మహాభారతం · అధ్యాయం 14.105
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.105.1
दानपुण्यफलं श्रुत्वा तपःपुण्यफलानि च ।
धर्मपुत्रः प्रहृष्टात्मा केशवं पुनरब्रवीत् ॥ १४.१०५.१ ॥
దానపుణ్య ఫలాన్ని, తపఃపుణ్య ఫలాలను విని, ధర్మపుత్రుడు సంతోషించిన మనసుతో మళ్ళీ కేశవునితో ఇలా అన్నాడు.
14.105.2
या चैषा कपिला देव पूर्वमुत्पादिता विभो ।
होमधेनुः सदा पुण्या चतुर्वक्त्रेण माधव ॥ १४.१०५.२ ॥
దేవా, విభుడా, పూర్వం చతుర్ముఖుడు సృష్టించిన ఈ కపిలా ధేనువు ఎల్లప్పుడూ హోమానికి పవిత్రమైన ధేనువు, మాధవా.
14.105.3
सा कथं ब्राह्मणेभ्यो हि देया कस्मिन्दिनेऽपि वा ।
कीदृशाय च विप्राय दातव्या पुण्यलक्षणा ॥ १४.१०५.३ ॥
పుణ్య లక్షణాలు కలిగిన ఆ ధేనువును బ్రాహ్మణులకు ఎలా దానం చేయాలి? ఏ రోజున, లేదా ఏ రోజైనా ఇవ్వవచ్చా? ఎలాంటి బ్రాహ్మణునికి దానం చేయాలి?
14.105.4
कथिता कपिला प्रोक्ता स्वयमेव स्वयंभुवा ।
कैर्वा देयाश्च ता देव श्रोतुमिच्छामि तत्वतः ॥ १४.१०५.४ ॥
కపిల ధేనువును స్వయంభువే స్వయంగా వివరించాడు. దేవా, ఆ ధేనువులను ఎవరు దానం చేయాలి? దీనిని తత్త్వతః వినాలనుకుంటున్నాను.
14.105.5
एवमुक्तो हृषीकेशो धर्मपुत्रेण संसदि ।
अब्रवीत्कपिलासङ्क्यां तासां माहात्म्यमेव च ॥ १४.१०५.५ ॥
సభలో ధర్మపుత్రుడు ఇలా అడగగా, హృషీకేశుడు కపిల ధేనువుల సంఖ్యను, వాటి మహిమను కూడా చెప్పాడు.
14.105.6
शृणु पाण्डव तत्वेन पवित्रं पावनं परम् ।
यच्छ्रुत्वा पापकर्मा पि नरः पापात्प्रमुच्यते ॥ १४.१०५.६ ॥
పాండవా, తత్త్వతః వినుము. ఇది అత్యంత పవిత్రమైనది, పావనమైనది. దీనిని విన్నవాడు పాపకర్ముడైనప్పటికీ పాపం నుండి విముక్తి పొందుతాడు.
14.105.7
अग्निमद्योद्भवां दिव्यामग्निज्वालासमप्रभाम् ।
अग्निज्वालोज्ज्वलच्छृङ्गीं प्रदीप्ताङ्गारलोचनाम् ॥ १४.१०५.७ ॥
ఆమె అగ్ని నుండి పుట్టినట్లుగా, దివ్యమైనదిగా, అగ్నిజ్వాలకు సమాన ప్రకాశం కలిగినదిగా ఉండెను; ఆమె కొమ్ములు అగ్నిజ్వాలల వలె ప్రకాశించెను, ఆమె కళ్ళు మండుతున్న నిప్పుకణికల వలె ఉండెను.
14.105.8
अग्निपुच्छामग्निखुरामग्निरोमप्रभान्विताम् ।
तामग्नेयीमग्निजिह्वामग्निग्रीवां ज्वलत्प्रभाम् ॥ १४.१०५.८ ॥
ఆమె తోక అగ్నివలె, గిట్టలు అగ్నివలె, రోమాలు అగ్ని ప్రకాశంతో కూడినవి; ఆమె అగ్నిసంబంధిని, నాలుక అగ్నివలె, మెడ అగ్నివలె, ప్రజ్వలించే ప్రకాశం కలది.
14.105.9
भुञ्जते कपिलां ये तु शूद्रा लोभेन मोहिताः ।
पतितांस्तान्विजानीयाच्चण्डालसदृशा हि ते ॥ १४.१०५.९ ॥
లోభంతో మోహితులై కపిల గోవును భుజించే శూద్రులను పతితులుగా తెలుసుకోవాలి; వారు చండాలులతో సమానులు.
14.105.10
न तेषां ब्राह्ममः कश्चिद्गृहे कुर्यात्प्रतिग्रहम् ।
दूराच्च परिहर्तव्या महापातकिनोपि ते ॥ १४.१०५.१० ॥
ఏ బ్రాహ్మణుడూ వారి ఇంట దానం స్వీకరించరాదు; ఆ మహాపాతకులను దూరం నుండే విడిచిపెట్టాలి.
14.105.11
सार्वकालं हि ते सर्वैर्वर्जिताः पितृदैवतैः ।
ते सदा ह्यप्रतिग्राह्या ह्यसंभाष्याश्च पापिनः ॥ १४.१०५.११ ॥
వారు ఎల్లప్పుడూ అందరిచేత, పితృదేవతలచేత, దేవతలచేత విడువబడినవారు; వారి నుండి దానం స్వీకరించరాదు, ఆ పాపులతో మాట్లాడరాదు.
14.105.12
पिबन्ति कपिलां यावत्तावत्तेषां पितामहाः ।
अमेध्यमुपभुञ्जन्ति भूम्यां वै श्वसृगालवत् ॥ १४.१०५.१२ ॥
వారు కపిల గోవు పాలను త్రాగినంత కాలం, వారి పితామహులు నేలపై కుక్కలు, నక్కల వలె అపవిత్ర వస్తువును భుజిస్తూనే ఉంటారు.
14.105.13
कपिलाया दधि क्षीरं घृतं तक्रमथापि वा ।
ये शूद्रा उपभुञ्जन्ति तेषां गतिमिमां शृणु ॥ १४.१०५.१३ ॥
కపిల ఆవు యొక్క పెరుగు, పాలు, నెయ్యి లేదా మజ్జిగ ఏదైనా శూద్రులు తినేవారి గతిని ఇప్పుడు వినుము.
14.105.14
कपिलोपजीवी शूद्रस्तु मृतो गच्छति रौरवम् ।
क्लिश्यते रौरवे घोरे वर्षकोटिशतं वसन् ॥ १४.१०५.१४ ॥
కపిల ఆవుపై జీవించే శూద్రుడు మరణించి రౌరవ నరకానికి వెళ్తాడు; ఆ భయంకర రౌరవంలో నూరు కోట్ల సంవత్సరాలు నివసించి బాధపడతాడు.
14.105.15
ततश्चापि च्युतः कालाच्छ्वानयोनिं स गच्छति ।
श्वयोन्याश्च परिभ्रष्टो विष्ठायां जायते क्रिमिः ॥ १४.१०५.१५ ॥
తరువాత కాలం ముగిసాక అతడు కుక్క జన్మను పొందుతాడు; కుక్క జన్మ నుండి పడిపోయి మలంలో పురుగుగా జన్మిస్తాడు.
14.105.16
विष्ठाकूपेषु पापिष्ठो दुर्गन्धेषु सहस्रशः ।
तत्रतत्रोपजायेत नोत्तारं तत्रथ विन्दति ॥ १४.१०५.१६ ॥
అత్యంత పాపి మలపు గుంతలలో, దుర్గంధ స్థలాలలో వేలాది సార్లు అక్కడక్కడ జన్మిస్తాడు; అక్కడినుండి విముక్తి పొందడు.
14.105.17
ब्राह्मणश्चैव यस्तेषां गृहे कुर्यात्प्रतिग्रहम् ।
ततः प्रभृति तस्यापि पितरः स्युरमेध्यपाः ॥ १४.१०५.१७ ॥
వారి ఇంటిలో ఏ బ్రాహ్మణుడు దానం స్వీకరిస్తాడో, ఆ రోజు నుండి అతని పితృదేవతలు కూడా అపవిత్రాన్ని త్రాగేవారవుతారు.
14.105.18
न तेन सार्धं सम्भाषेन्न चाप्येकासनं व्रजेत् ।
स नित्यं वर्जनीयो हि दूरात्तु ब्राह्मणाधमः ॥ १४.१०५.१८ ॥
అతనితో మాట్లాడకూడదు, ఒకే ఆసనంపై కూర్చోకూడదు; అతడు బ్రాహ్మణులలో అధముడు, ఎల్లప్పుడూ దూరం నుండే విడిచిపెట్టాలి.
14.105.19
यस्तेन सह सम्भाषेदेकशय्यां व्रजेत् वा ।
प्राजापत्यं चरेत्कृच्छ्रं स च तेन विसुद्ध्यति ॥ १४.१०५.१९ ॥
అతనితో మాట్లాడేవాడు లేదా ఒకే పడకపై వెళ్ళేవాడు ప్రాజాపత్య కృచ్ఛ్ర వ్రతం ఆచరించాలి; దాని ద్వారానే అతడు శుద్ధుడవుతాడు.
14.105.20
कपिलोपजीविनः शूद्राद्यः करोति प्रतिग्रहम् ।
प्रायश्चित्तं भवेत्तस्य विप्रस्यैतन्न संशयः ॥ १४.१०५.२० ॥
కపిలగోవుపై జీవించే శూద్రుని నుండి దానం స్వీకరించే బ్రాహ్మణునికి ఇదే ప్రాయశ్చిత్తం; ఇందులో సందేహం లేదు.
14.105.21
ब्रह्मकूर्चं प्रकुर्वीति चान्द्रायणमथापि वा ।
मुच्यते किल्बिषात्तस्मादेतेन ब्राह्मणो हि सः ॥ १४.१०५.२१ ॥
బ్రహ్మకూర్చం లేదా చాంద్రాయణ వ్రతం ఆచరించాలి; దాని వలన అతడు పాపం నుండి విముక్తుడవుతాడు; దీనివలననే అతడు నిజంగా బ్రాహ్మణుడు.
14.105.22
कपिला ह्यग्निहोत्रार्थे विप्रार्थे वा स्वयंभुवा ।
सर्वं तेजः समुद्धृत्य निर्मिता ब्रह्मणा पुरा ॥ १४.१०५.२२ ॥
కపిలగోవును పూర్వకాలంలో స్వయంభువైన బ్రహ్మ అగ్నిహోత్రం కోసం లేదా బ్రాహ్మణుల కోసం, సమస్త తేజస్సును తీసి సృష్టించాడు.
14.105.23
पवित्रं च पवित्राणां मङ्गलानां च मङ्गलम् ।
पुण्यानां परमं पुण्यं कपिला पाण्डुनन्दन ॥ १४.१०५.२३ ॥
ఓ పాండుపుత్రా! కపిలగోవు పవిత్రాలలో పవిత్రమైనది, మంగళాలలో మంగళకరమైనది, పుణ్యాలలో పరమ పుణ్యం.
14.105.24
तपसा तप एवाग्र्यं व्रातनामुत्तमं व्रतम् ।
दानानां परमं दानं निदानं ह्येतदक्षयम् ॥ १४.१०५.२४ ॥
తపస్సులలో తపమే శ్రేష్ఠం; వ్రతాలలో వ్రాత అనే వ్రతం ఉత్తమం; దానాలలో పరమ దానమే మూలం; ఇది అక్షయం.
14.105.25
पृथिव्यां यानि तीर्थानि पुण्यान्यायतनानि च ।
पवित्राणि च रम्याणि सर्वलोकेषु पाण्डव ॥ १४.१०५.२५ ॥
ఓ పాండవా! భూమిపై ఉన్న తీర్థాలు, పుణ్యమైన ఆయతనాలు, సర్వలోకాల్లోని పవిత్రమైన రమ్యమైన స్థలాలు—
14.105.26
एभ्यस्तेजः समुद्धृत्य ब्रह्मणा लोककर्तृणा ।
लोकनिस्तरणायैव निर्मिताः कपिलाः स्वयम् ॥ १४.१०५.२६ ॥
లోకకర్త బ్రహ్మ వీటి నుండి తేజస్సును తీసి, లోకాలను దాటించడానికే స్వయంగా కపిలా గోవులను సృష్టించాడు.
14.105.27
सर्वतेजोमयी ह्येषां कपिला पाण्डुनन्दन ।
सदाऽमृतमयी मेध्या शुचिः पावनमुत्तमम् ॥ १४.१०५.२७ ॥
ఓ పాండునందనా! వీటిలో కపిలా గోవు ఎల్లప్పుడూ సర్వతేజస్సుతో కూడినది; అమృతమయమైనది, యజ్ఞయోగ్యమైనది, పవిత్రమైనది, శ్రేష్ఠమైన పావనమైనది.
14.105.28
क्षीरेण कपिलायास्तु दध्ना वा सघृतेन वा ।
होतव्यान्यग्निहोत्राणि सायं प्रातर्द्विजातिभिः ॥ १४.१०५.२८ ॥
కపిలా గోవు పాలతో గాని, పెరుగుతో గాని, లేదా నేతితో కూడినవాటితో గాని, ద్విజులు సాయంత్రం, ఉదయం అగ్నిహోత్ర ఆహుతులు ఇవ్వాలి.
14.105.29
कपिलाया घृतेनापि दध्ना क्षीरेण वा पुनः ।
जुह्वते योऽग्निहोत्राणि ब्राह्मणा विधिवत्प्रभो ॥ १४.१०५.२९ ॥
ఓ ప్రభూ! కపిలా గోవు నేతితో, పెరుగుతో, లేదా పాలతో, విధిప్రకారం అగ్నిహోత్ర ఆహుతులు ఇచ్చే బ్రాహ్మణులు—
14.105.30
पूजयन्त्यतिथींश्चैव परां भक्तिमुपागताः ।
शूद्रान्नाद्विरता नित्यं डंभानृतविवर्जिताः ॥ १४.१०५.३० ॥
అత్యున్నత భక్తితో అతిథులను పూజించేవారు, శూద్రుని అన్నాన్ని ఎల్లప్పుడూ విడిచేవారు, డంభము అసత్యము లేనివారు—
14.105.31
ते यान्त्यादित्यसङ्काशैर्विमानैर्द्विजसत्तमाः ।
सूर्यमण्डलमध्येन ब्रह्मलोकमनुत्तमम् ॥ १४.१०५.३१ ॥
సూర్యునితో సమానంగా ప్రకాశించే విమానాలలో, ఆ ద్విజోత్తములు సూర్యమండలం మధ్యమార్గంగా అత్యుత్తమమైన బ్రహ్మలోకానికి వెళ్తారు.
14.105.32
ब्रह्मणो भवने दिव्ये कामगाः कामरूपिणः ।
ब्रह्मणा पूज्यमानास्तु मोदन्ते कल्पमक्षयम् ॥ १४.१०५.३२ ॥
బ్రహ్మ దివ్య భవనంలో, కోరినచోటికి వెళ్లగలిగి కోరిన రూపం ధరించగలిగి, బ్రహ్మచేత పూజింపబడుతూ వారు అక్షయమైన కల్పకాలం ఆనందిస్తారు.
14.105.33
एवं हि कपिला राजन्पुण्या मन्त्रामृतारणिः ।
आदावेवाग्निमध्ये तु मैत्रेयी ब्रह्मनिर्मिता ॥ १४.१०५.३३ ॥
రాజా, ఈ విధంగా కపిలా గోవు పవిత్రమైనది; మంత్రామృతాన్ని పుట్టించే అరణి. ఆదియందే అగ్ని మధ్యలో బ్రహ్మచే సృష్టించబడిన మైత్రేయి ఈమె.
14.105.34
शृङ्गाग्रे कपिलायास्तु सर्वतीर्थानि पाण्डव ।
ब्रह्मणो हि नियोगेन निवसन्ति दिनेदिने ॥ १४.१०५.३४ ॥
ఓ పాండవా, కపిలా గోవు కొమ్ము అగ్రభాగంలో సమస్త తీర్థాలు బ్రహ్మ ఆజ్ఞతో ప్రతిరోజూ నివసిస్తాయి.
14.105.35
प्रातरुत्थाय यो मर्त्यः कपिलाशृङ्गमस्तकात् ।
यश्च्युतामंबुधारां वै शिरसा प्रयतः शुचिः ॥ १४.१०५.३५ ॥
ఉదయాన్నే లేచి, కపిలా గోవు కొమ్ము శిఖరం నుండి పడే జలధారను తలపై స్వీకరించే మానవుడు — నియమంతో, శుచిగా —
14.105.36
स तेन पुण्यतीर्थेन सहसा हतकिल्विषः ।
जन्मत्रयकृतं पापं प्रदहत्यग्निवतृणम् ॥ १४.१०५.३६ ॥
అతడు ఆ పుణ్యతీర్థం వల్ల వెంటనే పాపరహితుడవుతాడు; అగ్ని గడ్డిని దహించినట్లు, మూడు జన్మలలో చేసిన పాపాన్ని దహించివేస్తాడు.
14.105.37
मूत्रेण कपिलायास्तु यश्च प्राणानुपस्पृशेत् ।
स्नानेन तेन पुण्येन नष्टपापः स मानवः।
त्रिंशद्वर्षकृतात्पापान्मुच्यते नात्र संशयः ॥ १४.१०५.३७ ॥
కపిలగోవు మూత్రంతో ఎవరు ప్రాణాలను తాకి శుద్ధి చేసుకుంటాడో, ఆ పుణ్య స్నానంతో అతడు పాపరహితుడవుతాడు. ముప్పై సంవత్సరాలలో చేసిన పాపం నుండి విముక్తి పొందుతాడు; ఇందులో సందేహం లేదు.
14.105.38
प्रातरुत्थाय यो भक्तया प्रयच्छेत्तृणमुष्टिकम् ।
तस्य नश्यति तत्पापं त्रिंशद्रात्रकृतं नृप ॥ १४.१०५.३८ ॥
రాజా, ప్రొద్దున లేచి భక్తితో ఒక పిడికెడు గడ్డిని సమర్పించేవాడి ముప్పై రాత్రుల్లో చేసిన పాపం నశిస్తుంది.
14.105.39
प्रातरूत्थाय यद्भक्त्या कुर्याद्यस्मात्प्रदक्षिणम् ।
प्रदक्षिणीकृता तेन पृथिवी नात्र संशयः ॥ १४.१०५.३९ ॥
ప్రొద్దున లేచి భక్తితో ప్రదక్షిణ చేసేవాడు భూమిని ప్రదక్షిణం చేసినవాడవుతాడు; ఇందులో సందేహం లేదు.
14.105.40
प्रदक्षिणेन चैकेन श्रद्धायुक्तेन पाण्डव ।
दशरात्रकृतं पापं तस्य तन्नश्यति ध्रुवम् ॥ १४.१०५.४० ॥
పాండవా, శ్రద్ధతో ఒక్క ప్రదక్షిణతోనే అతని పది రాత్రుల్లో చేసిన పాపం నిశ్చయంగా నశిస్తుంది.
14.105.41
कपिलापञ्चगव्येन यः स्नायात्तु शुचिर्नरः ।
स गङ्गाद्येषु तीर्थेषु स्नातो भवति पाण्डव ॥ १४.१०५.४१ ॥
కపిల గోవు పంచగవ్యంతో శుచిగా స్నానం చేసేవాడు, పాండవా, గంగ మొదలైన తీర్థాలలో స్నానం చేసినవాడవుతాడు.
14.105.42
तेन स्नानेन तस्यापि श्रद्दायुक्तस्य पार्थिव ।
दशरात्रकृतं पापं तत्क्षणादेव नश्यति ॥ १४.१०५.४२ ॥
రాజా, ఆ స్నానంతో శ్రద్ధగల అతని పది రాత్రుల్లో చేసిన పాపం ఆ క్షణంలోనే నశిస్తుంది.
14.105.43
दृष्ट्वा तु कपिलां भक्त्या श्रुत्वा हुङ्कारनिस्वनम् ।
व्यपोहति नरः पापमहोरात्रकृतं नृप ॥ १४.१०५.४३ ॥
రాజా, భక్తితో కపిల ఆవును చూసి దాని హుంకార ధ్వనిని విన్న మనిషి, ఒక పగలు మరియు రాత్రిలో చేసిన పాపాన్ని తొలగించుకుంటాడు.
14.105.44
यत्र वा तत्र वा चाङ्गे कपिलां यः स्पृशेच्छुचिः ।
संवत्सरकृतं पापं विनाशयति पाण्डव ॥ १४.१०५.४४ ॥
పాండవా, పవిత్రుడైన మనిషి కపిల ఆవును శరీరంలోని ఏ అంగంతో తాకినా, అతడు ఒక సంవత్సరంలో చేసిన పాపాన్ని నాశనం చేస్తాడు.
14.105.45
गोसहस्रं तु यो दद्यादेकां च कपिलां नरः ।
समं तस्य फलं प्राह ब्रह्मा लोकपितामहः ॥ १४.१०५.४५ ॥
వెయ్యి ఆవులను దానం చేసే మనిషికి, ఒక కపిల ఆవును దానం చేసే మనిషికి సమాన ఫలం ఉంటుందని లోకపితామహుడైన బ్రహ్మ చెప్పాడు.
14.105.46
यस्त्वेवं कपिलां हन्यान्नरः कश्चित्प्रमादतः ।
गोसहस्रं हतं तेन भवेन्नात्र विचारणा ॥ १४.१०५.४६ ॥
కానీ ఎవడైనా అజాగ్రత్తతో ఇలా కపిల ఆవును చంపితే, అతడు వెయ్యి ఆవులను చంపినట్లే; ఇందులో సందేహం లేదు.
14.105.47
यश्चैकां कपिलां दद्याच्छ्रोत्रियायाहिताग्नये ।
गवां शतसहस्रं तु दत्तं भवति पाण्डव ॥ १४.१०५.४७ ॥
పాండవా, వేదవిద్వాంసుడైన, అగ్నిహోత్రం చేసే బ్రాహ్మణునికి ఒక కపిల ఆవును దానం చేసేవాడు, లక్ష ఆవులను దానం చేసినవాడవుతాడు.
14.105.48
दश वै कपिलाः प्रोक्ताः स्वयमेव स्वयंभुवा ।
यो दद्याच्छ्रोत्रियेभ्यो वै स्वर्गं गच्छति तच्छृणु ॥ १४.१०५.४८ ॥
స్వయంభువు స్వయంగా పది కపిల ఆవులు ఉన్నాయని చెప్పాడు; వేదవిద్వాంసులైన బ్రాహ్మణులకు వాటిని దానం చేసేవాడు స్వర్గానికి వెళ్తాడు—దానిని విను.
14.105.49
प्रथमा स्वर्णकपिला द्वितीया गौरपिङ्गला ।
तृतीया रक्तपिङ्गाक्षी चतुर्थीं गलपिङ्गला ॥ १४.१०५.४९ ॥
మొదటిది స్వర్ణ-కపిల, రెండవది గౌర-పింగళ, మూడవది రక్త-పింగాక్షి, నాల్గవది గల-పింగళ.
14.105.50
पञ्चमी बभ्रुवर्णाभा षष्ठी च श्वेतपिङ्गला ।
सप्तमी रङ्गपिङ्गाक्षी त्वष्टमी खुरपिङ्गला ॥ १४.१०५.५० ॥
ఐదవది బభ్రువర్ణాభ, ఆరవది శ్వేత-పింగళ, ఏడవది రంగ-పింగాక్షి, ఎనిమిదవది ఖుర-పింగళ.
14.105.51
नवमी पाटला ज्ञेया दशमी पुच्छपिङ्गला ।
दशैताः कपिलाः प्रोक्तास्तारयन्ति नरान्सदा ॥ १४.१०५.५१ ॥
తొమ్మిదవది పాటల అని తెలుసుకోవాలి, పదవది పుచ్ఛ-పింగళ. ఈ పది కపిలలు చెప్పబడినవి; అవి ఎల్లప్పుడూ మనుష్యులను తరింపజేస్తాయి.
14.105.52
मङ्गल्याश्च पवित्राश्च सर्वपापप्रणाशनाः ।
एवमेव ह्यनड्वाहो दश प्रोक्ता नरेश्वर ॥ १४.१०५.५२ ॥
ఇవి మంగళకరమైనవి, పవిత్రమైనవి, సమస్త పాపాలను నశింపజేసేవి. ఓ నరేశ్వరా, అదే విధంగా ఎద్దులు కూడా పది చెప్పబడ్డాయి.
14.105.53
ब्राह्मणो वाहयेत्तांस्तु नान्यो वर्णः कथंचन ।
न वाहयेच्च कपिलां क्षेत्रे वाऽध्वनि वा द्विजः ॥ १४.१०५.५३ ॥
బ్రాహ్మణుడే వాటిని తోలాలి; ఇతర వర్ణాలవారు ఏ విధంగానూ తోలకూడదు. ద్విజుడు కపిలను పొలంలో గానీ దారిలో గానీ తోలకూడదు.
14.105.54
वाहयेद्धुङ्कृतेनैव शाखया वा सपत्रया ।
न दण्डेन न वा यष्ट्या न पाशेन न वा पुनः ॥ १४.१०५.५४ ॥
హుంకారంతో గానీ ఆకులతో కూడిన కొమ్మతో గానీ తోలాలి; దండంతో గానీ, కర్రతో గానీ, పాశంతో గానీ తోలకూడదు.
14.105.55
न क्षुत्तृष्णाश्रमश्रान्तान्वाहयेद्विकलेन्द्रियान् ।
अतृप्तेषु न भुञ्जीयात्पिबेत्पीतेषु चोदकम् ॥ १४.१०५.५५ ॥
ఆకలి, దాహం, అలసటతో బడలిన, ఇంద్రియాలు క్షీణించిన జంతువులను తోలకూడదు. అవి తృప్తి చెందకముందు తాను తినకూడదు; అవి తాగిన తర్వాతే తాను నీరు త్రాగాలి.
14.105.56
शुश्रूषोर्मातरश्चैताः पितरस्ते प्रकीर्तिताः ।
अह्नां पूर्वत्र भागे च धुर्याणां वाहनं स्मृतम् ॥ १४.१०५.५६ ॥
సేవ చేసేవారికి ఈ ఆవులు తల్లులుగా, ఆ ఎద్దులు తండ్రులుగా చెప్పబడ్డారు. రోజులో ముందుభాగంలో కాడి లాగే జంతువులను తోలడం విధించబడింది.
14.105.57
विश्रामेन्मध्यमे भागे भागे चान्ते यथासुखम् ।
यत्र च त्वरया कृत्यं संशयो यत्र वाऽध्वनि। ॥ १४.१०५.५७ ॥
మధ్యభాగంలోనూ, చివరలోనూ, సుఖంగా వాటికి విశ్రాంతి ఇవ్వాలి. త్వరగా చేయవలసిన పని ఉన్నప్పుడు, లేదా దారిలో సందేహం ఉన్నప్పుడు — అక్కడ (విశ్రాంతి ఇవ్వనవసరం లేదు).
14.105.58
वाहयेत्तत्र धुर्यांस्तु न स पापेन लिप्यते ।
भ्रूणहत्यासमं पापं तस्य स्यात्पाण्डुनन्दन। ॥ १४.१०५.५८ ॥
అక్కడ (అవసరమైనచోట) కాడి జంతువులను తోలినవాడు పాపంతో అంటబడడు. ఓ పాండునందనా, (లేకపోతే) అతనికి గర్భహత్యతో సమానమైన పాపం కలుగుతుంది.
14.105.59
अन्यथा वाहयन्राजन्निरयं याति रौरवम् ।
रुधिरं पातयेत्तेषां यस्तु मोहान्नराधिप। ॥ १४.१०५.५९ ॥
లేకపోతే (తప్పుగా) తోలేవాడు, ఓ రాజా, రౌరవ నరకంలో పడతాడు. మోహంతో వాటి రక్తం కార్చేవాడు, ఓ నరాధిపా (అతడూ ఆ నరకానికే వెళ్తాడు).
14.105.60
तेन पापेन पापात्मा नरकं यात्यसंशयम् ।
नरकेषु च सर्वेषु समाः स्थित्वा शतंशतम्। ॥ १४.१०५.६० ॥
ఆ పాపంతో పాపాత్ముడు సందేహం లేకుండా నరకానికి వెళ్తాడు; అన్ని నరకాల్లోనూ వందలాది సంవత్సరాలు ఉండి (బాధలు అనుభవిస్తాడు).
14.105.61
इह मानुष्यके लोके बलीवर्दो भविष्यति ।
तस्मात्तु मुक्तिमन्विच्छन्दद्यात्तु कपिलां नरः ॥ १४.१०५.६१ ॥
ఈ మానుష లోకంలో అతడు ఎద్దుగా పుడతాడు. కాబట్టి విముక్తిని కోరే మనిషి కపిలా ఆవును దానం చేయాలి.
14.105.62
कपिलां वाहयेद्यस्तु वृषलो लोभमोहितः ।
तेन देवास्त्रयस्त्रिंशत्पितरश्चापि वाहिताः ॥ १४.१०५.६२ ॥
లోభంతో మోహితుడైన నీచుడు కపిలా ఆవుతో బరువు మోయిస్తే, దాని ద్వారా ముప్పై మూడు దేవతలు, పితృదేవతలు కూడా బరువు మోయించబడినట్లే.
14.105.63
स देवैः पितृभिर्नित्यं वध्यमानस्तु दुर्मतिः ।
नरकान्नरकं घोरं गच्छेदाप्रलयं नृप ॥ १४.१०५.६३ ॥
దేవతలచేత, పితృదేవతలచేత నిత్యం దండించబడుతూ ఆ దుర్బుద్ధి, ఓ రాజా, ప్రళయం వరకు ఒక భయంకర నరకం నుండి మరొక నరకానికి వెళ్తాడు.
14.105.64
ब्रह्मा रुद्रस्तथाऽग्निश्च कपिलानां गतिं गताः ।
तस्मात्ते न निहन्तव्याः पूज्याश्चैव न संशयः।
निःश्वसन्ति यदा श्रान्तास्तदा हन्युस्च तत्कुलं ॥ १४.१०५.६४ ॥
బ్రహ్మ, రుద్రుడు, అగ్ని కూడా కపిలా ఆవుల గతిని పొందినవారే. కాబట్టి వాటిని చంపకూడదు; అవి పూజ్యులే, ఇందులో సందేహం లేదు. అవి అలసి నిట్టూర్చినప్పుడు ఆ వంశాన్ని నాశనం చేయవచ్చు.
14.105.65
यावन्ति तेषां रोमाणि तावद्वर्षशतं नृप ।
नरकेषूपपच्यन्ते तत्र तद्वाहका नराः ॥ १४.१०५.६५ ॥
వాటి శరీరంపై ఎన్ని రోమాలు ఉన్నాయో, ఓ రాజా, అన్ని వందల సంవత్సరాలు అవి నరకాలలో వేయబడతాయి; అక్కడ వాటిపై బరువు మోపిన మనుషులు కూడా వేయబడతారు.
14.105.66
कपिला सर्वयज्ञेषु दक्षिणार्थं विधीयते ।
तस्मात्तद्दक्षिणा देया यज्ञेष्वेव द्विजातिभिः ॥ १४.१०५.६६ ॥
కపిలా ఆవు అన్ని యజ్ఞాలలోనూ దక్షిణ కోసం విధించబడింది. కాబట్టి ద్విజులు యజ్ఞాలలో ఆ దక్షిణనే ఇవ్వాలి.
14.105.67
होमार्तं चाग्निहोत्रस्य यां प्रयच्छेत्प्रयत्नतः ।
श्रोत्रियाय दरिद्राय श्रान्तायामिततेजसे।
तेन दानेन पूतात्मा मम लोके महीयते ॥ १४.१०५.६७ ॥
అగ్నిహోత్రం కోసం బాధపడుతున్న, వేదజ్ఞుడైన, దరిద్రుడైన, అలసిన, అపరిమిత తేజస్సు గల బ్రాహ్మణునికి ఎవరు జాగ్రత్తగా (ఆవును) ఇస్తారో, ఆ దానంతో పవిత్రాత్ముడై అతడు నా లోకంలో గౌరవించబడతాడు.
14.105.68
यावन्ति चैव रोमाणि कपिलाङ्गे युधिष्ठिर ।
तावद्वर्षसहस्राणि स्वर्गलोके महीयते ॥ १४.१०५.६८ ॥
యుధిష్ఠిరా, కపిల ఆవు శరీరంపై ఎన్ని రోమాలు ఉన్నాయో, అన్ని వేల సంవత్సరాలు అతడు స్వర్గలోకంలో గౌరవించబడతాడు.
14.105.69
सुवर्णखुरशृङ्गीं च कपिलां यः प्रयच्छति ।
विषुवे चायने चापि सोऽश्वमेधफलं लभेत्।
तेनाश्वमेधतुल्येन मम लोकं स गच्छति ॥ १४.१०५.६९ ॥
బంగారు గిట్టలు, బంగారు కొమ్ములు గల కపిల ఆవును ఎవరు ఇస్తారో, విషువ (సమ) దినాల్లోనూ అయన (అయనాంత) దినాల్లోనూ కూడా, అతడు అశ్వమేధ ఫలాన్ని పొందుతాడు; అశ్వమేధంతో సమానమైన ఆ దానంతో అతడు నా లోకానికి వెళ్తాడు.
14.105.70
स्वर्णशृङ्गीं रूप्यखुरां सवत्सां कांस्यदोहिनीम् ।
वस्त्रैरलङ्कृतां पुष्टां गन्धैर्माल्यैश्च शोभिताम् ॥ १४.१०५.७० ॥
బంగారు కొమ్ములు, వెండి గిట్టలు గల, దూడతో కూడిన, కంచు పాలపాత్ర గల, వస్త్రాలతో అలంకరించిన, బలిష్టమైన, సుగంధాలు, మాలలతో అలంకరించబడిన (ఆవు).
14.105.71
पवित्रं हि पवित्राणां सुरव्णमिति मे मतिः ।
तस्मात्सुवर्णाभरणा दातव्या साऽग्निहोत्रिणे ॥ १४.१०५.७१ ॥
పవిత్రమైన వాటిలో బంగారమే పవిత్రమైనదని నా అభిప్రాయం; కాబట్టి బంగారు ఆభరణాలతో అలంకరించిన ఆ (ఆవును) అగ్నిహోత్రికి ఇవ్వాలి.
14.105.72
एवं दत्त्वा तु राजेन्द्र सप्तपूर्वान्परानपि ।
तारयिष्यति राजेन्द्र नात्र कार्या विचारणा ॥ १४.१०५.७२ ॥
రాజేంద్రా, ఇలా (ఆవును) దానం చేసి, అతడు తన ఏడు పూర్వీకులను, తరువాతి వారిని కూడా తరింపజేస్తాడు; రాజేంద్రా, ఇందులో సందేహం పెట్టుకోకూడదు.
14.105.73
अग्निष्टोमसहस्रस्य वाजपेयं च तत्समम् ।
वाजपेयसहस्रस्य अश्वमेधं च तत्समम्।
अश्वमेधसहस्रस्य राजसूयं च तत्समम् ॥ १४.१०५.७३ ॥
అగ్నిష్టోమ యాగాల వెయ్యింటికి సమానం వాజపేయం; వాజపేయ యాగాల వెయ్యింటికి సమానం అశ్వమేధం; అశ్వమేధ యాగాల వెయ్యింటికి సమానం రాజసూయం.
14.105.74
कपिलानां सहस्रेण विदिदत्तेन पाण्डव ।
राजसूयफलं प्राप्य मम लोके महीयते।
न तस्य पुनरावृत्तिर्विद्यते कुरुपुङ्गव ॥ १४.१०५.७४ ॥
ఓ పాండవా, విద్వాంసుడైన బ్రాహ్మణునికి దానమిచ్చిన వెయ్యి కపిల ఆవుల వలన రాజసూయ ఫలాన్ని పొంది అతడు నా లోకంలో గౌరవించబడతాడు. ఓ కురుశ్రేష్ఠా, అతనికి మళ్లీ జన్మ ఉండదు.
14.105.75
प्रयच्छते यः कपिलां सवत्सां कांस्यदोहिनीम् ।
सुवर्णकुरशृङ्गाङ्गीं सर्वालङ्कारशोभिताम् ॥ १४.१०५.७५ ॥
దూడతో కూడిన, కంచు పాత్రలో పాలు ఇచ్చే, కొమ్ములు మరియు గిట్టలు బంగారంతో కప్పబడిన, సర్వాలంకారాలతో శోభించే కపిల ఆవును దానమిచ్చేవాడు.
14.105.76
दत्ता हि गौस्तारयते मनुष्यम् ॥ १४.१०५.७६ ॥
దానమివ్వబడిన ఆవు మనిషిని తరింపజేస్తుంది.
14.105.77
पुत्रांश्च पौत्रांश्च कुलं च सर्व-
मासप्तमं तारयते यथावत्।
यावन्मनुष्यान्पृथिवी बिभर्ति ।
तावत्प्रदातारमृतं परत्र ॥ १४.१०५.७७ ॥
అతడు కుమారులను, మనవలను, ఏడవ తరం వరకు కుటుంబమంతటినీ యథావిధిగా తరింపజేస్తాడు. భూమి మనుషులను ఎంతకాలం భరిస్తుందో అంతకాలం దాత పరలోకంలో నిజంగా (నిలిచి ఉంటాడు).
14.105.78
यथौषधं मन्त्रकृतं नरस्य ।
प्रयुक्तमात्रं विनिहन्ति रोगान्।
तथैव दत्ता कपिला सुपात्रे ।
पापं नरस्याशु निहन्ति सर्वम्
तथैव दृष्ट्वा कपिलाप्रदाना-
न्नस्यन्ति पापानि नरस्य शीघ्रम् ॥ १४.१०५.७८ ॥
మంత్రాలతో సిద్ధం చేసిన ఔషధం ప్రయోగించిన వెంటనే మనిషి రోగాలను నాశనం చేసినట్లు, సుపాత్రునికి ఇచ్చిన కపిలా గోవు మనిషి పాపాలన్నింటినీ త్వరగా నాశనం చేస్తుంది. అలాగే కపిలా దానాన్ని చూడటం వల్లనే మనిషి పాపాలు వెంటనే నశిస్తాయి.
14.105.79
यथैव दृष्ट्वा भुजगाः सुपर्णं ।
नश्यन्ति दूराद्विवशा भयार्ताः। ॥ १४.१०५.७९ ॥
గరుత్మంతుని చూడగానే సర్పాలు దూరం నుంచే భయంతో పీడితమై, నిస్సహాయంగా నశించిపోతాయి.
14.105.80
यथा त्वचं वै भुजगो विहाय ।
पुनर्नवं रूपमुपैति पुण्यम्।
तथैव मुक्तः पुरुषः स्वपापै-
र्विरज्यते वै कपिलाप्रदानात् ॥ १४.१०५.८० ॥
పాము తన చర్మాన్ని విడిచి మళ్ళీ కొత్త, పవిత్ర రూపాన్ని పొందినట్లే, కపిలా దానం వల్ల మనిషి తన పాపాల నుండి విముక్తుడై నిర్మలుడవుతాడు.
14.105.81
यथाऽन्धकारं भवने विलग्नं ।
दीप्तो हि निर्यातयति प्रदीपः।
तथा नरः पापमपि प्रलीनं ।
निष्क्रामयेद्वै कपिलाप्रदानात् ॥ १४.१०५.८१ ॥
ఇంట్లో అంటిపెట్టుకున్న చీకటిని వెలుగుతున్న దీపం తరిమివేసినట్లే, మనిషి కపిలా దానం ద్వారా లోపల దాగిన పాపాన్ని కూడా తొలగించాలి.
14.105.82
यावन्ति रोमाणि भवन्ति तस्या ।
वत्सान्वितायाश्च शरीरजानि।
तावत्प्रदाता युगवर्षकोटिं ।
स ब्रह्मलोके रमते मनुष्यः ॥ १४.१०५.८२ ॥
దూడతో కూడిన ఆ గోవు శరీరంపై ఎన్ని రోమాలు ఉంటాయో, అన్ని కోట్ల యుగవర్షాలు దానం ఇచ్చినవాడు బ్రహ్మలోకంలో ఆనందిస్తాడు.
14.105.83
यस्याहिताग्नेरतिथिप्रियस्य ।
शूद्रान्नदूरस्य जितेन्द्रियस्य।
सत्यव्रतस्याध्ययनान्वितस्य ।
दत्ता हि गौस्तारयते परत्र ॥ १४.१०५.८३ ॥
అగ్నిహోత్రం చేసేవాడు, అతిథిప్రియుడు, శూద్రాన్నానికి దూరంగా ఉండేవాడు, ఇంద్రియనిగ్రహం కలవాడు, సత్యవ్రతుడు, వేదాధ్యయనం చేసినవాడు అయినవానికి ఇచ్చిన ఆవు పరలోకంలో అతనిని తరింపజేస్తుంది.