มหาภารตะ · อัธยายะ 14.1
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.1.1
नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम् ।
देवीं सरस्वतीं व्यासं ततो जयमुदीरयेत् ॥ १४.१.१ ॥
ครั้นได้นอบน้อมต่อพระนารายณ์และนระผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่คน ต่อเทวีสรัสวดีและพระวยาส แล้วจึงควรกล่าวชัยมงคลนั้น
14.1.2
कृतोदकस्तु राजानं धृतराष्ट्रं युधिष्ठिरः ।
पुरस्कृत्य महाबाहुरुत्तताराकुलेन्द्रियः ॥ १४.१.२ ॥
ครั้นถวายน้ำอุทกทานแล้ว ยุธิษฐิระผู้มีแขนทรงพลังได้ข้ามฝั่งไป โดยมีพระเจ้าธฤตราษฎร์อยู่เบื้องหน้า จิตใจของพระองค์วุ่นวาย
14.1.3
उत्तीर्य तु महाबाहुर्बाष्पव्याकुललोचनः ।
पपात तीरे गङ्गाया व्याधविद्ध इव द्विपः ॥ १४.१.३ ॥
ครั้นข้ามฝั่งแล้ว ผู้มีแขนทรงพลังซึ่งดวงตาเต็มไปด้วยน้ำตาก็ทรุดลงที่ฝั่งแม่น้ำคงคา ดุจช้างที่ถูกพรานยิง
14.1.4
तं सीदमानं जग्राह भीमः कृष्णेन चोदितः ।
मैवमित्यब्रवीच्चैनं कृष्णः परबलार्दनः ॥ १४.१.४ ॥
ภีมะซึ่งถูกกฤษณะกระตุ้น ได้ประคองพระองค์ไว้เมื่อทรงทรุดลง กฤษณะผู้ทำลายกองทัพของศัตรูจึงตรัสกับพระองค์ว่า "อย่าเป็นเช่นนั้นเลย"
14.1.5
तमार्तं पतितं भूमौ श्वसन्तं च पुनः पुनः ।
तदृशुः पार्थिवा राजन्धर्मपुत्रं युधिष्ठिरम् ॥ १४.१.५ ॥
ข้าแต่พระราชา บรรดากษัตริย์เห็นบุตรแห่งธรรมะ คือยุธิษฐิระ ล้มลงบนพื้นดินด้วยความทุกข์ระทม หายใจแรงซ้ำแล้วซ้ำเล่า
14.1.6
त दृष्ट्वा दीनमनसं गतसत्वं नरेश्वरम् ।
भूयः शोकसमाविष्टाः पाण्डवाःक समुपाविशन् ॥ १४.१.६ ॥
ปาณฑพเห็นเจ้าแห่งมนุษย์ผู้มีใจหดหู่และปราศจากกำลัง ก็ถูกความโศกครอบงำอีกครั้ง จึงนั่งลง
14.1.7
राजा तु धृतराष्ट्रस्तं तथा दीनो महाभुजम् ।
वाक्यमाह महाबुद्धिः प्रज्ञाचक्षुर्नरेश्वरम् ॥ १४.१.७ ॥
แต่พระเจ้าธฤตราษฎร์ผู้มีปัญญายิ่ง มีดวงตาแห่งปัญญา ได้ตรัสถ้อยคำเหล่านี้แก่เจ้าแห่งมนุษย์ผู้มีแขนทรงพลังซึ่งกำลังท้อแท้นั้น
14.1.8
उत्तिष्ठ कुरुशार्दूल कुरु कार्यमनन्तरम् ।
क्षत्रधर्मेण कौन्तेय जितेयमवनी त्वया ॥ १४.१.८ ॥
ลุกขึ้นเถิด ผู้เป็นเสือในหมู่กุรุ จงทำหน้าที่ของตนโดยไม่รอช้า บุตรแห่งกุนตี ตามธรรมของกษัตริย์นักรบ แผ่นดินนี้ท่านได้พิชิตแล้ว
14.1.9
भुङ्क्ष सार्धं भ्रातृभिस्तां सुहृद्भिश्च जनेश्वर ।
शोचितव्यं न पश्यामि त्वया धर्मभृतांवर ॥ १४.१.९ ॥
ข้าแต่เจ้าแห่งมนุษย์ จงเสวยสุขร่วมกับพี่น้องและมิตรสหายเถิด ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้ยึดมั่นธรรม ข้าไม่เห็นเหตุที่ท่านต้องโศกเศร้า
14.1.10
शोचितव्यं मया चैव गान्धार्या च महीपते ।
ययोः पुत्रशतं नष्टं स्वप्नलब्धं यथा धनम् ॥ १४.१.१० ॥
ข้าแต่เจ้าแห่งแผ่นดิน ผู้ที่ควรโศกเศร้าคือเรากับคันธารี เพราะบุตรของเราหนึ่งร้อยคนสูญหายไปดุจทรัพย์ที่ได้มาในความฝันแล้วหายไป
14.1.11
अश्रुत्वा हितकामस्य विदुरस्य महात्मनः ।
वाक्यानि सुमहार्थानि परितप्यामि दुर्मतिः ॥ १४.१.११ ॥
เพราะมิได้เชื่อฟังถ้อยคำอันมีความหมายยิ่งใหญ่ของวิทุระผู้มีจิตใจสูงส่ง ผู้ปรารถนาความเกื้อกูลแก่เรา บัดนี้เราผู้มีความคิดชั่วจึงเดือดร้อนอยู่
14.1.12
उक्तवान्विदुरो यन्मां धर्मात्मा दिव्यदर्शनः ।
दुर्योधनापराधेन कुलं ते विनशिष्यति ॥ १४.१.१२ ॥
วิทุระผู้มีจิตใจตั้งมั่นในธรรมและมีทิพยทัศน์ได้กล่าวกับเราว่า เพราะความผิดของทุรโยธน์ วงศ์ของท่านจะพินาศ
14.1.13
स्वस्ति चेदिच्छसे राजन्कुलस्य कुरु मे वचः ।
वध्यतामेष दुष्टात्मा मन्दो राजा सुयोधनः ॥ १४.१.१३ ॥
ข้าแต่พระราชา หากท่านปรารถนาความเป็นสวัสดีแก่วงศ์ตระกูล จงฟังถ้อยคำของข้า ขอให้ปล่อยสุยโยธนะผู้มีจิตใจชั่วร้ายและโง่เขลานี้เสียเถิด
14.1.14
कर्णश्च शकुनिश्चैव नैनं पश्यतु कर्हिचित् ।
द्यूतसङ्घातमप्येषामप्रमादेन वारय ॥ १४.१.१४ ॥
ขอให้กรรณะและศกุนิอย่าได้เห็นเขาเลยสักครั้ง และจงระวังอย่างไม่ประมาทต่อการชุมนุมของผู้เล่นพนันทั้งหลายนี้
14.1.15
अभिषेचय राजानं धर्मात्मानं युधिष्ठिरम् ।
स पालयिष्यति वशी धर्मेण पृथिवीमिमाम् ॥ १४.१.१५ ॥
จงอภิเษกยุธิษฐิระผู้มีจิตใจตั้งมั่นในธรรมขึ้นเป็นพระราชา เขาผู้ข่มใจได้จะปกครองแผ่นดินนี้ด้วยธรรม
14.1.16
अथ नेच्छसि राजानं कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम् ।
विनाशमुपयास्तन्ति तव पुत्रा न संशयः।
मेढीभूतः स्वयं राज्यं प्रतिगृह्णीष्व पार्थिव ॥ १४.१.१६ ॥
แต่หากท่านไม่ปรารถนาให้ยุธิษฐิระบุตรแห่งกุนตีเป็นพระราชา บุตรทั้งหลายของท่านจะต้องพินาศอย่างแน่นอน ข้าแต่พระราชา จงยืนมั่นดุจเสาเขื่อน แล้วรับราชสมบัติด้วยพระองค์เอง
14.1.17
समं सर्वेषु भूतेषु वर्तमानं नराधिप ।
अनुजीवन्तु सर्वे त्वां ज्ञातयो ज्ञातिवर्धंन ॥ १४.१.१७ ॥
ข้าแต่เจ้าแห่งมนุษย์ ผู้ดำรงอยู่ด้วยความเสมอภาคต่อสรรพสัตว์ ข้าแต่ผู้เพิ่มพูนวงศ์ญาติ ขอให้ญาติทั้งปวงมีชีวิตอยู่ด้วยการอาศัยท่าน
14.1.18
एवं ब्रुवति कौन्तेय विदुरे दीर्घदर्शिनि ।
दुर्योधनमहं पापमन्ववर्तं वृथामतिः ॥ १४.१.१८ ॥
ข้าแต่บุตรแห่งกุนตี เมื่อวิทุระผู้มองการณ์ไกลกล่าวดังนี้ ข้าผู้มีความคิดหลงผิดกลับดำเนินตามทุรโยธน์ผู้ชั่วร้าย
14.1.19
अश्रुत्वा तस्य धीरस्य वाक्यानि मधुराण्यहम् ।
फलं प्राप्य महद्दुःखं निमग्नः शोकसागरे ॥ १४.१.१९ ॥
เพราะมิได้ฟังถ้อยคำอันหวานของวิทุระผู้มั่นคงนั้น ข้าจึงได้รับผลคือทุกข์อันใหญ่หลวง และจมลงในมหาสมุทรแห่งความโศก
14.1.20
वृद्धौ हि तेऽद्य पितरौ पश्य नौ दुःखितौ नृप ।
न शोचितव्यं भवता पश्यामीह जनाधिप ॥ १४.१.२० ॥
ข้าแต่พระราชา บัดนี้บิดามารดาผู้ชราของท่านทั้งสองกำลังทุกข์ทรมาน จงเห็นเราเถิด ข้าแต่เจ้าแห่งประชาชน ท่านไม่ควรโศกเศร้า ข้าเห็นเช่นนั้นแล้วที่นี่