ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 14.100
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.100.1
देवदेवेश दैत्यघ्नि परं कौतूहलं हि मे ।
एतत्कथय सर्वज्ञ त्वद्भक्तस्य च केशव।
मानुषस्य च लोकस्य धर्मलोकस्य चान्तरम् ॥ १४.१००.१ ॥
ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਦੈਂਤਾਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ਕ, ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਉਤਸੁਕਤਾ ਹੈ। ਹੇ ਸਰਵਗਿਆ ਕੇਸ਼ਵ, ਆਪਣੇ ਭਗਤ ਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸੋ: ਮਨੁੱਖੀ ਲੋਕ ਅਤੇ ਧਰਮ-ਲੋਕ ਵਿਚਲਾ ਫ਼ਰਕ ਕੀ ਹੈ?
14.100.2
कीदृशं किंप्रमाणं वा किमधिष्ठानमेव च ।
तरन्ति मानुषा देव केनोपायेन माधव ॥ १४.१००.२ ॥
ਉਹ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਮਾਪ ਕਿੰਨਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਉਸਦਾ ਆਧਾਰ ਕੀ ਹੈ? ਹੇ ਦੇਵ, ਮਨੁੱਖ ਕਿਹੜੇ ਉਪਾਅ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਮਾਧਵ?
14.100.3
त्वगस्थिमांसनिर्मुक्ते पञ्चभूतविवर्जिते ।
कथयस्व महादेव सुखदुःखमशेषतः ॥ १४.१००.३ ॥
ਚਮੜੀ, ਹੱਡੀ ਅਤੇ ਮਾਸ ਤੋਂ ਮੁਕਤ, ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ। ਹੇ ਮਹਾਦੇਵ, ਸੁਖ-ਦੁੱਖ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸੋ।
14.100.4
जीवस्य कर्मलोकेषु कर्मभिस्तु शुभाशुभैः ।
अनुबद्धस्य तैः पाशैर्नीयमानस्य दारुणैः ॥ १४.१००.४ ॥
ਕਰਮ-ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਭ-ਅਸ਼ੁਭ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਭਿਆਨਕ ਫੰਦਿਆਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਲਿਜਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਜੀਵ ਦੀ (ਗੱਲ)।
14.100.5
मृत्युदूतैर्दुराधर्षैर्घोरैर्घोरपरक्रमैः ।
वध्यस्याक्षिप्यमाणस्य विद्रुतस्य यमाज्ञया ॥ १४.१००.५ ॥
ਯਮ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਅਜਿੱਤ, ਭਿਆਨਕ, ਘੋਰ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਾਲੇ ਮੌਤ ਦੇ ਦੂਤਾਂ ਵੱਲੋਂ, ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਯੋਗ ਅਤੇ ਖਿੱਚ ਕੇ ਲਿਜਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਅਤੇ ਭੱਜਦੇ ਜੀਵ ਦੀ (ਗੱਲ)।
14.100.6
पुण्यपापकृदातिष्ठेत्सुखदुःखमशेषतः ।
यमदूतैर्द्रुराधर्षैर्नीयते वा कथं पुनः।
किं वा तत्र गता देव कर्म कुर्वन्ति मानवाः ॥ १४.१००.६ ॥
ਪੁੰਨ ਅਤੇ ਪਾਪ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਸੁਖ-ਦੁੱਖ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭੋਗਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ; ਜਾਂ ਯਮਦੂਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਅਜਿੱਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਮੁੜ ਕਿਵੇਂ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਜਾਂ ਹੇ ਦੇਵ, ਉੱਥੇ ਜਾ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਕਿਹੜਾ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ?
14.100.7
कथं धर्मपरा यान्ति देवताद्विजपूजकाः ।
कतं वा पापकर्माणो यान्ति प्रेतपुरं नराः ॥ १४.१००.७ ॥
ਧਰਮ ਪਰਾਇਣ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਕਿਵੇਂ ਜਾਂਦੇ ਹਨ? ਜਾਂ ਪਾਪ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਪ੍ਰੇਤਪੁਰ ਕਿਵੇਂ ਜਾਂਦੇ ਹਨ?
14.100.8
किं रूपं किं प्रमाणं वा वर्णः को वाऽस्य केशव ।
जीवस्य गच्छतो नित्यं यमलोकं ब्रवीहि मे ॥ १४.१००.८ ॥
ਹੇ ਕੇਸ਼ਵ, ਯਮਲੋਕ ਵੱਲ ਸਦਾ ਜਾਂਦੇ ਜੀਵ ਦਾ ਰੂਪ ਕੀ ਹੈ, ਪ੍ਰਮਾਣ ਕੀ ਹੈ, ਵਰਣ ਕੀ ਹੈ? ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।
14.100.9
शृणु राजन्यथावृतं यन्मां त्वं परिपृच्छसि ।
तत्तेऽहं कथयिष्यामि मद्भक्तस्य नरेश्वर ॥ १४.१००.९ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜੋ ਤੂੰ ਮੈਥੋਂ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈਂ ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਹੈ ਉਵੇਂ ਸੁਣ। ਹੇ ਨਰੇਸ਼ਵਰ, ਮੇਰੇ ਭਗਤ ਬਾਰੇ ਉਹ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ।
14.100.10
षडशीतिसहस्राणि योजनानां युधिष्ठिर ।
मानुष्यस्य च लोकस्य यमलोकस्य चान्तरम् ॥ १४.१००.१० ॥
ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਟਰ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਅਤੇ ਯਮਲੋਕ ਵਿਚਕਾਰ ਦੂਰੀ ਛਿਆਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਜਨ ਹੈ।
14.100.11
न तत्र वृक्षच्छाया वा न तटाकं सरोपि वा ।
न वाप्यो दीर्घिका वाऽपि न कूपो वा युधिष्ठिर ॥ १४.१००.११ ॥
ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਟਰ, ਉੱਥੇ ਰੁੱਖ ਦੀ ਛਾਂ ਨਹੀਂ, ਤਲਾਬ ਨਹੀਂ, ਸਰੋਵਰ ਵੀ ਨਹੀਂ, ਬਾਵੜੀ ਨਹੀਂ, ਦੀਰਘਿਕਾ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਖੂਹ ਵੀ ਨਹੀਂ।
14.100.12
न मण्टपं सभा वाऽपि न प्रपा न निकेतनम् ।
न पर्वतो नदी वाऽपि न भूमेर्विवरं क्वचित् ॥ १४.१००.१२ ॥
ਨਾ ਮੰਡਪ ਹੈ, ਨਾ ਸਭਾ, ਨਾ ਪਿਆਉ ਹੈ, ਨਾ ਨਿਵਾਸ; ਨਾ ਪਰਬਤ ਹੈ, ਨਾ ਨਦੀ, ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਕਿਤੇ ਵੀ ਕੋਈ ਖੱਡ ਨਹੀਂ।
14.100.13
न ग्रामो नाश्रमो वाऽपि नोद्यानं वा वनानि च ।
न किंचिदाश्रयस्थानं पथि तस्मिन्युधिष्ठिर ॥ १४.१००.१३ ॥
ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਉਸ ਰਾਹ ਉੱਤੇ ਨਾ ਪਿੰਡ ਹੈ, ਨਾ ਆਸ਼ਰਮ, ਨਾ ਬਾਗ਼, ਨਾ ਜੰਗਲ; ਸ਼ਰਣ ਲੈਣ ਲਈ ਕੋਈ ਥਾਂ ਨਹੀਂ।
14.100.14
जन्तोर्हि प्राप्तकालस्य वेदनार्तस्य वै भृशम् ।
कारणैस्त्यक्तदेहस्य प्राणैः कण्ठगतैः पुनः ॥ १४.१००.१४ ॥
ਜਿਸ ਜੀਵ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਪੀੜਾ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਤੜਫ਼ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਛੱਡਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਦੇ ਪ੍ਰਾਣ ਫਿਰ ਗਲੇ ਤੱਕ ਆ ਗਏ ਹਨ—
14.100.15
शरीराच्चाल्यते जीवो ह्यवशो मातरिश्वना ।
निर्गतो वायुभूतस्तु षट्कोशात्तु कलेवरात् ॥ १४.१००.१५ ॥
ਜੀਵ ਹਵਾ ਦੁਆਰਾ ਬੇਵੱਸ ਹੋ ਕੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਹਟਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਵਾਯੂ-ਰੂਪ ਹੋ ਕੇ ਛੇ ਕੋਸ਼ਾਂ ਵਾਲੇ ਉਸ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਉਹ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
14.100.16
शरीरमन्यत्तद्रूपं तद्वर्णं तत्प्रमाणतः ।
अदृश्यं तत्प्रविष्टस्तु सोप्यदृष्टोऽथ केनचित् ॥ १४.१००.१६ ॥
ਉਹ ਇਕ ਹੋਰ ਸਰੀਰ ਹੈ—ਉਹੀ ਰੂਪ, ਉਹੀ ਵਰਣ, ਉਹੀ ਆਕਾਰ ਵਾਲਾ; ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਵੀ ਕਿਸੇ ਦੁਆਰਾ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ।
14.100.17
सोन्तरात्मा देहवतामष्टाङ्गो यस्तु संचरेत् ।
छेदनाद्भेदनाद्दाहात्ताडनाद्वा न नश्यति। ॥ १४.१००.१७ ॥
ਦੇਹਧਾਰੀਆਂ ਦਾ ਅੰਤਰਾਤਮਾ—ਜੋ ਅੱਠ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ ਵਿਚਰਦਾ ਹੈ; ਕੱਟਣ, ਵਿੰਨ੍ਹਣ, ਸਾੜਨ ਜਾਂ ਮਾਰਨ ਨਾਲ ਵੀ ਉਹ ਨਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
14.100.18
नाना रूपधरैर्घौरैः प्रचण्डेश्चण्डसाधनैः ।
नीयमानो दुराधर्षैर्यमदूतैर्यमाज्ञया ॥ १४.१००.१८ ॥
ਯਮ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਨਾਨਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਭਿਆਨਕ, ਪ੍ਰਚੰਡ, ਕਰੂਰ ਸਾਧਨਾਂ ਵਾਲੇ, ਅਜੇਹੇ ਯਮਦੂਤਾਂ ਦੁਆਰਾ ਉਹ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
14.100.19
पुत्रदारमयैः पाशैः संनिरूद्धोऽवशो बलात् ।
स्वकर्मभिश्चानुगतः कृतैः सुकृतदुष्कृतैः ॥ १४.१००.१९ ॥
ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਪਤਨੀ ਤੋਂ ਬਣੇ ਫੰਦਿਆਂ ਨਾਲ ਬੱਝਿਆ, ਜ਼ੋਰੀਂ ਬੇਵੱਸ, ਆਪਣੇ ਕੀਤੇ ਚੰਗੇ-ਮਾੜੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਪਿੱਛਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੋਇਆ।
14.100.20
आक्रन्दमानः करुणं बन्धुभिर्दुःखपीडितैः ।
त्यक्त्वा बन्धुजनं सर्वं निरपेक्षस्तु गच्छति ॥ १४.१००.२० ॥
ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਤਰਸਯੋਗ ਢੰਗ ਨਾਲ ਚੀਕਦਾ ਹੋਇਆ, ਪਰ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਨਿਰਪੱਖ ਹੋ ਕੇ ਚਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
14.100.21
मातृभिः पितृभिश्चैव भ्रातृभिर्मातुलैस्तथा ।
दारैः पुत्रैर्वयस्यैश्च रुदद्भिस्त्यज्यते पुनः ॥ १४.१००.२१ ॥
ਮਾਵਾਂ, ਪਿਓ, ਭਰਾਵਾਂ, ਮਾਮਿਆਂ ਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਤਨੀਆਂ, ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੇ ਰੋਂਦਿਆਂ ਉਹ ਫਿਰ ਛੱਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
14.100.22
अदृश्यमानस्तैर्दीनैरश्रुपूर्णमुखेक्षणैः ।
स्वशरीरं परित्यज्य वायुभूतस्तु गच्छति ॥ १४.१००.२२ ॥
ਅੱਥਰੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਮੂੰਹ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਨਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਦਿਸਦਾ ਹੋਇਆ, ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਕੇ ਹਵਾ ਰੂਪ ਹੋ ਕੇ ਚਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
14.100.23
अन्धकारमपारं तं महाघेरं तमोवृतम् ।
दुःखान्तं दुष्प्रतारं च दुर्गमं पापकर्मणाम् ॥ १४.१००.२३ ॥
ਉਹ ਅਪਾਰ, ਅਤਿ ਭਿਆਨਕ, ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਅੰਧਕਾਰ; ਜਿਸ ਦਾ ਅੰਤ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਅਤੇ ਪਾਪੀਆਂ ਲਈ ਦੁਰਗਮ ਹੈ।
14.100.24
दुःसहायं दुरन्तं च दुर्निरीक्षं दुरासदम् ।
दुरापमतिदुःखं च पापिष्ठानां नरोत्तम ॥ १४.१००.२४ ॥
ਹੇ ਨਰੋਤਮ, ਪਾਪੀਆਂ ਲਈ ਉਹ ਅਸਹਿ, ਅੰਤਹੀਣ, ਵੇਖਣ ਔਖਾ, ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਬਾਹਰ, ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਔਖਾ ਅਤੇ ਅਤਿ ਦੁੱਖਦਾਈ ਹੈ।
14.100.25
ऋषिभिः कथ्यमानं तत्पारंपर्येण पार्थिव ।
त्रासं जनचति प्रायः श्रूयमाणं कथास्वपि ॥ १४.१००.२५ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪਰੰਪਰਾ ਨਾਲ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਉਹ (ਵਿਸ਼ਾ), ਕਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਣੇ ਜਾਣ ਤੇ ਵੀ ਅਕਸਰ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
14.100.26
अवश्यं चैव गन्तव्यं तदध्वानं युधिष्ठिर ।
प्राप्तकालेन संत्यज्य बन्धून्भोगान्धनानि च ॥ १४.१००.२६ ॥
ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਉਸ ਰਾਹ ਉੱਤੇ ਜ਼ਰੂਰ ਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ; ਠੀਕ ਸਮਾਂ ਆਉਣ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ, ਭੋਗਾਂ ਅਤੇ ਧਨ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ।
14.100.27
जरायुजैरण्डजैश्च स्वेदजैरुद्भिदैस्तथा ।
जङ्गमैः स्थिरसंज्ञैश्च गन्तव्यं यमसादनम् ॥ १४.१००.२७ ॥
ਜਰਾਯੁਜ, ਅੰਡਜ, ਸਵੇਦਜ ਅਤੇ ਉਦਭਿਜ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਸਥਿਰ ਕਹੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਯਮ ਦੇ ਘਰ ਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
14.100.28
देवासुरैर्मनुष्याद्यैर्वैवस्वतवशानुगैः ।
स्त्रीपुंनपुंसकैश्चापि पृथिव्यां जीवसंज्ञितैः ॥ १४.१००.२८ ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੁਆਰਾ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਆਦਿ ਦੁਆਰਾ, ਵੈਵਸਵਤ ਦੇ ਵਸ ਵਿੱਚ ਚੱਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੁਆਰਾ, ਇਸਤਰੀ, ਪੁਰਸ਼ ਤੇ ਨਪੁੰਸਕ ਦੁਆਰਾ, ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜੀਵ ਕਹਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਵੀ।
14.100.29
मध्यमैर्युवभिर्वाऽपि बालैर्वृद्धैस्तथैव च ।
जातमात्रैश्च गर्भस्थैर्गन्तव्यः स महापथः ॥ १४.१००.२९ ॥
ਮੱਧ ਉਮਰ ਵਾਲਿਆਂ, ਜਵਾਨਾਂ, ਬੱਚਿਆਂ, ਬੁੱਢਿਆਂ, ਅਤੇ ਜਨਮੇ ਹੋਏ ਤੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਪਏ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਉਹ ਮਹਾਪਥ ਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
14.100.30
पूर्वाह्णे वाऽपराह्णे वा सन्ध्याकालेऽथवा पुनः ।
प्रदोषे वाऽर्धरात्रे वा प्रत्युषे वाऽप्युपस्थिते ॥ १४.१००.३० ॥
ਪੂਰਬਾਹਨ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਅਪਰਾਹਨ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਸੰਧਿਆ ਵੇਲੇ, ਪ੍ਰਦੋਸ਼ ਵਿੱਚ, ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਨੂੰ, ਜਾਂ ਪ੍ਰਭਾਤ ਸਮੇਂ ਵੀ (ਮੌਤ) ਆ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ।
14.100.31
प्रवासस्थैर्वनस्थैर्वा पर्वतस्थैर्जले स्थितैः ।
क्षेत्रस्थैर्वा नभःस्थेर्वा गृहमध्यगतैरपि ॥ १४.१००.३१ ॥
ਪਰਦੇਸ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ, ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹਿਆਂ, ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ, ਜਾਂ ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ।
14.100.32
भुञ्जद्भिर्वा पिबद्भिर्वा खादद्भिर्वा नरोत्तम ।
आसीनैर्वा स्थितैर्वापि शयनीयगतैरपि।
जाग्रद्भिर्वा प्रसुप्तैर्वा गन्तव्यः स महापथः ॥ १४.१००.३२ ॥
ਹੇ ਨਰੋਤਮ, ਖਾਂਦੇ ਹੋਏ, ਪੀਂਦੇ ਹੋਏ ਜਾਂ ਚਬਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਜਾਂ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ, ਮੰਜੇ ਉੱਤੇ ਗਏ ਹੋਏ, ਜਾਗਦੇ ਜਾਂ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ, ਸਭ ਨੂੰ ਉਸ ਮਹਾਪਥ ਉੱਤੇ ਜਾਣਾ ਹੀ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
14.100.33
मृत्युदूतैर्दुराधर्षैः प्रचण्डैश्चण्डसासनैः ।
आक्षिप्यमाणा ह्यवशाः प्रयान्ति यमसादनम् ॥ १४.१००.३३ ॥
ਮੌਤ ਦੇ ਦੂਤ, ਜੋ ਦੁਰਧਰਸ਼, ਅਤਿ ਪ੍ਰਚੰਡ ਅਤੇ ਕਠੋਰ ਹੁਕਮ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਖਿੱਚੇ ਜਾ ਕੇ ਬੇਵੱਸ ਲੋਕ ਯਮਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
14.100.34
क्वचिद्भीतैः क्वचिन्मत्तैः प्रस्खलद्भिः क्वचित्क्वचित् ।
क्रन्दद्भिर्वेदनार्तैस्तु गन्तव्यं यमसादनम् ॥ १४.१००.३४ ॥
ਕਦੇ ਡਰੇ ਹੋਏ, ਕਦੇ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ, ਕਦੇ ਠੋਕਰਾਂ ਖਾਂਦੇ, ਕਦੇ ਵਿਰਲਾਪ ਕਰਦੇ, ਪੀੜਾ ਨਾਲ ਤੜਫਦੇ, ਯਮਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਣਾ ਹੀ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
14.100.35
निर्भर्त्स्यमानैरुद्विग्रैर्विधूतैर्भयविह्वलैः ।
तुद्यमानशरीरैश्च गन्तव्यं तर्जितैस्तथा ॥ १४.१००.३५ ॥
ਝਿੜਕੇ ਜਾਂਦੇ, ਘਬਰਾਏ, ਕੰਬਦੇ, ਡਰ ਨਾਲ ਬੇਹਾਲ, ਸਰੀਰ ਵਿੰਨ੍ਹੇ ਜਾਂਦੇ, ਧਮਕਾਏ ਜਾਂਦੇ—ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
14.100.36
कण्टकाकीर्णमार्गेण तप्तवालुकपांसुना ।
दह्यमानैस्तु गन्तव्यं नरैर्दानविवर्जितैः ॥ १४.१००.३६ ॥
ਕੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ, ਤਪਦੀ ਰੇਤ ਅਤੇ ਧੂੜ ਵਿੱਚ, ਸੜਦੇ ਹੋਏ, ਦਾਨ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਾ ਹੀ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
14.100.37
काष्ठोपलशिलाघातैर्दण्डोल्मुककशाङ्कुशैः ।
हन्यमानैर्यमपुरं गन्तव्यं धर्मवर्जितैः ॥ १४.१००.३७ ॥
ਲੱਕੜ, ਪੱਥਰਾਂ ਅਤੇ ਚੱਟਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਰਾਂ ਨਾਲ, ਡੰਡਿਆਂ, ਬਲਦੀਆਂ ਮਸ਼ਾਲਾਂ, ਕੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਅੰਕੁਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਕੁੱਟੇ ਜਾਂਦੇ, ਧਰਮ-ਰਹਿਤ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਯਮਪੁਰੀ ਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
14.100.38
मेदःशोणितपूयाद्यैर्वक्त्रैर्गात्रैश्च सव्रणैः ।
दग्धक्षतजकीर्णैश्च गन्तव्यं जीवघातकैः ॥ १४.१००.३८ ॥
ਚਰਬੀ, ਲਹੂ, ਪੀਕ ਆਦਿ ਨਾਲ ਭਰੇ ਮੂੰਹਾਂ ਅਤੇ ਜ਼ਖ਼ਮਾਂ ਵਾਲੇ ਸਰੀਰਾਂ ਨਾਲ, ਸੜੇ ਅਤੇ ਜ਼ਖ਼ਮਾਂ ਦੇ ਲਹੂ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ, ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
14.100.39
वेदनार्तैस्च कूजद्भिर्विक्रोशद्भिश्च विस्वरम् ।
वेदनार्तैः पतद्भिश्च गन्तव्यं जीवघातकैः ॥ १४.१००.३९ ॥
ਪੀੜਾ ਨਾਲ ਤੜਫਦੇ, ਰੋਂਦੇ ਅਤੇ ਕਰੜੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਲਕਦੇ, ਪੀੜਾ ਨਾਲ ਡਿੱਗਦੇ, ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
14.100.40
भग्रपादोरुहस्तङ्गैर्भग्रजङ्घाशिरोधरैः ।
छिन्नकर्णोष्ठनासैश्च गन्तव्यं जीवघातकैः ॥ १४.१००.४० ॥
ਟੁੱਟੇ ਪੈਰਾਂ, ਪੱਟਾਂ, ਹੱਥਾਂ ਅਤੇ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਟੁੱਟੀਆਂ ਪਿੰਨੀਆਂ ਅਤੇ ਗਰਦਨ ਵਾਲੇ, ਕੱਟੇ ਕੰਨਾਂ, ਬੁੱਲ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਨੱਕਾਂ ਵਾਲੇ, ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
14.100.41
शक्तिभिर्भिण्डिपालैश्च शङ्कुतोमरसायकैः ।
तुद्यमानैस्तु शूलाग्रैर्गन्तव्यं जीवघातकैः ॥ १४.१००.४१ ॥
ਸ਼ਕਤੀਆਂ, ਭਿੰਡੀਪਾਲਾਂ, ਸ਼ੰਕੂਆਂ, ਤੋਮਰਾਂ ਅਤੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਾਂ ਦੀਆਂ ਨੋਕਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹੇ ਜਾਂਦੇ, ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
14.100.42
श्वभिर्व्याघ्रैर्वृकैः काकैर्भक्ष्यमाणाः समन्ततः ।
तुद्यमानाश्च गच्छन्ति राक्षसैर्मांसघातिभिः ॥ १४.१००.४२ ॥
ਕੁੱਤਿਆਂ, ਬਾਘਾਂ, ਬਘਿਆੜਾਂ, ਕਾਂਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਖਾਏ ਜਾਂਦੇ, ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੀੜਤ ਹੋਏ ਉਹ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
14.100.43
महिषैश्च मृगैश्चापि सूकरैः पृषतैस्तथा ।
भक्ष्यमाणैस्तदध्वानं गन्तव्यं मांसखादिभिः ॥ १४.१००.४३ ॥
ਮੱਝਾਂ, ਹਿਰਨਾਂ, ਸੂਰਾਂ ਅਤੇ ਚਿਤਕਬਰੇ ਹਿਰਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵੀ ਖਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ, ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਉਸ ਰਾਹ ਤੁਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
14.100.44
सूचीसुतीक्ष्णतुण्डाभिर्मक्षिकाभिः समन्ततः ।
तुद्यमानैश्च गन्तव्यं पापिष्ठैर्बालघातकैः ॥ १४.१००.४४ ॥
ਸੂਈ ਵਰਗੀਆਂ ਤਿੱਖੀਆਂ ਚੁੰਝਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਮੱਖੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਚੁਭੋਏ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ, ਪਾਪੀ ਬਾਲ-ਘਾਤਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
14.100.45
विस्रब्धं स्वामिनं मित्रं स्त्रियं वा घ्रन्ति ये नराः ।
शस्त्रैर्निर्भिद्यमानैश्च गन्तव्यं यमसादनम् ॥ १४.१००.४५ ॥
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਭਰੋਸਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸੁਆਮੀ, ਮਿੱਤਰ ਜਾਂ ਔਰਤ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ ਯਮਲੋਕ ਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
14.100.46
खादयन्ति च ये जीवान्दुःखमापादयन्ति च ।
राक्षसैश्च श्वभिश्चैव भक्ष्यमाणा व्रजन्ति च ॥ १४.१००.४६ ॥
ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਖਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਕੁੱਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਖਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
14.100.47
ये हरन्ति च वस्त्राणि शय्यां प्रावरणानि च ।
ते यान्ति विद्रुता नग्नाः पिशाचा इव तत्पथं ॥ १४.१००.४७ ॥
ਜੋ ਕੱਪੜੇ, ਬਿਸਤਰਾ ਅਤੇ ਓੜ੍ਹਨ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਚੁਰਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨੰਗੇ ਹੋ ਕੇ ਪਿਸ਼ਾਚਾਂ ਵਾਂਗ ਭੱਜਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਰਾਹ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
14.100.48
गाश्च धान्यं हिरण्यं वा बलात्क्षेत्रं गृहं तथा ।
ये हरन्ति दुरात्मानः परस्वं पापकारिणः ॥ १४.१००.४८ ॥
ਜੋ ਦੁਸ਼ਟ ਪਾਪੀ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਗਾਵਾਂ, ਅਨਾਜ, ਸੋਨਾ, ਖੇਤ ਜਾਂ ਘਰ ਖੋਹ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਦੂਜਿਆਂ ਦਾ ਧਨ ਹੜੱਪਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।
14.100.49
पाषाणैरुल्मुकैर्दण्डैः काष्ठघातैश्च चर्झरैः ।
हन्यमानैः क्षताकीर्णैर्नन्तव्यं तैर्यमालयम् ॥ १४.१००.४९ ॥
ਪੱਥਰਾਂ, ਬਲਦੀਆਂ ਲੱਕੜਾਂ, ਡੰਡਿਆਂ, ਲੱਕੜੀ ਦੀਆਂ ਮਾਰਾਂ ਅਤੇ ਗਦਾਵਾਂ ਨਾਲ ਕੁੱਟੇ ਜਾਂਦੇ, ਜ਼ਖ਼ਮਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ, ਉਹਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਯਮਲੋਕ ਲਿਜਾਏ ਜਾਣਗੇ।
14.100.50
ब्रह्मस्वं ये हरन्तीह नरा नरकनिर्भयाः ।
आक्रोशन्तीह ये नित्यं प्रहरन्ति च ये द्विजान् ॥ १४.१००.५० ॥
ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਇੱਥੇ ਨਰਕ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਡਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਧਨ ਚੁਰਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਹੜੇ ਇੱਥੇ ਸਦਾ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਿਹੜੇ ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
14.100.51
शुष्ककण्ठा निबद्धास्ते छिन्नजिह्वाक्षिनासिकाः ।
पूयशोणितदुर्गन्धा भक्ष्यमाणाश्च जंबुकैः ॥ १४.१००.५१ ॥
ਸੁੱਕੇ ਗਲੇ ਵਾਲੇ, ਬੱਝੇ ਹੋਏ, ਜੀਭ, ਅੱਖਾਂ ਅਤੇ ਨੱਕ ਵੱਢੇ ਹੋਏ, ਪੀਬ ਤੇ ਲਹੂ ਦੀ ਬਦਬੂ ਵਾਲੇ, ਗਿੱਦੜਾਂ ਦੁਆਰਾ ਖਾਏ ਜਾਂਦੇ।
14.100.52
चण्डालैर्भीषणैश्चण्डैस्तुद्यमानाः समन्ततः ।
क्रोशन्तः करुणं घोरं गच्छन्ति यमासादनम् ॥ १४.१००.५२ ॥
ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਕਰੂਰ ਚੰਡਾਲਾਂ ਦੁਆਰਾ ਹਰ ਪਾਸਿਓਂ ਦੁੱਖ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ, ਤਰਸਯੋਗ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਚੀਕਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਯਮਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
14.100.53
तत्र चापि गताः पापा विष्ठाकूपेष्वनेकशः ।
जीवन्तो वर्षकोटीस्तु क्लिश्यन्ते वेदनात्ततः ॥ १४.१००.५३ ॥
ਉੱਥੇ ਵੀ ਪਾਪੀ ਕਈ ਵਾਰ ਮਲ ਦੇ ਖੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਕਰੋੜਾਂ ਵਰ੍ਹੇ ਜੀਉਂਦੇ ਰਹਿ ਕੇ ਪੀੜਾ ਨਾਲ ਦੁਖੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
14.100.54
ततश्च मुक्ताः कालेन लोके चास्मिन्नराधमाः ।
विष्ठाक्रिमित्वं गच्छन्ति जन्मकोटिशतं नृप ॥ १४.१००.५४ ॥
ਫਿਰ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਇਸ ਲੋਕ ਦੇ ਨੀਚ ਮਨੁੱਖ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸੌ ਕਰੋੜ ਜਨਮਾਂ ਤੱਕ ਮਲ ਦੇ ਕੀੜੇ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
14.100.55
विद्यमानधनैर्यैस्तु लोभडंभानृतान्वितैः ।
श्रोत्रियेभ्यो न दत्तानि दानानि कुरुपुङ्गव ॥ १४.१००.५५ ॥
ਧਨ ਹੁੰਦਿਆਂ ਵੀ ਲੋਭ, ਦੰਭ ਅਤੇ ਝੂਠ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼੍ਰੋਤਰੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੇ, ਹੇ ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ।
14.100.56
ग्रीवापाशनिबद्धास्ते हन्यमानाश्च राक्षसैः ।
क्षुत्पिपासाश्रमार्तास्तु यान्ति प्रेतपुरं नराः ॥ १४.१००.५६ ॥
ਗਲ ਵਿੱਚ ਫੰਦਾ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ, ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ, ਭੁੱਖ, ਪਿਆਸ ਅਤੇ ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਪ੍ਰੇਤਪੁਰੀ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
14.100.57
अदत्तदाना गच्छन्ति शुष्ककण्ठास्यतालुकाः ।
अन्नं पानीयसहितं प्रार्थयन्तः पुनःपुनः ॥ १४.१००.५७ ॥
ਦਾਨ ਨਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਸੁੱਕੇ ਗਲੇ, ਮੂੰਹ ਅਤੇ ਤਾਲੂ ਨਾਲ, ਅੰਨ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਲਈ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਮੰਗਦੇ ਹੋਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
14.100.58
स्वामिन्बुभक्षातृष्णार्ता गन्तुं नैवाद्य शक्नुमः ।
ममान्नं दीयतां स्वामिन्पानीयं दीयतां मम।
इति ब्रुवन्तस्तैर्दूतैः प्राप्यन्ते वै यमालयम् ॥ १४.१००.५८ ॥
"ਸਵਾਮੀ, ਭੁੱਖ-ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਅਸੀਂ ਅੱਜ ਤੁਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ। ਸਵਾਮੀ, ਮੈਨੂੰ ਅੰਨ ਦਿਓ, ਮੈਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦਿਓ" ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਦੂਤ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਯਮਲੋਕ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
14.100.59
तच्छ्रुत्वा वचनं विष्णोः पपात भुवि पाण्डवः ।
निस्संज्ञो भयसंत्रस्तो मूर्छया समभिप्लुतः ॥ १४.१००.५९ ॥
ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਉਹਨਾਂ ਬਚਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਪਾਂਡਵ ਧਰਤੀ ’ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਭੈ ਨਾਲ ਕੰਬਦੇ, ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਉਹ ਸੰਜ੍ਞਾਹੀਨ ਹੋ ਗਏ।
14.100.60
ततो लब्ध्वा शनैः संज्ञां समाश्वस्तोच्युतेन सः ।
नेत्रे प्रक्षाल्य तोयेन भूयः केशवमब्रवीत् ॥ १४.१००.६० ॥
ਫਿਰ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਹੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਅਚ੍ਯੁਤ ਦੁਆਰਾ ਧੀਰਜ ਦਿਵਾਇਆ ਜਾ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਧੋਤੀਆਂ ਅਤੇ ਫਿਰ ਕੇਸ਼ਵ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
14.100.61
भीतोस्म्यहं महादेव श्रुत्वा मार्गस्य विस्तरम् ।
केनोपायेन तं मार्गं तरन्ति पुरुषाः सुखम् ॥ १४.१००.६१ ॥
ਹੇ ਮਹਾਦੇਵ, ਉਸ ਮਾਰਗ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਸੁਣ ਕੇ ਮੈਂ ਡਰ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਕਿਸ ਉਪਾਅ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਉਹ ਮਾਰਗ ਸੌਖ ਨਾਲ ਪਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ?
14.100.62
इह ये धार्मिका लोके जीवगातविवर्जिताः ।
गुरुशुश्रूषणे युक्ता देवब्राह्मणपूजकाः ॥ १४.१००.६२ ॥
ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜੋ ਧਾਰਮਿਕ ਲੋਕ ਜੀਵ-ਹਿੰਸਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਗੁਰੂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ—
14.100.63
अस्मान्मानुष्यलोकात्ते समार्याः सहबान्धवाः ।
यमध्वानं तु गच्छन्ति यथावत्तं निबोध मे ॥ १४.१००.६३ ॥
ਇਸ ਮਨੁੱਖੀ ਲੋਕ ਤੋਂ ਉਹ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਸਮੇਤ ਯਮ ਦੇ ਮਾਰਗ ਉੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਮਾਰਗ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਠੀਕ-ਠੀਕ ਸੁਣੋ।
14.100.64
ब्राह्मणेभ्यः प्रदानानि नानारूपाणि पाण्डव ।
ये प्रयच्छन्ति विप्रेभ्यस्ते सुखं यान्ति तत्फलम् ॥ १४.१००.६४ ॥
ਹੇ ਪਾਂਡਵ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਫਲ ਵਜੋਂ ਸੁਖ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।
14.100.65
अन्नं ये च प्रयच्छन्ति ब्राह्मणेभ्यः सुसंस्कृतम् ।
क्षोत्रियेभ्यो विशेषेण प्रीत्या परमया युताः ॥ १४.१००.६५ ॥
ਪਰਮ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਵੇਦਗਿਆਨੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਕਾਇਆ ਅੰਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ—
14.100.66
ते विमानैर्महात्मानो यान्ति चित्रैर्यमालयम् ।
सेव्यमाना वरस्त्रीभिरप्सरोभिर्महापथम् ॥ १४.१००.६६ ॥
ਉਹ ਮਹਾਤਮਾ ਵਿਚਿੱਤਰ ਵਿਮਾਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਯਮਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਇਸਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸੇਵੇ ਜਾਂਦੇ ਉਸ ਮਹਾਮਾਰਗ ਉੱਤੇ।
14.100.67
ये च नित्यं प्रभाषन्ते सत्यं निष्कल्मषं वचः ।
ते च यान्त्यमलाभ्राभैर्विमानैर्वृषयोजितैः ॥ १४.१००.६७ ॥
ਜੋ ਸਦਾ ਸੱਚ ਅਤੇ ਨਿਰਮਲ ਬਚਨ ਬੋਲਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਨਿਰਮਲ ਬੱਦਲਾਂ ਵਰਗੇ ਵਿਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਬਲਦਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
14.100.68
कपिलाद्यानि पुण्यानि गोप्रदानानि ये नराः ।
ब्राह्मणेभ्यः प्रयच्छन्ति श्रोत्रियेभ्यो विशेषतः ॥ १४.१००.६८ ॥
ਕਪਿਲਾ ਆਦਿ ਪੁੰਨ ਗੋਦਾਨ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਿਯ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
14.100.69
ते यान्त्यमलवर्णाभैर्विमानैर्वृषयोजितैः ।
वैवस्वतपुरं प्राप्य ह्यप्सरोभिर्निषेविताः ॥ १४.१००.६९ ॥
ਨਿਰਮਲ ਰੰਗ ਵਾਲੇ, ਬਲਦਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਵਿਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਵੈਵਸ੍ਵਤ ਦੀ ਨਗਰੀ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸੇਵਿਤ ਹੋ ਕੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
14.100.70
उपानहौ च च्छत्रं च शयनान्यासनानि च ।
विप्रेभ्यो ये प्रयच्छन्ति वस्त्राण्याभरणानि च ॥ १४.१००.७० ॥
ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਜੁੱਤੀਆਂ, ਛਤਰੀ, ਬਿਸਤਰੇ, ਆਸਣ, ਵਸਤਰ ਅਤੇ ਗਹਿਣੇ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
14.100.71
ते यान्त्यश्वैर्वृषैर्वाऽपि कुञ्जरैरप्यलङ्कृताः ।
धर्मराजपुरं रम्यं सौवर्णच्छत्रशोभिताः ॥ १४.१००.७१ ॥
ਉਹ ਘੋੜਿਆਂ, ਬਲਦਾਂ ਜਾਂ ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਏ ਹੋਏ, ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਛਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਧਰਮਰਾਜ ਦੀ ਰਮਣੀਕ ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
14.100.72
ये च भक्ष्याणि दास्यन्ति भोज्यं पेयं तथैव च ।
स्निग्धान्नान्यापि विप्रेभ्यः श्रद्धया परया युताः ॥ १४.१००.७२ ॥
ਜੋ ਪਰਮ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੱਖ੍ਯ, ਭੋਜਨ, ਪੇਯ ਅਤੇ ਸਨਿਗਧ ਅੰਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
14.100.73
ते यान्ति काञ्चनार्यानैः सुखं वैवस्वतालयम् ।
वरस्त्रीभिर्यथाकामं सेव्यमानाः सहस्रशः ॥ १४.१००.७३ ॥
ਉਹ ਸੋਨੇ ਦੇ ਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਖ ਨਾਲ ਵਿਵਸਵਾਨ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਉੱਤਮ ਇਸਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਪਾਉਂਦੇ ਹੋਏ।
14.100.74
ये च क्षीरं प्रयच्छन्ति घृतं दधि गुडं मधु ।
ब्राह्मणेभ्यः प्रयत्नेन श्रद्दधानाः सुसंस्कृताः ॥ १४.१००.७४ ॥
ਜੋ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ, ਸੁਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਯਤਨ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਧ, ਘਿਓ, ਦਹੀਂ, ਗੁੜ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਦ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
14.100.75
चक्रवाकप्रयुक्तैस्तु यानै रुक्ममयैः शुभैः ।
यान्ति गन्धर्ववादित्रैः सेव्यमाना यमालयम् ॥ १४.१००.७५ ॥
ਚਕਰਵਾਕ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਸ਼ੁਭ ਵਾਹਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੇ ਵਾਜਿਆਂ ਨਾਲ ਸੇਵਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਯਮਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
14.100.76
ये फलानि प्रयच्छन्ति पुष्पाणि सुरभीणि च ।
हंसयुक्तैर्विमानैस्तु यान्ति धर्मपुरं नराः ॥ १४.१००.७६ ॥
ਜੋ ਫਲ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧਿਤ ਫੁੱਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਹੰਸਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਵਿਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਧਰਮਪੁਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
14.100.77
ये प्रयच्छन्ति विप्रेभ्यो विचित्रान्नं घृताप्लुतम् ।
ते व्रजनत्यमलाभ्राभैर्विमानैर्वायुवेगिभिः।
पुरं तत्प्रेतनाथस्य नानाजनसमाकुलम्। ॥ १४.१००.७७ ॥
ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਘਿਓ ਵਿੱਚ ਭਿੱਜਿਆ ਵਿਭਿੰਨ ਅੰਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਿਰਮਲ ਬੱਦਲਾਂ ਵਰਗੇ, ਹਵਾ ਦੀ ਗਤੀ ਵਾਲੇ ਵਿਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਤਨਾਥ ਦੇ ਉਸ ਨਗਰ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਅਨੇਕ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੈ।
14.100.78
पानीयं ये प्रयच्छन्ति सर्वभूतप्रजीवनम् ।
ते सुतृप्ताः सुखं यान्ति भवनैर्हंसचोदितैः ॥ १४.१००.७८ ॥
ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਜੀਵਨ ਪਾਣੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਕੇ ਹੰਸਾਂ ਨਾਲ ਚਲਾਏ ਭਵਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਖ ਨਾਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
14.100.79
ये तिलं तिलधेनुं वा धृतधेनुमथापि च ।
श्रोत्रियेभ्यः प्रयच्छन्ति सौम्यभावसमन्विताः ॥ १४.१००.७९ ॥
ਜੋ ਸੌਮ੍ਯ ਭਾਵ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਿਯ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਤਿਲ, ਤਿਲ ਦੀ ਧੇਨੂ ਜਾਂ ਘੀ ਦੀ ਧੇਨੂ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
14.100.80
सूर्यमण्डलसंकाशैर्यानैस्ते यान्ति निर्मलैः ।
गीयमानैस्तु गन्धर्वैर्वैवस्वतपुरं नृप ॥ १४.१००.८० ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸੂਰਜ-ਮੰਡਲ ਵਰਗੇ ਨਿਰਮਲ ਵਾਹਨਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਗਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਵੈਵਸਵਤ ਯਮ ਦੀ ਪੁਰੀ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
14.100.81
येषां वाप्यश्च कूपाश्च तटाकानि सरांसि च ।
दीर्घिकाः पुष्करिण्यश्च सजलाश्च जलाशयाः ॥ १४.१००.८१ ॥
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬਾਉਲੀਆਂ, ਖੂਹ, ਤਲਾਅ, ਸਰੋਵਰ, ਦੀਰਘਿਕਾਵਾਂ, ਪੁਸ਼ਕਰਣੀਆਂ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਭਰੇ ਜਲਾਸ਼ਯ ਹਨ।
14.100.82
यानैस्ते यान्ति चन्द्राभैर्दिव्यघण्टानिनादितैः ।
चामरैस्तालवृन्तैश्च वीज्यमाना महाप्रभाः।
नित्यतृप्ता महात्मानो गच्छन्ति यमसादनम् ॥ १४.१००.८२ ॥
ਚੰਦਰਮਾ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦੇ, ਦਿਵ੍ਯ ਘੰਟੀਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦੇ ਵਾਹਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਚਾਮਰਾਂ ਅਤੇ ਤਾੜ-ਪੱਖਿਆਂ ਨਾਲ ਝੱਲੇ ਜਾਂਦੇ, ਮਹਾਪ੍ਰਭਾ ਵਾਲੇ, ਸਦਾ ਤ੍ਰਿਪਤ ਮਹਾਤਮਾ ਯਮਸਦਨ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
14.100.83
येषां देवगृहाणीह चित्राण्यायतनानि च ।
मनोहराणि कान्तानि दर्शनीयानि भान्ति च ॥ १४.१००.८३ ॥
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇੱਥੇ ਦੇਵ-ਮੰਦਰ ਅਤੇ ਅਦਭੁਤ ਆਇਤਨ ਹਨ, ਜੋ ਮਨੋਹਰ, ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਨੀਯ ਹੋ ਕੇ ਚਮਕਦੇ ਹਨ।
14.100.84
ते व्रजन्त्यमलाभ्राभैर्विमानैर्वायुवेगिभिः ।
पुरं तत्प्रेतनाथस्य नानाजनपदाकुलम् ॥ १४.१००.८४ ॥
ਉਹ ਨਿਰਮਲ ਬੱਦਲਾਂ ਵਰਗੇ, ਹਵਾ ਵਰਗੇ ਵੇਗ ਵਾਲੇ ਵਿਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਪ੍ਰੇਤਨਾਥ (ਯਮ) ਦੀ ਪੁਰੀ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਅਨੇਕ ਜਨਪਦਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ।
14.100.85
वैवस्वतं च पश्यन्ति सुखचित्तं सुखस्थितम् ।
यमेन पूजिता यान्ति देवसालोक्यतां ततः ॥ १४.१००.८५ ॥
ਉਹ ਸੁਖਚਿੱਤ ਅਤੇ ਸੁਖ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਵੈਵਸਵਤ ਯਮ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ; ਯਮ ਦੁਆਰਾ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋ ਕੇ ਫਿਰ ਦੇਵਲੋਕ ਦੇ ਸਾਥ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।
14.100.86
देवानुद्दिश्य लोकेषु प्रपासु करकोद्धृतम् ।
शीतलं सलिलं रम्यं तृषितेभ्यो दिशन्ति ये।
ते तु तृप्ति परां यान्ति प्राप्य सौख्यं महापथम् ॥ १४.१००.८६ ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਛਬੀਲਾਂ ਉੱਤੇ ਘੜੇ ਤੋਂ ਕੱਢਿਆ ਠੰਢਾ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਪਾਣੀ ਜੋ ਪਿਆਸਿਆਂ ਨੂੰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪਰਮ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸੁਖ ਦਾ ਮਹਾਮਾਰਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
14.100.87
काष्ठपादुकदा यान्ति तदध्वानं सुखं नराः ।
सौवर्णमणिपीठे तु पादं कृत्वा स्थोत्तमे ॥ १४.१००.८७ ॥
ਲੱਕੜ ਦੀਆਂ ਪਾਦੁਕਾਵਾਂ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਰਾਹ ਉੱਤੇ ਸੁਖ ਨਾਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਸੋਨੇ ਅਤੇ ਮਣੀਆਂ ਦੇ ਉੱਤਮ ਪੀੜ੍ਹੇ ਉੱਤੇ ਪੈਰ ਰੱਖ ਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
14.100.88
आरामान्वृक्षषण्डांश्च रोपयन्ति च ये नराः ।
संवर्धयन्ति चाव्यग्रं फलपुष्पोपशोभितम् ॥ १४.१००.८८ ॥
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਬਾਗ਼ ਅਤੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਲਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਫਲਾਂ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ ਹੋਣ ਤੱਕ ਬਿਨਾਂ ਵਿਘਨ ਪਾਲਦੇ ਹਨ।
14.100.89
वृक्षच्छायासु रम्यासु शीतलासु स्वलङ्कृताः ।
यान्ति ते वाहनैर्दिव्यैः पूज्यमाना मुहुर्मुहुः। ॥ १४.१००.८९ ॥
ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਛਾਂ ਦੀਆਂ ਰਮਣੀਕ ਅਤੇ ਠੰਢੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਜ ਕੇ, ਦਿਵ੍ਯ ਵਾਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
14.100.90
सेव्यमानाः सुरूपाभिरुत्तमाभिः प्रयत्नतः ।
स्त्रीभिः कनकवर्णाभिर्यथाकामं यथासुखम् ॥ १४.१००.९० ॥
ਸੁੰਦਰ, ਉੱਤਮ, ਸੋਨੇ ਵਰਗੇ ਰੰਗ ਵਾਲੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਯਤਨ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਅਤੇ ਸੁਖ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
14.100.91
अश्वयानं तु गोयानं हस्तियानमथापि च ।
ये प्रयच्छन्ति विप्रेभ्यो विमानैः कनकोपमैः ॥ १४.१००.९१ ॥
ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਘੋੜੇ, ਬਲਦ ਜਾਂ ਹਾਥੀ ਦੀਆਂ ਸਵਾਰੀਆਂ ਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸੋਨੇ ਵਰਗੇ ਵਿਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ (ਜਾਂਦੇ ਹਨ)।
14.100.92
सुवर्णं रजतं वाऽपि विद्रुमं मौक्तिकं तथा ।
ये प्रयच्छन्ति ते यान्ति विमानैः कनकोज्ज्वलैः।
ते व्रजन्ति वरस्त्रीभिः सेव्यमाना यथासुखम् ॥ १४.१००.९२ ॥
ਜੋ ਸੋਨਾ, ਚਾਂਦੀ, ਮੂੰਗਾ ਜਾਂ ਮੋਤੀ ਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਵਿਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਇਸਤਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸੇਵੇ ਜਾ ਕੇ ਸੁਖ ਨਾਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
14.100.93
भूमिदा यान्ति तं लोकं सर्वकामैः सुतर्पिताः ।
उदितादित्यसंकाशैर्विमानैर्वृषयोजितैः ॥ १४.१००.९३ ॥
ਜੋ ਭੂਮੀ ਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਉੱਗਦੇ ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ, ਬਲਦਾਂ ਜੋੜੇ ਵਿਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ।
14.100.94
कन्यां ये च प्रयच्छन्ति विप्राय श्रोत्रियाय च ।
दिव्यकन्यावृता यान्ति विमानैस्ते यमालयम् ॥ १४.१००.९४ ॥
ਜੋ ਕੰਨਿਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜਾਂ ਸ੍ਰੋਤ੍ਰਿਯ ਨੂੰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਦਿਵ੍ਯ ਕੰਨਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਵਿਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਯਮਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
14.100.95
सुगन्धान्गन्धसंयोगान्पुष्पाणि सुरभीणि च ।
प्रयच्छन्ति द्विजाग्रेभ्यो भक्तया परमया युताः ॥ १४.१००.९५ ॥
ਪਰਮ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ ਜੋ ਦ੍ਵਿਜ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠਾਂ ਨੂੰ ਸੁਗੰਧੀਆਂ, ਸੁਗੰਧ ਮਿਸ਼ਰਣ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਬੂਦਾਰ ਫੁੱਲ ਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
14.100.96
सुगन्धाः धर्मपुरं यानैर्विचित्रैरप्यलङ्कृताः ।
यान्ति धर्मपुरं यानैर्विचित्रैरप्यलङ्कृताः ॥ १४.१००.९६ ॥
ਸੁਗੰਧਿਤ ਲੋਕ ਵਿਚਿਤ੍ਰ ਸਵਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ਿੰਗਾਰੇ ਹੋਏ ਧਰਮਪੁਰ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਵਿਚਿਤ੍ਰ ਸਵਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ਿੰਗਾਰੇ ਹੋਏ ਉਹ ਧਰਮਪੁਰ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
14.100.97
दीपया यान्ति यानैश्च द्योतयन्तो दिशो दश ।
आदित्यसदृशाकारैर्दीप्यमाना इवाग्नयः ॥ १४.१००.९७ ॥
ਦੀਵਿਆਂ ਸਮੇਤ ਵਾਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਦਸਾਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰਦੇ, ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਅਗਨੀਆਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ।
14.100.98
गृहावसथदातारो गृहैः काञ्चनवेदिकैः ।
व्रजन्ति बालसूर्याभैर्धर्मराजपुरं नराः ॥ १४.१००.९८ ॥
ਘਰ ਤੇ ਰਹਿਣ ਦਾ ਥਾਂ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ, ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਵੇਦੀਆਂ ਵਾਲੇ, ਸਵੇਰ ਦੇ ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦੇ ਘਰਾਂ ਸਮੇਤ ਧਰਮਰਾਜ ਦੀ ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
14.100.99
जलभाजनदातारः कुण्डिकाकरकप्रदाः ।
पूज्यमाना वरस्त्रीभिर्यान्ति तृप्ता महागजैः ॥ १४.१००.९९ ॥
ਜਲ ਦੇ ਭਾਂਡੇ, ਕੁੰਡਿਕਾ ਤੇ ਕਰਕ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਇਸਤਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ, ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਏ ਵੱਡੇ ਹਾਥੀਆਂ ਉੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
14.100.100
पादाभ्यङ्गं शिरोभ्यह्गं पानं पादोदकं तथा ।
ये प्रयच्छन्ति विप्रेभ्यस्ते यान्त्यश्वैर्यमालयम् ॥ १४.१००.१०० ॥
ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਸਿਰ ਦੀ ਮਾਲਿਸ਼, ਪੀਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਪੈਰ ਧੋਣ ਲਈ ਜਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਘੋੜਿਆਂ ਉੱਤੇ ਯਮਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
14.100.101
विश्रामायन्ति ये विप्राञ्श्रान्तानध्वनि कर्शितान् ।
चक्रवाकप्रयुक्तेन यान्ति यानेन तेऽपि च ॥ १४.१००.१०१ ॥
ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਥੱਕੇ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਆਰਾਮ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਚਕਰਵਾਕ ਪੰਛੀਆਂ ਜੁੜੇ ਰਥ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
14.100.102
स्वागतेन च यो विप्रान्पूजयेदासनेन च ।
स गच्छति तदध्वानं सुखं परमनिर्वृतः ॥ १४.१००.१०२ ॥
ਜੋ ਸਵਾਗਤ ਤੇ ਆਸਨ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਸਤਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਰਸਤੇ ਤੇ ਸੁਖ ਨਾਲ, ਪਰਮ ਸੰਤੋਸ਼ ਨਾਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
14.100.103
नमो ब्रह्मण्यदेवेति यो मां दृष्ट्वाऽभिवादयेत् ।
व्रतीवं प्रयतो नित्यं स सुखं तत्पदं व्रजेत् ॥ १४.१००.१०३ ॥
ਮੈਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ 'ਬ੍ਰਾਹਮਣਯਦੇਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ' ਕਹਿ ਕੇ ਜੋ ਅਭਿਵਾਦਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਸਦਾ ਵ੍ਰਤੀ ਵਾਂਗ ਸੰਯਮੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਖ ਨਾਲ ਉਸ ਪਦ ਨੂੰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
14.100.104
नमः सर्वसहाभ्यश्चेत्यभिख्याय दिनेदिने ।
नमस्करोति नित्यं गां स सुखं याति तत्पथं ॥ १४.१००.१०४ ॥
'ਸਰਵਸਹਾ ਗਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ' ਕਹਿ ਕੇ ਜੋ ਰੋਜ਼ ਗਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਖ ਨਾਲ ਉਸ ਮਾਰਗ ਤੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
14.100.105
नमोस्तु प्रियदत्तायेत्येवंवादी दिनेदिने ।
भूमिमाक्रमते प्रातः सयनादुत्थितश्च यः ॥ १४.१००.१०५ ॥
'ਪ੍ਰਿਅਦੱਤਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੋਵੇ' ਕਹਿ ਕੇ ਰੋਜ਼ ਸਵੇਰੇ ਬਿਸਤਰੇ ਤੋਂ ਉੱਠ ਕੇ ਜੋ ਧਰਤੀ ਤੇ ਪੈਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
14.100.106
सर्वकामैः स तृप्तात्मा सर्वभूषणभूषितः ।
याति यानेन दिव्येन सुकं वैवस्वतालयम् ॥ १४.१००.१०६ ॥
ਸਾਰੀਆਂ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪਤ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ, ਸਾਰੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਉਹ ਦਿਵਯ ਯਾਨ ਨਾਲ ਸੁਖ ਨਾਲ ਵੈਵਸ੍ਵਤ (ਯਮ) ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
14.100.107
अनत्तराशिनो ये तु डंभानृतविवर्जिताः ।
तेऽपि सारसयुक्तेन यान्ति यानेन वै सुखम् ॥ १४.१००.१०७ ॥
ਜੋ ਥੋੜ੍ਹਾ ਖਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੰਭ ਤੇ ਝੂਠ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਸਾਰਸ ਜੁੜੇ ਯਾਨ ਨਾਲ ਸੁਖ ਨਾਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
14.100.108
ये चाप्येकेन भुक्तेन डंभानृतविवर्जिताः ।
हंसयुक्तैर्विमानैस्तु सुखं यान्ति यमालयम् ॥ १४.१००.१०८ ॥
ਜੋ ਇੱਕ ਵਾਰ ਹੀ ਭੋਜਨ ਕਰਕੇ ਦੰਭ ਤੇ ਝੂਠ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਹੰਸ ਜੁੜੇ ਵਿਮਾਨਾਂ ਨਾਲ ਸੁਖ ਨਾਲ ਯਮਲੋਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
14.100.109
चतुर्थेन च भुक्तेन वर्तन्ते ये जितेन्द्रियाः ।
यान्ति ते धर्मनगरं यानैर्बर्हिणयोजितैः ॥ १४.१००.१०९ ॥
ਜਿਤੇਂਦਰੀ ਲੋਕ ਚੌਥੇ ਵੇਲੇ ਭੋਜਨ ਕਰਕੇ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਮੋਰਾਂ ਜੁੜੇ ਵਾਹਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਧਰਮਨਗਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
14.100.110
तृतीयदिवसेनेह भुञ्जते ये जितेन्द्रियाः ।
तेऽपि हस्तिरथं यान्ति तत्पथं कनकोज्ज्वलैः ॥ १४.१००.११० ॥
ਜਿਤੇਂਦਰੀ ਲੋਕ ਇੱਥੇ ਤੀਜੇ ਦਿਨ ਭੋਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਵੀ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਉਸ ਰਾਹ ਉੱਤੇ ਹਾਥੀ-ਰਥ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
14.100.111
षष्ठान्नकालिको यस्तु वर्षमेकं तु वर्तते ।
कामक्रोधवनिर्मुक्तः शुचिर्नित्यं जितेन्द्रियः।
स याति कुञ्जरस्थैस्तु जयशब्दरवैर्युतः ॥ १४.१००.१११ ॥
ਛੇਵੇਂ ਵੇਲੇ ਭੋਜਨ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਜੀਣ ਵਾਲਾ, ਕਾਮ-ਕ੍ਰੋਧ ਤੋਂ ਮੁਕਤ, ਸਦਾ ਸ਼ੁੱਧ ਅਤੇ ਜਿਤੇਂਦਰੀ ਪੁਰਸ਼ ਹਾਥੀਆਂ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਜੈ-ਜੈਕਾਰਿਆਂ ਸਹਿਤ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
14.100.112
पक्षोपवासिनो यान्ति यानैः शार्दूलयोजितैः ।
धर्मराजपूरं रम्यं दिव्यस्त्रीगणसेवितम् ॥ १४.१००.११२ ॥
ਪੱਖ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸ਼ੇਰਾਂ ਜੁੜੇ ਵਾਹਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਧਰਮਰਾਜ ਦੀ ਸੁੰਦਰ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਦਿਵਯ ਇਸਤਰੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ ਸੇਵਿਤ ਹੈ।
14.100.113
ये च मासोपवासं वै कुर्वते संयतेन्द्रियाः ।
तेऽपि सूर्यादयप्रख्यैर्यान्ति यानैर्यमालयम् ॥ १४.१००.११३ ॥
ਜੋ ਸੰਜਮੀ ਇੰਦਰੀਆਂ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਦਾ ਉਪਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦੇ ਵਾਹਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਯਮਲੋਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
14.100.114
अग्निप्रवेशं यश्चापि कुरुते मद्गतात्मना ।
स यात्यग्निप्रकाशेन विमानेन यमालयम् ॥ १४.१००.११४ ॥
ਜੋ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਅਗਨੀ-ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਗਨੀ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦੇ ਵਿਮਾਨ ਰਾਹੀਂ ਯਮਲੋਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
14.100.115
गोकृते स्त्रीकृते चैव हत्वा विप्रकृतेऽपि च ।
ते यान्त्यमरकन्याभिः सेव्यमाना रविप्रभाः ॥ १४.१००.११५ ॥
ਗਾਂ, ਇਸਤਰੀ ਜਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲਈ ਮਾਰੇ ਗਏ ਲੋਕ ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਦੇਵਕੰਨਿਆਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸੇਵੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
14.100.116
ये च कुर्वन्ति मद्भक्तास्तीर्थयात्रां जितेन्द्रियाः ।
ते पन्थानं महात्मानो यानैर्यान्ति सुनिर्वृताः ॥ १४.१००.११६ ॥
ਜਿਤੇਂਦਰੀ ਹੋ ਕੇ ਜੋ ਮੇਰੇ ਭਗਤ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮਹਾਤਮਾ ਪੂਰੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਉਸ ਮਾਰਗ ਤੇ ਵਾਹਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
14.100.117
ये यजन्ति द्विजश्रेष्ठाः क्रतुभिर्भूरिदक्षिणैः ।
हंससारससंयुक्तैर्यानैस्ते यान्ति तत्पथम् ॥ १४.१००.११७ ॥
ਭਰਪੂਰ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਨਾਲ ਯੱਗ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਦ੍ਵਿਜ ਹੰਸਾਂ ਅਤੇ ਸਾਰਸਾਂ ਜੁੜੇ ਵਾਹਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਉਸ ਮਾਰਗ ਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
14.100.118
परपीडामकृत्वैव भृत्यान्बिभ्रति ये नराः ।
तत्पथं ससुखं यान्ति विमानैः काञ्चनोज्ज्वलैः ॥ १४.१००.११८ ॥
ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਪੀੜਾ ਦਿੱਤੇ ਬਿਨਾਂ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਸੇਵਕਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਵਿਮਾਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸੁਖ ਨਾਲ ਉਸ ਮਾਰਗ ਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
14.100.119
ये समाः सर्वभूतेषु जीवानामभयप्रदाः ।
क्रोधलोभविनिर्मुक्ता निगृहीतेन्द्रियास्तथा। ॥ १४.१००.११९ ॥
ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸਮਭਾਵ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਅਭੈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਕ੍ਰੋਧ ਤੇ ਲੋਭ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹਨ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
14.100.120
पूर्णचन्द्रप्रतीकाशैर्विमानैस्ते महाप्रभाः ।
यान्ति वैवस्वतपुरं देवगन्धर्वसेविताः ॥ १४.१००.१२० ॥
ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਦੇ ਚੰਦ ਵਰਗੇ ਵਿਮਾਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸੇਵੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ ਵੈਵਸ੍ਵਤ ਦੀ ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
14.100.121
ये मामेकान्तभावेन देवं त्र्यंबकमेव वा ।
पूजयन्ति नमस्यन्ति स्तुवन्ति च दिनेदिने।
धर्मराजपुरं यान्ति यानैस्तेऽर्कसमप्रभैः ॥ १४.१००.१२१ ॥
ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਜਾਂ ਤ੍ਰਿਯੰਬਕ ਦੇਵ ਨੂੰ ਇਕਾਗਰ ਭਾਵ ਨਾਲ ਰੋਜ਼ ਪੂਜਦੇ, ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਅਤੇ ਉਸਤਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸੂਰਜ ਵਰਗੀ ਪ੍ਰਭਾ ਵਾਲੇ ਵਾਹਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਧਰਮਰਾਜ ਦੇ ਨਗਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
14.100.122
पूजितास्तत्र धर्मेण स्वयं माल्यादिभिः शुभैः ।
यान्त्येव धर्मलोकं वा रुद्रलोकमथापि वा ॥ १४.१००.१२२ ॥
ਉੱਥੇ ਧਰਮ ਦੁਆਰਾ ਆਪ ਹਾਰਾਂ ਆਦਿ ਸ਼ੁਭ ਵਸਤਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜੇ ਜਾ ਕੇ ਉਹ ਧਰਮਲੋਕ ਜਾਂ ਰੁਦ੍ਰਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।