మహాభారతం · అధ్యాయం 14.10
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.10.1
एवमेतद्ब्रह्मबलं गरीयो ।
न ब्राह्मणात्किञ्चिदन्यद्ररीयः।
आविक्षितस्य तु बलं न मृष्ये ।
वज्रमस्मै प्रहरिष्यामि घोरम् ॥ १४.१०.१ ॥
బ్రహ్మబలం ఇలాగే, అది గొప్పది. బ్రాహ్మణుడి కంటే గొప్పది మరేదీ లేదు. అయితే ఆవిక్షితుని బలాన్ని నేను సహించను; అతనిపై భయంకరమైన వజ్రాన్ని ప్రయోగిస్తాను.
14.10.2
धृतराष्ट्र गच्छ प्रहितो मरुत्तं ।
संवर्तेन सङ्गतं तं वदस्व
बृहस्पतिं त्वमुपशिक्षस्व राज-
न्वज्रं वा ते प्रहरिष्यामि घोरम् ॥ १४.१०.२ ॥
ధృతరాష్ట్రా! నేను పంపినవాడవై మరుత్తుని వద్దకు వెళ్ళు; సంవర్తునితో కలిసిన అతనితో చెప్పు. బృహస్పతిని స్వీకరించు; రాజా, బృహస్పతి వద్ద శిక్షణ పొందు; లేకుంటే నీపై భయంకర వజ్రాన్ని ప్రయోగిస్తాను.
14.10.3
ततो गत्वा धृतराष्ट्रो नरेन्द्रं ।
प्रोवाचेदं वचनं वासवस्य ॥ १४.१०.३ ॥
అప్పుడు ధృతరాష్ట్రుడు నరేంద్రుని వద్దకు వెళ్ళి, వాసవుని ఈ మాటలను పలికాడు.
14.10.4
गन्धर्वं मां धृतराष्ट्रं निबोध ।
त्वामागतं वक्तुकामं नरेन्द्र।
ऐन्द्रं वाक्यं शृणु मे राजसिंह ।
यत्प्राह लोकाधिपतिर्महात्मा ॥ १४.१०.४ ॥
నేను గంధర్వుడైన ధృతరాష్ట్రుడిని అని తెలుసుకో; నీతో మాట్లాడదలచి వచ్చాను. నరేంద్రా, రాజసింహా, లోకాధిపతి మహాత్ముడు చెప్పిన ఇంద్రుని వాక్యం వినుము.
14.10.5
बृहस्पतिं याजकं त्वं वृणीष्व ।
वज्रं वा ते प्रहरिष्यामि घोरम्।
वचश्चेदेतन्न करिष्यसे मे ।
प्राहैतदेतावदचिन्त्यकर्मा ॥ १४.१०.५ ॥
బృహస్పతిని యాజకుడిగా వరించుము; లేదంటే నీపై భయంకర వజ్రాన్ని ప్రయోగిస్తాను. నా ఈ మాటను నీవు పాటించకపోతే — అచింత్యకర్మ అయిన వాడు ఇంతే చెప్పాడు.
14.10.6
त्वं चैवैतद्वेत्थ पुरन्दरश्च ।
विश्वेदेवा वसवश्चाश्विनौ च।
मित्रद्रोहे निष्कृतिर्नास्ति लोके ।
महत्पापं ब्रह्महत्यासमं तत् ॥ १४.१०.६ ॥
నీవు కూడా ఇది తెలుసు, పురందరుడూ తెలుసు; విశ్వేదేవులు, వసువులు, ఇద్దరు అశ్వినులు కూడా తెలుసు. మిత్రద్రోహానికి లోకంలో నిష్కృతి లేదు; అది బ్రహ్మహత్యతో సమానమైన గొప్ప పాపం.
14.10.7
बृहस्पतिर्याजयतां महेन्द्रं ।
देवश्रेष्ठं वज्रभृतां वरिष्ठम्।
संवर्तो मां याजयिताऽद्य राज-
न्न ते वाक्यं तस्य वा रोचयामि ॥ १४.१०.७ ॥
బృహస్పతి దేవశ్రేష్ఠుడు, వజ్రధారులలో అగ్రుడైన మహేంద్రునికి యాగం చేయించుగాక. ఓ రాజా, నేడు సంవర్తుడు నాకు యాగం చేయిస్తాడు; నీ మాటనూ అతని మాటనూ నేను ఇష్టపడను.
14.10.8
घोरो नादः श्रूयतां वासवस्य ।
नभस्तले गर्जतो राजसिंह।
व्यक्तं वज्रं मोक्ष्यते ते महेन्द्रः ।
क्षेमं राजंश्चिन्त्यतामेष कालः ॥ १४.१०.८ ॥
ఆకాశంలో గర్జిస్తున్న వాసవుని భయంకర నాదాన్ని వినుము, ఓ రాజసింహమా. స్పష్టంగా, మహేంద్రుడు నీపై వజ్రాన్ని ప్రయోగిస్తాడు. ఓ రాజా, నీ క్షేమాన్ని ఆలోచించు; ఇదే సమయం.
14.10.9
इत्येवमुक्तो धृतराष्ट्रेण राज-
ञ्श्रुत्वा नादं नदतो वासवस्य।
तपोनित्यं धर्मविदां वरिष्ठं ।
संवर्तं तं ज्ञापयामास कार्यम् ॥ १४.१०.९ ॥
రాజా, ధృతరాష్ట్రుడు ఇలా చెప్పగా, గర్జిస్తున్న వాసవుని నాదాన్ని విని, ఎల్లప్పుడూ తపస్సులో నిమగ్నుడైన, ధర్మజ్ఞులలో శ్రేష్ఠుడైన సంవర్తునికి తన కార్యాన్ని తెలియజేశాడు.
14.10.10
पश्यात्मानं प्लवमानं त्वमारा-
दध्वा दूरं तेन न दृश्यतेऽद्य।
प्रपद्येऽहं शर्म विप्रेन्द्र त्वत्तः ।
प्रयच्छ तस्मादभयं विप्रमुख्य ॥ १४.१०.१० ॥
దూరం నుండి తేలుతూ వస్తున్న మిమ్మల్ని చూడండి; అందువల్లనే ఈరోజు ఆయన కనిపించడం లేదు. విప్రేంద్రా, నేను మీ శరణు కోరుతున్నాను; కాబట్టి నాకు అభయం ప్రసాదించండి, విప్రశ్రేష్ఠా.
14.10.11
अयमायाति वे वज्री दिशो विद्योतयन्दस ।
अमानुषेण घोरेणि सदस्यास्त्रासिता हि नः ॥ १४.१०.११ ॥
ఇదిగో వజ్రధారి వస్తున్నాడు, పది దిక్కులను ప్రకాశింపజేస్తూ; మనుష్యేతరమైన భయంకర రూపంతో సభికులమైన మనమంతా భయపడ్డాము.
14.10.12
भयं शक्राद्व्येतु ते राजसिंह ।
प्रणोत्स्येऽहं भयमेतत्सुघोरम्।
संस्तम्भिन्या विद्यया क्षिप्रमेव ।
मा भैस्त्वमस्याभिभवात्प्रतीतः ॥ १४.१०.१२ ॥
రాజసింహమా, ఇంద్రుని నుండి నీ భయం తొలగిపోవుగాక. ఈ అత్యంత ఘోరమైన భయాన్ని స్తంభినీ విద్యతో నేను త్వరగా తరిమివేస్తాను. అతని ఆధిపత్యానికి భయపడకు, నమ్మకంతో ఉండు.
14.10.13
अहं संस्तम्भयिष्यामि मा भैस्त्वं शक्रतो नृप ।
यर्वेषामेव देवानां क्षयितान्यायुधानि मे ॥ १४.१०.१३ ॥
నేను అతన్ని స్తంభింపజేస్తాను; ఓ రాజా, నువ్వు ఇంద్రునికి భయపడకు. దేవతల ఆయుధాలన్నీ నావల్ల నశించిపోయాయి.
14.10.14
दिशो वज्रं व्रजतां वायुरेतु ।
वर्षं भूत्वा वर्षतां काननेषु।
आपः प्लवन्त्वन्तरिक्षे वृथा च ।
सौदामनी दृश्यते माऽपि भैस्त्वम् ॥ १४.१०.१४ ॥
దిక్కులలో వజ్రం వెళ్లుగాక; గాలి వచ్చుగాక. వర్షమై అడవులలో కురియుగాక. ఆకాశంలో నీళ్లు తేలుగాక; వృథాగా మెరుపు కనిపించుగాక; నువ్వు కూడా భయపడకు.
14.10.15
वह्निर्देवस्त्रातु वा सर्वतस्ते ।
कामान्सर्वान्वर्षतु वासवो वा।
वज्रं तथा स्थापयतां वधाय ।
महाघोरं पुवमानं जलौघैः ॥ १४.१०.१५ ॥
అగ్ని దేవుడు అన్ని వైపుల నుండి నిన్ను రక్షించుగాక; లేదా వాసవుడు (ఇంద్రుడు) నీ కోరికలన్నిటిపై వర్షించుగాక. వారు నాశనం కోసం వజ్రాన్ని నిలపుగాక, అది అత్యంత భయంకరమైనది, జల ప్రవాహాలతో పవిత్రం చేస్తుంది.
14.10.16
घोरः शब्दः श्रूयते वै महास्वनो ।
वज्रस्यैष सहितो मारुतेन।
आत्मा हि मे प्रव्यथते मुहुर्मुहु-
र्न मे स्वास्थ्यं जायते चाद्य विप्र ॥ १४.१०.१६ ॥
భయంకరమైన శబ్దం వినిపిస్తోంది, నిజంగా గొప్ప గర్జన; ఇది వాయువుతో కలిసిన వజ్రం యొక్కది. నా ఆత్మ మళ్లీ మళ్లీ బాధపడుతోంది; ఓ విప్రుడా, ఈరోజు నాకు స్వస్థత కలగడం లేదు.
14.10.17
वज्रादुग्राद्व्येतु भयं तवाद्य ।
वातो भूत्वा व्रजतु नरेन्द्र वज्रम्।
भयं त्वक्त्वा वरमन्यं वृणीष्व ।
कं ते कामं तपसा साधयामि ॥ १४.१०.१७ ॥
ఈరోజు నీ భయం ఈ భయంకరమైన వజ్రం నుండి తొలగిపోవుగాక. ఓ నరేంద్రా, వజ్రం వాయువుగా మారి వెళ్లుగాక. భయాన్ని విడిచి మరో వరాన్ని ఎంచుకో; తపస్సుతో నీ ఏ కోరికను నెరవేర్చాలి?
14.10.18
इन्द्रः साक्षात्सहसाऽभ्येतु विप्र ।
हविर्यज्ञे प्रतिगृह्णातु चैव।
स्वंस्वं हविश्चैव जुषन्तु देवा ।
हुतं सोमं प्रतिगृह्णन्तु चैव ॥ १४.१०.१८ ॥
ఇంద్రుడు స్వయంగా అకస్మాత్తుగా ఇక్కడికి రావలసినది, ఓ విప్రుడా. యజ్ఞంలో హవిస్సును ఆయన స్వీకరించుగాక. దేవతలు తమ తమ హవిస్సును ఆస్వాదించుగాక; అర్పించిన సోమాన్ని కూడా వారు స్వీకరించుగాక.
14.10.19
अयमिन्द्रो हरिभिरायाति राज-
न्देवैः सर्वैस्त्वरितैः स्तूयमानः।
मन्त्राहूतो यज्ञमिमं मयाऽद्य ।
पश्यश्वैनं मन्त्रविस्रस्तकायम् ॥ १४.१०.१९ ॥
రాజా, ఇదిగో ఇంద్రుడు హరి అశ్వాలతో వస్తున్నాడు; వేగంగా వచ్చే దేవతలందరిచే స్తుతించబడుతూ. ఈ రోజు మంత్రాలతో ఆహ్వానించబడిన ఈ యజ్ఞాన్ని చూడు; మంత్రాలతో శరీరం సడలిన ఈ గుర్రాన్నీ చూడు.
14.10.20
ततो देवैः सहितो देवराजो ।
रथे युङ्क्त्वा तान्हरीन्वाजिमुख्यान्।
आयाद्यज्ञमथ राज्ञः पिपासु-
राविक्षितस्याप्रमेयस्य सोमम् ॥ १४.१०.२० ॥
అప్పుడు దేవతలతో కూడిన దేవరాజు ఆ హరి అశ్వాలను—అశ్వాలలో శ్రేష్ఠమైన వాటిని—రథానికి కట్టి, అప్రమేయుడైన ఆవిక్షిత రాజు సోమాన్ని త్రాగాలని కోరి యజ్ఞానికి వచ్చాడు.
14.10.21
तमायान्तं सहितं देवसङ्घैः ।
प्रत्युद्ययौ सपुरोधा मरुत्तः।
चक्रे पूजां देवराजाय चाग्र्यां ।
यथाशास्त्रं विधिवत्प्रीयमाणः ॥ १४.१०.२१ ॥
దేవగణాలతో వస్తున్న ఆయనను, పురోహితునితో కూడిన మరుత్తుడు ఎదురేగి వెళ్లాడు; సంతోషంతో శాస్త్రానుసారంగా విధిపూర్వకంగా దేవరాజుకు శ్రేష్ఠమైన పూజ చేశాడు.
14.10.22
सुस्वागतं ते पुरुहूतेह विद्व-
न्यज्ञोऽप्ययं सन्निहिते त्वयीन्द्र।
शोशुभ्यते बलवृत्रघ्न भूयः ।
पिबस्व सोमं सुतमुद्यतं मया ॥ १४.१०.२२ ॥
పురుహూతుడా, ఇక్కడ నీకు స్వాగతం, విద్వాంసుడా. ఇంద్రా, నీవు ఇక్కడ ఉండటంవల్ల ఈ యజ్ఞం కూడా ప్రకాశిస్తోంది. బలంతో వృత్రుని సంహరించేవాడా, మళ్లీ నాచే పిండి సమర్పించబడిన సోమాన్ని త్రాగు.
14.10.23
शिवेन मां पश्य नमश्च तेऽस्तु ।
प्राप्तो यज्ञः सफलं जीवितं मे।
अयं यज्ञं कुरुते मे सुरेन्द्र ।
बृहस्पतेरवरो जन्मना च। ॥ १४.१०.२३ ॥
శుభదృష్టితో నన్ను చూడు; నీకు నమస్కారం. నా యజ్ఞం ఫలించింది, నా జీవితమూ ఫలించింది. సురేంద్రా, జన్మతః బృహస్పతికి తమ్ముడైన ఈయన నా యజ్ఞాన్ని నిర్వహిస్తున్నాడు.
14.10.24
जानामि ते गुरुमेनं तपोधनं ।
बृहस्पतेरनुजं तिग्मतेजसम्
यस्याह्वानादागतोऽहं नरेन्द्र ।
प्रीतिर्मेऽद्य त्वयि मन्युः प्रनष्टः ॥ १४.१०.२४ ॥
ఇతడు నీ గురువని నేనెరుగుదును; తపస్సే ధనంగా కలవాడు, బృహస్పతి తమ్ముడు, తీక్ష్ణ తేజస్సు గలవాడు. ఇతని పిలుపుతోనే నేను వచ్చాను, నరేంద్రా. ఈ రోజు నీపట్ల నాకు ప్రీతి కలిగింది; కోపం నశించింది.
14.10.25
यदि प्रीतस्त्वमसि वै देवराज ।
तस्मात्स्वयं शाधि यज्ञे विधानम्।
स्वयं सर्वान्कुरु भागान्सुरेन्द्र ।
जानात्वयं सर्वलोकश्च देव ॥ १४.१०.२५ ॥
నిజంగా నీవు ప్రీతి చెందినవాడవైతే, దేవరాజా, నీవే యజ్ఞవిధానాన్ని నిర్దేశించు. నీవే అందరికీ భాగాలను నిర్ణయించు, సురేంద్రా. ఈ సమస్త లోకాలు తెలుసుకోనీ, దేవా.
14.10.26
एवमुक्तस्त्वाङ्गिरसेन शक्रः ।
समादिदेश स्वयमेव देवान्।
सभाः क्रियन्तामावसथाश्च मुख्याः ।
सहस्रशश्चित्रभूताः समृद्धाः ॥ १४.१०.२६ ॥
ఆంగిరసుడు ఇలా చెప్పగా, శక్రుడు స్వయంగా దేవతలకు ఆజ్ఞాపించాడు—సభలు, ప్రధాన నివాసాలు నిర్మింపబడాలని, వేలకొలది, విచిత్రంగా, సమృద్ధిగా.
14.10.27
क्लृप्ताः स्थूणाः कुरुतारोहणानि ।
गन्धर्वाणामप्सरसां च शीघ्रम्।
यत्र नृत्येरन्नप्सरसः समस्ताः ।
स्वर्गोपमः क्रियतां यज्ञवाटः ॥ १४.१०.२७ ॥
గంధర్వులకు, అప్సరసలకు త్వరగా చెక్కిన స్తంభాలు, మెట్లు చేయండి; అక్కడ అప్సరసలందరూ నాట్యం చేయాలి. యజ్ఞవాటిక స్వర్గంలా నిర్మించబడాలి.
14.10.28
इत्युक्तास्ते चक्रुराशु प्रतीता ।
दिवौकसः शक्रवाक्यान्नरेन्द्र।
ततो वाक्यं प्राह राजानमिन्द्रः ।
प्रीतो राजन्पूज्यमानो मरुत्तम् ॥ १४.१०.२८ ॥
ఇంద్రుని మాటతో సంతోషించిన దేవతలు వెంటనే అలాగే చేశారు. ఓ నరేంద్రా! అప్పుడు ఇంద్రుడు రాజుతో ఈ మాట చెప్పాడు; ఓ రాజా, ప్రసన్నుడై గౌరవించబడినవాడా, ఓ మరుత్తులలో ఉత్తముడా!
14.10.29
एष त्वयाऽहमिह राजन्समेत्य ।
ये चाप्यन्ते तव पूर्वे नरेन्द्र।
सर्वाश्चान्या देवताः प्रीयमाणा ।
हविस्तुभ्यं प्रतिगृह्णन्तु राजन् ॥ १४.१०.२९ ॥
ఓ రాజా! ఇక్కడ నీ ద్వారా నేను కలిసి వచ్చాను. ఓ నరేంద్రా! నీ పూర్వులు, చివరకు వచ్చినవారు, ఇతర దేవతలందరూ ప్రసన్నులై, ఓ రాజా, నీ కోసం ఈ హవిస్సును స్వీకరించుగాక.
14.10.30
आग्नेयं वै लोहितमालभन्तां ।
वैश्वदेवं बहुरूपं हि राजन्।
निलं चोक्षाणं मेद्यमप्यालभन्तां ।
चलच्छिश्नं सम्प्रदिष्टं द्विजाग्र्याः ॥ १४.१०.३० ॥
అగ్నికి సంబంధించిన ఎర్రని (పశువును) బలివ్వాలి; ఓ రాజా, విశ్వదేవతలకు సంబంధించిన బహురూప (పశువును) కూడా. నల్లని రంగు గల ఎద్దును, యజ్ఞార్హమైన (పశువును) కూడా బలివ్వాలి; కదులుతున్న అంగం గల (పశువును) అని ద్విజులలో శ్రేష్ఠులు ఆజ్ఞాపించారు.
14.10.31
ततो यज्ञो ववृधे तस्य राज-
न्यत्र देवाः स्वयमन्नानि जह्रुः।
यस्मिञ्शक्रो ब्राह्मणैः पूज्यमानः ।
सदस्योऽभूद्धरिमान्देवराजः ॥ १४.१०.३१ ॥
అప్పుడు అతని యజ్ఞం వృద్ధి చెందింది, ఓ రాజా; అక్కడ దేవతలు స్వయంగా అన్నాలు స్వీకరించారు. ఆ యజ్ఞంలో బ్రాహ్మణులచే గౌరవించబడిన దేవరాజు హరిమాన్ ఇంద్రుడు సదస్యుడయ్యాడు.
14.10.32
ततः संवर्तश्चैत्यगतो माहात्मा ।
यथा वह्निः प्रज्वलितो द्वितीयः।
हवींष्युच्चैराह्वयन्देवसङ्घा-
ञ्जुहावाग्नौ मन्त्रवत्सुप्रतीतः ॥ १४.१०.३२ ॥
అప్పుడు చైత్యానికి వెళ్ళిన మహాత్ముడు సంవర్తుడు, రెండవ జ్వలించే అగ్ని వలె, ఉచ్చస్వరంతో దేవసమూహాలను పిలుస్తూ, మంత్రానుసారంగా సంతోషంతో అగ్నిలో హవిస్సులను సమర్పించాడు.
14.10.33
ततः पीत्वा बलभित्सोममग्र्यं ।
ये चाप्यन्ते सोमपा देवसङ्घाः।
सर्वेऽनुज्ञाताः प्रययुः पार्थिवेन ।
यथाजोषं तर्पिताः प्रीतिमन्तः ॥ १४.१०.३३ ॥
అప్పుడు బలభిత్ ఇంద్రుడు శ్రేష్ఠమైన సోమాన్ని తాగాడు; సోమం తాగే ఇతర దేవసమూహాలు కూడా రాజు అనుమతి పొంది, తృప్తితో, సంతోషంతో, తమ ఇష్టానుసారం వెళ్లిపోయారు.
14.10.34
ततो राजा जातरूपस्य राशी-
न्पदेपदे कारयामास हृष्टः।
द्विजातिभ्यो विसृजन्भूरि वित्तं ।
रराज वित्तेश इवारिहन्ता ॥ १४.१०.३४ ॥
అప్పుడు రాజు సంతోషంగా ప్రతి అడుగులో బంగారపు రాశులు చేయించాడు; ద్విజులకు విస్తారమైన ధనాన్ని ఇస్తూ, శత్రుసంహారకుడైన కుబేరునిలా ప్రకాశించాడు.
14.10.35
ततो वित्तं विविधं सन्निधाय ।
यथोत्साहं कारयित्वा च कोशम्।
अनुज्ञातो गुरुणां संनिवृत्त्य ।
शशास गामखिलां सागरान्ताम् ॥ १४.१०.३५ ॥
అప్పుడు వివిధ ధనాలను సమకూర్చి, ఉత్సాహానుసారంగా కోశాన్ని నిర్మింపజేసి, పెద్దల అనుమతి పొంది తిరిగి వచ్చి, సముద్రాంతం వరకు ఉన్న సమస్త భూమిని పాలించాడు.
14.10.36
एवंगुणः सम्बभूवेह राजा ।
यस्य क्रतौ तत्सुवर्णं प्रभूतम्।
तत्त्वं समादाय नरेन्द्र वित्तं ।
यजस्व देवांस्तपनीयैर्विधानैः ॥ १४.१०.३६ ॥
ఇలాంటి గుణాలు కలిగిన రాజు ఇక్కడ ఉండేవాడు; అతని యజ్ఞంలో ఆ బంగారం విస్తారంగా ఉంది. ఓ నరేంద్రా, ఆ ధనాన్ని తీసుకుని బంగారు విధానాలతో దేవతలను ఆరాధించు.
14.10.37
ततो राजा पाण्डवो हृष्टरूपः ।
श्रुत्वा वाक्यं सत्यवत्याः सुतस्य।
मनश्चक्रे तेन वित्तेन यष्टुं ।
ततोऽमात्यैर्मन्त्रयामास भूयः ॥ १४.१०.३७ ॥
అప్పుడు సంతోషకరమైన రూపంతో ఉన్న పాండవ రాజు, సత్యవతి కుమారుని మాట విని, ఆ ధనంతో యజ్ఞం చేయాలని సంకల్పించాడు. తరువాత అమాత్యులతో మళ్ళీ ఆలోచించాడు.