మహాభారతం · అధ్యాయం 14.1
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.1.1
नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम् ।
देवीं सरस्वतीं व्यासं ततो जयमुदीरयेत् ॥ १४.१.१ ॥
నారాయణునికి నమస్కరించి, నరోత్తముడైన నరునికి, దేవి సరస్వతికి, వ్యాసునికి నమస్కరించి, తరువాత 'జయ'ను ఉచ్చరించాలి.
14.1.2
कृतोदकस्तु राजानं धृतराष्ट्रं युधिष्ठिरः ।
पुरस्कृत्य महाबाहुरुत्तताराकुलेन्द्रियः ॥ १४.१.२ ॥
తర్పణం చేసిన మహాబాహువు యుధిష్ఠిరుడు రాజు ధృతరాష్ట్రుని ముందుంచి, కలతపడిన ఇంద్రియాలతో దాటాడు.
14.1.3
उत्तीर्य तु महाबाहुर्बाष्पव्याकुललोचनः ।
पपात तीरे गङ्गाया व्याधविद्ध इव द्विपः ॥ १४.१.३ ॥
మహాబాహువు నది దాటి, కన్నీటితో కలతపడిన కన్నులతో గంగా తీరంలో వేటగాని బాణంతో కొట్టబడిన ఏనుగులా పడిపోయాడు.
14.1.4
तं सीदमानं जग्राह भीमः कृष्णेन चोदितः ।
मैवमित्यब्रवीच्चैनं कृष्णः परबलार्दनः ॥ १४.१.४ ॥
కూలిపోతున్న అతడిని కృష్ణుని ప్రేరణతో భీముడు పట్టుకున్నాడు; శత్రుసైన్యాన్ని నాశనం చేసే కృష్ణుడు అతనితో, "అలా చేయకు" అన్నాడు.
14.1.5
तमार्तं पतितं भूमौ श्वसन्तं च पुनः पुनः ।
तदृशुः पार्थिवा राजन्धर्मपुत्रं युधिष्ठिरम् ॥ १४.१.५ ॥
రాజా, నేలపై పడి, బాధతో మళ్ళీ మళ్ళీ ఊపిరి పీలుస్తున్న ఆ ధర్మపుత్రుడు యుధిష్ఠిరుని రాజులు చూశారు.
14.1.6
त दृष्ट्वा दीनमनसं गतसत्वं नरेश्वरम् ।
भूयः शोकसमाविष्टाः पाण्डवाःक समुपाविशन् ॥ १४.१.६ ॥
దీనమనస్కుడై, బలం కోల్పోయిన ఆ నరేశ్వరుని చూసి, పాండవులు మళ్ళీ శోకంతో నిండి కూర్చున్నారు.
14.1.7
राजा तु धृतराष्ट्रस्तं तथा दीनो महाभुजम् ।
वाक्यमाह महाबुद्धिः प्रज्ञाचक्षुर्नरेश्वरम् ॥ १४.१.७ ॥
కానీ గొప్ప బుద్ధిమంతుడు, ప్రజ్ఞాచక్షువు అయిన రాజు ధృతరాష్ట్రుడు, దీనుడైన ఆ మహాబాహువుతో ఈ మాటలు అన్నాడు.
14.1.8
उत्तिष्ठ कुरुशार्दूल कुरु कार्यमनन्तरम् ।
क्षत्रधर्मेण कौन्तेय जितेयमवनी त्वया ॥ १४.१.८ ॥
కురు శ్రేష్ఠుడా, లే. కౌంతేయా, ఆలస్యం లేకుండా నీ కర్తవ్యం చెయ్యి. క్షత్రధర్మం ప్రకారం ఈ భూమిని నువ్వు జయించావు.
14.1.9
भुङ्क्ष सार्धं भ्रातृभिस्तां सुहृद्भिश्च जनेश्वर ।
शोचितव्यं न पश्यामि त्वया धर्मभृतांवर ॥ १४.१.९ ॥
జనేశ్వరా, సోదరులతో, మిత్రులతో కలిసి దాన్ని అనుభవించు. ధర్మాత్ములలో శ్రేష్ఠుడా, నీకు శోకించవలసిన కారణం నేను చూడటం లేదు.
14.1.10
शोचितव्यं मया चैव गान्धार्या च महीपते ।
ययोः पुत्रशतं नष्टं स्वप्नलब्धं यथा धनम् ॥ १४.१.१० ॥
ఓ మహీపతీ, నేనూ గాంధారీనే శోకించాలి. కలలో పొందిన ధనంలా మాకు వంద మంది కొడుకులు నశించారు.
14.1.11
अश्रुत्वा हितकामस्य विदुरस्य महात्मनः ।
वाक्यानि सुमहार्थानि परितप्यामि दुर्मतिः ॥ १४.१.११ ॥
హితం కోరిన మహాత్ముడు విదురుని అతి అర్థవంతమైన మాటలు వినకపోవడం వల్ల, దుర్బుద్ధినైన నేను ఇప్పుడు పరితపిస్తున్నాను.
14.1.12
उक्तवान्विदुरो यन्मां धर्मात्मा दिव्यदर्शनः ।
दुर्योधनापराधेन कुलं ते विनशिष्यति ॥ १४.१.१२ ॥
ధర్మాత్ముడు, దివ్యదృష్టి కలవాడు విదురుడు నాకు చెప్పినది: దుర్యోధనుని అపరాధం వల్ల నీ కులం నశిస్తుంది.
14.1.13
स्वस्ति चेदिच्छसे राजन्कुलस्य कुरु मे वचः ।
वध्यतामेष दुष्टात्मा मन्दो राजा सुयोधनः ॥ १४.१.१३ ॥
రాజా, కులానికి మంగళం కోరితే నా మాట వినుము. దుష్టాత్ముడు, మూఢుడైన ఈ సుయోధనుడు త్యజింపబడాలి.
14.1.14
कर्णश्च शकुनिश्चैव नैनं पश्यतु कर्हिचित् ।
द्यूतसङ्घातमप्येषामप्रमादेन वारय ॥ १४.१.१४ ॥
కర్ణుడు, శకుని అతన్ని ఎప్పుడూ చూడకూడదు. వీరి జూదపు కూటమిని జాగ్రత్తగా నివారించు.
14.1.15
अभिषेचय राजानं धर्मात्मानं युधिष्ठिरम् ।
स पालयिष्यति वशी धर्मेण पृथिवीमिमाम् ॥ १४.१.१५ ॥
ధర్మాత్ముడైన యుధిష్ఠిరుని రాజుగా అభిషేకించుము. అతడు ఇంద్రియనిగ్రహంతో ధర్మంగా ఈ భూమిని పాలిస్తాడు.
14.1.16
अथ नेच्छसि राजानं कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम् ।
विनाशमुपयास्तन्ति तव पुत्रा न संशयः।
मेढीभूतः स्वयं राज्यं प्रतिगृह्णीष्व पार्थिव ॥ १४.१.१६ ॥
కుంతీపుత్రుడు యుధిష్ఠిరుని రాజుగా కోరకుంటే నీ కుమారులు నాశనమవుతారు; సందేహం లేదు. రాజా, నీవే కేవలం స్తంభంలా నిలిచి రాజ్యాన్ని స్వీకరించు.
14.1.17
समं सर्वेषु भूतेषु वर्तमानं नराधिप ।
अनुजीवन्तु सर्वे त्वां ज्ञातयो ज्ञातिवर्धंन ॥ १४.१.१७ ॥
నరాధిపా, సర్వప్రాణుల పట్ల సమభావంతో వర్తించే నీవు, జ్ఞాతులను పెంచువాడా, బంధువులంతా నిన్నే ఆధారంగా చేసుకుని జీవించుదురు గాక.
14.1.18
एवं ब्रुवति कौन्तेय विदुरे दीर्घदर्शिनि ।
दुर्योधनमहं पापमन्ववर्तं वृथामतिः ॥ १४.१.१८ ॥
కౌంతేయా, దూరదర్శి విదురుడు ఇలా చెప్పినప్పటికీ, వ్యర్థబుద్ధినైన నేను పాపియైన దుర్యోధనుడినే అనుసరించాను.
14.1.19
अश्रुत्वा तस्य धीरस्य वाक्यानि मधुराण्यहम् ।
फलं प्राप्य महद्दुःखं निमग्नः शोकसागरे ॥ १४.१.१९ ॥
ఆ ధీరుడైన విదురుని మధురమైన మాటలు వినకుండా, నేను గొప్ప దుఃఖఫలాన్ని పొంది శోకసముద్రంలో మునిగిపోయాను.
14.1.20
वृद्धौ हि तेऽद्य पितरौ पश्य नौ दुःखितौ नृप ।
न शोचितव्यं भवता पश्यामीह जनाधिप ॥ १४.१.२० ॥
రాజా, నీ వృద్ధులైన తల్లిదండ్రులమైన మమ్మల్ని ఇప్పుడు దుఃఖితులుగా చూడు. జనాధిపా, నీవు శోకించరాదు; ఇక్కడ నేను చూస్తున్నాను.