ପୁନର୍ବାର ସ୍ଥାପନ କରେ, ହେ ସହସ୍ରାକ୍ଷ, ତାହାର ବାସ ସ୍ୱର୍ଗର ପୃଷ୍ଠରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।
13.97.83
सुनिर्मितां सुविक्रीतां सुभृतां स्थापयेन्नृप ।
इक्षुभिः सन्ततां भूमिं यवगोधूमसालिनीम् ॥ १३.९७.८३ ॥
ହେ ନୃପ, ସୁନିର୍ମିତ, ସୁକ୍ରୀତ, ସୁଭୃତ, ଇକ୍ଷୁରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ, ଯବ-ଗହମରେ ସମୃଦ୍ଧ ଭୂମି ସ୍ଥାପନ କରିବ।
13.97.84
गोश्ववाहनपूर्णां वा यो ददाति वसुन्धराम् ।
विमुक्तः सर्वपापेभ्यः स्वर्गलोके महीयते ॥ १३.९७.८४ ॥
ଯିଏ ଗାଈ, ଘୋଡ଼ା ଓ ବାହନରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମି ଦାନ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ସ୍ୱର୍ଗଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।
13.97.85
निधिगर्भां ददद्भूमिं सर्वरत्नपरिच्छदाम् ।
अक्षयाँल्लभते लोकान्भूमिसत्रं हि तस्य तत ॥ १३.९७.८५ ॥
ନିଧିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ସର୍ବରତ୍ନରେ ସଜ୍ଜିତ ଭୂମି ଯିଏ ଦାନ କରେ, ସେ ଅକ୍ଷୟ ଲୋକ ପାଏ; ତାହା ତାହାର ଭୂମିସତ୍ର।
13.97.86
विधूय कलुषं सर्वं विरजाः सम्मतः सताम् ।
लोके महीयते सद्भिर्यो ददाति वसुन्धराम् ॥ १३.९७.८६ ॥
ସମସ୍ତ କଳଙ୍କ ଝାଡ଼ି, ନିର୍ମଳ ହୋଇ ସଜ୍ଜନମାନଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ; ଯିଏ ପୃଥିବୀ ଦାନ କରେ, ସେ ଲୋକରେ ସଜ୍ଜନମାନଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ପୂଜିତ ହୁଏ।
13.97.87
यथाऽप्सु पतितः शक्र तैलबिन्दुर्विसर्पति ।
तथा भूमिकृतं दानं सस्येसस्ये विवर्धते ॥ १३.९७.८७ ॥
ହେ ଶକ୍ର, ଜଳରେ ପଡ଼ିଥିବା ତୈଳବିନ୍ଦୁ ଯେପରି ବ୍ୟାପେ, ସେହିପରି ଭୂମିଦାନ ପ୍ରତି ଶସ୍ୟରେ ବଢ଼େ।
13.97.88
ये रणाग्रे महीपालाः शूराः समितिशोभनाः ।
वध्यन्तेऽभिमुखाः शक्र ब्रह्मलोकं व्रजन्ति ते ॥ १३.९७.८८ ॥
ହେ ଶକ୍ର, ଯୁଦ୍ଧର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ଶୂର ହୋଇ, ରଣରେ ଶୋଭି, ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇ ହତ ହେଉଥିବା ରାଜାମାନେ ବ୍ରହ୍ମଲୋକକୁ ଯାଆନ୍ତି।
13.97.89
नृत्तगीतपरा नार्यो दिव्यमाल्यविभूषिताः ।
उपतिष्ठन्ति देवेन्द्र यथा भूमिप्रदं दिवि ॥ १३.९७.८९ ॥
ହେ ଦେବେନ୍ଦ୍ର, ନୃତ୍ୟଗୀତରେ ଲୀନ, ଦିବ୍ୟ ମାଳାରେ ସଜ୍ଜିତ ନାରୀମାନେ ଭୂମିଦାତାଙ୍କୁ ସ୍ୱର୍ଗରେ ସେବା କରନ୍ତି।
13.97.90
मोदते च सुखं स्वर्गे देवगन्धर्वपूजितः ।
यो ददाति महीं सम्यग्विधिनेह द्विजातये ॥ १३.९७.९० ॥
ଏଠାରେ ବିଧିପୂର୍ବକ ଦ୍ଵିଜକୁ ଭଲରେ ଭୂମିଦାନ କରୁଥିବା ଯେ, ସେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଦେବ-ଗନ୍ଧର୍ବଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ପୂଜିତ ହୋଇ ସୁଖରେ ଆନନ୍ଦ କରେ।
13.97.91
शतमप्सरसश्चैव दिव्यमाल्यविभूषिताः ।
उपतिष्ठन्ति देवेन्द्र ब्रह्मलोके धराप्रदम् ॥ १३.९७.९१ ॥
ହେ ଦେବେନ୍ଦ୍ର! ଭୂମିଦାତାଙ୍କ ସେବାରେ ବ୍ରହ୍ମଲୋକରେ ଦିବ୍ୟ ମାଳାରେ ଶୋଭିତ ଶହେ ଅପ୍ସରା ଉପସ୍ଥିତ ରୁହନ୍ତି।
13.97.92
उपतिष्ठन्ति पुण्यानि सदा भूमिप्रदं नरम् ।
शङ्खं भद्रासनं छत्रं वराश्वा वरवाहनम् ॥ १३.९७.९२ ॥
ଭୂମିଦାନକାରୀ ମନୁଷ୍ୟ ନିକଟରେ ପୁଣ୍ୟସମୂହ ସର୍ବଦା ଉପସ୍ଥିତ ହୁଅନ୍ତି; ଶଙ୍ଖ, ଭଦ୍ରାସନ, ଛତ୍ର, ଉତ୍ତମ ଅଶ୍ୱ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାହନ ମଧ୍ୟ।
13.97.93
भूमिप्रदानात्पुष्पाणि हिरण्यनिचयास्तथा ।
आज्ञा सदाऽप्रतिहता जयशब्दा वसूनि च ॥ १३.९७.९३ ॥
ଭୂମିଦାନରୁ ପୁଷ୍ପ, ସୁନାର ରାଶି, ସର୍ବଦା ଅପ୍ରତିହତ ଆଜ୍ଞା, ଜୟଧ୍ୱନି ଏବଂ ଧନସମ୍ପଦ ମଧ୍ୟ ମିଳେ।
13.97.94
भूमिदानस्य पुण्यानि फलं स्वर्गः पुरन्दर ।
हिरण्यपुष्पाश्चौषध्यः कुशकाञ्चनशाद्वलाः ॥ १३.९७.९४ ॥
ଭୂମିଦାନର ପୁଣ୍ୟର ଫଳ ସ୍ୱର୍ଗ, ହେ ପୁରନ୍ଦର! ସେଠାରେ ସୁନାର ପୁଷ୍ପ ଥିବା ଔଷଧି, କୁଶ, ସୁନା ଓ ସବୁଜ ଘାସ ଥାଏ।
13.97.95
अमृतप्रसवां भूमिं प्राप्नोति पुरुषो ददत् ॥ १३.९७.९५ ॥
ଦାନକାରୀ ମନୁଷ୍ୟ ଅମୃତ ଉତ୍ପାଦନକାରୀ ଭୂମି ପାଏ।
13.97.96
नास्ति भूमिसमं दानं नास्ति मातृसमो गुरुः ।
नास्ति सत्यसमो धर्मो नास्ति दानसमो निधिः ॥ १३.९७.९६ ॥
ଭୂମିଦାନ ସମାନ ଦାନ ନାହିଁ; ମାତା ସମାନ ଗୁରୁ ନାହାଁନ୍ତି; ସତ୍ୟ ସମାନ ଧର୍ମ ନାହିଁ; ଦାନ ସମାନ ନିଧି ନାହିଁ।
13.97.97
एतदाङ्गिरसाच्छ्रुत्वा वासवो वसुधामिमाम् ।
वसुरत्नसमाकीर्णां ददावाङ्गिरसे तदा ॥ १३.९७.९७ ॥
ଆଙ୍ଗିରସଙ୍କଠାରୁ ଏହା ଶୁଣି ବାସବ ସେତେବେଳେ ଧନରତ୍ନରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଏହି ପୃଥିବୀ ଆଙ୍ଗିରସଙ୍କୁ ଦାନ କଲେ।
13.97.98
य इदं श्रावयेच्छ्राद्धे भूमिदानस्य संस्तवम् ।
न तस्य रक्षसां भागो नासुराणां भवत्युत ॥ १३.९७.९८ ॥
ଯିଏ ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ଭୂମିଦାନର ଏହି ସ୍ତୁତି ଶୁଣାଏ, ତାହାର ଅଂଶ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ହୁଏ ନାହିଁ କିମ୍ବା ଅସୁରମାନଙ୍କର ହୁଏ ନାହିଁ।
13.97.99
अक्षयं च भवेद्दत्तं पितृभ्यस्तन्न संशयः ।
तस्माच्छ्राद्धेष्विदं विद्वान्भुञ्जतः श्रावयेद्द्विजान् ॥ १३.९७.९९ ॥
ପିତୃମାନଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ତାହା ଅକ୍ଷୟ ହୁଏ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ତେଣୁ ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ଭୋଜନ କରୁଥିବା ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ବିଦ୍ୱାନ ଏହା ଶୁଣାଇବା ଉଚିତ।
13.97.100
इत्येतत्सर्वदानानां श्रेष्ठमुक्तं तवानघ ।
मया भरतशार्दूल किं भूयः श्रोतुमिच्छसि ॥ १३.९७.१०० ॥
ହେ ନିଷ୍ପାପ, ଭରତଶାର୍ଦୂଳ, ଏହିପରି ସମସ୍ତ ଦାନ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଲି। ଆଉ କ'ଣ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କର?