ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 13.98
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.98.1
कानि दानानि लोकेऽस्मिन्दातुकामो महीपतिः ।
गुणाधिकेभ्यो विप्रेभ्यो दद्याद्भरतसत्तम ॥ १३.९८.१ ॥
ଏହି ଲୋକରେ ଦାନ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଥିବା ରାଜା କେଉଁ ଦାନ ଦେବେ? ଗୁଣରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ କ'ଣ ଦେବେ, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ?
13.98.2
केन तुष्यन्ति ते सद्यः किं तुष्टाः प्रदिशन्ति च ।
शंस मे तन्महाबाहो फलं पुण्यकृतं महत् ॥ १३.९८.२ ॥
କେଉଁ ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ତୁରନ୍ତ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି? ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ସେମାନେ କ'ଣ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି? ହେ ମହାବାହୁ, ପୁଣ୍ୟରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ମହାନ ଫଳ ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ।
13.98.3
दत्तं किं फलवद्राजन्निह लोकें परत्र च ।
भवतः श्रोतुमिच्छामि तन्मे विस्तरतो वद
अन्नं भुवं दिवं खं च सर्वमन्ने प्रतिष्ठितम् ॥ १३.९८.३ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଏହି ଲୋକ ଓ ପରଲୋକରେ ଦତ୍ତ ଦାନ କିପରି ଫଳଦାୟକ ହୁଏ? ଆପଣଙ୍କଠାରୁ ତାହା ବିସ୍ତାରିତ ଭାବେ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ, ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ। ଅନ୍ନ, ପୃଥିବୀ, ସ୍ୱର୍ଗ, ଆକାଶ — ସବୁ ଅନ୍ନରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ।
13.98.4
इममर्थं पुरा पृष्टो नारदो देवदर्शनः ।
यदुक्तवानसौ वाक्यं तन्मे निगदतः शृणु ॥ १३.९८.४ ॥
ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ପୂର୍ବରୁ ଦେବଦର୍ଶୀ ନାରଦଙ୍କୁ ପଚରାଯାଇଥିଲା। ସେ ଯାହା କହିଥିଲେ, ମୁଁ କହିବା ବେଳେ ତାହା ଶୁଣ।
13.98.5
अन्नमेव प्रशंसन्ति देवा ऋषिगणास्तथा ।
लोकतन्त्रं हि यज्ञाश्च सर्वमन्ने प्रतिष्ठितम् ॥ १३.९८.५ ॥
ଦେବତା ଓ ଋଷିଗଣ ଅନ୍ନର ହିଁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି। ଲୋକତନ୍ତ୍ର ଓ ଯଜ୍ଞ — ସବୁ ଅନ୍ନରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ।
13.98.6
अन्नेन सदृशं दानं न भूतं न भविष्यति ।
तस्मादन्नं विशेषेणि दातुमिच्छन्ति मानवाः ॥ १३.९८.६ ॥
ଅନ୍ନଦାନ ସହିତ ସମାନ ଦାନ କେବେ ହୋଇନାହିଁ, ହେବ ନାହିଁ। ତେଣୁ ମଣିଷମାନେ ବିଶେଷ ଭାବେ ଅନ୍ନ ଦେବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି।
13.98.7
अन्नमूर्जस्करं लोके प्राणाश्चान्ने प्रतिष्ठिताः ।
अन्नेन धार्यते सर्वं विश्वं जगदिदं प्रभो ॥ १३.९८.७ ॥
ଜଗତରେ ଅନ୍ନ ବଳ ଦିଏ; ପ୍ରାଣ ଅନ୍ନରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ। ଅନ୍ନ ଦ୍ୱାରା ଏହି ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱ, ଏ ଜଗତ ଧାରଣ କରାଯାଏ, ହେ ପ୍ରଭୋ।
13.98.8
अन्नाद्गृहस्था लोकेऽस्मिन्भिक्षवस्तापसास्तथा ।
अन्नाद्भवन्ति वै प्राणाः प्रत्यक्षं नात्र संशयः ॥ १३.९८.८ ॥
ଏ ଲୋକରେ ଅନ୍ନ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ଗୃହସ୍ଥ, ଭିକ୍ଷୁ ଓ ତପସ୍ୱୀମାନେ ମଧ୍ୟ (ଜୀବିତ ରହନ୍ତି)। ଅନ୍ନରୁ ହିଁ ପ୍ରାଣ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ; ଏହା ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ, ଏଥିରେ ସଂଶୟ ନାହିଁ।
13.98.9
कटुम्बिने सीदते च ब्राह्मणाय महात्मने ।
दातव्यं भिक्षवे चान्नमात्मनो भूतिमिच्छता ॥ १३.९८.९ ॥
ପରିବାରବନ୍ତ, ଦୁଃଖୀ ମହାତ୍ମା ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଭିକ୍ଷୁଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ନ ଦେବା ଉଚିତ; ନିଜର କଲ୍ୟାଣ ଇଚ୍ଛୁକ ଲୋକ ଏହିପରି ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
13.98.10
ब्राह्मणायाभिरूपाय यो दद्यादन्नमर्थिने ।
निदधाति निधिं श्रेष्ठं पारलौकिकमात्मनः ॥ १३.९८.१० ॥
ଯୋଗ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଯାଚକଙ୍କୁ ଯିଏ ଅନ୍ନ ଦିଏ, ସେ ନିଜ ପାଇଁ ପରଲୋକର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନିଧି ସଞ୍ଚୟ କରେ।
13.98.11
श्रान्तमध्वनि वर्तन्तं वृद्धमर्हमुपस्थितम् ।
अर्ययेद्भूतिमन्विच्छन्गृहस्थो गृहमागतम् ॥ १३.९८.११ ॥
ବାଟରେ କ୍ଳାନ୍ତ, ଯାତ୍ରା କରୁଥିବା, ବୃଦ୍ଧ ଓ ସମ୍ମାନର ଯୋଗ୍ୟ, ଘରକୁ ଆସିଥିବା ଅତିଥିଙ୍କୁ ନିଜର ସମୃଦ୍ଧି ଇଚ୍ଛୁକ ଗୃହସ୍ଥ ସତ୍କାର କରିବା ଉଚିତ।
13.98.12
क्रोधमुत्पतितं हित्वा सुशीलो वीतमत्सरः ।
अन्नदः प्राप्नुते राजन्दिवि चेह च यत्सुखम् ॥ १३.९८.१२ ॥
ଉଠିଥିବା କ୍ରୋଧ ତ୍ୟାଗ କରି, ସୁଶୀଳ ଓ ଈର୍ଷାରହିତ ଅନ୍ନଦାତା, ହେ ରାଜନ୍, ସ୍ୱର୍ଗରେ ଓ ଏଠାରେ ଯାହା ସୁଖ ଅଛି ତାହା ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।
13.98.13
नावमन्येदभिगतं न प्रणुद्यात्कदाचन ।
अपि श्वपाके शुनि वा नान्नदानं प्रणश्यति ॥ १३.९८.१३ ॥
ଆସିଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଅପମାନ କରିବ ନାହିଁ, କେବେ ମଧ୍ୟ ତଡ଼ିବ ନାହିଁ। ଚଣ୍ଡାଳ ଘରେ ବା କୁକୁରକୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଅନ୍ନଦାନ ମଧ୍ୟ ନଷ୍ଟ ହୁଏ ନାହିଁ।
13.98.14
यो दद्यादपरिक्लिष्टमन्नमध्वनि वर्तते ।
आर्तायादृष्टपूर्वाय स महद्धर्ममाप्नुयात् ॥ १३.९८.१४ ॥
ପଥରେ ଥିବା, ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ିଥିବା, ପୂର୍ବେ କେବେ ନ ଦେଖିଥିବା ଲୋକକୁ ଯିଏ ସହଜ ଭାବରେ ଅନ୍ନ ଦିଏ, ସେ ମହାଧର୍ମ ପାଏ।
13.98.15
पितॄन्देवानृपीन्विप्रानतिथींश्च जनाधिप ।
यो नरः प्रीणयत्यन्नैस्तस्य पुण्यफलं महत् ॥ १३.९८.१५ ॥
ହେ ଜନାଧିପ! ଯିଏ ଅନ୍ନ ଦ୍ୱାରା ପିତୃ, ଦେବତା, ଋଷି, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଅତିଥିମାନଙ୍କୁ ତୃପ୍ତ କରେ, ତା'ର ମହାପୁଣ୍ୟଫଳ ମିଳେ।
13.98.16
कृत्वाऽतिपातकं कर्म यो दद्यादन्नमर्थिने ।
ब्राह्मणाय विशेषेण न स पापेन मुह्यते ॥ १३.९८.१६ ॥
ଅତି ପାତକ କର୍ମ କରି ମଧ୍ୟ ଯିଏ ଯାଚକଙ୍କୁ, ବିଶେଷ କରି ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଅନ୍ନ ଦିଏ, ସେ ପାପରେ ମୋହିତ ହୁଏ ନାହିଁ।
13.98.17
ब्राह्मणेष्वक्षयं दानमन्नं शूद्रे महाफलम् ।
अन्नदानं हि शूद्रे च ब्राह्मणे च विशिष्यते ॥ १३.९८.१७ ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନ ଅକ୍ଷୟ; ଶୂଦ୍ରକୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଅନ୍ନ ମହାଫଳ ଦିଏ। ପ୍ରକୃତରେ ଅନ୍ନଦାନ ଶୂଦ୍ର ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଉଭୟଙ୍କ ପାଇଁ ବିଶିଷ୍ଟ।
13.98.18
न पृच्छेद्गोत्रचरणं स्वाध्यायं देशमेव च ।
भिक्षितो ब्राह्मणेनान्नं दद्यादेवाविचारतः ॥ १३.९८.१८ ॥
ଗୋତ୍ର, ଚରଣ, ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟ କିମ୍ବା ଦେଶ ମଧ୍ୟ ପଚାରିବ ନାହିଁ। ବ୍ରାହ୍ମଣ ଭିକ୍ଷା ମାଗିଲେ ବିଚାର ନ କରି ଅନ୍ନ ଦେବ।
13.98.19
अन्नदस्यान्नदा वृक्षाः सर्वकामफलप्रदाः ।
भवन्ति चेह चामुत्र नृपते नात्र संशयः ॥ १३.९८.१९ ॥
ଅନ୍ନଦାତାଙ୍କ ପାଇଁ ଅନ୍ନଦାୟୀ ବୃକ୍ଷ ହୁଅନ୍ତି; ସେମାନେ ସମସ୍ତ କାମନାର ଫଳ ଦିଅନ୍ତି। ହେ ରାଜନ, ଇହଲୋକ ଓ ପରଲୋକରେ ଏଥିରେ ସଂଶୟ ନାହିଁ।
13.98.20
आशंसन्ते हि पितरः सुवृष्टिमिव कर्षकाः ।
अस्माकमपि पुत्रो वा पौत्रो वाऽन्नं प्रदास्यति ॥ १३.९८.२० ॥
ଚାଷୀମାନେ ଯେପରି ଭଲ ବର୍ଷା ଆଶା କରନ୍ତି, ସେହିପରି ପିତୃମାନେ ଆଶା କରନ୍ତି ଯେ 'ଆମର ପୁତ୍ର କିମ୍ବା ପୌତ୍ର ଅନ୍ନ ଦେବେ।'
13.98.21
ब्राह्मणो हि महद्भूतं स्वयं देहीति याचते ।
अकामो वा सकामो वा दत्त्वा पुण्यमवाप्नुयात् ॥ १३.९८.२१ ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣ ମହାନ୍ ପ୍ରାଣୀ; 'ମୋତେ ଦିଅ' ବୋଲି ସେ ଯାଚନା କରନ୍ତି। ନିଷ୍କାମ ବା ସକାମ ଭାବେ ଦାନକାରୀ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରେ।
13.98.22
ब्राह्मणः सर्वभूतानामतिथिः प्रसृताग्रभुक् ।
विप्रा यदधिगच्छन्ति भिक्षमाणा गृहं सदा ॥ १३.९८.२२ ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ଅତିଥି; ସେ ପ୍ରଥମେ ଭୋଜନ କରନ୍ତି। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଭିକ୍ଷା ମାଗି ସଦା ଘରକୁ ଆସନ୍ତି।
13.98.23
सत्कताश्च निवर्तन्ते तदतीव प्रवर्धते ।
महाभागे कुले प्रेत्य जन्म चाप्नोति भारत ॥ १३.९८.२३ ॥
ସତ୍କୃତ ହୋଇ ସେମାନେ ଫେରିଗଲେ ମଧ୍ୟ ତାହା ଅତ୍ୟଧିକ ବଢ଼େ। ହେ ଭାରତ, ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ସେ ମହାଭାଗ୍ୟଶାଳୀ କୁଳରେ ଜନ୍ମ ଲାଭ କରେ।
13.98.24
दत्त्वा त्वन्नं नरो लोके तथा स्थानमनुत्तमम् ।
स्विष्टमृष्टान्नदायी तु स्वर्गे वसति सत्कृतः ॥ १३.९८.२४ ॥
ଜଗତରେ ଅନ୍ନ ଦେଉଥିବା ମଣିଷ ସେହିପରି ସର୍ବୋତ୍ତମ ସ୍ଥାନ ପାଏ। ସୁସଂସ୍କୃତ, ଉତ୍ତମ ଅନ୍ନ ଦେଉଥିବା ସତ୍କୃତ ହୋଇ ସ୍ୱର୍ଗରେ ବାସ କରେ।
13.98.25
अन्नं प्राणा नराणां हि सर्वमन्ने प्रतिष्ठिम् ।
अन्नदः पशुमान्पुत्री धनवान्भोगवानपि ॥ १३.९८.२५ ॥
ଅନ୍ନ ହିଁ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ପ୍ରାଣ; ସବୁକିଛି ଅନ୍ନରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ। ଅନ୍ନଦାତା ପଶୁଧନ, ପୁତ୍ର, ଧନ ଓ ଭୋଗରେ ସମୃଦ୍ଧ ହୁଏ।
13.98.26
प्राणवांश्चापि भवति रूपवांश्च तथा नृप ।
अन्नदः प्राणदो लोके सर्वदः प्रोच्यते तु सः ॥ १३.९८.२६ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଅନ୍ନଦାତା ପ୍ରାଣବାନ୍ ଓ ରୂପବାନ୍ ମଧ୍ୟ ହୁଏ। ଜଗତରେ ଅନ୍ନଦାତାଙ୍କୁ ପ୍ରାଣଦାତା ଓ ସର୍ବଦାତା କୁହାଯାଏ।
13.98.27
अन्नं हि दत्त्वाऽतिथये ब्राह्मणाय यथाविधि ।
प्रदाता सुखमाप्नोति दैवतैश्चापि पूज्यते ॥ १३.९८.२७ ॥
ଅତିଥି ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ବିଧି ଅନୁସାରେ ଅନ୍ନ ଦେଇ ଦାତା ସୁଖ ପାଏ ଏବଂ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ପୂଜିତ ହୁଏ।
13.98.28
ब्राह्मणो हि महद्भूतं क्षेत्रभूतं युधिष्ठिर ।
उप्यते तत्रि यद्बीजं तद्धि पुण्यफलं महत् ॥ १३.९८.२८ ॥
ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ବ୍ରାହ୍ମଣ ମହାନ ଜୀବ ଓ କ୍ଷେତ୍ର ସଦୃଶ। ସେଠାରେ ବୁଣାଯାଇଥିବା ବୀଜ ମହାପୁଣ୍ୟଫଳ ଦିଏ।
13.98.29
प्रत्यक्षं प्रीतिजननं भोक्तुर्दातुर्भवत्युत ।
सर्वाण्यन्यानि दानानि परोक्षफलवन्त्युत ॥ १३.९८.२९ ॥
ଏହି ଅନ୍ନଦାନ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ; ଭୋକ୍ତା ଓ ଦାତା ଉଭୟଙ୍କୁ ପ୍ରୀତି ଦିଏ। ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଦାନର ଫଳ ପରୋକ୍ଷ।
13.98.30
अन्नाद्धि प्रसवं यान्ति रतिरन्नाद्धि भारत ।
धर्मार्थावन्नतो विद्धि रोगनाशं तथाऽन्नतः ॥ १३.९८.३० ॥
ହେ ଭରତ, ଅନ୍ନରୁ ହିଁ ସନ୍ତାନ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ; ଅନ୍ନରୁ ହିଁ ଆନନ୍ଦ ଜନ୍ମେ। ଅନ୍ନରୁ ଧର୍ମ ଓ ଅର୍ଥ ଜାଣ; ଅନ୍ନଦ୍ୱାରା ରୋଗ ନାଶ ହୁଏ।
13.98.31
अन्नं ह्यमृतमित्याह पुरा कल्पे प्रजापतिः। ॥ १३.९८.३१ ॥
ପୂର୍ବକାଳରେ କଳ୍ପ ଆରମ୍ଭରେ ପ୍ରଜାପତି କହିଥିଲେ ଯେ ଅନ୍ନ ହିଁ ଅମୃତ।
13.98.32
अन्नप्रणाशे भिद्यन्ते शरीरे पञ्च धातवः ।
बलं बलवतोपीह प्रणश्यत्यन्नहानितः ॥ १३.९८.३२ ॥
ଅନ୍ନ ନଷ୍ଟ ହେଲେ ଶରୀରର ପଞ୍ଚ ଧାତୁ ଭାଙ୍ଗିଯାଏ; ଏଠାରେ ବଳବାନଙ୍କ ବଳ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ନାଭାବରେ ନଷ୍ଟ ହୁଏ।
13.98.33
आवाहाश्च विवाहाश्च यज्ञाश्चान्नमृते तथा ।
निवर्तन्ते नरश्रेष्ठ ब्रह्म चात्र प्रलीयते ॥ १३.९८.३३ ॥
ହେ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଅନ୍ନ ବିନା ଆବାହ, ବିବାହ ଓ ଯଜ୍ଞ ମଧ୍ୟ ବନ୍ଦ ହୁଏ; ଏଠାରେ ବ୍ରହ୍ମ ମଧ୍ୟ ଲୀନ ହୁଏ।
13.98.34
अन्नतः सर्वमेतद्धि यत्किञ्चित्स्थाणु जङ्गमम् ।
त्रिषु लोकेषु धर्मार्थमन्नं देयमतो बुधैः ॥ १३.९८.३४ ॥
ସ୍ଥାବର ଓ ଜଙ୍ଗମ, ତ୍ରିଲୋକରେ ଯାହା କିଛି ଅଛି ସବୁ ଅନ୍ନରୁ ହିଁ। ତେଣୁ ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ଧର୍ମପାଇଁ ଅନ୍ନ ଦେବା ଉଚିତ।
13.98.35
अन्नदस्य मनुष्यस्य बलमोजो यशांसि च ।
कीर्तिश्च वर्धते शश्वत्त्रिषु लोकेषु पार्थिव ॥ १३.९८.३५ ॥
ହେ ପାର୍ଥିବ, ଅନ୍ନଦାତା ମନୁଷ୍ୟର ବଳ, ଓଜ, ଯଶ ଓ କୀର୍ତ୍ତି ତ୍ରିଲୋକରେ ସର୍ବଦା ବଢ଼େ।
13.98.36
मेघेषूर्ध्वं सन्निधत्ते प्राणानां पवनः पतिः ।
तच्च मेघगतं वारि शक्रो वर्षति भारत ॥ १३.९८.३६ ॥
ପ୍ରାଣର ପ୍ରଭୁ ପବନ ମେଘ ଉପରେ ତାହାକୁ ସ୍ଥାପନ କରେ; ହେ ଭାରତ, ମେଘରେ ଥିବା ସେ ଜଳ ଇନ୍ଦ୍ର ବର୍ଷଣ କରନ୍ତି।
13.98.37
आदत्ते च रसान्भौनानादित्यः स्वगभस्तिभिः ।
वायुरादित्यतस्तांश्च रसान्देवः प्रवर्षति ॥ १३.९८.३७ ॥
ସୂର୍ଯ୍ୟ ନିଜ କିରଣରେ ପୃଥିବୀର ରସ ଆକର୍ଷଣ କରନ୍ତି; ବାୟୁ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କଠାରୁ ସେହି ରସ ନେଇ ଦେବ (ମେଘ) ରୂପେ ବର୍ଷା କରନ୍ତି।
13.98.38
तद्यदा मेघतो वारि पतितं भवति क्षितौ ।
तदा वसुमती देवी स्निग्धा भवति भारत ॥ १३.९८.३८ ॥
ମେଘରୁ ଜଳ ଯେତେବେଳେ ପୃଥିବୀ ଉପରେ ପଡ଼େ, ହେ ଭାରତ, ସେତେବେଳେ ଦେବୀ ବସୁମତୀ (ପୃଥିବୀ) ସ୍ନିଗ୍ଧ ଓ ଉର୍ବରା ହୁଅନ୍ତି।
13.98.39
ततः सस्यानि रोहन्ति येन वर्तयते जगत् ।
मांसमेदोस्थिशुक्राणां प्रादुर्भावस्ततः पुनः ॥ १३.९८.३९ ॥
ତା'ପରେ ଶସ୍ୟ ଅଙ୍କୁରିତ ହୁଏ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଜଗତ ଚାଲେ; ପୁଣି ସେଥିରୁ ମାଂସ, ମେଦ, ଅସ୍ଥି ଓ ଶୁକ୍ରର ଉତ୍ପତ୍ତି ହୁଏ।
13.98.40
सम्भवन्ति ततः शुक्रात्प्राणिनः पृथिवीपते ।
अग्नीषोमौ हि तच्छुक्रं सृजतः पुष्यतश्च ह ॥ १३.९८.४० ॥
ସେହି ଶୁକ୍ରରୁ, ହେ ପୃଥ୍ୱୀପତି, ପ୍ରାଣୀମାନେ ଜନ୍ମନ୍ତି; କାରଣ ଅଗ୍ନି ଓ ସୋମ ସେହି ଶୁକ୍ରକୁ ସୃଷ୍ଟି ଓ ପୋଷଣ କରନ୍ତି।
13.98.41
एवमन्नाद्धि सूर्यश्च पवनः शक्रमेव च ।
एक एव स्मृतो राशिस्ततो भूतानि जज्ञिरे ॥ १३.९८.४१ ॥
ଏହିପରି ଅନ୍ନରୁ ହିଁ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ବାୟୁ ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ଏକ ରାଶି ବୋଲି ସ୍ମୃତ; ସେଥିରୁ ହିଁ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଜନ୍ମିଲେ।
13.98.42
प्राणान्ददाति भूतानां तेजश्च भरतर्षभ ।
गृहमभ्यागतायाथ यो दद्यादन्नमर्थिने ॥ १३.९८.४२ ॥
ହେ ଭରତର୍ଷଭ, ଯେ ଅନ୍ନ ଦିଏ ସେ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ପ୍ରାଣ ଓ ତେଜ ଦିଏ; ଆଉ ଯେ ଘରକୁ ଆସିଥିବା ଅତିଥି କିମ୍ବା ଯାଚକଙ୍କୁ ଅନ୍ନ ଦିଏ, ସେ ମଧ୍ୟ ସେହି ଫଳ ପାଏ।
13.98.43
नारदेनैवमुक्तोऽहमन्नदानं सदा नृप ।
अनसूयुस्त्वमप्यन्नं तस्माद्देहि गतज्वरः ॥ १३.९८.४३ ॥
ନାରଦ ମୋତେ ଏହିପରି କହିଥିଲେ: ହେ ରାଜା, ସର୍ବଦା ଅନ୍ନଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଈର୍ଷାରହିତ ହୋଇ ଅନ୍ନ ଦିଅ; ତେଣୁ ଚିନ୍ତାମୁକ୍ତ ହୋଇ ଦାନ କର।
13.98.44
दत्त्वाऽन्नं विधिवद्राजन्विप्रेभ्यस्त्वमपि प्रभो ।
यथावदनुरूपेभ्यस्ततः स्वर्गमवाप्स्यसि ॥ १३.९८.४४ ॥
ହେ ରାଜା, ହେ ପ୍ରଭୁ, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ବିଧିପୂର୍ବକ ଯୋଗ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଅନ୍ନ ଦେଲେ ପରେ ସ୍ୱର୍ଗ ପାଇବ।
13.98.45
अन्नदानां हि ये लोकास्तांस्त्वं शृणु जनाधिप ।
भवनानि प्रकाशन्ते दिवि तेषां महात्मनाम् ॥ १३.९८.४५ ॥
ହେ ଜନାଧିପ, ଅନ୍ନଦାତାମାନଙ୍କ ଯେଉଁ ଲୋକ ସେଗୁଡ଼ିକ ଶୁଣ। ସ୍ୱର୍ଗରେ ସେହି ମହାତ୍ମାମାନଙ୍କ ଭବନ ପ୍ରକାଶ ପାଏ।
13.98.46
नानासंस्थानि रूपाणि नानास्तम्भान्वितानि च ।
चन्द्रमण्डलशुभ्राणि किंकिणीजालवन्ति च ॥ १३.९८.४६ ॥
ସେମାନେ ନାନା ଆକାର ଓ ରୂପ, ଅନେକ ସ୍ତମ୍ଭଯୁକ୍ତ, ଚନ୍ଦ୍ରମଣ୍ଡଳ ପରି ଶୁଭ୍ର ଓ ଘଣ୍ଟିକା-ଜାଲରେ ଶୋଭିତ।
13.98.47
तरुणादित्यवर्णानि स्थावराणि चराणि च ।
अनेकशतभौमानि सान्तर्जलचराणि च ॥ १३.९८.४७ ॥
ସେମାନେ ଉଦୟମାନ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ବର୍ଣ୍ଣ ବିଶିଷ୍ଟ, ସ୍ଥିର ଓ ଚଳ ଉଭୟ, ଶତ ଶତ ମହଲାବିଶିଷ୍ଟ, ଏବଂ ଭିତରେ ଜଳଚର ଜୀବ ଥିବା।
13.98.48
वैदूर्यार्कप्रकाशानि रौप्यरुक्ममयानि च ।
सर्वकामफलाश्चापि वृक्षा भवनसंस्थिताः ॥ १३.९८.४८ ॥
ସେମାନେ ବୈଦୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ପ୍ରକାଶିତ, ରୂପା ଓ ସୁନାରେ ନିର୍ମିତ; ଭବନ ଚାରିପଟେ ସର୍ବକାମଫଳଦାୟୀ ବୃକ୍ଷ ରହିଛନ୍ତି।
13.98.49
वाप्यो वीथ्यः सभाः कूपा दीर्घिकाश्चैव सर्वशः ।
घोषवन्ति च यानानि युक्तान्यथ सहस्रशः ॥ १३.९८.४९ ॥
ପାହାଚଯୁକ୍ତ ବାପୀ, ପଥ, ସଭା, କୂଅ, ଦୀର୍ଘିକା ସବୁ, ଏବଂ ହଜାର ହଜାର ଯୋଡ଼ାଯାଇଥିବା ଶବ୍ଦକାରୀ ଯାନ ମଧ୍ୟ।
13.98.50
भक्ष्यभोज्यमयाः शैला वासांस्याभरणानि च ।
क्षीरं स्रवन्ति सरितस्तथा चैवान्नपर्वताः ॥ १३.९८.५० ॥
ଖାଦ୍ୟ ଓ ଭୋଜ୍ୟରେ ନିର୍ମିତ ପର୍ବତ, ବସ୍ତ୍ର ଓ ଅଳଙ୍କାର; କ୍ଷୀର ବହାଉଥିବା ନଦୀ, ଏବଂ ଅନ୍ନ ପର୍ବତ ମଧ୍ୟ।
13.98.51
प्रासादाः पाण्डुराभ्राभाः शय्याश्च कनकोञ्ज्वलाः ।
तान्यन्नदाः प्रपद्यन्ते तस्मादन्नप्रदो भव ॥ १३.९८.५१ ॥
ଧଳା ମେଘ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ପ୍ରାସାଦ ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣରେ ଦୀପ୍ତ ଶଯ୍ୟା—ଏସବ ଅନ୍ନଦାତାମାନେ ପାଆନ୍ତି; ତେଣୁ ତୁମେ ଅନ୍ନଦାତା ହୁଅ।
13.98.52
एते लोकाः पुण्यकृता अन्नदानां महात्मनाम् ।
तस्मादन्नं प्रयत्नेन दातव्यं मानवैर्भुवि ॥ १३.९८.५२ ॥
ଏହି ଲୋକ ଅନ୍ନଦାନ କରିଥିବା ପୁଣ୍ୟକର୍ମୀ ମହାତ୍ମାମାନଙ୍କର। ତେଣୁ ପୃଥିବୀରେ ମଣିଷମାନେ ଯତ୍ନପୂର୍ବକ ଅନ୍ନଦାନ କରିବା ଉଚିତ।