ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 14.1
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.1.1
नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम् ।
देवीं सरस्वतीं व्यासं ततो जयमुदीरयेत् ॥ १४.१.१ ॥
ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਨਰੋਤਮ ਨਰ ਨੂੰ, ਦੇਵੀ ਸਰਸਵਤੀ ਨੂੰ ਅਤੇ ਵਿਆਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ 'ਜਯ' ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
14.1.2
कृतोदकस्तु राजानं धृतराष्ट्रं युधिष्ठिरः ।
पुरस्कृत्य महाबाहुरुत्तताराकुलेन्द्रियः ॥ १४.१.२ ॥
ਤਰਪਣ ਕਰਕੇ ਮਹਾਬਾਹੂ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਰਾਜਾ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਕਰਕੇ, ਵਿਆਕੁਲ ਇੰਦਰੀਆਂ ਨਾਲ (ਨਦੀ) ਪਾਰ ਕੀਤੀ।
14.1.3
उत्तीर्य तु महाबाहुर्बाष्पव्याकुललोचनः ।
पपात तीरे गङ्गाया व्याधविद्ध इव द्विपः ॥ १४.१.३ ॥
ਮਹਾਬਾਹੂ ਨਦੀ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਅੱਥਰੂਆਂ ਨਾਲ ਵਿਆਕੁਲ ਨੇਤਰਾਂ ਵਾਲੇ ਹੋ ਕੇ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਦੇ ਤੀਰ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹੇ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਡਿੱਗ ਪਏ।
14.1.4
तं सीदमानं जग्राह भीमः कृष्णेन चोदितः ।
मैवमित्यब्रवीच्चैनं कृष्णः परबलार्दनः ॥ १४.१.४ ॥
ਡਿੱਗਦੇ ਹੋਏ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਨਾਲ ਭੀਮ ਨੇ ਫੜ ਲਿਆ; ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਮਸਲਣ ਵਾਲੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾ ਕਰੋ।"
14.1.5
तमार्तं पतितं भूमौ श्वसन्तं च पुनः पुनः ।
तदृशुः पार्थिवा राजन्धर्मपुत्रं युधिष्ठिरम् ॥ १४.१.५ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਡਿੱਗੇ, ਪੀੜਤ ਹੋਏ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸਾਹ ਲੈਂਦੇ ਧਰਮਪੁੱਤਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਦੇਖਿਆ।
14.1.6
त दृष्ट्वा दीनमनसं गतसत्वं नरेश्वरम् ।
भूयः शोकसमाविष्टाः पाण्डवाःक समुपाविशन् ॥ १४.१.६ ॥
ਦੀਨ ਮਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਹੀਣ ਉਸ ਨਰੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਪਾਂਡਵ ਫਿਰ ਸੋਗ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ ਬੈਠ ਗਏ।
14.1.7
राजा तु धृतराष्ट्रस्तं तथा दीनो महाभुजम् ।
वाक्यमाह महाबुद्धिः प्रज्ञाचक्षुर्नरेश्वरम् ॥ १४.१.७ ॥
ਪਰ ਮਹਾਬੁੱਧੀਮਾਨ, ਪ੍ਰਜ੍ਞਾਚਕ੍ਸ਼ੂ ਰਾਜਾ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼੍ਟ੍ਰ ਨੇ ਦੀਨ ਹੋਏ ਉਸ ਮਹਾਬਾਹੂ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
14.1.8
उत्तिष्ठ कुरुशार्दूल कुरु कार्यमनन्तरम् ।
क्षत्रधर्मेण कौन्तेय जितेयमवनी त्वया ॥ १४.१.८ ॥
ਹੇ ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ, ਉੱਠ। ਹੇ ਕੌਂਤੇਯ, ਬਿਨਾਂ ਦੇਰੀ ਆਪਣਾ ਕਰਤੱਵ ਕਰ। ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਤੂੰ ਇਹ ਧਰਤੀ ਜਿੱਤੀ ਹੈ।
14.1.9
भुङ्क्ष सार्धं भ्रातृभिस्तां सुहृद्भिश्च जनेश्वर ।
शोचितव्यं न पश्यामि त्वया धर्मभृतांवर ॥ १४.१.९ ॥
ਹੇ ਜਨੇਸ਼ਵਰ, ਭਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਇਸਦਾ ਭੋਗ ਕਰ। ਹੇ ਧਰਮਾਤਮਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮੈਨੂੰ ਤੇਰੇ ਲਈ ਸ਼ੋਕ ਕਰਨ ਦਾ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦਾ।
14.1.10
शोचितव्यं मया चैव गान्धार्या च महीपते ।
ययोः पुत्रशतं नष्टं स्वप्नलब्धं यथा धनम् ॥ १४.१.१० ॥
ਹੇ ਮਹੀਪਤੀ, ਮੈਨੂੰ ਅਤੇ ਗਾਂਧਾਰੀ ਨੂੰ ਹੀ ਸ਼ੋਕ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੌ ਪੁੱਤਰ ਸੁਪਨੇ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ ਧਨ ਵਾਂਗ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ।
14.1.11
अश्रुत्वा हितकामस्य विदुरस्य महात्मनः ।
वाक्यानि सुमहार्थानि परितप्यामि दुर्मतिः ॥ १४.१.११ ॥
ਹਿਤੈਸ਼ੀ ਮਹਾਤਮਾ ਵਿਦੁਰ ਦੇ ਅਤਿ ਅਰਥਪੂਰਨ ਬਚਨ ਨਾ ਸੁਣਨ ਕਾਰਨ, ਦੁਰਮਤੀ ਮੈਂ ਹੁਣ ਦੁਖੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
14.1.12
उक्तवान्विदुरो यन्मां धर्मात्मा दिव्यदर्शनः ।
दुर्योधनापराधेन कुलं ते विनशिष्यति ॥ १४.१.१२ ॥
ਧਰਮਾਤਮਾ ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਾਲੇ ਵਿਦੁਰ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਜੋ ਕਿਹਾ ਸੀ: ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੇ ਅਪਰਾਧ ਕਾਰਨ ਤੇਰਾ ਕੁਲ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
14.1.13
स्वस्ति चेदिच्छसे राजन्कुलस्य कुरु मे वचः ।
वध्यतामेष दुष्टात्मा मन्दो राजा सुयोधनः ॥ १४.१.१३ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਕੁਲ ਦਾ ਕਲਿਆਣ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਮੰਨੋ। ਦੁਸ਼ਟ-ਆਤਮਾ, ਮੂਰਖ ਸੁਯੋਧਨ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਦਿਓ।
14.1.14
कर्णश्च शकुनिश्चैव नैनं पश्यतु कर्हिचित् ।
द्यूतसङ्घातमप्येषामप्रमादेन वारय ॥ १४.१.१४ ॥
ਕਰਨ ਅਤੇ ਸ਼ਕੁਨੀ ਉਸ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਾ ਵੇਖਣ। ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਜੂਏ ਦੀ ਟੋਲੀ ਨੂੰ ਵੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਰੋਕੋ।
14.1.15
अभिषेचय राजानं धर्मात्मानं युधिष्ठिरम् ।
स पालयिष्यति वशी धर्मेण पृथिवीमिमाम् ॥ १४.१.१५ ॥
ਧਰਮਾਤਮਾ ਯੁਧਿਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਵਜੋਂ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰੋ। ਸੰਜਮੀ ਉਹ ਧਰਮ ਨਾਲ ਇਸ ਧਰਤੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇਗਾ।
14.1.16
अथ नेच्छसि राजानं कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम् ।
विनाशमुपयास्तन्ति तव पुत्रा न संशयः।
मेढीभूतः स्वयं राज्यं प्रतिगृह्णीष्व पार्थिव ॥ १४.१.१६ ॥
ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਕੁੰਤੀਪੁੱਤਰ ਯੁਧਿਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਰਾਜਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਨਾਸ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣਗੇ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੁਸੀਂ ਖੁਦ ਖੂੰਟੀ ਵਾਂਗ ਅਡੋਲ ਹੋ ਕੇ ਰਾਜ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰੋ।
14.1.17
समं सर्वेषु भूतेषु वर्तमानं नराधिप ।
अनुजीवन्तु सर्वे त्वां ज्ञातयो ज्ञातिवर्धंन ॥ १४.१.१७ ॥
ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਸਮਭਾਵ ਨਾਲ ਵਰਤਣ ਵਾਲੇ ਤੁਸੀਂ, ਹੇ ਜਾਤੀ-ਵਰਧਨ, ਸਾਰੇ ਸੱਜਣ ਤੁਹਾਡੇ ਹੀ ਸਹਾਰੇ ਜੀਣ।
14.1.18
एवं ब्रुवति कौन्तेय विदुरे दीर्घदर्शिनि ।
दुर्योधनमहं पापमन्ववर्तं वृथामतिः ॥ १४.१.१८ ॥
ਹੇ ਕੌਂਤੇਯ, ਦੂਰਦਰਸ਼ੀ ਵਿਦੁਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿੰਦੇ ਰਹੇ, ਪਰ ਵਿਅਰਥ-ਬੁੱਧੀ ਮੈਂ ਪਾਪੀ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਹੀ ਚੱਲਿਆ।
14.1.19
अश्रुत्वा तस्य धीरस्य वाक्यानि मधुराण्यहम् ।
फलं प्राप्य महद्दुःखं निमग्नः शोकसागरे ॥ १४.१.१९ ॥
ਉਸ ਧੀਰ ਵਿਦੁਰ ਦੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਨਾ ਸੁਣ ਕੇ ਮੈਂ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖਰੂਪੀ ਫਲ ਪਾਇਆ ਅਤੇ ਸ਼ੋਕ-ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ।
14.1.20
वृद्धौ हि तेऽद्य पितरौ पश्य नौ दुःखितौ नृप ।
न शोचितव्यं भवता पश्यामीह जनाधिप ॥ १४.१.२० ॥
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਤੇਰੇ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਬਜ਼ੁਰਗ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਹੁਣ ਦੁਖੀ ਹਨ, ਵੇਖ। ਹੇ ਜਨਾਧਿਪ, ਤੈਨੂੰ ਸ਼ੋਕ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।