ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 14.106
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.106.1
एवं श्रुत्वा परं पुण्यं कपिलादानमुत्तमम् ।
धर्मपुत्रः प्रहृष्टात्मा केशवं पुनरब्रवीत् ॥ १४.१०६.१ ॥
ଏହିପରି ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୁଣ୍ୟମୟ ଓ ଉତ୍ତମ କପିଳା-ଦାନ ଶୁଣି ପ୍ରସନ୍ନଚିତ୍ତ ଧର୍ମପୁତ୍ର ପୁଣି କେଶବଙ୍କୁ କହିଲେ।
14.106.2
देवदेवश कपिला यदा विप्राय दीयते ।
कथं सर्वेषु चाङ्गेषु तस्यास्तिष्ठन्ति देवताः ॥ १४.१०६.२ ॥
ହେ ଦେବଦେବ! ଯେତେବେଳେ କପିଳା ଗାଈ ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ ଦିଆଯାଏ, ସେତେବେଳେ ତାର ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗରେ ଦେବତାମାନେ କିପରି ରହନ୍ତି?
14.106.3
याश्चैताः कपिलाः प्रोक्ता दश चैव त्वया मम ।
तासां कति सुरश्रेष्ठ् कपिलाः पुण्यलक्षणाः ॥ १४.१०६.३ ॥
ହେ ସୁରଶ୍ରେଷ୍ଠ! ଆପଣ ମୋତେ କହିଥିବା ଦଶ କପିଳା ଗାଈ ମଧ୍ୟରୁ ପୁଣ୍ୟଲକ୍ଷଣଯୁକ୍ତ କପିଳା କେତେ?
14.106.4
कथं वाऽनुगृहीतास्ताः सुरैः पितृगणैरपि ।
केन युक्ताश्च वर्णेन श्रोतुं कौतूहलं मे ॥ १४.१०६.४ ॥
ସେମାନେ ଦେବତା ଓ ପିତୃଗଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କିପରି ଅନୁଗୃହୀତ, ଏବଂ କେଉଁ ବର୍ଣ୍ଣରେ ଯୁକ୍ତ? ତାହା ଶୁଣିବାକୁ ମୋର କୌତୂହଳ।
14.106.5
युधिष्ठिरेणैवमुक्तः केशवः सत्यवाक्तदा ।
गुह्यानां परमं गुह्यं वक्तुमेवोपचक्रमे ॥ १४.१०६.५ ॥
ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଏହିପରି କହିବାରେ ସତ୍ୟବାଦୀ କେଶବ ସେତେବେଳେ ଗୋପନୀୟ ମଧ୍ୟରେ ପରମ ଗୋପନୀୟ କଥା କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
14.106.6
शृणु राजन्पवित्रं वै रहस्यं धर्ममुत्तमम् ।
ग्रहणीयं सत्यमिदं न श्राव्यं हेतुवादिभिः ॥ १४.१०६.६ ॥
ହେ ରାଜନ୍! ଶୁଣ, ଏହା ପବିତ୍ର ରହସ୍ୟ ଓ ଉତ୍ତମ ଧର୍ମ। ଏହା ସତ୍ୟ, ଗ୍ରହଣୀୟ; ତର୍କବାଦୀମାନଙ୍କୁ ଏହା ଶୁଣାଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
14.106.7
यदा वत्सस्य पादौ द्वौ प्रसवे शिरसा सह ।
दृश्येते दानकालं तत्तमाहुर्मुनिसत्तमाः ॥ १४.१०६.७ ॥
ବାଛୁରିର ଦୁଇ ପାଦ ଓ ମୁଣ୍ଡ ଜନ୍ମ ସମୟରେ ଏକାସାଙ୍ଗରେ ଦେଖାଗଲେ, ତାହାକୁ ଦାନର ସମୟ ବୋଲି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୁନିମାନେ କହନ୍ତି।
14.106.8
अन्तरिक्षगतो वत्सो यावद्भूमिं न यास्यति ।
गौस्तावत्पृथिवी ज्ञेया तस्माद्देया तु तादृशी ॥ १४.१०६.८ ॥
ବାଛୁରୀ ଆକାଶରେ ଥିବା ଯାଏଁ ଏବଂ ଭୂମିକୁ ନ ପହଞ୍ଚିବା ଯାଏଁ, ଗାଈକୁ ପୃଥିବୀ ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ; ଅତଏବ ସେପରି ଗାଈ ହିଁ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
14.106.9
यावन्ति धेन्वा रोमाणि सवत्साया युधिष्ठिर ।
यावत्यः सिकताश्चापि गर्भोदकपरिप्लुताः।
तावद्वर्षसहस्राणि दाता स्वर्गे महीयते ॥ १४.१०६.९ ॥
ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର! ବାଛୁରୀ ସହିତ ଗାଈର ଯେତେ ରୋମ ଅଛି, ଗର୍ଭଜଳରେ ଭିଜିଥିବା ଯେତେ ବାଲୁକଣା ଅଛି, ସେତେ ହଜାର ବର୍ଷ ଦାତା ସ୍ୱର୍ଗରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।
14.106.10
सुवर्णाभरणां कृत्वा सव्तसां कपिलां तिलैः ।
प्रच्छाद्य तां तु दद्याद्वै सर्वरत्नैरलङ्कृताम् ॥ १४.१०६.१० ॥
ସୁନା ଅଳଙ୍କାର ପିନ୍ଧାଇ, ବାଛୁରୀ ସହିତ କପିଳା ଗାଈକୁ ତିଳରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ କରି, ସର୍ବ ରତ୍ନରେ ସଜାଯାଇଥିବା ସେହି ଗାଈକୁ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
14.106.11
ससमुद्रा नदी तेन सशैलवनकानना ।
चतुरन्ता भवेद्दत्ता नात्र कार्या विचारणा ॥ १४.१०६.११ ॥
ସେହି ଦାନରେ ସମୁଦ୍ର, ନଦୀ, ପର୍ବତ, ବନ ଓ ଉପବନ ସହିତ ଚତୁଃସୀମା ପୃଥିବୀ ଦାନ ହୋଇଯାଏ; ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
14.106.12
पृथिवीदानतुल्येन तेन दानेन मानवः ।
संसारसागरात्तीर्णो याति लोकं प्रजापतेः ॥ १४.१०६.१२ ॥
ପୃଥିବୀ ଦାନ ସମାନ ସେହି ଦାନରେ ମନୁଷ୍ୟ ସଂସାର-ସାଗର ପାର ହୋଇ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ଲୋକକୁ ଯାଏ।
14.106.13
ब्रह्महा भ्रूणहा गोघ्नो यदि वा गुरुतल्पगः ।
महापातकयुक्तोपि एतद्दानेन शुद्ध्यति ॥ १४.१०६.१३ ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାକାରୀ, ଗର୍ଭହତ୍ୟାକାରୀ, ଗୋହତ୍ୟାକାରୀ, କିମ୍ବା ଗୁରୁପତ୍ନୀଗାମୀ ଯଦି ମହାପାତକରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇଥାଆନ୍ତି, ତଥାପି ଏହି ଦାନ ଦ୍ୱାରା ସେ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ।
14.106.14
इदं पठति यः पुण्यं कपिलादानमुत्तमम् ।
प्रातरुत्थाय मद्भक्त्या तस्य पुण्यफलं शृणु ॥ १४.१०६.१४ ॥
ଯିଏ ପ୍ରଭାତରେ ଉଠି ମୋ ପ୍ରତି ଭକ୍ତିରେ ଏହି ପୁଣ୍ୟମୟ, ଉତ୍ତମ କପିଲା-ଦାନ ପାଠ କରେ, ତାହାର ପୁଣ୍ୟଫଳ ଶୁଣ।
14.106.15
मनसा कर्मणा वाचा मतिपूर्वं युधिष्ठिर ।
पापं रात्रिकृतं हन्यादस्याध्यायस्य पाठकः ॥ १४.१०६.१५ ॥
ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ମନ, କର୍ମ ଓ ବାକ୍ୟରେ ଜାଣିଶୁଣି ରାତ୍ରିରେ କରାଯାଇଥିବା ପାପକୁ ଏହି ଅଧ୍ୟାୟର ପାଠକ ନଷ୍ଟ କରେ।
14.106.16
इदमावर्तमानस्तु श्राद्धे यस्तर्पयेद्द्विजान् ।
तस्याप्यमृतमश्नन्ति पितरोऽत्यन्तहर्षिताः ॥ १४.१०६.१६ ॥
ଏହାକୁ ପୁନଃ ପୁନଃ ପାଠ କରି ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ତୃପ୍ତ କରୁଥିବା ଲୋକର ପିତୃଗଣ ଅତ୍ୟନ୍ତ ହର୍ଷିତ ହୋଇ ତାହାର ଅମୃତ ମଧ୍ୟ ଭୋଜନ କରନ୍ତି।
14.106.17
यश्चेदं शृणुयाद्भक्त्या मद्गतेनान्तरात्मना ।
तस्य रात्रिकृतं सर्वुं पापमाशु प्रणश्यति ॥ १४.१०६.१७ ॥
ଏବଂ ଯିଏ ମୋ ପ୍ରତି ଲୀନ ଅନ୍ତରାତ୍ମାରେ ଭକ୍ତିରେ ଏହା ଶୁଣେ, ତାହାର ରାତ୍ରିରେ କରାଯାଇଥିବା ସମସ୍ତ ପାପ ଶୀଘ୍ର ନଷ୍ଟ ହୁଏ।
14.106.18
अतः परं विशेषं तु कपिलानां ब्रवीमि ते ।
याश्चैताः कपिलाः प्रोक्ता दश राजन्मया तव।
तासां चतस्रः प्रवराः पुण्याः पापप्रणाशनाः ॥ १४.१०६.१८ ॥
ଏବେ କପିଲା ଗାଇଙ୍କ ବିଶେଷତ୍ୱ ତୁମକୁ କହୁଛି। ହେ ରାଜନ୍, ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଥିବା ଦଶଟି କପିଲା ଗାଇ ମଧ୍ୟରୁ ଚାରିଟି ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପୁଣ୍ୟମୟ ଏବଂ ପାପନାଶକ।
14.106.19
सुवर्णकपिला पुण्या तथा रक्ताक्षिपिङ्गला ।
पिङ्गलाक्षी च या गौश्च या स्यात्पिङ्गलपिङ्गला ॥ १४.१०६.१९ ॥
ସୁବର୍ଣ୍ଣବର୍ଣ୍ଣା କପିଳା ପୁଣ୍ୟଦାୟିନୀ; ସେହିପରି ରକ୍ତନେତ୍ରା ପିଙ୍ଗଳା; ପିଙ୍ଗଳାକ୍ଷୀ ନାମକ ଗାଈ ଓ ଅତି ପିଙ୍ଗଳବର୍ଣ୍ଣା ଗାଈ ମଧ୍ୟ ପୁଣ୍ୟଦାୟିନୀ।
14.106.20
एताश्चतस्रः प्रवराः पवित्राः पापनाशनाः ।
नमस्कृता वा दृष्टा वा घ्नन्ति पापं नरस्य तु ॥ १४.१०६.२० ॥
ଏହି ଚାରିଟି ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପବିତ୍ର ଓ ପାପନାଶିନୀ। ନମସ୍କାର କଲେ ବା କେବଳ ଦେଖିଲେ ମଧ୍ୟ ସେମାନେ ମନୁଷ୍ୟର ପାପ ନାଶ କରନ୍ତି।
14.106.21
यस्यैताः कपिलाः सन्ति गृहे पापप्रणाशनाः ।
तत्र श्रीर्विजयः कीर्तिः स्फीता नित्यं युधिष्ठिर ॥ १४.१०६.२१ ॥
ଯାହାର ଗୃହରେ ଏହି ପାପନାଶିନୀ କପିଳା ଗାଈମାନେ ଥା'ନ୍ତି, ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ସେଠାରେ ସର୍ବଦା ଶ୍ରୀ, ବିଜୟ ଓ ପ୍ରଚୁର କୀର୍ତ୍ତି ରହେ।
14.106.22
एतासां प्रीतिमायाति क्षीरेण तु वृषध्वजः ।
दध्ना च त्रिदशाः सर्वे घृतेन तु हुताशनः ॥ १४.१०६.२२ ॥
ଏମାନଙ୍କ ପ୍ରୀତି କ୍ଷୀରରେ ବୃଷଧ୍ୱଜ (ଶିବ) ପାଖରେ ପହଞ୍ଚେ; ଦହିରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା, ଏବଂ ଘୃତରେ ଅଗ୍ନି ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି।
14.106.23
पितरः पितामहाश्चैव तथैव प्रपितामहाः ।
सकृद्देत्तेन तुष्यन्ति वर्षकोटिं युधिष्ठिर ॥ १४.१०६.२३ ॥
ପିତୃଗଣ, ପିତାମହଗଣ ଓ ପ୍ରପିତାମହଗଣ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦାନରେ ଥରେ ମାତ୍ର ତୃପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି; ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, କୋଟି ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ରହନ୍ତି।
14.106.24
कपिलाया घृतं क्षीरं दधि पायसमेव वा ।
श्रोत्रियेभ्यः सकृद्दत्वा नरः पापैः प्रमुच्यते ॥ १४.१०६.२४ ॥
କପିଳାର ଘୃତ, କ୍ଷୀର, ଦହି କିମ୍ବା ପାୟସ ଶ୍ରୋତ୍ରିୟ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଥରେ ଦାନ କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।
14.106.25
उपवासं तु यः कृत्वाऽप्यहोरात्रं जितेन्द्रियः ।
कपिलापञ्चगव्यं तु पीत्वा चान्द्रायणात्परम् ॥ १४.१०६.२५ ॥
ଜିତେନ୍ଦ୍ରିୟ ହୋଇ ଦିନରାତି ଉପବାସ କରି, କପିଳା ଗାଈର ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ ପାନ କରି, ପରେ ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ବ୍ରତ କରିଥିବା ଯେ…
14.106.26
सौम्ये मुहूर्ते तत्प्रशय शुद्धात्मा शुद्धमानसः ।
क्रोधानृतविनिर्मुक्तो मद्गतेनान्तरात्मना ॥ १४.१०६.२६ ॥
ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ଶୁଦ୍ଧ ଆତ୍ମା ଓ ଶୁଦ୍ଧ ମନରେ, କ୍ରୋଧ ଓ ମିଥ୍ୟାରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ମୋତେ ଲାଗିଥିବା ଅନ୍ତରାତ୍ମାରେ ସେ…
14.106.27
कपिलापञ्चगव्येन सुमन्त्रेण पृथक्पथक् ।
यो मत्प्रतिकृतिं वाऽपि शङ्कराकृतिमेव वा।
स्नापयेद्विषुवे यस्तु सोऽश्वमेधफलं लभेत् ॥ १४.१०६.२७ ॥
କପିଳା ଗାଈର ପଞ୍ଚଗବ୍ୟରେ, ମନ୍ତ୍ରସହ, ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ଭାବେ, ମୋ ପ୍ରତିମା କିମ୍ବା ଶଙ୍କରଙ୍କ ରୂପକୁ ବିଷୁବରେ ସ୍ନାନ କରାଉଥିବା ଯେ, ସେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଫଳ ପାଏ।
14.106.28
स मुक्तपापः शुद्धात्मा यानेनांबरशोभिना ।
मम लोकं व्रजेन्मुक्तो रुद्रलोकमथापि वा ॥ १४.१०६.२८ ॥
ସେ ପାପମୁକ୍ତ, ଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା ହୋଇ, ଆକାଶ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଯାନରେ ମୋ ଲୋକକୁ ଯାଏ, କିମ୍ବା ମୁକ୍ତ ହୋଇ ରୁଦ୍ରଲୋକକୁ।
14.106.29
ब्रह्मणा तु पुरा सृष्टा कपिला काञ्चनप्रभा ।
अग्निकुण्डात्परैर्मन्त्रैर्होमधेनुर्महाप्रभा ॥ १४.१०६.२९ ॥
ପୂର୍ବରୁ ବ୍ରହ୍ମା ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଭାବିଶିଷ୍ଟ କପିଳା ଗାଈକୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ; ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନ୍ତ୍ରରେ ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡରୁ ହୋମଧେନୁ, ଅତି ତେଜସ୍ୱିନୀ।
14.106.30
सृष्टमात्रां तु तां दृष्ट्वा देवा रुद्रादयो दिवि ।
सिद्धा ब्रह्मर्षयश्चैव वेदाः साङ्गाः सहाध्वरैः ॥ १४.१०६.३० ॥
ତାଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି ହେବା ମାତ୍ରେ ଦେଖି, ସ୍ୱର୍ଗରେ ରୁଦ୍ର ଆଦି ଦେବତା, ସିଦ୍ଧ, ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି, ଅଙ୍ଗ ସହ ବେଦ ଓ ଯଜ୍ଞ ମଧ୍ୟ…
14.106.31
सागराः सरितश्चैव पर्वताः सबलाहकाः ।
गन्धर्वाप्सरसो यक्षाः पन्नगाश्चाप्युपस्थिताः ॥ १४.१०६.३१ ॥
ସାଗର, ନଦୀ, ପର୍ବତ, ମେଘ ସହିତ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଅପ୍ସରା, ଯକ୍ଷ ଓ ନାଗମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ।
14.106.32
सर्वे विस्मयमापन्नाः शिखिमध्ये महाप्रभाम् ।
मन्त्रैशअच विविधैस्तां तु तुष्टुवुस्तामनेकशः ॥ १४.१०६.३२ ॥
ସମସ୍ତେ ବିସ୍ମୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଅଗ୍ନି ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସେହି ମହାପ୍ରଭାଙ୍କୁ ବିବିଧ ମନ୍ତ୍ରରେ ଅନେକ ଥର ସ୍ତୁତି କଲେ।
14.106.33
कृताञ्जलिपुटाः सर्वे नातिशृङ्गीं त्रिलोचनाम् ।
मूर्ध्ना प्रणम्य तां भूमौ सवत्साममृतारणिम् ॥ १४.१०६.३३ ॥
କୃତାଞ୍ଜଳି ସମସ୍ତେ ତ୍ରିନୟନା, ଅତିଶୃଙ୍ଗୀ ନୁହେଁ, ବତ୍ସ ସହିତ ଅମୃତାରଣି ସେହି ଦେବୀଙ୍କୁ ମସ୍ତକ ନତ କରି ଭୂମିରେ ପ୍ରଣାମ କଲେ।
14.106.34
ऊचुः प्राञ्जलयः सर्वे चतुर्वक्त्रं पितामहम् ।
आज्ञापय महादेव किं ते कुर्मः कथं विभो ॥ १४.१०६.३४ ॥
କୃତାଞ୍ଜଳି ସମସ୍ତେ ଚତୁର୍ମୁଖ ପିତାମହଙ୍କୁ କହିଲେ — 'ହେ ମହାଦେବ, ଆଜ୍ଞା କରନ୍ତୁ। ହେ ବିଭୋ, ଆମେ ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ କ'ଣ କରିବୁ, କିପରି କରିବୁ?'
14.106.35
एवमुक्तः सुरैः सर्वैर्ब्रह्मा वचनमब्रवीत् ।
भवन्तोप्यनुगृह्णन्तु दोग्ध्रीमेनां पयस्विनीम् ॥ १४.१०६.३५ ॥
ସମସ୍ତ ଦେବତା ଏପରି କହିବାରୁ ବ୍ରହ୍ମା ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ — 'ଆପଣମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି କ୍ଷୀରବତୀ ଗାଈକୁ ଦୋହନ କରିବାକୁ ଅନୁଗ୍ରହ କରନ୍ତୁ।'
14.106.36
होमधेनुरियं ज्ञेया ह्यग्नीन्संतर्पयिष्यति ।
अतोऽग्निस्तर्पितः सर्वान्भवतस्तर्पयिष्यति ॥ १४.१०६.३६ ॥
ଏହି ଗାଈ ହୋମଧେନୁ ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ; ଏହା ଅଗ୍ନିମାନଙ୍କୁ ତୃପ୍ତ କରିବ। ଅତଏବ ତୃପ୍ତ ଅଗ୍ନି ଆପଣମାନଙ୍କୁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ତୃପ୍ତ କରିବ।
14.106.37
प्रीताः क्षीरामृतेनास्या जातवीर्यपराक्रमाः ।
जयिष्यथ यथाकामं दानवान्सर्व एव तु ॥ १४.१०६.३७ ॥
ଏହାର କ୍ଷୀରରୂପୀ ଅମୃତରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ବୀର୍ଯ୍ୟ ଓ ପରାକ୍ରମ ଲାଭ କରି ତୁମେ ସମସ୍ତେ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଦାନବମାନଙ୍କୁ ଜୟ କରିବ।
14.106.38
जातवीर्यबलैर्युक्ताः सत्ववन्तो जितेन्द्रियाः ।
असङ्ख्येयबलाः सर्वे पालयिष्यथ वै प्रजाः ॥ १४.१०६.३८ ॥
ଜାତ ବୀର୍ଯ୍ୟ ଓ ବଳରେ ଯୁକ୍ତ, ସତ୍ତ୍ୱଗୁଣୀ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟଜୟୀ ଏବଂ ଅସଂଖ୍ୟ ବଳଶାଳୀ ତୁମେ ସମସ୍ତେ ପ୍ରଜାମାନଙ୍କୁ ପାଳନ କରିବ।
14.106.39
पालिताश्च प्रजाः सर्वा भवद्भिरिह धर्मतः ।
पूजयिष्यन्ति वा नित्यं यज्ञैर्विविधदक्षिणैः ॥ १४.१०६.३९ ॥
ତୁମମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏଠାରେ ଧର୍ମତଃ ପାଳିତ ସମସ୍ତ ପ୍ରଜା ନିତ୍ୟ ବିବିଧ ଦକ୍ଷିଣାଯୁକ୍ତ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ତୁମମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବେ।
14.106.40
एवमुक्ताः सुराः सर्वे ब्रह्मणा परमेष्ठिना ।
ततः संहृष्टवदनाः कपिलायै वरं ददुः ॥ १४.१०६.४० ॥
ପରମେଷ୍ଠୀ ବ୍ରହ୍ମା ଏପରି କହିବା ପରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ପ୍ରସନ୍ନ ମୁଖରେ କପିଳାଙ୍କୁ ବର ଦେଲେ।
14.106.41
यस्माल्लोकहितायाद्य ब्रह्मणा त्वं विनिर्मिता ।
तस्मात्पूता पवित्रा च भव पापव्यपोहिनी ॥ १४.१०६.४१ ॥
ଲୋକହିତ ପାଇଁ ଆଜି ବ୍ରହ୍ମା ତୁମକୁ ସୃଷ୍ଟି କରିଛନ୍ତି, ତେଣୁ ତୁମେ ପବିତ୍ର ଓ ପାବନୀ ହୁଅ ଏବଂ ପାପନାଶିନୀ ହୁଅ।
14.106.42
ये त्वां दृष्ट्वा नमस्यन्ति स्पृष्ट्वा चापि करैर्नराः ।
तेषां वर्षकृतं पापं त्वद्भक्तानां प्रणश्यति ॥ १४.१०६.४२ ॥
ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ତୁମକୁ ଦେଖି ନମସ୍କାର କରନ୍ତି ଓ ହାତରେ ତୁମକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରନ୍ତି, ତୁମର ସେହି ଭକ୍ତମାନଙ୍କର ବର୍ଷ ଭିତରେ କରାଯାଇଥିବା ପାପ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।
14.106.43
अकामकृतमज्ञानमदृष्टं यच्च पातकम् ।
त्वां दृष्ट्वा ये नमस्यन्ति नराः सर्वसहेति च।
तेषां तद्विलयं याति तमः सूर्योदये यथा ॥ १४.१०६.४३ ॥
ତୁମକୁ ଦେଖି 'ସର୍ବସହା' ବୋଲି ଯେଉଁ ମଣିଷମାନେ ପ୍ରଣାମ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଅନିଚ୍ଛାରେ, ଅଜ୍ଞାନରେ କୃତ, ଅଦୃଷ୍ଟ ପାପ ମଧ୍ୟ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟରେ ଅନ୍ଧକାର ପରି ବିନଷ୍ଟ ହୁଏ।
14.106.44
इत्युक्त्वाऽस्यै वरं दत्त्वा प्रययुस्ते यथागतम् ।
लोकनिस्तरणार्थाय सा च लोकांश्चचार ह ॥ १४.१०६.४४ ॥
ଏହିପରି କହି ତାହାକୁ ବର ଦେଇ ସେମାନେ ଯେମିତି ଆସିଥିଲେ ସେମିତି ଚାଲିଗଲେ। ଏବଂ ସେ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବା ପାଇଁ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଚରଣ କରିବାକୁ ଲାଗିଲା।
14.106.45
तस्यामेव समुद्भूता ह्येताश्च कपिला नव ।
विचरन्ति महीमेनां लोकानुग्रहकारणात्।
तस्मात्तु कपिला देया परत्र हितमिच्छता ॥ १४.१०६.४५ ॥
ତାଙ୍କଠାରୁ ହିଁ ଏହି ନଅଟି କପିଲା ଗାଈ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ; ସେମାନେ ଲୋକମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଅନୁଗ୍ରହ ପାଇଁ ଏହି ପୃଥିବୀରେ ବିଚରଣ କରନ୍ତି। ତେଣୁ ପରଲୋକର ହିତ ଇଚ୍ଛାକାରୀ ବ୍ୟକ୍ତି କପିଲା ଗାଈ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
14.106.46
यदा च दीयते राजन्कपिला ह्यग्निहोत्रिणे ।
तदा च शृङ्गयोस्तस्या विष्णुरिन्द्रश्च तिष्ठति ॥ १४.१०६.४६ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଅଗ୍ନିହୋତ୍ରୀଙ୍କୁ କପିଲା ଗାଈ ଦାନ କରାଗଲେ, ତାହାର ଶିଙ୍ଗରେ ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ରହନ୍ତି।
14.106.47
चन्द्रवज्रधरौ चापि तिष्ठतः शृङ्गमूलयोः ।
शृङ्गमध्ये तथा ब्रह्मा ललाटे गोवृषध्वजः ॥ १४.१०६.४७ ॥
ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ବଜ୍ରଧାରୀ ଶିଙ୍ଗର ମୂଳରେ ରହନ୍ତି; ଶିଙ୍ଗ ମଝିରେ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଲଲାଟରେ ବୃଷଧ୍ୱଜ (ଶିବ)।
14.106.48
कर्णयोरश्विनौ देवौ चक्षुषी शशिभास्करौ ।
दन्तेषु मरुतो देवा जिह्वायां वाक्सरलस्वती ॥ १४.१०६.४८ ॥
ଦୁଇ କାନରେ ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାର ଦେବତା, ଆଖିରେ ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଦାନ୍ତରେ ମରୁତ ଦେବତା, ଏବଂ ଜିଭରେ ବାଣୀ ରୂପେ ସରସ୍ୱତୀ।
14.106.49
रोमकूपेषु मुनयश्चर्मण्येव प्रजापतिः ।
निश्श्वासेषु स्थिता वेदाः सषडङ्गपदक्रमाः ॥ १४.१०६.४९ ॥
ରୋମକୂପରେ ମୁନିମାନେ, ଚର୍ମରେ ହିଁ ପ୍ରଜାପତି। ନିଶ୍ୱାସରେ ଷଡଙ୍ଗ ଓ ପଦକ୍ରମ ସହିତ ବେଦମାନେ ସ୍ଥିତ।
14.106.50
नासापुटे स्थिता गन्धाः पुष्पाणि सुरभीणि च ।
अधरे वसवः सर्वे मुखे चाग्निः प्रतिष्ठितः ॥ १४.१०६.५० ॥
ନାସାପୁଟରେ ଗନ୍ଧ ଓ ସୁଗନ୍ଧି ପୁଷ୍ପ ସ୍ଥିତ; ଅଧରରେ ସମସ୍ତ ବସୁ, ଏବଂ ମୁଖରେ ଅଗ୍ନି ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ।
14.106.51
साध्या देवाः स्थिताः कक्षे ग्रीवायां पार्वती स्थिता ।
पृष्ठे च नक्षत्रगणाः ककुद्देशे नभस्स्थलम् ॥ १४.१०६.५१ ॥
ସାଧ୍ୟ ଦେବତାମାନେ କକ୍ଷରେ ସ୍ଥିତ; ଗ୍ରୀବାରେ ପାର୍ବତୀ ସ୍ଥିତ। ପୃଷ୍ଠରେ ନକ୍ଷତ୍ରଗଣ, ଏବଂ ଝୁଟାରେ ଆକାଶମଣ୍ଡଳ।
14.106.52
अपाने सर्वतीर्थानि गोमूत्रे जाह्नवी स्वयम् ।
इष्टतुष्टमया लक्ष्मीर्गोमये वसती तदा ॥ १४.१०६.५२ ॥
ଅପାନରେ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥ; ଗୋମୂତ୍ରରେ ଜାହ୍ନବୀ ସ୍ୱୟଂ। ଇଷ୍ଟ-ତୁଷ୍ଟିମୟୀ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ସେତେବେଳେ ଗୋମୟରେ ବାସ କରୁଥିଲେ।
14.106.53
नासिकायां सदा देवी ज्येष्ठा वसति भामिनी ।
श्रोणीतटस्थाः पितरो रमा लाङ्गूलमाश्रिता ॥ १४.१०६.५३ ॥
ନାସିକାରେ ସଦା ଦେବୀ ଜ୍ୟେଷ୍ଠା ବାସ କରନ୍ତି, ସେହି ଭାମିନୀ। ଶ୍ରୋଣୀତଟରେ ସ୍ଥିତ ପିତୃଗଣ; ରମା ଲାଙ୍ଗୁଳକୁ ଆଶ୍ରୟ କରିଥିଲେ।
14.106.54
पार्श्वयोरुभयोः सर्वे विश्वेदेवाः प्रतिष्ठिताः ।
तिष्ठत्युरसि तासां तु प्रीतः शक्तिधरो गुहः ॥ १४.१०६.५४ ॥
ଦୁଇ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱଦେବ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ। ସେମାନଙ୍କ ବକ୍ଷରେ ଶକ୍ତି ଧାରଣକାରୀ ପ୍ରୀତ ଗୁହ (ସ୍କନ୍ଦ) ଠିଆ ହୋଇଛନ୍ତି।
14.106.55
जानजङ्घोरुदेशेषु पञ्च तिष्ठन्ति वायवः ।
खुरमध्येषु गन्धर्वाः खुराग्रेषु च पन्नगाः ॥ १४.१०६.५५ ॥
ଜାନୁ, ଜଙ୍ଘ ଓ ଊରୁ ଅଞ୍ଚଳରେ ପାଞ୍ଚ ବାୟୁ ରହିଛନ୍ତି; ଖୁରର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଗନ୍ଧର୍ବ ଏବଂ ଖୁରର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ପନ୍ନଗମାନେ ଅଛନ୍ତି।
14.106.56
चत्वारः सागराः पूर्णास्तस्या एव पयोधराः ।
रतिर्मेधा क्षमा स्वाहा श्रद्धा शान्तिर्धृतिः स्मृतिः। ॥ १४.१०६.५६ ॥
ଚାରି ସମୁଦ୍ର ହିଁ ତାହାର ଜଳପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ତନ; ରତି, ମେଧା, କ୍ଷମା, ସ୍ୱାହା, ଶ୍ରଦ୍ଧା, ଶାନ୍ତି, ଧୃତି ଓ ସ୍ମୃତି ତାହାରି।
14.106.57
कीर्तिर्दीप्तिः क्रिया कान्तिस्तुष्टिः पुष्टिस्च सन्ततिः ।
दिशश्च प्रदिशश्चैव सेवन्ते कपिलां सदा ॥ १४.१०६.५७ ॥
କୀର୍ତ୍ତି, ଦୀପ୍ତି, କ୍ରିୟା, କାନ୍ତି, ତୁଷ୍ଟି, ପୁଷ୍ଟି, ସନ୍ତତି, ଏବଂ ଦିଗ ଓ ଉପଦିଗ ସର୍ବଦା କପିଲାଙ୍କୁ ସେବା କରନ୍ତି।
14.106.58
देवा पितृगणाश्चापि गन्धर्वाप्सरसां गणाः ।
लोका द्वीपार्णवाश्चैव गङ्गाद्याः सरितस्तथा ॥ १४.१०६.५८ ॥
ଦେବତା ଓ ପିତୃଗଣ, ଗନ୍ଧର୍ବ-ଅପ୍ସରା ଗଣ, ଲୋକ, ଦ୍ୱୀପ ଓ ସମୁଦ୍ର, ଏବଂ ଗଙ୍ଗା ପ୍ରଭୃତି ନଦୀଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ (ତାଙ୍କ ସେବାରେ ଅଛନ୍ତି)।
14.106.59
देवाः पितृगणाश्चापि वेदाः साङ्गाः सहाध्वरैः ।
वेदोक्तैर्विविधैर्मन्त्रैः स्तुवन्ति हृषितास्तथा ॥ १४.१०६.५९ ॥
ଦେବତା ଓ ପିତୃଗଣ, ଅଙ୍ଗ ସହିତ ବେଦ, ଯଜ୍ଞ ସହିତ, ବେଦୋକ୍ତ ବିବିଧ ମନ୍ତ୍ରରେ ହର୍ଷିତ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି।
14.106.60
विद्याधराश्च ये सिद्धा भूतास्तारागणास्तथा ।
पुष्पवृष्टिं च वर्षन्ति प्रनृत्यन्ति च हर्षिताः ॥ १४.१०६.६० ॥
ବିଦ୍ୟାଧର ଓ ସିଦ୍ଧଗଣ, ଭୂତ ଓ ତାରାଗଣ ମଧ୍ୟ (ସେଠାରେ ଅଛନ୍ତି); ସେମାନେ ହର୍ଷିତ ହୋଇ ପୁଷ୍ପବର୍ଷା କରନ୍ତି ଓ ନୃତ୍ୟ କରନ୍ତି।
14.106.61
ब्रह्मणोत्पादिता देवी वह्निकुण्डान्महाप्रभा ।
नमस्ते कपिले पुण्ये सर्वदेवैर्नमस्कृते ॥ १४.१०६.६१ ॥
ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ମହାତେଜସ୍ବିନୀ ଦେବୀ, ହେ ପବିତ୍ର କପିଳା, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର; ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବନ୍ଦିତା।
14.106.62
कपिलेऽथ महासत्वे सर्वतीर्थमये शुभे ।
दातारं स्वजनोपेतं ब्रह्मलोकं नय स्वयम् ॥ १४.१०६.६२ ॥
ହେ କପିଳା, ହେ ମହାଶକ୍ତିସମ୍ପନ୍ନା, ସର୍ବତୀର୍ଥମୟୀ ଶୁଭା, ଦାତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ସ୍ୱଜନଙ୍କ ସହିତ ତୁମେ ନିଜେ ବ୍ରହ୍ମଲୋକକୁ ନେଇଯାଅ।
14.106.63
अहो रत्नमिदं पुण्यं सर्वदुःखघ्नमुत्तमम् ।
अहो धर्मार्जितं शुद्धमिदमग्र्यं महाधनम्।
इत्याकाशस्थितस्ते तु सर्वदेवा जपन्ति च ॥ १४.१०६.६३ ॥
ଅହୋ, ଏହା ପୁଣ୍ୟ ରତ୍ନ, ସର୍ବଦୁଃଖନାଶକ ଓ ଉତ୍ତମ। ଅହୋ, ଏହା ଧର୍ମାର୍ଜିତ, ଶୁଦ୍ଧ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମହାଧନ ବୋଲି ଆକାଶରେ ସ୍ଥିତ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଜପ କରନ୍ତି।
14.106.64
तस्याः प्रतिग्रहीता च भुङ्क्ते यावद्द्विजोत्तमः ।
तावद्देवगणाः सर्वे कपिलामर्चयन्ति च।
स्वर्णशृङ्गीं रूप्यखुरां गन्धैः पुष्पैः सुपूजिताम् ॥ १४.१०६.६४ ॥
ସେହି ଦାନ ଗ୍ରହଣକାରୀ ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାହାର ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତ ଦେବଗଣ କପିଳାଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି। ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଶୃଙ୍ଗ ଓ ରୌପ୍ୟ ଖୁରବିଶିଷ୍ଟା, ଗନ୍ଧ ଓ ପୁଷ୍ପରେ ଭଲ ଭାବେ ପୂଜିତା।
14.106.65
वस्त्राभ्यामहताभ्यां तु यावत्तिष्ठत्यलङ्कृता ।
तावद्यदिच्छेत्कपिला मन्त्रपूता सुसंस्कृता।
भूलोकवासिनः सर्वान्ब्रह्मलोकं नयेत्स्वयम् ॥ १४.१०६.६५ ॥
ନୂଆ ଦୁଇ ବସ୍ତ୍ରରେ ଅଳଙ୍କୃତା ହୋଇ ସେ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଠିଆ ହୋଇଥାଏ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମନ୍ତ୍ରପୂତା ଓ ସୁସଂସ୍କୃତା କପିଳା ଯାହା ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି ତାହା କରନ୍ତୁ—ଭୂଲୋକବାସୀ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସେ ନିଜେ ବ୍ରହ୍ମଲୋକକୁ ନେଇଯାଉ।
14.106.66
भूरश्वः कनकं गावो रूप्यमश्वं तिला यवाः ।
दीयमानानि विप्राय प्रहृष्यन्ति दिनेदिने ॥ १४.१०६.६६ ॥
ଭୂମି, ଘୋଡା, ସୁନା, ଗାଈ, ରୂପା, ଘୋଡା, ତିଳ ଓ ଯବ — ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦିଆଯାଉଥିବା ଏସବୁ ଦିନ ଦିନ ଆନନ୍ଦିତ ହୁଏ।
14.106.67
अथ त्वश्रोत्रियेभ्यो वै तानि दत्तानि पाण्डव ।
तथा निन्दन्त्यथात्मानमशुभं किंनु नः कृतं ॥ १४.१०६.६७ ॥
କିନ୍ତୁ ହେ ପାଣ୍ଡବ, ସେସବୁ ଅଶ୍ରୋତ୍ରୀୟଙ୍କୁ ଦିଆଗଲେ ସେମାନେ ନିଜକୁ ଏହିପରି ନିନ୍ଦା କରନ୍ତି — 'ଆମେ କଣ ଅଶୁଭ କର୍ମ କଲୁ?'
14.106.68
अहो रक्षःपिशाचैश्च लुप्यमानाः समन्ततः ।
यास्यामो निरयं शीघ्रमिति शोचन्ति तानि वै ॥ १४.१०६.६८ ॥
ଅହୋ! ରାକ୍ଷସ ଓ ପିଶାଚମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସବୁଦିଗରୁ ଲୁଟିତ ହୋଇ ଆମେ ଶୀଘ୍ର ନରକକୁ ଯିବୁ — ଏହା ଭାବି ସେମାନେ ଶୋକ କରନ୍ତି।
14.106.69
एतान्यपि द्विजेभ्यो वै श्रोत्रियेभ्यो विशेषतः ।
दीयमानानि वर्धन्ते दातारं तारयन्ति च ॥ १४.१०६.६९ ॥
ଏସବୁ ମଧ୍ୟ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ, ବିଶେଷତଃ ଶ୍ରୋତ୍ରୀୟଙ୍କୁ ଦିଆଗଲେ ବଢ଼ନ୍ତି ଓ ଦାତାଙ୍କୁ ତାରନ୍ତି।
14.106.70
देवदेवेश दैत्यघ्न कालः को हव्यकव्ययोः ।
के तत्रि पूजामर्हन्ति वर्जनीयाश्च के द्विजाः ॥ १४.१०६.७० ॥
ହେ ଦେବଦେବେଶ, ହେ ଦୈତ୍ୟହନ୍ତା! ହବ୍ୟ ଓ କବ୍ୟର କାଳ କ'ଣ? ସେଠାରେ କିଏ ପୂଜାର ଯୋଗ୍ୟ, ଏବଂ କେଉଁ ଦ୍ୱିଜମାନେ ବର୍ଜନୀୟ?
14.106.71
दैवं पूर्वाह्णिकं ज्ञेयं पैतृकं चापराह्णिकम् ।
कालहीनं च यद्दानं तद्दानं राजसं विदुः ॥ १४.१०६.७१ ॥
ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ପୂର୍ବାହ୍ନ ଓ ପିତୃଙ୍କ ପାଇଁ ଅପରାହ୍ନ ଜାଣିବା ଉଚିତ; କାଳବିହୀନ ଯେଉଁ ଦାନ, ତାହାକୁ ବିଦ୍ୱାନମାନେ ରାଜସ ଦାନ କହନ୍ତି।
14.106.72
अवघुष्टं च यद्भुक्तमनृतेन च भारत ।
परामृष्टं शुना वाऽपि तद्भागं राक्षसं विदुः ॥ १४.१०६.७२ ॥
ହେ ଭାରତ! ଉଚ୍ଚସ୍ୱରରେ ଘୋଷିତ, ମିଥ୍ୟାରେ ପ୍ରାପ୍ତ, କିମ୍ବା କୁକୁରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ପର୍ଶିତ ଭୋଜନର ଅଂଶକୁ ରାକ୍ଷସର ଅଂଶ ବୋଲି ଜଣାଯାଏ।
14.106.73
यावन्तः पतिता विप्रा जडोन्मत्तादयोपि च ।
दैवे च पित्र्ये ते विप्रा राजन्नार्हन्ति सत्क्रियां ॥ १४.१०६.७३ ॥
ହେ ରାଜନ୍! ଯେତେ ପତିତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଅଛନ୍ତି, ଜଡ଼, ଉନ୍ମତ୍ତ ଆଦି ମଧ୍ୟ, ସେମାନେ ଦୈବ ଓ ପିତୃ କର୍ମରେ ସତ୍କାର ପାଇବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହନ୍ତି।
14.106.74
क्लीबः प्लङ्गी च कृष्ठी च राजयक्ष्मान्वितश्च यः ।
अपस्मारी च यश्चापि पित्र्ये नार्हति सत्कृतिम् ॥ १४.१०६.७४ ॥
ନପୁଂସକ, ଖଞ୍ଜ, କୁଷ୍ଠରୋଗୀ, ରାଜଯକ୍ଷ୍ମାରେ ପୀଡ଼ିତ, ଏବଂ ଅପସ୍ମାରୀ—ସେମାନେ ପିତୃକର୍ମରେ ସତ୍କାର ଯୋଗ୍ୟ ନୁହନ୍ତି।
14.106.75
चिकित्सका देवलका मिथ्यानियमधारिणः ।
सोमविक्रयिणश्चापि श्राद्धे नार्हन्ति सत्कृतिम् ॥ १४.१०६.७५ ॥
ଚିକିତ୍ସକ, ଦେବଳକ (ମନ୍ଦିର ପୂଜକ), ମିଥ୍ୟା ନିୟମ ପାଳନକାରୀ, ଏବଂ ସୋମ ବିକ୍ରେତା—ସେମାନେ ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ସତ୍କାର ଯୋଗ୍ୟ ନୁହନ୍ତି।
14.106.76
एकोद्दिष्टे च ये चान्नं भुञ्जते विधिवद्द्बिजाः ।
चान्द्रायणमकृत्वा ते पुनर्नार्हन्ति सत्कृतिम् ॥ १४.१०६.७६ ॥
ଏକୋଦ୍ଦିଷ୍ଟରେ ବିଧି ଅନୁସାରେ ଅନ୍ନ ଭୋଜନ କରୁଥିବା ଦ୍ୱିଜମାନେ, ଚାନ୍ଦ୍ରାୟଣ ବ୍ରତ ନ କରି ପୁଣି ସତ୍କାର ଯୋଗ୍ୟ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ।
14.106.77
गायका नर्तकाश्चैव प्लवका वादकास्तथा ।
कथका यौधिकाश्चैव श्राद्धे नार्हन्ति सत्कृतिम् ॥ १४.१०६.७७ ॥
ଗାୟକ, ନର୍ତ୍ତକ, କରତବବାଜ, ବାଦକ, କଥାକାର, ଯୋଦ୍ଧା—ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ସତ୍କାର ଯୋଗ୍ୟ ନୁହନ୍ତି।
14.106.78
अनग्नयश्च ये विप्राः शवनिर्यातकाश्च ये ।
स्तेनाश्चापि विकर्मस्था राजन्नार्हन्ति सत्कृतिम् ॥ १४.१०६.७८ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଯେଉଁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଅଗ୍ନିହୀନ, ଶବ ବହନକାରୀ, ଚୋର ଏବଂ ନିଷିଦ୍ଧ କର୍ମରେ ରତ, ସେମାନେ ସମ୍ମାନର ଯୋଗ୍ୟ ନୁହନ୍ତି।
14.106.79
अपरिज्ञातपूर्वाश्च गणपुत्राश्च ये द्विजाः ।
पुत्रिकापुत्रकाश्चापि श्राद्धे नार्हन्ति सत्कृतिम् ॥ १४.१०६.७९ ॥
ଯେଉଁମାନଙ୍କର ପୂର୍ବବଂଶ ଅଜ୍ଞାତ, ଯେଉଁମାନେ ଗଣପୁତ୍ର, ଏବଂ ପୁତ୍ରିକାପୁତ୍ର ଦ୍ୱିଜ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ସମ୍ମାନର ଯୋଗ୍ୟ ନୁହନ୍ତି।
14.106.80
रणकर्ता च यो विप्रो यश्च वाणिज्यको द्विजः ।
प्राणिविक्रयवृत्तिश्च श्राद्धे नार्हन्ति सत्कृतिम् ॥ १४.१०६.८० ॥
ଯେଉଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଯୁଦ୍ଧ କରେ, ଯେଉଁ ଦ୍ୱିଜ ବାଣିଜ୍ୟ କରେ, ଏବଂ ଯେ ପ୍ରାଣୀ ବିକ୍ରି କରି ଜୀବିକା ନିର୍ବାହ କରେ, ସେ ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ସମ୍ମାନର ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ।
14.106.81
चीर्णव्रतगुणैर्युक्ता नित्यं स्वाध्यायतत्पराः ।
सावित्रीज्ञाः क्रियावन्तस्ते श्राद्धे सत्कृतिक्षमाः ॥ १४.१०६.८१ ॥
ବ୍ରତ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବାର ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ, ସର୍ବଦା ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟରେ ରତ, ସାବିତ୍ରୀ ଜ୍ଞାତା, କ୍ରିୟାବାନ — ସେମାନେ ହିଁ ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ସମ୍ମାନର ଯୋଗ୍ୟ।
14.106.82
श्राद्धस्य ब्राह्मणः कालः प्राप्तं दघि घृतं तथा ।
दर्भाः सुमनसः क्षेत्रं तत्काले श्राद्धदो भवेत् ॥ १४.१०६.८२ ॥
ଶ୍ରାଦ୍ଧର କାଳ ବ୍ରାହ୍ମଣ; ଦହି, ଘିଅ, ଦର୍ଭ, ଫୁଲ ଏବଂ ଉପଯୁକ୍ତ ସ୍ଥାନ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ ସେହି ସମୟରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧଦାତା ହେବା ଉଚିତ।
14.106.83
चारित्रनिरता राजन्कृशा ये कृशवृत्तयः ।
अर्थिनश्चोपगच्छन्ति तेभ्यो दत्तं महत्फलम् ॥ १४.१०६.८३ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଯେଉଁମାନେ ସଦାଚାରରେ ରତ, କୃଶ ଏବଂ କଷ୍ଟର ଜୀବିକା ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ଯାଚକ ହୋଇ ଆସନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନ ମହାନ ଫଳ ଦିଏ।
14.106.84
तपस्विनश्च ये विप्रास्तथा भैक्षचराश्च ये ।
अर्थिनः केचिदिच्छन्ति तेषां दत्तं महत्फलम् ॥ १४.१०६.८४ ॥
ଯେଉଁ ତପସ୍ୱୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଭିକ୍ଷାଚର ଅଛନ୍ତି, ଏବଂ ଦାନ ଇଚ୍ଛୁକ କେତେ ଯାଚକ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିବା ଦାନ ମହାଫଳ ଦିଏ।
14.106.85
एवं धर्मभूतां श्रेष्ठ ज्ञात्वा सर्वात्मना तदा ।
र्श्रोत्रियाय दरिद्राय प्रयच्छानुपकारिणे ॥ १४.१०६.८५ ॥
ଏହିପରି, ହେ ଧର୍ମାତ୍ମାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମନରେ ଜାଣି, ବେଦଜ୍ଞ ଦରିଦ୍ର ବ୍ରାହ୍ମଣକୁ — ଯିଏ କାହାର ଉପକାରୀ ନୁହେଁ — ଦାନ ଦିଅ।
14.106.86
दानं यत्ते प्रियं किंचिच्छ्रोत्रियाणां च यत्प्रियम् ।
तत्प्रयच्छस्व धर्मज्ञ यदीच्छसि तदक्षयम् ॥ १४.१०६.८६ ॥
ତୁମକୁ ଯାହା ପ୍ରିୟ, ବେଦଜ୍ଞ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଯାହା ପ୍ରିୟ, ତାହା ଦାନ କର — ହେ ଧର୍ମଜ୍ଞ, ଯଦି ତୁମେ ଅକ୍ଷୟ ଫଳ ଇଚ୍ଛା କର।
14.106.87
निरयं ये च गच्छन्ति तच्छृणुष्व युधिष्ठिर ॥ १४.१०६.८७ ॥
ଯେଉଁମାନେ ନରକକୁ ଯାଆନ୍ତି, ତାହା ଶୁଣ, ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର।
14.106.88
गुर्वर्थं वा भयार्थं वा नोचेदन्यत्र पाण्डव ।
वदन्ति येऽनृतं विप्रास्ते वै निरयगामिनः ॥ १४.१०६.८८ ॥
ଗୁରୁ ପାଇଁ କିମ୍ବା ଭୟରୁ, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି କାରଣ ବିନା, ହେ ପାଣ୍ଡବ, ଯେଉଁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମିଥ୍ୟା କୁହନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ନରକଗାମୀ।
14.106.89
परदारापहर्तारः परदारामिमर्शकाः ।
परारप्रयोक्तारस्तें वै निरयगामिनः ॥ १४.१०६.८९ ॥
ଯେଉଁମାନେ ପରଦାରା ଅପହରଣ କରନ୍ତି, ପରଦାରାକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରନ୍ତି, ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ (ପାପରେ) ପ୍ରବୃତ୍ତ କରନ୍ତି — ସେମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ନରକଗାମୀ।
14.106.90
सूचकाः संधिभेत्तारः परद्रव्योपजीविनः ।
अकृतज्ञाश्च मित्राणां ते वै निरयगामिनः ॥ १४.१०६.९० ॥
ଚୁଗୁଲି କରୁଥିବା, ସନ୍ଧି ଭାଙ୍ଗୁଥିବା, ପରର ଧନରେ ଜୀବିକା ନିର୍ବାହ କରୁଥିବା, ଏବଂ ମିତ୍ରଙ୍କ ପ୍ରତି ଅକୃତଜ୍ଞ—ସେମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ନରକକୁ ଯାଆନ୍ତି।
14.106.91
वर्णाश्रमाणां ये बाह्याः पाषण्डाश्चैव पापिनः ।
उपासते च तानेव ते सर्वे नरकालयाः ॥ १४.१०६.९१ ॥
ବର୍ଣାଶ୍ରମର ବାହାରିଥିବା ପାଷଣ୍ଡୀ ଓ ପାପୀ, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ହିଁ ଉପାସନା କରୁଥିବା—ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ନରକବାସୀ।
14.106.92
वेदविक्रयिणश्चैव वेदानां चैव दूषकाः ।
वेदानां लेखकाश्चैव ते वै निरयगामिनः ॥ १४.१०६.९२ ॥
ବେଦ ବିକ୍ରୟ କରୁଥିବା, ବେଦକୁ ଦୂଷିତ କରୁଥିବା, ଏବଂ ବେଦର ଲେଖକ—ସେମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ନରକକୁ ଯାଆନ୍ତି।
14.106.93
रसविक्रयिणो राजन्विषविक्रयिणश्च ये ।
क्षीरविक्रयिणश्चापि ते वै निरयगामिनः ॥ १४.१०६.९३ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ରସ ବିକ୍ରୟ କରୁଥିବା, ବିଷ ବିକ୍ରୟ କରୁଥିବା, ଏବଂ କ୍ଷୀର ବିକ୍ରୟ କରୁଥିବା—ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ନରକକୁ ଯାଆନ୍ତି।
14.106.94
चण्डालेभ्यश्च ये क्षीरं प्रयच्छन्ति नराधमाः ।
अर्थार्थमथवा स्नेहात्ते वै निरयगामिनः ॥ १४.१०६.९४ ॥
ଚଣ୍ଡାଳମାନଙ୍କୁ ଯେଉଁ ଅଧମ ମନୁଷ୍ୟମାନେ କ୍ଷୀର ଦିଅନ୍ତି—ଧନ ପାଇଁ ବା ସ୍ନେହରୁ—ସେମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ନରକକୁ ଯାଆନ୍ତି।
14.106.95
पशूनां दमकयैव तथा नासानुवेधकाः ।
पुंस्त्वहिंसाकरस्चैव ते वै निरयगामिनः ॥ १४.१०६.९५ ॥
ପଶୁମାନଙ୍କୁ ଦଉଡ଼ିରେ ବାନ୍ଧୁଥିବା, ସେମାନଙ୍କ ନାକ ଛେଦନ କରୁଥିବା, ଏବଂ ପୌରୁଷ ନଷ୍ଟକାରୀ ହିଂସା କରୁଥିବା—ସେମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ନରକକୁ ଯାଆନ୍ତି।
14.106.96
अदातारः समर्था ये द्रव्याणां लोभकारणात् ।
दीनानन्धान्न पश्यन्ति ते वै निरयगामिनः ॥ १४.१०६.९६ ॥
ସମର୍ଥ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ଧନଲୋଭରୁ ଯେଉଁମାନେ ଦାନ ଦିଅନ୍ତି ନାହିଁ ଏବଂ ଦୀନ ଓ ଅନ୍ଧମାନଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ନରକଗାମୀ ହୁଅନ୍ତି।
14.106.97
क्षान्तान्दान्तान्कृशान्प्राज्ञान्दीर्घकालं सहोषितान् ।
त्यजन्ति कृतकृत्या ये ते वा निरयगामिनः ॥ १४.१०६.९७ ॥
ଦୀର୍ଘକାଳ ସାଥିରେ ରହିଥିବା କ୍ଷମାଶୀଳ, ସଂଯମୀ, କୃଶ ଓ ପ୍ରାଜ୍ଞ ଲୋକଙ୍କୁ କାର୍ଯ୍ୟ ସାରିବା ପରେ ଯେଉଁମାନେ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ନରକଗାମୀ ହୁଅନ୍ତି।
14.106.98
बालानामपि वृद्धानां श्रान्तानां चापि ये नराः ।
अदत्त्वाऽश्नान्ति मृष्टान्नं ते वै निरयगामिनः ॥ १४.१०६.९८ ॥
ଶିଶୁ, ବୃଦ୍ଧ ଓ କ୍ଳାନ୍ତମାନଙ୍କୁ ନ ଦେଇ ଯେଉଁମାନେ ସୁସ୍ବାଦୁ ଅନ୍ନ ଖାଆନ୍ତି, ସେମାନେ ନିଶ୍ଚୟ ନରକଗାମୀ ହୁଅନ୍ତି।
14.106.99
एते पूर्वर्षिभिः प्रोक्ता नरा निरयगामिनः ।
ये स्वर्गं समनुप्राप्तास्ताञ्शृणुष्व युधिष्ठिर ॥ १४.१०६.९९ ॥
ପୂର୍ବ ଋଷିମାନେ ଏହି ନରକଗାମୀ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ କହିଛନ୍ତି। ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଏବେ ଯେଉଁମାନେ ସ୍ୱର୍ଗ ପାଇଛନ୍ତି ସେମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ଶୁଣ।
14.106.100
दानेन तपसा चैव सत्येन च दमेन च ।
ये धर्ममनुवर्तन्ते ते नराः स्वर्गगामिनः ॥ १४.१०६.१०० ॥
ଦାନ, ତପ, ସତ୍ୟ ଓ ଦମ ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁମାନେ ଧର୍ମର ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗଗାମୀ ହୁଅନ୍ତି।
14.106.101
शुश्रूषयाऽप्युपाध्यायाच्छ्रुतमादाय पाण्डव ।
ये प्रतिग्रहनिस्स्नेहास्ते नराः स्वर्गगामिनः ॥ १४.१०६.१०१ ॥
ହେ ପାଣ୍ଡବ, ଗୁରୁଙ୍କ ସେବାରେ ଶ୍ରୁତଜ୍ଞାନ ଲାଭ କରି ଯେଉଁମାନେ ପ୍ରତିଗ୍ରହରେ ଆସକ୍ତିହୀନ ରୁହନ୍ତି, ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗଗାମୀ ହୁଅନ୍ତି।
14.106.102
मधुमांसासवेभ्यस्तु निवृत्ता व्रतवत्तु ये ।
परदारनिवृत्ता ये ते नराः स्वर्गगामिनः ॥ १४.१०६.१०२ ॥
ମଧୁ, ମାଂସ ଏବଂ ମଦ୍ୟରୁ ଓ ବ୍ରତ ପରି ପରସ୍ତ୍ରୀଠାରୁ ଯେଉଁମାନେ ନିବୃତ୍ତ, ସେହି ମନୁଷ୍ୟମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଆନ୍ତି।
14.106.103
मातरं पितरं चैव शुश्रूषन्ति च ये नराः ।
भ्रहातॄणामपि सस्नेहास्ते नराः स्वर्गगामिनः ॥ १४.१०६.१०३ ॥
ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମାତା ଓ ପିତାଙ୍କ ସେବା କରନ୍ତି ଏବଂ ଭାଇମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ମଧ୍ୟ ସ୍ନେହଯୁକ୍ତ ରହନ୍ତି, ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଆନ୍ତି।
14.106.104
ये तु भोजनकाले तु निर्याताश्चातिथिप्रियाः ।
द्वाररोधं न कुर्वन्ति ते नराः स्वर्गगामिनः ॥ १४.१०६.१०४ ॥
ଯେଉଁମାନେ ଭୋଜନ ସମୟରେ ବାହାରକୁ ଆସି ଅତିଥିଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ ମାନନ୍ତି ଏବଂ ଦ୍ୱାର ରୋଧ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଆନ୍ତି।
14.106.105
वैवाहिकं तु कन्यानां दरिद्राणां च ये नराः ।
कारयन्ति च कुर्वन्ति ते नराः स्वर्गगामिनः ॥ १४.१०६.१०५ ॥
ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଦରିଦ୍ର କନ୍ୟାମାନଙ୍କର ବିବାହ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାନ୍ତି ଏବଂ ନିଜେ ମଧ୍ୟ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଆନ୍ତି।
14.106.106
रसानामथ बीजानामोषधीनां तथैव च ।
दातारः श्रद्धयोपेतास्ते नराः स्वर्गगामिनः ॥ १४.१०६.१०६ ॥
ଶ୍ରଦ୍ଧାଯୁକ୍ତ ହୋଇ ରସ, ବୀଜ ଓ ଔଷଧି ଦାନକାରୀ ସେହି ମନୁଷ୍ୟମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଆନ୍ତି।
14.106.107
क्षेमाक्षेमं च मार्गेषु समानि विषमाणि च ।
अर्थिनां ये च वक्ष्यन्ति ते नराः स्वर्गगामिनः ॥ १४.१०६.१०७ ॥
ପଥରେ ନିରାପଦ ଓ ବିପଦସଙ୍କୁଳ, ସମତଳ ଓ ବିଷମ ସ୍ଥାନ ଯେଉଁମାନେ ଅର୍ଥୀମାନଙ୍କୁ କୁହନ୍ତି, ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଆନ୍ତି।
14.106.108
पर्वद्वये चतुर्दश्यामष्टम्यां संध्ययोर्द्वयोः ।
आर्द्रायां जन्मनक्षत्रे विषुवे श्रवणेऽथवा।
ये ग्राम्यधर्मविरतास्ते नराः स्वर्गगाप्तिनः ॥ १४.१०६.१०८ ॥
ଦୁଇ ପର୍ବ ଦିନରେ, ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଓ ଅଷ୍ଟମୀ ତିଥିରେ, ଦୁଇ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ, ଆର୍ଦ୍ରା ନକ୍ଷତ୍ରରେ, ନିଜ ଜନ୍ମନକ୍ଷତ୍ରରେ, ବିଷୁବ ଦିନରେ କିମ୍ବା ଶ୍ରବଣା ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଯେଉଁ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଲୌକିକ ଭୋଗରୁ ବିରତ ରହନ୍ତି, ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗଗାମୀ ହୁଅନ୍ତି।
14.106.109
हव्यकव्यविधानं च नरकस्वर्गगामिनौ ।
धर्माधर्मौ च कथितौ किं भूयः श्रोतुमिच्छसि ॥ १४.१०६.१०९ ॥
ହବ୍ୟ ଓ କବ୍ୟର ବିଧାନ, ନରକ ଓ ସ୍ୱର୍ଗଗାମୀ ପଥ, ଏବଂ ଧର୍ମ ଓ ଅଧର୍ମ, ଏସବୁ କୁହାଯାଇସାରିଛି। ଆଉ କ'ଣ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛ?