マハーバーラタ · 章 13.98
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.98.1
कानि दानानि लोकेऽस्मिन्दातुकामो महीपतिः ।
गुणाधिकेभ्यो विप्रेभ्यो दद्याद्भरतसत्तम ॥ १३.९८.१ ॥
この世で施しをしたいと望む王は、どのような布施をすべきでしょうか。徳において優れたバラモンには何を与えるべきでしょうか、バラタ族の最良の方よ。
13.98.2
केन तुष्यन्ति ते सद्यः किं तुष्टाः प्रदिशन्ति च ।
शंस मे तन्महाबाहो फलं पुण्यकृतं महत् ॥ १३.९८.२ ॥
何によって彼らはすぐに満足するのか、満足すると何を授けるのか。偉大な腕を持つ方よ、功徳から生じる大いなる果報を私に語ってください。
13.98.3
दत्तं किं फलवद्राजन्निह लोकें परत्र च ।
भवतः श्रोतुमिच्छामि तन्मे विस्तरतो वद
अन्नं भुवं दिवं खं च सर्वमन्ने प्रतिष्ठितम् ॥ १३.९८.३ ॥
王よ、この世と来世で施された布施はどのように実を結ぶのでしょうか。あなたから詳しく聞きたいのです、どうか教えてください。食べ物、大地、天、虚空——すべては食べ物に依拠しています。
13.98.4
इममर्थं पुरा पृष्टो नारदो देवदर्शनः ।
यदुक्तवानसौ वाक्यं तन्मे निगदतः शृणु ॥ १३.९८.४ ॥
この問いは昔、神々を見る聖仙ナーラダに尋ねられました。彼が語った言葉を、私が伝えるとおりに聞きなさい。
13.98.5
अन्नमेव प्रशंसन्ति देवा ऋषिगणास्तथा ।
लोकतन्त्रं हि यज्ञाश्च सर्वमन्ने प्रतिष्ठितम् ॥ १३.९८.५ ॥
神々と聖仙の群れは食べ物のみを称賛します。世界の秩序も供犠も、すべては食べ物の中に確立されています。
13.98.6
अन्नेन सदृशं दानं न भूतं न भविष्यति ।
तस्मादन्नं विशेषेणि दातुमिच्छन्ति मानवाः ॥ १३.९८.६ ॥
食べ物に等しい布施は、これまでもなく、これからもありません。ですから人々は特に食べ物を施すことを望むのです。
13.98.7
अन्नमूर्जस्करं लोके प्राणाश्चान्ने प्रतिष्ठिताः ।
अन्नेन धार्यते सर्वं विश्वं जगदिदं प्रभो ॥ १३.९८.७ ॥
食物は世界に力を与え、生命の息は食物に根ざしている。食物によってこの全宇宙、この世界は支えられている、主よ。
13.98.8
अन्नाद्गृहस्था लोकेऽस्मिन्भिक्षवस्तापसास्तथा ।
अन्नाद्भवन्ति वै प्राणाः प्रत्यक्षं नात्र संशयः ॥ १३.९८.८ ॥
この世では、在家の人も、乞食の修行者も、苦行者も、食物によって存在する。生命の息はまさに食物から生じる。これは明らかであり、疑いはない。
13.98.9
कटुम्बिने सीदते च ब्राह्मणाय महात्मने ।
दातव्यं भिक्षवे चान्नमात्मनो भूतिमिच्छता ॥ १३.९८.९ ॥
家族を持つ者、苦しむ高潔なバラモン、そして乞食にも食物を与えるべきである。自らの繁栄を望む者は、このような布施をすべきである。
13.98.10
ब्राह्मणायाभिरूपाय यो दद्यादन्नमर्थिने ।
निदधाति निधिं श्रेष्ठं पारलौकिकमात्मनः ॥ १३.९८.१० ॥
ふさわしいバラモンや施しを求める者に食物を与える者は、来世のための最上の宝を自らに蓄える。
13.98.11
श्रान्तमध्वनि वर्तन्तं वृद्धमर्हमुपस्थितम् ।
अर्ययेद्भूतिमन्विच्छन्गृहस्थो गृहमागतम् ॥ १३.९८.११ ॥
自らの繁栄を望む家主は、家に来た客、すなわち道に疲れ旅をし、年老いて敬うべき者を、もてなすべきである。
13.98.12
क्रोधमुत्पतितं हित्वा सुशीलो वीतमत्सरः ।
अन्नदः प्राप्नुते राजन्दिवि चेह च यत्सुखम् ॥ १३.९८.१२ ॥
怒りが起きたときにそれを捨て、善良な品行を持ち嫉妬から離れ、食物を施す者は、王よ、天にあっても此の世にあっても、そこにある幸福を得る。
13.98.13
नावमन्येदभिगतं न प्रणुद्यात्कदाचन ।
अपि श्वपाके शुनि वा नान्नदानं प्रणश्यति ॥ १३.९८.१३ ॥
訪れた客を軽んじてはならず、決して追い払ってはならない。賤民の家や犬に与えた食物の布施も失われることはない。
13.98.14
यो दद्यादपरिक्लिष्टमन्नमध्वनि वर्तते ।
आर्तायादृष्टपूर्वाय स महद्धर्ममाप्नुयात् ॥ १३.९८.१४ ॥
道中にいる、苦しむ、以前一度も会ったことのない人に、惜しみなく食物を与える者は、大いなる功徳（法）を得る。
13.98.15
पितॄन्देवानृपीन्विप्रानतिथींश्च जनाधिप ।
यो नरः प्रीणयत्यन्नैस्तस्य पुण्यफलं महत् ॥ १३.९८.१५ ॥
人の王よ。食物によって祖霊、神々、聖仙、バラモン、客人を喜ばせる人は、大いなる功徳の果報を得る。
13.98.16
कृत्वाऽतिपातकं कर्म यो दद्यादन्नमर्थिने ।
ब्राह्मणाय विशेषेण न स पापेन मुह्यते ॥ १३.९८.१६ ॥
重大な罪を犯したとしても、乞う者、とりわけバラモンに食物を与える者は、罪に惑わされない。
13.98.17
ब्राह्मणेष्वक्षयं दानमन्नं शूद्रे महाफलम् ।
अन्नदानं हि शूद्रे च ब्राह्मणे च विशिष्यते ॥ १३.९८.१७ ॥
バラモンへの布施は尽きることがない。シュードラに与えられた食物は大いなる果報をもたらす。実に食物の布施は、シュードラに与えても、バラモンに与えても、特に優れている。
13.98.18
न पृच्छेद्गोत्रचरणं स्वाध्यायं देशमेव च ।
भिक्षितो ब्राह्मणेनान्नं दद्यादेवाविचारतः ॥ १३.९८.१८ ॥
氏族、ヴェーダの支派、学習、出身地を尋ねてはならない。バラモンが施しを求めたなら、思案せずに食物を与えよ。
13.98.19
अन्नदस्यान्नदा वृक्षाः सर्वकामफलप्रदाः ।
भवन्ति चेह चामुत्र नृपते नात्र संशयः ॥ १३.९८.१९ ॥
食を施す者には、食を与える木々があり、あらゆる願望の果実を授ける。王よ、この世でもあの世でも、これに疑いはない。
13.98.20
आशंसन्ते हि पितरः सुवृष्टिमिव कर्षकाः ।
अस्माकमपि पुत्रो वा पौत्रो वाऽन्नं प्रदास्यति ॥ १३.९८.२० ॥
農夫が良い雨を期待するように、祖先たちは期待する。「我らの息子か孫もまた食を施すであろう」と。
13.98.21
ब्राह्मणो हि महद्भूतं स्वयं देहीति याचते ।
अकामो वा सकामो वा दत्त्वा पुण्यमवाप्नुयात् ॥ १३.९८.२१ ॥
バラモンは偉大な存在であり、「私に与えよ」と乞う。無欲であれ有欲であれ、与えた者は功徳を得る。
13.98.22
ब्राह्मणः सर्वभूतानामतिथिः प्रसृताग्रभुक् ।
विप्रा यदधिगच्छन्ति भिक्षमाणा गृहं सदा ॥ १३.९८.२२ ॥
バラモンはすべての生き物の客人であり、最初に食べる者である。バラモンは乞食しながら、いつも家に訪れる。
13.98.23
सत्कताश्च निवर्तन्ते तदतीव प्रवर्धते ।
महाभागे कुले प्रेत्य जन्म चाप्नोति भारत ॥ १३.९८.२३ ॥
敬われた後に彼らが立ち去っても、その功徳は非常に増大する。バーラタよ、死後、彼は非常に幸運な家系に生まれる。
13.98.24
दत्त्वा त्वन्नं नरो लोके तथा स्थानमनुत्तमम् ।
स्विष्टमृष्टान्नदायी तु स्वर्गे वसति सत्कृतः ॥ १३.९८.२४ ॥
世で食を施す人は、同じく最上の境地を得る。よく調えられた上等の食を施す者は、敬われて天に住む。
13.98.25
अन्नं प्राणा नराणां हि सर्वमन्ने प्रतिष्ठिम् ।
अन्नदः पशुमान्पुत्री धनवान्भोगवानपि ॥ १३.९८.२५ ॥
食物は人の命であり、万物は食物に拠って立つ。食を施す者は家畜・息子・富・享楽に恵まれる。
13.98.26
प्राणवांश्चापि भवति रूपवांश्च तथा नृप ।
अन्नदः प्राणदो लोके सर्वदः प्रोच्यते तु सः ॥ १३.९८.२६ ॥
王よ、食を施す者は生気に満ち、また美しくもなる。世間では彼は命を与える者、すべてを与える者と呼ばれる。
13.98.27
अन्नं हि दत्त्वाऽतिथये ब्राह्मणाय यथाविधि ।
प्रदाता सुखमाप्नोति दैवतैश्चापि पूज्यते ॥ १३.९८.२७ ॥
客人とバラモンに作法どおり食を施す者は、幸福を得、神々にさえ敬われる。
13.98.28
ब्राह्मणो हि महद्भूतं क्षेत्रभूतं युधिष्ठिर ।
उप्यते तत्रि यद्बीजं तद्धि पुण्यफलं महत् ॥ १३.९८.२८ ॥
ユディシュティラよ、バラモンは偉大な存在であり、田畑のようなものである。そこに蒔かれた種は大いなる功徳の実をもたらす。
13.98.29
प्रत्यक्षं प्रीतिजननं भोक्तुर्दातुर्भवत्युत ।
सर्वाण्यन्यानि दानानि परोक्षफलवन्त्युत ॥ १३.९८.२९ ॥
この施食は目に見える功徳であり、食する者にも施す者にも喜びをもたらす。他のすべての布施は目に見えない果報をもつ。
13.98.30
अन्नाद्धि प्रसवं यान्ति रतिरन्नाद्धि भारत ।
धर्मार्थावन्नतो विद्धि रोगनाशं तथाऽन्नतः ॥ १३.९८.३० ॥
バーラタよ、子孫は食物から生じ、喜びも食物から来る。ダルマとアルタは食物から来ると知れ。病の消滅もまた食物による。
13.98.31
अन्नं ह्यमृतमित्याह पुरा कल्पे प्रजापतिः। ॥ १३.९८.३१ ॥
昔、劫の初めに、プラジャーパティは言った。食物こそ甘露である、と。
13.98.32
अन्नप्रणाशे भिद्यन्ते शरीरे पञ्च धातवः ।
बलं बलवतोपीह प्रणश्यत्यन्नहानितः ॥ १३.९८.३२ ॥
食が尽きると、身体の五つの要素は崩れ去る。ここでは、強者の力さえも食の欠乏によって滅びる。
13.98.33
आवाहाश्च विवाहाश्च यज्ञाश्चान्नमृते तथा ।
निवर्तन्ते नरश्रेष्ठ ब्रह्म चात्र प्रलीयते ॥ १३.९८.३३ ॥
人中の最上者よ、食がなければ迎えの行列も婚礼も祭祀も止み、ここではブラフマンさえも消え去る。
13.98.34
अन्नतः सर्वमेतद्धि यत्किञ्चित्स्थाणु जङ्गमम् ।
त्रिषु लोकेषु धर्मार्थमन्नं देयमतो बुधैः ॥ १३.९८.३४ ॥
三界にある不動のもの、動くものすべては、食から生じる。ゆえに賢者は法のために食を施すべきである。
13.98.35
अन्नदस्य मनुष्यस्य बलमोजो यशांसि च ।
कीर्तिश्च वर्धते शश्वत्त्रिषु लोकेषु पार्थिव ॥ १३.९८.३५ ॥
王よ、食を施す人の力、活力、栄誉、名声は、三界において絶えず増してゆく。
13.98.36
मेघेषूर्ध्वं सन्निधत्ते प्राणानां पवनः पतिः ।
तच्च मेघगतं वारि शक्रो वर्षति भारत ॥ १३.९८.३६ ॥
生気の主である風は、雲の上にそれを置く。そして、バーラタよ、雲の中にある水をインドラが雨として降らせる。
13.98.37
आदत्ते च रसान्भौनानादित्यः स्वगभस्तिभिः ।
वायुरादित्यतस्तांश्च रसान्देवः प्रवर्षति ॥ १३.९८.३७ ॥
太陽は自らの光線で地上の湿気を吸い上げ、風は太陽からそれを受け取り、神はそれを雨として降らせる。
13.98.38
तद्यदा मेघतो वारि पतितं भवति क्षितौ ।
तदा वसुमती देवी स्निग्धा भवति भारत ॥ १३.९८.३८ ॥
雲からの水が地に落ちると、バーラタよ、女神ヴァスマティー（大地）は潤い、豊かになる。
13.98.39
ततः सस्यानि रोहन्ति येन वर्तयते जगत् ।
मांसमेदोस्थिशुक्राणां प्रादुर्भावस्ततः पुनः ॥ १३.९८.३९ ॥
やがて作物が芽生え、それによって世界は保たれる。そしてそこから再び肉、脂、骨、精液が生じる。
13.98.40
सम्भवन्ति ततः शुक्रात्प्राणिनः पृथिवीपते ।
अग्नीषोमौ हि तच्छुक्रं सृजतः पुष्यतश्च ह ॥ १३.९८.४० ॥
その精液から、大地の主よ、生きものが生まれる。アグニとソーマこそがその精液を生み、育てるのだから。
13.98.41
एवमन्नाद्धि सूर्यश्च पवनः शक्रमेव च ।
एक एव स्मृतो राशिस्ततो भूतानि जज्ञिरे ॥ १३.९८.४१ ॥
このように、実に食物から太陽、風、インドラが一つの集まりとして伝えられ、そこから生きものが生まれた。
13.98.42
प्राणान्ददाति भूतानां तेजश्च भरतर्षभ ।
गृहमभ्यागतायाथ यो दद्यादन्नमर्थिने ॥ १३.९८.४२ ॥
バラタの牡牛よ、食を与える者は生きものに命の息と活力を与える。そして家に来た客人や乞う者に食を与える者も、同じ果報を得る。
13.98.43
नारदेनैवमुक्तोऽहमन्नदानं सदा नृप ।
अनसूयुस्त्वमप्यन्नं तस्माद्देहि गतज्वरः ॥ १३.९८.४३ ॥
ナーラダはこう私に言いました、王よ。常に食物を施すべきである。あなたもまた嫉妬なく食を与えよ。ゆえに憂いなく施せ。
13.98.44
दत्त्वाऽन्नं विधिवद्राजन्विप्रेभ्यस्त्वमपि प्रभो ।
यथावदनुरूपेभ्यस्ततः स्वर्गमवाप्स्यसि ॥ १३.९८.४४ ॥
王よ、主よ、あなたもまた規定どおりに、ふさわしいバラモンたちに食物を施せば、そののち天界に至るであろう。
13.98.45
अन्नदानां हि ये लोकास्तांस्त्वं शृणु जनाधिप ।
भवनानि प्रकाशन्ते दिवि तेषां महात्मनाम् ॥ १३.९८.४५ ॥
人の主よ、食物を施す者たちの世界を聞け。天界ではそれら偉大な魂たちの館が輝いている。
13.98.46
नानासंस्थानि रूपाणि नानास्तम्भान्वितानि च ।
चन्द्रमण्डलशुभ्राणि किंकिणीजालवन्ति च ॥ १३.९८.४६ ॥
それらは様々な形をし、多くの柱を備え、月輪のように輝き、鈴の網で飾られている。
13.98.47
तरुणादित्यवर्णानि स्थावराणि चराणि च ।
अनेकशतभौमानि सान्तर्जलचराणि च ॥ १३.९८.४७ ॥
朝日の色に輝き、不動のものも動くものもあり、数百の階層を持ち、内には水中に棲む生き物もいる。
13.98.48
वैदूर्यार्कप्रकाशानि रौप्यरुक्ममयानि च ।
सर्वकामफलाश्चापि वृक्षा भवनसंस्थिताः ॥ १३.९८.४८ ॥
青金石や太陽のように輝き、銀と金で造られ、館の周りには、あらゆる願いの果実を結ぶ木々が立っている。
13.98.49
वाप्यो वीथ्यः सभाः कूपा दीर्घिकाश्चैव सर्वशः ।
घोषवन्ति च यानानि युक्तान्यथ सहस्रशः ॥ १३.९८.४९ ॥
あらゆる種類の階段井戸、通り、集会堂、井戸、長い池、そして何千もの繋がれた鳴り響く乗り物。
13.98.50
भक्ष्यभोज्यमयाः शैला वासांस्याभरणानि च ।
क्षीरं स्रवन्ति सरितस्तथा चैवान्नपर्वताः ॥ १३.९८.५० ॥
飲食物でできた山々、衣服と装身具、乳が流れる川々、そして同様に穀物の山々。
13.98.51
प्रासादाः पाण्डुराभ्राभाः शय्याश्च कनकोञ्ज्वलाः ।
तान्यन्नदाः प्रपद्यन्ते तस्मादन्नप्रदो भव ॥ १३.९८.५१ ॥
白雲のように輝く宮殿と、黄金に輝く寝台——これらは食物を施す者が得るものである。ゆえに、食を施す者となれ。
13.98.52
एते लोकाः पुण्यकृता अन्नदानां महात्मनाम् ।
तस्मादन्नं प्रयत्नेन दातव्यं मानवैर्भुवि ॥ १३.९८.५२ ॥
これらの世界は、功徳を積み食を施した偉大な人々のものである。ゆえに地上の人々は努力して食を施すべきである。