ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 13.98
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.98.1
कानि दानानि लोकेऽस्मिन्दातुकामो महीपतिः ।
गुणाधिकेभ्यो विप्रेभ्यो दद्याद्भरतसत्तम ॥ १३.९८.१ ॥
ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਦਾਨ ਦੇਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ ਕਿਹੜੇ ਦਾਨ ਦੇਵੇ? ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਕੀ ਦੇਵੇ, ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ?
13.98.2
केन तुष्यन्ति ते सद्यः किं तुष्टाः प्रदिशन्ति च ।
शंस मे तन्महाबाहो फलं पुण्यकृतं महत् ॥ १३.९८.२ ॥
ਕਿਸ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਕੀ ਬਖ਼ਸ਼ਦੇ ਹਨ? ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਪੁੰਨ ਤੋਂ ਉਪਜਿਆ ਮਹਾਨ ਫਲ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।
13.98.3
दत्तं किं फलवद्राजन्निह लोकें परत्र च ।
भवतः श्रोतुमिच्छामि तन्मे विस्तरतो वद
अन्नं भुवं दिवं खं च सर्वमन्ने प्रतिष्ठितम् ॥ १३.९८.३ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਸ ਲੋਕ ਅਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਦਾਨ ਕਿਵੇਂ ਫਲਦਾਇਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਮੈਂ ਇਹ ਤੁਹਾਥੋਂ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ। ਅੰਨ, ਧਰਤੀ, ਸਵਰਗ, ਆਕਾਸ਼ — ਸਭ ਕੁਝ ਅੰਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਟਿਕਿਆ ਹੈ।
13.98.4
इममर्थं पुरा पृष्टो नारदो देवदर्शनः ।
यदुक्तवानसौ वाक्यं तन्मे निगदतः शृणु ॥ १३.९८.४ ॥
ਇਹ ਸਵਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਵਦਰਸ਼ੀ ਨਾਰਦ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜੋ ਬਚਨ ਕਹੇ, ਉਹ ਮੈਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਸੁਣੋ।
13.98.5
अन्नमेव प्रशंसन्ति देवा ऋषिगणास्तथा ।
लोकतन्त्रं हि यज्ञाश्च सर्वमन्ने प्रतिष्ठितम् ॥ १३.९८.५ ॥
ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀ-ਗਣ ਅੰਨ ਦੀ ਹੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਲੋਕ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਅਤੇ ਯੱਗ ਵੀ — ਸਭ ਅੰਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਟਿਕਿਆ ਹੈ।
13.98.6
अन्नेन सदृशं दानं न भूतं न भविष्यति ।
तस्मादन्नं विशेषेणि दातुमिच्छन्ति मानवाः ॥ १३.९८.६ ॥
ਅੰਨ ਦਾਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਦਾਨ ਨਾ ਕਦੇ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਨਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ ਮਨੁੱਖ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਅੰਨ ਹੀ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।
13.98.7
अन्नमूर्जस्करं लोके प्राणाश्चान्ने प्रतिष्ठिताः ।
अन्नेन धार्यते सर्वं विश्वं जगदिदं प्रभो ॥ १३.९८.७ ॥
ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਅੰਨ ਬਲ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਪ੍ਰਾਣ ਅੰਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਅੰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਸਾਰਾ ਵਿਸ਼ਵ, ਇਹ ਜਗਤ ਧਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।
13.98.8
अन्नाद्गृहस्था लोकेऽस्मिन्भिक्षवस्तापसास्तथा ।
अन्नाद्भवन्ति वै प्राणाः प्रत्यक्षं नात्र संशयः ॥ १३.९८.८ ॥
ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਅੰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਗ੍ਰਿਹਸਥ, ਭਿਕਸ਼ੂ ਅਤੇ ਤਪਸਵੀ ਵੀ (ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ)। ਅੰਨ ਤੋਂ ਹੀ ਪ੍ਰਾਣ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਪ੍ਰਤੱਖ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
13.98.9
कटुम्बिने सीदते च ब्राह्मणाय महात्मने ।
दातव्यं भिक्षवे चान्नमात्मनो भूतिमिच्छता ॥ १३.९८.९ ॥
ਪਰਿਵਾਰ ਵਾਲੇ, ਦੁਖੀ ਮਹਾਤਮਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤੇ ਭਿਕਸ਼ੂ ਨੂੰ ਵੀ ਅੰਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਆਪਣੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਇਹ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
13.98.10
ब्राह्मणायाभिरूपाय यो दद्यादन्नमर्थिने ।
निदधाति निधिं श्रेष्ठं पारलौकिकमात्मनः ॥ १३.९८.१० ॥
ਜੋ ਯੋਗ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤੇ ਮੰਗਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਅੰਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਲਈ ਪਰਲੋਕ ਦਾ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਖਜ਼ਾਨਾ ਜੋੜਦਾ ਹੈ।
13.98.11
श्रान्तमध्वनि वर्तन्तं वृद्धमर्हमुपस्थितम् ।
अर्ययेद्भूतिमन्विच्छन्गृहस्थो गृहमागतम् ॥ १३.९८.११ ॥
ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਥੱਕੇ ਹੋਏ, ਸਫ਼ਰ ਕਰਦੇ, ਬਜ਼ੁਰਗ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਦੇ ਯੋਗ, ਘਰ ਆਏ ਮਹਿਮਾਨ ਦਾ ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲੀ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
13.98.12
क्रोधमुत्पतितं हित्वा सुशीलो वीतमत्सरः ।
अन्नदः प्राप्नुते राजन्दिवि चेह च यत्सुखम् ॥ १३.९८.१२ ॥
ਉੱਠੇ ਹੋਏ ਕ੍ਰੋਧ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ, ਸੁਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਈਰਖਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਅੰਨਦਾਤਾ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਜੋ ਸੁੱਖ ਹੈ ਉਸਨੂੰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
13.98.13
नावमन्येदभिगतं न प्रणुद्यात्कदाचन ।
अपि श्वपाके शुनि वा नान्नदानं प्रणश्यति ॥ १३.९८.१३ ॥
ਆਏ ਹੋਏ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਨਾ ਕਰੇ, ਅਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਨਾ ਧੱਕੇ। ਚਾਂਡਾਲ ਦੇ ਘਰ ਜਾਂ ਕੁੱਤੇ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਅੰਨਦਾਨ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
13.98.14
यो दद्यादपरिक्लिष्टमन्नमध्वनि वर्तते ।
आर्तायादृष्टपूर्वाय स महद्धर्ममाप्नुयात् ॥ १३.९८.१४ ॥
ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ, ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਪਏ, ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਾ ਵੇਖੇ ਗਏ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਜੋ ਸਹਿਜ ਭਾਵ ਨਾਲ ਅੰਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਧਰਮ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
13.98.15
पितॄन्देवानृपीन्विप्रानतिथींश्च जनाधिप ।
यो नरः प्रीणयत्यन्नैस्तस्य पुण्यफलं महत् ॥ १३.९८.१५ ॥
ਹੇ ਜਨਾਧਿਪ! ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਅੰਨ ਨਾਲ ਪਿਤਰਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਮਹਾਨ ਪੁੰਨ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
13.98.16
कृत्वाऽतिपातकं कर्म यो दद्यादन्नमर्थिने ।
ब्राह्मणाय विशेषेण न स पापेन मुह्यते ॥ १३.९८.१६ ॥
ਅਤਿ ਪਾਤਕ ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਵੀ ਜੋ ਮੰਗਤੇ ਨੂੰ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਅੰਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਪ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
13.98.17
ब्राह्मणेष्वक्षयं दानमन्नं शूद्रे महाफलम् ।
अन्नदानं हि शूद्रे च ब्राह्मणे च विशिष्यते ॥ १३.९८.१७ ॥
ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਦਾਨ ਅਕਸ਼ੈ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਸ਼ੂਦਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਅੰਨ ਮਹਾਨ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਅੰਨਦਾਨ ਸ਼ੂਦਰ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹੈ।
13.98.18
न पृच्छेद्गोत्रचरणं स्वाध्यायं देशमेव च ।
भिक्षितो ब्राह्मणेनान्नं दद्यादेवाविचारतः ॥ १३.९८.१८ ॥
ਗੋਤ, ਚਰਨ, ਸਵਾਧਿਆਏ ਜਾਂ ਦੇਸ਼ ਵੀ ਨਾ ਪੁੱਛੇ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਭਿੱਖਿਆ ਮੰਗੇ ਤਾਂ ਬਿਨਾਂ ਸੋਚੇ ਹੀ ਅੰਨ ਦੇਵੇ।
13.98.19
अन्नदस्यान्नदा वृक्षाः सर्वकामफलप्रदाः ।
भवन्ति चेह चामुत्र नृपते नात्र संशयः ॥ १३.९८.१९ ॥
ਅੰਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਲਈ ਅੰਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਦੇ ਫਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਸ ਲੋਕ ਅਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
13.98.20
आशंसन्ते हि पितरः सुवृष्टिमिव कर्षकाः ।
अस्माकमपि पुत्रो वा पौत्रो वाऽन्नं प्रदास्यति ॥ १३.९८.२० ॥
ਜਿਵੇਂ ਕਿਸਾਨ ਚੰਗੀ ਬਾਰਿਸ਼ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਪਿਤਰ ਵੀ ਆਸ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਕਿ 'ਸਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਜਾਂ ਪੋਤਰਾ ਅੰਨ ਦੇਵੇਗਾ।'
13.98.21
ब्राह्मणो हि महद्भूतं स्वयं देहीति याचते ।
अकामो वा सकामो वा दत्त्वा पुण्यमवाप्नुयात् ॥ १३.९८.२१ ॥
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮਹਾਨ ਜੀਵ ਹੈ; 'ਮੈਨੂੰ ਦਿਓ' ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਮੰਗਦਾ ਹੈ। ਬਿਨਾਂ ਕਾਮਨਾ ਜਾਂ ਕਾਮਨਾ ਨਾਲ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਪੁੰਨ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
13.98.22
ब्राह्मणः सर्वभूतानामतिथिः प्रसृताग्रभुक् ।
विप्रा यदधिगच्छन्ति भिक्षमाणा गृहं सदा ॥ १३.९८.२२ ॥
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਮਹਿਮਾਨ ਹੈ; ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਖਾਂਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਭਿਖਿਆ ਮੰਗਦੇ ਹੋਏ ਸਦਾ ਘਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
13.98.23
सत्कताश्च निवर्तन्ते तदतीव प्रवर्धते ।
महाभागे कुले प्रेत्य जन्म चाप्नोति भारत ॥ १३.९८.२३ ॥
ਆਦਰ ਪਾ ਕੇ ਉਹ ਮੁੜ ਜਾਣ ਤਾਂ ਵੀ ਉਹ (ਪੁੰਨ) ਬਹੁਤ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਭਾਰਤ, ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਮਹਾਂ-ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
13.98.24
दत्त्वा त्वन्नं नरो लोके तथा स्थानमनुत्तमम् ।
स्विष्टमृष्टान्नदायी तु स्वर्गे वसति सत्कृतः ॥ १३.९८.२४ ॥
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਅੰਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਏਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਥਾਂ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਉੱਤਮ ਅੰਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਆਦਰ ਪਾ ਕੇ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
13.98.25
अन्नं प्राणा नराणां हि सर्वमन्ने प्रतिष्ठिम् ।
अन्नदः पशुमान्पुत्री धनवान्भोगवानपि ॥ १३.९८.२५ ॥
ਅੰਨ ਹੀ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਾਣ ਹਨ; ਸਭ ਕੁਝ ਅੰਨ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਅੰਨਦਾਤਾ ਪਸ਼ੂਧਨ, ਪੁੱਤਰਾਂ, ਧਨ ਅਤੇ ਭੋਗਾਂ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
13.98.26
प्राणवांश्चापि भवति रूपवांश्च तथा नृप ।
अन्नदः प्राणदो लोके सर्वदः प्रोच्यते तु सः ॥ १३.९८.२६ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਅੰਨਦਾਤਾ ਪ੍ਰਾਣਵਾਨ ਅਤੇ ਰੂਪਵਾਨ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਅੰਨਦਾਤਾ ਪ੍ਰਾਣਦਾਤਾ ਅਤੇ ਸਰਵਦਾਤਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
13.98.27
अन्नं हि दत्त्वाऽतिथये ब्राह्मणाय यथाविधि ।
प्रदाता सुखमाप्नोति दैवतैश्चापि पूज्यते ॥ १३.९८.२७ ॥
ਮਹਿਮਾਨ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਅੰਨ ਦੇ ਕੇ ਦਾਤਾ ਸੁਖ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
13.98.28
ब्राह्मणो हि महद्भूतं क्षेत्रभूतं युधिष्ठिर ।
उप्यते तत्रि यद्बीजं तद्धि पुण्यफलं महत् ॥ १३.९८.२८ ॥
ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਟਰ! ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮਹਾਨ ਜੀਵ ਅਤੇ ਖੇਤ ਵਰਗਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਬੀਜਿਆ ਬੀਜ ਵੱਡਾ ਪੁੰਨ-ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
13.98.29
प्रत्यक्षं प्रीतिजननं भोक्तुर्दातुर्भवत्युत ।
सर्वाण्यन्यानि दानानि परोक्षफलवन्त्युत ॥ १३.९८.२९ ॥
ਇਹ ਅੰਨਦਾਨ ਪ੍ਰਤੱਖ ਹੈ; ਭੋਗਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੀਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਦਾਨਾਂ ਦਾ ਫਲ ਪਰੋਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
13.98.30
अन्नाद्धि प्रसवं यान्ति रतिरन्नाद्धि भारत ।
धर्मार्थावन्नतो विद्धि रोगनाशं तथाऽन्नतः ॥ १३.९८.३० ॥
ਹੇ ਭਰਤ! ਅੰਨ ਤੋਂ ਹੀ ਸੰਤਾਨ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਅੰਨ ਤੋਂ ਹੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅੰਨ ਤੋਂ ਹੀ ਧਰਮ ਅਤੇ ਅਰਥ ਜਾਣੋ; ਅੰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
13.98.31
अन्नं ह्यमृतमित्याह पुरा कल्पे प्रजापतिः। ॥ १३.९८.३१ ॥
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਕਲਪ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਅੰਨ ਹੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਹੈ।
13.98.32
अन्नप्रणाशे भिद्यन्ते शरीरे पञ्च धातवः ।
बलं बलवतोपीह प्रणश्यत्यन्नहानितः ॥ १३.९८.३२ ॥
ਅੰਨ ਨਸ਼ਟ ਹੋਣ ਤੇ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਪੰਜ ਧਾਤੂਆਂ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਇੱਥੇ ਬਲਵਾਨ ਦਾ ਬਲ ਵੀ ਅੰਨ ਦੀ ਘਾਟ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
13.98.33
आवाहाश्च विवाहाश्च यज्ञाश्चान्नमृते तथा ।
निवर्तन्ते नरश्रेष्ठ ब्रह्म चात्र प्रलीयते ॥ १३.९८.३३ ॥
ਹੇ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਅੰਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਆਵਾਹ, ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਯੱਗ ਵੀ ਰੁਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਇੱਥੇ ਬ੍ਰਹਮ ਵੀ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
13.98.34
अन्नतः सर्वमेतद्धि यत्किञ्चित्स्थाणु जङ्गमम् ।
त्रिषु लोकेषु धर्मार्थमन्नं देयमतो बुधैः ॥ १३.९८.३४ ॥
ਸਥਾਵਰ ਅਤੇ ਜੰਗਮ, ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਵੀ ਹੈ, ਇਹ ਸਭ ਅੰਨ ਤੋਂ ਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਬੁੱਧੀਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਧਰਮ ਲਈ ਅੰਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
13.98.35
अन्नदस्य मनुष्यस्य बलमोजो यशांसि च ।
कीर्तिश्च वर्धते शश्वत्त्रिषु लोकेषु पार्थिव ॥ १३.९८.३५ ॥
ਹੇ ਪਾਰਥਿਵ, ਅੰਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਬਲ, ਓਜ, ਯਸ਼ ਅਤੇ ਕੀਰਤੀ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਵਧਦੇ ਹਨ।
13.98.36
मेघेषूर्ध्वं सन्निधत्ते प्राणानां पवनः पतिः ।
तच्च मेघगतं वारि शक्रो वर्षति भारत ॥ १३.९८.३६ ॥
ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਪਵਨ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਉੱਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਟਿਕਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਹੇ ਭਾਰਤ, ਬੱਦਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਉਹ ਜਲ ਇੰਦਰ ਵਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
13.98.37
आदत्ते च रसान्भौनानादित्यः स्वगभस्तिभिः ।
वायुरादित्यतस्तांश्च रसान्देवः प्रवर्षति ॥ १३.९८.३७ ॥
ਸੂਰਜ ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਸ ਖਿੱਚਦਾ ਹੈ; ਵਾਯੂ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਉਹ ਰਸ ਲੈ ਕੇ ਦੇਵ (ਮੇਘ) ਵਜੋਂ ਮੀਂਹ ਵਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
13.98.38
तद्यदा मेघतो वारि पतितं भवति क्षितौ ।
तदा वसुमती देवी स्निग्धा भवति भारत ॥ १३.९८.३८ ॥
ਜਦੋਂ ਬੱਦਲ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਦਾ ਹੈ, ਤਦੋਂ ਹੇ ਭਾਰਤ, ਦੇਵੀ ਵਸੁਮਤੀ (ਧਰਤੀ) ਸਿੱਲ੍ਹੀ ਅਤੇ ਉਪਜਾਊ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
13.98.39
ततः सस्यानि रोहन्ति येन वर्तयते जगत् ।
मांसमेदोस्थिशुक्राणां प्रादुर्भावस्ततः पुनः ॥ १३.९८.३९ ॥
ਫਿਰ ਫਸਲਾਂ ਉੱਗਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਚੱਲਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਮਾਸ, ਮੇਦ, ਹੱਡੀ ਅਤੇ ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
13.98.40
सम्भवन्ति ततः शुक्रात्प्राणिनः पृथिवीपते ।
अग्नीषोमौ हि तच्छुक्रं सृजतः पुष्यतश्च ह ॥ १३.९८.४० ॥
ਉਸ ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਤੋਂ, ਹੇ ਪ੍ਰਿਥਵੀਪਤੀ, ਪ੍ਰਾਣੀ ਜਨਮਦੇ ਹਨ; ਕਿਉਂਕਿ ਅਗਨੀ ਅਤੇ ਸੋਮ ਉਸ ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਨੂੰ ਰਚਦੇ ਅਤੇ ਪਾਲਦੇ ਹਨ।
13.98.41
एवमन्नाद्धि सूर्यश्च पवनः शक्रमेव च ।
एक एव स्मृतो राशिस्ततो भूतानि जज्ञिरे ॥ १३.९८.४१ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੰਨ ਤੋਂ ਹੀ ਸੂਰਜ, ਵਾਯੂ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਇੱਕੋ ਰਾਸ਼ੀ ਮੰਨੇ ਗਏ ਹਨ; ਉਸੇ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਣੀ ਜਨਮੇ।
13.98.42
प्राणान्ददाति भूतानां तेजश्च भरतर्षभ ।
गृहमभ्यागतायाथ यो दद्यादन्नमर्थिने ॥ १३.९८.४२ ॥
ਹੇ ਭਰਤਰਸ਼ਭ, ਜੋ ਅੰਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਉਹ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਣ ਅਤੇ ਤੇਜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਜੋ ਘਰ ਆਏ ਮਹਿਮਾਨ ਜਾਂ ਮੰਗਤੇ ਨੂੰ ਅੰਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਇਹੀ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
13.98.43
नारदेनैवमुक्तोऽहमन्नदानं सदा नृप ।
अनसूयुस्त्वमप्यन्नं तस्माद्देहि गतज्वरः ॥ १३.९८.४३ ॥
ਨਾਰਦ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਸੀ: ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸਦਾ ਅੰਨਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਵੀ ਈਰਖਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਅੰਨ ਦੇ; ਇਸ ਲਈ ਚਿੰਤਾ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਦਾਨ ਕਰ।
13.98.44
दत्त्वाऽन्नं विधिवद्राजन्विप्रेभ्यस्त्वमपि प्रभो ।
यथावदनुरूपेभ्यस्ततः स्वर्गमवाप्स्यसि ॥ १३.९८.४४ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੂੰ ਵੀ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਯੋਗ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਅੰਨ ਦੇ ਕੇ ਦਾਨ ਕਰੇਂ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਸਵਰਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਂਗਾ।
13.98.45
अन्नदानां हि ये लोकास्तांस्त्वं शृणु जनाधिप ।
भवनानि प्रकाशन्ते दिवि तेषां महात्मनाम् ॥ १३.९८.४५ ॥
ਹੇ ਜਨਾਧਿਪ, ਜੋ ਲੋਕ ਅੰਨਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣ। ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਮਹਾਤਮਾਵਾਂ ਦੇ ਭਵਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
13.98.46
नानासंस्थानि रूपाणि नानास्तम्भान्वितानि च ।
चन्द्रमण्डलशुभ्राणि किंकिणीजालवन्ति च ॥ १३.९८.४६ ॥
ਉਹ ਭਵਨ ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ, ਅਨੇਕ ਥੰਮ੍ਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਚੰਦਰਮੰਡਲ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਅਤੇ ਘੰਟੀਆਂ ਦੇ ਜਾਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹਨ।
13.98.47
तरुणादित्यवर्णानि स्थावराणि चराणि च ।
अनेकशतभौमानि सान्तर्जलचराणि च ॥ १३.९८.४७ ॥
ਉਹ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਰੰਗ ਵਾਲੇ, ਸਥਿਰ ਅਤੇ ਚਲਦੇ ਦੋਵੇਂ, ਸੈਂਕੜੇ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਵਾਲੇ, ਅਤੇ ਅੰਦਰ ਜਲ-ਜੀਵਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ।
13.98.48
वैदूर्यार्कप्रकाशानि रौप्यरुक्ममयानि च ।
सर्वकामफलाश्चापि वृक्षा भवनसंस्थिताः ॥ १३.९८.४८ ॥
ਉਹ ਵੈਡੂਰਜ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ, ਚਾਂਦੀ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਭਵਨਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਸਾਰੀਆਂ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਦਾ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖ ਹਨ।
13.98.49
वाप्यो वीथ्यः सभाः कूपा दीर्घिकाश्चैव सर्वशः ।
घोषवन्ति च यानानि युक्तान्यथ सहस्रशः ॥ १३.९८.४९ ॥
ਪੌੜੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਬਾਉਲੀਆਂ, ਗਲੀਆਂ, ਸਭਾਵਾਂ, ਖੂਹ, ਲੰਮੇ ਤਲਾਅ ਸਭ ਕੁਝ, ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਗੂੰਜਦੇ ਵਾਹਨ ਵੀ।
13.98.50
भक्ष्यभोज्यमयाः शैला वासांस्याभरणानि च ।
क्षीरं स्रवन्ति सरितस्तथा चैवान्नपर्वताः ॥ १३.९८.५० ॥
ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਬਣੇ ਪਹਾੜ, ਵਸਤਰ ਅਤੇ ਗਹਿਣੇ; ਦੁੱਧ ਵਹਾਉਂਦੀਆਂ ਨਦੀਆਂ, ਅਤੇ ਅੰਨ ਦੇ ਪਹਾੜ ਵੀ।
13.98.51
प्रासादाः पाण्डुराभ्राभाः शय्याश्च कनकोञ्ज्वलाः ।
तान्यन्नदाः प्रपद्यन्ते तस्मादन्नप्रदो भव ॥ १३.९८.५१ ॥
ਚਿੱਟੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦੇ ਮਹਲ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਦਮਕਦੀਆਂ ਸੇਜਾਂ—ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅੰਨਦਾਤੇ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ ਤੂੰ ਅੰਨਦਾਤਾ ਬਣ।
13.98.52
एते लोकाः पुण्यकृता अन्नदानां महात्मनाम् ।
तस्मादन्नं प्रयत्नेन दातव्यं मानवैर्भुवि ॥ १३.९८.५२ ॥
ਇਹ ਲੋਕ ਅੰਨਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪੁੰਨਕਰਮੀ ਮਹਾਤਮਾਵਾਂ ਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਯਤਨ ਨਾਲ ਅੰਨਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।