ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 14.105
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.105.1
दानपुण्यफलं श्रुत्वा तपःपुण्यफलानि च ।
धर्मपुत्रः प्रहृष्टात्मा केशवं पुनरब्रवीत् ॥ १४.१०५.१ ॥
ਦਾਨ-ਪੁੰਨ ਦਾ ਫਲ ਅਤੇ ਤਪ-ਪੁੰਨ ਦੇ ਫਲ ਸੁਣ ਕੇ ਧਰਮਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਨਾਲ ਫਿਰ ਕੇਸ਼ਵ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।
14.105.2
या चैषा कपिला देव पूर्वमुत्पादिता विभो ।
होमधेनुः सदा पुण्या चतुर्वक्त्रेण माधव ॥ १४.१०५.२ ॥
ਹੇ ਦੇਵ, ਹੇ ਵਿਭੂ, ਜੋ ਇਹ ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚਤੁਰਮੁਖ (ਬ੍ਰਹਮਾ) ਨੇ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਉਹ ਹੋਮ ਲਈ ਸਦਾ ਪੁੰਨਵੰਤੀ ਧੇਨੁ ਹੈ, ਹੇ ਮਾਧਵ।
14.105.3
सा कथं ब्राह्मणेभ्यो हि देया कस्मिन्दिनेऽपि वा ।
कीदृशाय च विप्राय दातव्या पुण्यलक्षणा ॥ १४.१०५.३ ॥
ਉਹ ਪੁੰਨ-ਲੱਛਣਾਂ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ? ਕਿਸ ਦਿਨ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦਿਨ? ਕਿਹੋ ਜਿਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ?
14.105.4
कथिता कपिला प्रोक्ता स्वयमेव स्वयंभुवा ।
कैर्वा देयाश्च ता देव श्रोतुमिच्छामि तत्वतः ॥ १४.१०५.४ ॥
ਕਪਿਲਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਸਵੈਂਭੂ ਨੇ ਖ਼ੁਦ ਹੀ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਹੇ ਦੇਵ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸ ਨੇ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? ਮੈਂ ਇਹ ਤਤਵ ਅਨੁਸਾਰ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
14.105.5
एवमुक्तो हृषीकेशो धर्मपुत्रेण संसदि ।
अब्रवीत्कपिलासङ्क्यां तासां माहात्म्यमेव च ॥ १४.१०५.५ ॥
ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਧਰਮਪੁੱਤਰ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਤੇ, ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਨੇ ਕਪਿਲਾ ਗਾਵਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵੀ ਦੱਸੀ।
14.105.6
शृणु पाण्डव तत्वेन पवित्रं पावनं परम् ।
यच्छ्रुत्वा पापकर्मा पि नरः पापात्प्रमुच्यते ॥ १४.१०५.६ ॥
ਹੇ ਪਾਂਡਵ, ਤਤਵ ਅਨੁਸਾਰ ਸੁਣੋ। ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ, ਪਾਵਨ ਅਤੇ ਪਰਮ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਪਾਪੀ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਵੀ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
14.105.7
अग्निमद्योद्भवां दिव्यामग्निज्वालासमप्रभाम् ।
अग्निज्वालोज्ज्वलच्छृङ्गीं प्रदीप्ताङ्गारलोचनाम् ॥ १४.१०५.७ ॥
ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਤੋਂ ਜਨਮੀ ਹੋਵੇ, ਦਿਵ੍ਯ, ਅੱਗ ਦੀ ਲਾਟ ਵਰਗੀ ਪ੍ਰਭਾ ਵਾਲੀ ਸੀ; ਉਸ ਦੇ ਸਿੰਗ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਾਟਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਬਲਦੇ ਅੰਗਾਰਿਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਸਨ।
14.105.8
अग्निपुच्छामग्निखुरामग्निरोमप्रभान्विताम् ।
तामग्नेयीमग्निजिह्वामग्निग्रीवां ज्वलत्प्रभाम् ॥ १४.१०५.८ ॥
ਉਸ ਦੀ ਪੂਛ ਅੱਗ ਵਰਗੀ, ਖੁਰ ਅੱਗ ਵਰਗੇ, ਵਾਲ ਅੱਗ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਨ; ਉਹ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਸੀ, ਜੀਭ ਅੱਗ ਵਰਗੀ, ਗਰਦਨ ਅੱਗ ਵਰਗੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਬਲਦੀ ਪ੍ਰਭਾ ਵਾਲੀ ਸੀ।
14.105.9
भुञ्जते कपिलां ये तु शूद्रा लोभेन मोहिताः ।
पतितांस्तान्विजानीयाच्चण्डालसदृशा हि ते ॥ १४.१०५.९ ॥
ਲੋਭ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਜੋ ਸ਼ੂਦਰ ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਤਿਤ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਚਾਂਡਾਲਾਂ ਵਰਗੇ ਹਨ।
14.105.10
न तेषां ब्राह्ममः कश्चिद्गृहे कुर्यात्प्रतिग्रहम् ।
दूराच्च परिहर्तव्या महापातकिनोपि ते ॥ १४.१०५.१० ॥
ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਦਾਨ ਨਾ ਲਵੇ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਪਾਤਕੀਆਂ ਤੋਂ ਦੂਰੋਂ ਹੀ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
14.105.11
सार्वकालं हि ते सर्वैर्वर्जिताः पितृदैवतैः ।
ते सदा ह्यप्रतिग्राह्या ह्यसंभाष्याश्च पापिनः ॥ १४.१०५.११ ॥
ਉਹ ਸਦਾ ਹਰ ਕਿਸੇ ਦੁਆਰਾ, ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਗੇ ਹੋਏ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਦਾਨ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਾਪੀਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ।
14.105.12
पिबन्ति कपिलां यावत्तावत्तेषां पितामहाः ।
अमेध्यमुपभुञ्जन्ति भूम्यां वै श्वसृगालवत् ॥ १४.१०५.१२ ॥
ਉਹ ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਪੀਂਦੇ ਹਨ, ਉਤਨਾ ਚਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾਮਹ ਕੁੱਤਿਆਂ ਤੇ ਗਿੱਦੜਾਂ ਵਾਂਗ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਅਸ਼ੁੱਧ ਵਸਤੂ ਖਾਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
14.105.13
कपिलाया दधि क्षीरं घृतं तक्रमथापि वा ।
ये शूद्रा उपभुञ्जन्ति तेषां गतिमिमां शृणु ॥ १४.१०५.१३ ॥
ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਦਾ ਦਹੀਂ, ਦੁੱਧ, ਘਿਓ ਜਾਂ ਛਾਹ ਜੋ ਸ਼ੂਦਰ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਹ ਗਤੀ ਸੁਣੋ।
14.105.14
कपिलोपजीवी शूद्रस्तु मृतो गच्छति रौरवम् ।
क्लिश्यते रौरवे घोरे वर्षकोटिशतं वसन् ॥ १४.१०५.१४ ॥
ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਉੱਤੇ ਜੀਵਨ ਬਤੀਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸ਼ੂਦਰ ਮਰ ਕੇ ਰੌਰਵ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਰੌਰਵ ਵਿੱਚ ਸੌ ਕਰੋੜ ਵਰ੍ਹੇ ਰਹਿ ਕੇ ਦੁੱਖ ਭੋਗਦਾ ਹੈ।
14.105.15
ततश्चापि च्युतः कालाच्छ्वानयोनिं स गच्छति ।
श्वयोन्याश्च परिभ्रष्टो विष्ठायां जायते क्रिमिः ॥ १४.१०५.१५ ॥
ਫਿਰ ਸਮਾਂ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਤੇ ਉਹ ਕੁੱਤੇ ਦੀ ਜੂਨ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਕੁੱਤੇ ਦੀ ਜੂਨ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਕੇ ਮਲ ਵਿੱਚ ਕੀੜੇ ਵਜੋਂ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
14.105.16
विष्ठाकूपेषु पापिष्ठो दुर्गन्धेषु सहस्रशः ।
तत्रतत्रोपजायेत नोत्तारं तत्रथ विन्दति ॥ १४.१०५.१६ ॥
ਮਹਾਪਾਪੀ ਮਲ ਦੇ ਟੋਇਆਂ ਵਿੱਚ, ਬਦਬੂ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਾਰ ਥਾਂ-ਥਾਂ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਉੱਥੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।
14.105.17
ब्राह्मणश्चैव यस्तेषां गृहे कुर्यात्प्रतिग्रहम् ।
ततः प्रभृति तस्यापि पितरः स्युरमेध्यपाः ॥ १४.१०५.१७ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਉਸਦੇ ਪਿਤਰ ਵੀ ਅਪਵਿੱਤਰ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
14.105.18
न तेन सार्धं सम्भाषेन्न चाप्येकासनं व्रजेत् ।
स नित्यं वर्जनीयो हि दूरात्तु ब्राह्मणाधमः ॥ १४.१०५.१८ ॥
ਉਸ ਨਾਲ ਗੱਲ ਨਾ ਕਰੇ, ਨਾ ਹੀ ਇੱਕ ਆਸਣ ਤੇ ਬੈਠੇ; ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਅਧਮ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਸਦਾ ਦੂਰੋਂ ਹੀ ਤਿਆਗਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
14.105.19
यस्तेन सह सम्भाषेदेकशय्यां व्रजेत् वा ।
प्राजापत्यं चरेत्कृच्छ्रं स च तेन विसुद्ध्यति ॥ १४.१०५.१९ ॥
ਜੋ ਉਸ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰੇ ਜਾਂ ਇੱਕੋ ਬਿਸਤਰੇ ਉੱਤੇ ਜਾਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਜਾਪਤਿਆ ਕ੍ਰਿੱਛ੍ਰ ਵਰਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਸ਼ੁੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
14.105.20
कपिलोपजीविनः शूद्राद्यः करोति प्रतिग्रहम् ।
प्रायश्चित्तं भवेत्तस्य विप्रस्यैतन्न संशयः ॥ १४.१०५.२० ॥
ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਉੱਤੇ ਜੀਵਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸ਼ੂਦਰ ਤੋਂ ਦਾਨ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਪ੍ਰਾਸ਼ਚਿਤ ਇਹੀ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
14.105.21
ब्रह्मकूर्चं प्रकुर्वीति चान्द्रायणमथापि वा ।
मुच्यते किल्बिषात्तस्मादेतेन ब्राह्मणो हि सः ॥ १४.१०५.२१ ॥
ਬ੍ਰਹਮਕੂਰਚ ਜਾਂ ਚਾਂਦ੍ਰਾਇਣ ਵਰਤ ਕਰੇ; ਇਸ ਨਾਲ ਉਹ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਇਸੇ ਨਾਲ ਉਹ ਸੱਚਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬਣਦਾ ਹੈ।
14.105.22
कपिला ह्यग्निहोत्रार्थे विप्रार्थे वा स्वयंभुवा ।
सर्वं तेजः समुद्धृत्य निर्मिता ब्रह्मणा पुरा ॥ १४.१०५.२२ ॥
ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਨੂੰ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸਵੈਅੰਭੂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਅਗਨੀਹੋਤਰ ਲਈ ਜਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ ਸਾਰਾ ਤੇਜ ਕੱਢ ਕੇ ਰਚਿਆ ਸੀ।
14.105.23
पवित्रं च पवित्राणां मङ्गलानां च मङ्गलम् ।
पुण्यानां परमं पुण्यं कपिला पाण्डुनन्दन ॥ १४.१०५.२३ ॥
ਹੇ ਪਾਂਡੂਨੰਦਨ! ਕਪਿਲਾ ਪਵਿੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ, ਮੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮੰਗਲ, ਪੁੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰਮ ਪੁੰਨ ਹੈ।
14.105.24
तपसा तप एवाग्र्यं व्रातनामुत्तमं व्रतम् ।
दानानां परमं दानं निदानं ह्येतदक्षयम् ॥ १४.१०५.२४ ॥
ਤਪਾਂ ਵਿੱਚ ਤਪ ਹੀ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ; ਵਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵ੍ਰਾਤ ਨਾਮਕ ਵਰਤ ਉੱਤਮ ਹੈ; ਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰਮ ਦਾਨ ਹੀ ਮੂਲ ਹੈ; ਇਹ ਅਕਸ਼ਯ ਹੈ।
14.105.25
पृथिव्यां यानि तीर्थानि पुण्यान्यायतनानि च ।
पवित्राणि च रम्याणि सर्वलोकेषु पाण्डव ॥ १४.१०५.२५ ॥
ਹੇ ਪਾਂਡਵ! ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜੋ ਤੀਰਥ, ਪੁੰਨ ਅਸਥਾਨ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਰਮਣੀਕ ਥਾਂਵਾਂ ਹਨ—
14.105.26
एभ्यस्तेजः समुद्धृत्य ब्रह्मणा लोककर्तृणा ।
लोकनिस्तरणायैव निर्मिताः कपिलाः स्वयम् ॥ १४.१०५.२६ ॥
ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤੇਜ ਕੱਢ ਕੇ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਲਾਉਣ ਲਈ ਆਪ ਕਪਿਲਾ ਗਾਵਾਂ ਰਚੀਆਂ।
14.105.27
सर्वतेजोमयी ह्येषां कपिला पाण्डुनन्दन ।
सदाऽमृतमयी मेध्या शुचिः पावनमुत्तमम् ॥ १४.१०५.२७ ॥
ਹੇ ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ! ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਪਿਲਾ ਸਦਾ ਸਰਬ-ਤੇਜਮਈ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਮਈ, ਯੱਗ-ਯੋਗ, ਸ਼ੁੱਧ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਪਾਵਨ ਹੈ।
14.105.28
क्षीरेण कपिलायास्तु दध्ना वा सघृतेन वा ।
होतव्यान्यग्निहोत्राणि सायं प्रातर्द्विजातिभिः ॥ १४.१०५.२८ ॥
ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਦੇ ਦੁੱਧ, ਦਹੀਂ ਜਾਂ ਘਿਓ ਨਾਲ, ਦ੍ਵਿਜਾਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮ ਅਤੇ ਸਵੇਰ ਅਗਨੀਹੋਤਰ ਦੀਆਂ ਆਹੂਤੀਆਂ ਦੇਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
14.105.29
कपिलाया घृतेनापि दध्ना क्षीरेण वा पुनः ।
जुह्वते योऽग्निहोत्राणि ब्राह्मणा विधिवत्प्रभो ॥ १४.१०५.२९ ॥
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਦੇ ਘਿਓ, ਦਹੀਂ ਜਾਂ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਵਿਧੀਵਤ ਅਗਨੀਹੋਤਰ ਦੀਆਂ ਆਹੂਤੀਆਂ ਦਿੰਦੇ ਹਨ—
14.105.30
पूजयन्त्यतिथींश्चैव परां भक्तिमुपागताः ।
शूद्रान्नाद्विरता नित्यं डंभानृतविवर्जिताः ॥ १४.१०५.३० ॥
ਪਰਮ ਭਗਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਜੋ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਸ਼ੂਦਰ ਦੇ ਅੰਨ ਤੋਂ ਸਦਾ ਬਚਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਪਾਖੰਡ ਤੇ ਝੂਠ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ—
14.105.31
ते यान्त्यादित्यसङ्काशैर्विमानैर्द्विजसत्तमाः ।
सूर्यमण्डलमध्येन ब्रह्मलोकमनुत्तमम् ॥ १४.१०५.३१ ॥
ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਵਿਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਦ੍ਵਿਜੋਤਮ ਸੂਰਜ-ਮੰਡਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰੋਂ ਹੋ ਕੇ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
14.105.32
ब्रह्मणो भवने दिव्ये कामगाः कामरूपिणः ।
ब्रह्मणा पूज्यमानास्तु मोदन्ते कल्पमक्षयम् ॥ १४.१०५.३२ ॥
ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਦਿਵਯ ਭਵਨ ਵਿੱਚ, ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਇੱਛਿਤ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੱਲੋਂ ਸਤਕਾਰੇ ਜਾ ਕੇ ਅਖੰਡ ਕਲਪ ਤੱਕ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੇ ਹਨ।
14.105.33
एवं हि कपिला राजन्पुण्या मन्त्रामृतारणिः ।
आदावेवाग्निमध्ये तु मैत्रेयी ब्रह्मनिर्मिता ॥ १४.१०५.३३ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਪਿਲਾ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ; ਮੰਤ੍ਰਾਮ੍ਰਿਤ ਦੀ ਅਰਣੀ। ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਹੀ ਅਗਨੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਰਚੀ ਹੋਈ ਮੈਤ੍ਰੇਯੀ ਇਹੀ ਹੈ।
14.105.34
शृङ्गाग्रे कपिलायास्तु सर्वतीर्थानि पाण्डव ।
ब्रह्मणो हि नियोगेन निवसन्ति दिनेदिने ॥ १४.१०५.३४ ॥
ਹੇ ਪਾਂਡਵ, ਕਪਿਲਾ ਦੇ ਸਿੰਗ ਦੇ ਸਿਰੇ ਉੱਤੇ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
14.105.35
प्रातरुत्थाय यो मर्त्यः कपिलाशृङ्गमस्तकात् ।
यश्च्युतामंबुधारां वै शिरसा प्रयतः शुचिः ॥ १४.१०५.३५ ॥
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਵੇਰੇ ਉੱਠ ਕੇ ਕਪਿਲਾ ਦੇ ਸਿੰਗ ਦੇ ਸਿਰੇ ਤੋਂ ਡਿੱਗਦੀ ਜਲਧਾਰਾ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਸੰਜਮੀ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਕੇ —
14.105.36
स तेन पुण्यतीर्थेन सहसा हतकिल्विषः ।
जन्मत्रयकृतं पापं प्रदहत्यग्निवतृणम् ॥ १४.१०५.३६ ॥
ਉਹ ਉਸ ਪੁੰਨ ਤੀਰਥ ਨਾਲ ਤੁਰੰਤ ਪਾਪ-ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਘਾਹ ਨੂੰ ਸਾੜਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਉਹ ਤਿੰਨ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਕੀਤੇ ਪਾਪ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
14.105.37
मूत्रेण कपिलायास्तु यश्च प्राणानुपस्पृशेत् ।
स्नानेन तेन पुण्येन नष्टपापः स मानवः।
त्रिंशद्वर्षकृतात्पापान्मुच्यते नात्र संशयः ॥ १४.१०५.३७ ॥
ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਦੇ ਮੂਤਰ ਨਾਲ ਜੋ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਨੂੰ ਛੂੰਹਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਪੁੰਨ ਇਸ਼ਨਾਨ ਨਾਲ ਉਹ ਪਾਪਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੀਹ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਉਹ ਮੁਕਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
14.105.38
प्रातरुत्थाय यो भक्तया प्रयच्छेत्तृणमुष्टिकम् ।
तस्य नश्यति तत्पापं त्रिंशद्रात्रकृतं नृप ॥ १४.१०५.३८ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜੋ ਸਵੇਰੇ ਉੱਠ ਕੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਘਾਹ ਦੀ ਇੱਕ ਮੁੱਠੀ ਭੇਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਤੀਹ ਰਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
14.105.39
प्रातरूत्थाय यद्भक्त्या कुर्याद्यस्मात्प्रदक्षिणम् ।
प्रदक्षिणीकृता तेन पृथिवी नात्र संशयः ॥ १४.१०५.३९ ॥
ਜੋ ਸਵੇਰੇ ਉੱਠ ਕੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪਰਿਕਰਮਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਦੀ ਪਰਿਕਰਮਾ ਕਰ ਲਈ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
14.105.40
प्रदक्षिणेन चैकेन श्रद्धायुक्तेन पाण्डव ।
दशरात्रकृतं पापं तस्य तन्नश्यति ध्रुवम् ॥ १४.१०५.४० ॥
ਹੇ ਪਾਂਡਵ, ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ ਇੱਕੋ ਪਰਿਕਰਮਾ ਨਾਲ ਹੀ ਉਸ ਦਾ ਦਸ ਰਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਪਾਪ ਜ਼ਰੂਰ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
14.105.41
कपिलापञ्चगव्येन यः स्नायात्तु शुचिर्नरः ।
स गङ्गाद्येषु तीर्थेषु स्नातो भवति पाण्डव ॥ १४.१०५.४१ ॥
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਦੇ ਪੰਚਗਵ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਕੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹੇ ਪਾਂਡਵ, ਗੰਗਾ ਆਦਿ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
14.105.42
तेन स्नानेन तस्यापि श्रद्दायुक्तस्य पार्थिव ।
दशरात्रकृतं पापं तत्क्षणादेव नश्यति ॥ १४.१०५.४२ ॥
ਹੇ ਪਾਰਥਿਵ, ਉਸ ਇਸ਼ਨਾਨ ਨਾਲ ਸ਼ਰਧਾ ਵਾਲੇ ਉਸ ਦਾ ਦਸ ਰਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਪਾਪ ਵੀ ਉਸੇ ਪਲ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
14.105.43
दृष्ट्वा तु कपिलां भक्त्या श्रुत्वा हुङ्कारनिस्वनम् ।
व्यपोहति नरः पापमहोरात्रकृतं नृप ॥ १४.१०५.४३ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਹੁੰਕਾਰ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇੱਕ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
14.105.44
यत्र वा तत्र वा चाङ्गे कपिलां यः स्पृशेच्छुचिः ।
संवत्सरकृतं पापं विनाशयति पाण्डव ॥ १४.१०५.४४ ॥
ਹੇ ਪਾਂਡਵ, ਜੋ ਸ਼ੁੱਧ ਮਨੁੱਖ ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਨੂੰ ਸਰੀਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅੰਗ ਨਾਲ ਛੂੰਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
14.105.45
गोसहस्रं तु यो दद्यादेकां च कपिलां नरः ।
समं तस्य फलं प्राह ब्रह्मा लोकपितामहः ॥ १४.१०५.४५ ॥
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਵਾਂ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਇੱਕ ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਫਲ ਬਰਾਬਰ ਹੈ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੋਕਪਿਤਾਮਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ।
14.105.46
यस्त्वेवं कपिलां हन्यान्नरः कश्चित्प्रमादतः ।
गोसहस्रं हतं तेन भवेन्नात्र विचारणा ॥ १४.१०५.४६ ॥
ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਨਾਲ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਵਾਂ ਮਾਰੀਆਂ ਹਨ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
14.105.47
यश्चैकां कपिलां दद्याच्छ्रोत्रियायाहिताग्नये ।
गवां शतसहस्रं तु दत्तं भवति पाण्डव ॥ १४.१०५.४७ ॥
ਹੇ ਪਾਂਡਵ, ਜੋ ਸ਼੍ਰੋਤਰੀ ਅਤੇ ਆਹਿਤਾਗਨੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਇੱਕ ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੇ ਮਾਨੋ ਲੱਖ ਗਾਵਾਂ ਦਾਨ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ।
14.105.48
दश वै कपिलाः प्रोक्ताः स्वयमेव स्वयंभुवा ।
यो दद्याच्छ्रोत्रियेभ्यो वै स्वर्गं गच्छति तच्छृणु ॥ १४.१०५.४८ ॥
ਸਵੈਭੂ ਨੇ ਆਪ ਦਸ ਕਪਿਲਾ ਗਾਵਾਂ ਦੱਸੀਆਂ ਹਨ; ਜੋ ਸ਼੍ਰੋਤਰੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਸੁਣ।
14.105.49
प्रथमा स्वर्णकपिला द्वितीया गौरपिङ्गला ।
तृतीया रक्तपिङ्गाक्षी चतुर्थीं गलपिङ्गला ॥ १४.१०५.४९ ॥
ਪਹਿਲੀ ਸਵਰਣ-ਕਪਿਲਾ, ਦੂਜੀ ਗੌਰ-ਪਿੰਗਲਾ, ਤੀਜੀ ਰਕਤ-ਪਿੰਗਾਕਸ਼ੀ, ਚੌਥੀ ਗਲ-ਪਿੰਗਲਾ।
14.105.50
पञ्चमी बभ्रुवर्णाभा षष्ठी च श्वेतपिङ्गला ।
सप्तमी रङ्गपिङ्गाक्षी त्वष्टमी खुरपिङ्गला ॥ १४.१०५.५० ॥
ਪੰਜਵੀਂ ਬਭਰੂ-ਵਰਣਾਭਾ, ਛੇਵੀਂ ਸ਼ਵੇਤ-ਪਿੰਗਲਾ, ਸੱਤਵੀਂ ਰੰਗ-ਪਿੰਗਾਕਸ਼ੀ ਅਤੇ ਅੱਠਵੀਂ ਖੁਰ-ਪਿੰਗਲਾ।
14.105.51
नवमी पाटला ज्ञेया दशमी पुच्छपिङ्गला ।
दशैताः कपिलाः प्रोक्तास्तारयन्ति नरान्सदा ॥ १४.१०५.५१ ॥
ਨੌਵੀਂ ਪਾਟਲਾ ਜਾਣਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਦਸਵੀਂ ਪੁੱਛ-ਪਿੰਗਲਾ। ਇਹ ਦਸ ਕਪਿਲਾਂ ਆਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ; ਇਹ ਸਦਾ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਤਾਰਦੀਆਂ ਹਨ।
14.105.52
मङ्गल्याश्च पवित्राश्च सर्वपापप्रणाशनाः ।
एवमेव ह्यनड्वाहो दश प्रोक्ता नरेश्वर ॥ १४.१०५.५२ ॥
ਇਹ ਮੰਗਲਕਾਰੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ। ਹੇ ਨਰੇਸ਼ਵਰ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਸ ਬਲਦ ਵੀ ਆਖੇ ਗਏ ਹਨ।
14.105.53
ब्राह्मणो वाहयेत्तांस्तु नान्यो वर्णः कथंचन ।
न वाहयेच्च कपिलां क्षेत्रे वाऽध्वनि वा द्विजः ॥ १४.१०५.५३ ॥
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੀ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹੱਕੇ, ਕੋਈ ਹੋਰ ਵਰਣ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ। ਅਤੇ ਦਵਿਜ ਕਪਿਲਾ ਨੂੰ ਖੇਤ ਜਾਂ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਨਾ ਹੱਕੇ।
14.105.54
वाहयेद्धुङ्कृतेनैव शाखया वा सपत्रया ।
न दण्डेन न वा यष्ट्या न पाशेन न वा पुनः ॥ १४.१०५.५४ ॥
ਹੁੰਕਾਰ ਨਾਲ ਜਾਂ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੀ ਟਹਿਣੀ ਨਾਲ ਹੱਕੇ; ਦੰਡ ਨਾਲ, ਸੋਟੀ ਨਾਲ ਜਾਂ ਫੰਦੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ।
14.105.55
न क्षुत्तृष्णाश्रमश्रान्तान्वाहयेद्विकलेन्द्रियान् ।
अतृप्तेषु न भुञ्जीयात्पिबेत्पीतेषु चोदकम् ॥ १४.१०५.५५ ॥
ਭੁੱਖ, ਪਿਆਸ ਅਤੇ ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ ਥੱਕੇ, ਇੰਦਰੀਆਂ ਤੋਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਹਾਕਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਜਦ ਤੱਕ ਉਹ ਤ੍ਰਿਪਤ ਨਾ ਹੋਣ, ਆਪ ਨਹੀਂ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਉਹ ਪੀ ਲੈਣ ਮਗਰੋਂ ਹੀ ਆਪ ਪਾਣੀ ਪੀਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
14.105.56
शुश्रूषोर्मातरश्चैताः पितरस्ते प्रकीर्तिताः ।
अह्नां पूर्वत्र भागे च धुर्याणां वाहनं स्मृतम् ॥ १४.१०५.५६ ॥
ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲਈ ਇਹ ਗਾਂਵਾਂ ਮਾਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਓਹ ਬਲਦ ਪਿਤਾ ਕਹੇ ਗਏ ਹਨ। ਦਿਨ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਜੂਲਾ ਖਿੱਚਣ ਵਾਲੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਹਾਕਣਾ ਵਿਹਿਤ ਹੈ।
14.105.57
विश्रामेन्मध्यमे भागे भागे चान्ते यथासुखम् ।
यत्र च त्वरया कृत्यं संशयो यत्र वाऽध्वनि। ॥ १४.१०५.५७ ॥
ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਸੁੱਖ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਰਾਮ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਛੇਤੀ ਕੰਮ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਕਾ ਜਾਂ ਖ਼ਤਰਾ ਹੋਵੇ, ਉੱਥੇ (ਆਰਾਮ ਦੇਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ)।
14.105.58
वाहयेत्तत्र धुर्यांस्तु न स पापेन लिप्यते ।
भ्रूणहत्यासमं पापं तस्य स्यात्पाण्डुनन्दन। ॥ १४.१०५.५८ ॥
ਉੱਥੇ (ਜਿੱਥੇ ਲੋੜ ਹੋਵੇ) ਜੂਲਾ ਖਿੱਚਣ ਵਾਲੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਹਾਕਣ ਵਾਲਾ ਪਾਪ ਨਾਲ ਲਿਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਹੇ ਪਾਂਡੁਨੰਦਨ, (ਨਹੀਂ ਤਾਂ) ਉਸਨੂੰ ਭਰੂਣਹੱਤਿਆ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਪਾਪ ਲੱਗੇਗਾ।
14.105.59
अन्यथा वाहयन्राजन्निरयं याति रौरवम् ।
रुधिरं पातयेत्तेषां यस्तु मोहान्नराधिप। ॥ १४.१०५.५९ ॥
ਨਹੀਂ ਤਾਂ (ਗ਼ਲਤ ਢੰਗ ਨਾਲ) ਹਾਕਣ ਵਾਲਾ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਰੌਰਵ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮੋਹ ਕਾਰਨ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਲਹੂ ਵਹਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ (ਉਹ ਵੀ ਉਸੇ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ)।
14.105.60
तेन पापेन पापात्मा नरकं यात्यसंशयम् ।
नरकेषु च सर्वेषु समाः स्थित्वा शतंशतम्। ॥ १४.१०५.६० ॥
ਉਸ ਪਾਪ ਨਾਲ ਪਾਪੀ ਆਤਮਾ ਬਿਨਾਂ ਸ਼ੱਕ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਸਾਰੇ ਨਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜੇ-ਸੈਂਕੜੇ ਵਰ੍ਹੇ ਰਹਿ ਕੇ (ਦੁੱਖ ਭੋਗਦਾ ਹੈ)।
14.105.61
इह मानुष्यके लोके बलीवर्दो भविष्यति ।
तस्मात्तु मुक्तिमन्विच्छन्दद्यात्तु कपिलां नरः ॥ १४.१०५.६१ ॥
ਇਸ ਮਨੁੱਖੀ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਉਹ ਬਲਦ ਬਣੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰੇ।
14.105.62
कपिलां वाहयेद्यस्तु वृषलो लोभमोहितः ।
तेन देवास्त्रयस्त्रिंशत्पितरश्चापि वाहिताः ॥ १४.१०५.६२ ॥
ਲਾਲਚ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਨੀਚ ਮਨੁੱਖ ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਤੋਂ ਭਾਰ ਢੁਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਰਾਹੀਂ ਤੇਤੀ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਪਿਤਰ ਵੀ ਭਾਰ ਢੋਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
14.105.63
स देवैः पितृभिर्नित्यं वध्यमानस्तु दुर्मतिः ।
नरकान्नरकं घोरं गच्छेदाप्रलयं नृप ॥ १४.१०५.६३ ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਦਾ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਉਹ ਦੁਰਮਤੀ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਪ੍ਰਲਯ ਤੱਕ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਨਰਕ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਵੇਗਾ।
14.105.64
ब्रह्मा रुद्रस्तथाऽग्निश्च कपिलानां गतिं गताः ।
तस्मात्ते न निहन्तव्याः पूज्याश्चैव न संशयः।
निःश्वसन्ति यदा श्रान्तास्तदा हन्युस्च तत्कुलं ॥ १४.१०५.६४ ॥
ਬ੍ਰਹਮਾ, ਰੁਦਰ ਅਤੇ ਅਗਨੀ ਵੀ ਕਪਿਲਾ ਗਾਵਾਂ ਦੀ ਗਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ; ਉਹ ਪੂਜਣਯੋਗ ਹਨ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਥੱਕ ਕੇ ਸਾਹ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਦ ਉਹ ਉਸ ਕੁਲ ਨੂੰ ਨਾਸ਼ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
14.105.65
यावन्ति तेषां रोमाणि तावद्वर्षशतं नृप ।
नरकेषूपपच्यन्ते तत्र तद्वाहका नराः ॥ १४.१०५.६५ ॥
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਜਿੰਨੇ ਵਾਲ ਹਨ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਤਨੇ ਸੌ ਸਾਲ ਉਹ ਨਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪਕਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਉੱਥੇ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਭਾਰ ਢੁਆਉਣ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਵੀ ਪਕਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
14.105.66
कपिला सर्वयज्ञेषु दक्षिणार्थं विधीयते ।
तस्मात्तद्दक्षिणा देया यज्ञेष्वेव द्विजातिभिः ॥ १४.१०५.६६ ॥
ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਸਾਰੇ ਯੱਗਾਂ ਵਿੱਚ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਲਈ ਵਿਧਾਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਦੁਿਜਾਤੀਆਂ ਨੂੰ ਯੱਗਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹੀ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
14.105.67
होमार्तं चाग्निहोत्रस्य यां प्रयच्छेत्प्रयत्नतः ।
श्रोत्रियाय दरिद्राय श्रान्तायामिततेजसे।
तेन दानेन पूतात्मा मम लोके महीयते ॥ १४.१०५.६७ ॥
ਅਗਨੀਹੋਤਰ ਲਈ ਦੁਖੀ, ਵੇਦਗਿਆਤਾ, ਗਰੀਬ, ਥੱਕੇ ਹੋਏ, ਅਮਿਤ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਜੋ ਯਤਨ ਨਾਲ (ਗਾਂ) ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾਨ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਆਤਮਾ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
14.105.68
यावन्ति चैव रोमाणि कपिलाङ्गे युधिष्ठिर ।
तावद्वर्षसहस्राणि स्वर्गलोके महीयते ॥ १४.१०५.६८ ॥
ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ, ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਜਿੰਨੇ ਰੋਮ ਹਨ, ਉਤਨੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਉਹ ਸਵਰਗ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
14.105.69
सुवर्णखुरशृङ्गीं च कपिलां यः प्रयच्छति ।
विषुवे चायने चापि सोऽश्वमेधफलं लभेत्।
तेनाश्वमेधतुल्येन मम लोकं स गच्छति ॥ १४.१०५.६९ ॥
ਸੋਨੇ ਦੇ ਖੁਰਾਂ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲੀ ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਜੋ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਵਿਸ਼ੁਵ ਅਤੇ ਅਯਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵੀ, ਉਹ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਉਸ ਦਾਨ ਨਾਲ ਉਹ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
14.105.70
स्वर्णशृङ्गीं रूप्यखुरां सवत्सां कांस्यदोहिनीम् ।
वस्त्रैरलङ्कृतां पुष्टां गन्धैर्माल्यैश्च शोभिताम् ॥ १४.१०५.७० ॥
ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਿੰਗਾਂ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਖੁਰਾਂ ਵਾਲੀ, ਵੱਛੇ ਸਮੇਤ, ਕਾਂਸੀ ਦੇ ਦੋਹਣ ਪਾਤਰ ਵਾਲੀ, ਕੱਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਈ, ਪੁਸ਼ਟ, ਸੁਗੰਧੀਆਂ ਅਤੇ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ (ਗਾਂ)।
14.105.71
पवित्रं हि पवित्राणां सुरव्णमिति मे मतिः ।
तस्मात्सुवर्णाभरणा दातव्या साऽग्निहोत्रिणे ॥ १४.१०५.७१ ॥
ਪਵਿੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸੋਨਾ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਇਹ ਮੇਰਾ ਮਤ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਈ ਉਹ (ਗਾਂ) ਅਗਨੀਹੋਤਰੀ ਨੂੰ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
14.105.72
एवं दत्त्वा तु राजेन्द्र सप्तपूर्वान्परानपि ।
तारयिष्यति राजेन्द्र नात्र कार्या विचारणा ॥ १४.१०५.७२ ॥
ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ (ਗਾਂ) ਦੇ ਕੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸੱਤ ਪੂਰਵਜਾਂ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਦਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਤਾਰ ਦੇਵੇਗਾ; ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਿਚਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
14.105.73
अग्निष्टोमसहस्रस्य वाजपेयं च तत्समम् ।
वाजपेयसहस्रस्य अश्वमेधं च तत्समम्।
अश्वमेधसहस्रस्य राजसूयं च तत्समम् ॥ १४.१०५.७३ ॥
ਅਗਨਿਸ਼ਟੋਮ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਯੱਗਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਵਾਜਪੇਯ ਹੈ; ਵਾਜਪੇਯ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਯੱਗਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਹੈ; ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਯੱਗਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਰਾਜਸੂਯ ਹੈ।
14.105.74
कपिलानां सहस्रेण विदिदत्तेन पाण्डव ।
राजसूयफलं प्राप्य मम लोके महीयते।
न तस्य पुनरावृत्तिर्विद्यते कुरुपुङ्गव ॥ १४.१०५.७४ ॥
ਹੇ ਪਾਂਡਵ, ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਜ਼ਾਰ ਕਪਿਲਾ ਗਾਵਾਂ ਨਾਲ ਰਾਜਸੂਯ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਉਹ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਕੁਰੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰੇਸ਼ਠ, ਉਸਦਾ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
14.105.75
प्रयच्छते यः कपिलां सवत्सां कांस्यदोहिनीम् ।
सुवर्णकुरशृङ्गाङ्गीं सर्वालङ्कारशोभिताम् ॥ १४.१०५.७५ ॥
ਜੋ ਵੱਛੇ ਸਮੇਤ, ਕਾਂਸੀ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਦੁੱਧ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਸਿੰਗ ਤੇ ਖੁਰ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਮੜ੍ਹੇ ਹੋਏ, ਸਾਰੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
14.105.76
दत्ता हि गौस्तारयते मनुष्यम् ॥ १४.१०५.७६ ॥
ਦਾਨ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਗਾਂ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਤਾਰਦੀ ਹੈ।
14.105.77
पुत्रांश्च पौत्रांश्च कुलं च सर्व-
मासप्तमं तारयते यथावत्।
यावन्मनुष्यान्पृथिवी बिभर्ति ।
तावत्प्रदातारमृतं परत्र ॥ १४.१०५.७७ ॥
ਉਹ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਪੋਤਰਿਆਂ ਅਤੇ ਸੱਤਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਤੱਕ ਸਾਰੇ ਕੁਲ ਨੂੰ ਯਥਾਵਤ ਤਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਧਰਤੀ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਧਾਰਦੀ ਹੈ, ਓਨਾ ਚਿਰ ਦਾਤਾ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸੱਚਮੁੱਚ (ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ)।
14.105.78
यथौषधं मन्त्रकृतं नरस्य ।
प्रयुक्तमात्रं विनिहन्ति रोगान्।
तथैव दत्ता कपिला सुपात्रे ।
पापं नरस्याशु निहन्ति सर्वम्
तथैव दृष्ट्वा कपिलाप्रदाना-
न्नस्यन्ति पापानि नरस्य शीघ्रम् ॥ १४.१०५.७८ ॥
ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਦਵਾਈ ਵਰਤਦਿਆਂ ਹੀ ਜਿਵੇਂ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਰੋਗ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਸੁਪਾਤਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਛੇਤੀ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਪਿਲਾ ਦਾਨ ਵੇਖਣ ਨਾਲ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਪਾਪ ਛੇਤੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
14.105.79
यथैव दृष्ट्वा भुजगाः सुपर्णं ।
नश्यन्ति दूराद्विवशा भयार्ताः। ॥ १४.१०५.७९ ॥
ਗਰੁੜ ਨੂੰ ਵੇਖਦਿਆਂ ਹੀ ਸੱਪ ਦੂਰੋਂ ਹੀ ਡਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਤੇ ਬੇਵੱਸ ਹੋ ਕੇ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
14.105.80
यथा त्वचं वै भुजगो विहाय ।
पुनर्नवं रूपमुपैति पुण्यम्।
तथैव मुक्तः पुरुषः स्वपापै-
र्विरज्यते वै कपिलाप्रदानात् ॥ १४.१०५.८० ॥
ਜਿਵੇਂ ਸੱਪ ਆਪਣੀ ਕੁੰਜ ਉਤਾਰ ਕੇ ਫਿਰ ਨਵਾਂ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਰੂਪ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਕਪਿਲਾ ਦਾਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਨਿਰਮਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
14.105.81
यथाऽन्धकारं भवने विलग्नं ।
दीप्तो हि निर्यातयति प्रदीपः।
तथा नरः पापमपि प्रलीनं ।
निष्क्रामयेद्वै कपिलाप्रदानात् ॥ १४.१०५.८१ ॥
ਜਿਵੇਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਚਿੰਬੜੇ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਬਲਦਾ ਦੀਵਾ ਕੱਢ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਮਨੁੱਖ ਕਪਿਲਾ ਦਾਨ ਨਾਲ ਅੰਦਰ ਲੁਕੇ ਪਾਪ ਨੂੰ ਵੀ ਕੱਢ ਦੇਵੇ।
14.105.82
यावन्ति रोमाणि भवन्ति तस्या ।
वत्सान्वितायाश्च शरीरजानि।
तावत्प्रदाता युगवर्षकोटिं ।
स ब्रह्मलोके रमते मनुष्यः ॥ १४.१०५.८२ ॥
ਵੱਛੜੇ ਸਮੇਤ ਉਸ ਗਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਜਿੰਨੇ ਰੋਮ ਹਨ, ਉਤਨੇ ਕਰੋੜ ਜੁਗ-ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੱਕ ਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ।
14.105.83
यस्याहिताग्नेरतिथिप्रियस्य ।
शूद्रान्नदूरस्य जितेन्द्रियस्य।
सत्यव्रतस्याध्ययनान्वितस्य ।
दत्ता हि गौस्तारयते परत्र ॥ १४.१०५.८३ ॥
ਜੋ ਅਗਨੀਹੋਤਰੀ, ਅਤਿਥੀ-ਪ੍ਰੇਮੀ, ਸ਼ੂਦਰ ਦੇ ਅੰਨ ਤੋਂ ਦੂਰ, ਜਿਤੇਂਦਰਿਯ, ਸੱਤਿਆਵ੍ਰਤੀ ਅਤੇ ਵੇਦ-ਅਧਿਐਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਾਂ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਉਸਨੂੰ ਤਾਰਦੀ ਹੈ।