ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 14.106
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.106.1
एवं श्रुत्वा परं पुण्यं कपिलादानमुत्तमम् ।
धर्मपुत्रः प्रहृष्टात्मा केशवं पुनरब्रवीत् ॥ १४.१०६.१ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਤਿ ਪੁੰਨਮਈ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਕਪਿਲਾ-ਦਾਨ ਸੁਣ ਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਧਰਮਪੁੱਤਰ ਨੇ ਫਿਰ ਕੇਸ਼ਵ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
14.106.2
देवदेवश कपिला यदा विप्राय दीयते ।
कथं सर्वेषु चाङ्गेषु तस्यास्तिष्ठन्ति देवताः ॥ १४.१०६.२ ॥
ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ! ਜਦੋਂ ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤੇ ਕਿਵੇਂ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ?
14.106.3
याश्चैताः कपिलाः प्रोक्ता दश चैव त्वया मम ।
तासां कति सुरश्रेष्ठ् कपिलाः पुण्यलक्षणाः ॥ १४.१०६.३ ॥
ਹੇ ਸੁਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ! ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਜੋ ਦਸ ਕਪਿਲਾ ਗਾਵਾਂ ਦੱਸੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪੁੰਨ-ਲੱਛਣਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਕਿੰਨੀਆਂ ਹਨ?
14.106.4
कथं वाऽनुगृहीतास्ताः सुरैः पितृगणैरपि ।
केन युक्ताश्च वर्णेन श्रोतुं कौतूहलं मे ॥ १४.१०६.४ ॥
ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕਿਵੇਂ ਕ੍ਰਿਪਾ-ਪਾਤਰ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਿਸ ਰੰਗ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹਨ? ਇਹ ਸੁਣਨ ਦੀ ਮੈਨੂੰ ਉਤਸੁਕਤਾ ਹੈ।
14.106.5
युधिष्ठिरेणैवमुक्तः केशवः सत्यवाक्तदा ।
गुह्यानां परमं गुह्यं वक्तुमेवोपचक्रमे ॥ १४.१०६.५ ॥
ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖੇ ਜਾਣ ਤੇ ਸੱਚਬੋਲੇ ਕੇਸ਼ਵ ਨੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਗੁਹਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਰਮ ਗੁਹਿਆ ਗੱਲ ਕਹਿਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।
14.106.6
शृणु राजन्पवित्रं वै रहस्यं धर्ममुत्तमम् ।
ग्रहणीयं सत्यमिदं न श्राव्यं हेतुवादिभिः ॥ १४.१०६.६ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਸੁਣੋ, ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਰਹੱਸ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਧਰਮ ਹੈ। ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ, ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਨ ਯੋਗ ਹੈ; ਤਰਕਵਾਦੀਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਸੁਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
14.106.7
यदा वत्सस्य पादौ द्वौ प्रसवे शिरसा सह ।
दृश्येते दानकालं तत्तमाहुर्मुनिसत्तमाः ॥ १४.१०६.७ ॥
ਵੱਛੇ ਦੇ ਦੋ ਪੈਰ ਅਤੇ ਸਿਰ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਇਕੱਠੇ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਮੁਨੀ ਆਖਦੇ ਹਨ।
14.106.8
अन्तरिक्षगतो वत्सो यावद्भूमिं न यास्यति ।
गौस्तावत्पृथिवी ज्ञेया तस्माद्देया तु तादृशी ॥ १४.१०६.८ ॥
ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਵੱਛਾ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਨਹੀਂ ਉਤਰਦਾ, ਤਦ ਤੱਕ ਗਾਂ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਅਜਿਹੀ ਗਾਂ ਹੀ ਦਾਨ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
14.106.9
यावन्ति धेन्वा रोमाणि सवत्साया युधिष्ठिर ।
यावत्यः सिकताश्चापि गर्भोदकपरिप्लुताः।
तावद्वर्षसहस्राणि दाता स्वर्गे महीयते ॥ १४.१०६.९ ॥
ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ! ਵੱਛੇ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਦੇ ਜਿੰਨੇ ਰੋਮ ਹਨ ਅਤੇ ਗਰਭਜਲ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ ਜਿੰਨੇ ਰੇਤ ਦੇ ਕਣ ਹਨ, ਉਤਨੇ ਹਜ਼ਾਰ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੱਕ ਦਾਤਾ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
14.106.10
सुवर्णाभरणां कृत्वा सव्तसां कपिलां तिलैः ।
प्रच्छाद्य तां तु दद्याद्वै सर्वरत्नैरलङ्कृताम् ॥ १४.१०६.१० ॥
ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਿਣੇ ਪਹਿਨਾ ਕੇ, ਵੱਛੇ ਸਹਿਤ ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਨੂੰ ਤਿਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਈ ਉਸੇ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
14.106.11
ससमुद्रा नदी तेन सशैलवनकानना ।
चतुरन्ता भवेद्दत्ता नात्र कार्या विचारणा ॥ १४.१०६.११ ॥
ਉਸ ਦਾਨ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰਾਂ, ਨਦੀਆਂ, ਪਰਬਤਾਂ, ਬਣਾਂ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਸਮੇਤ ਚਾਰ ਹੱਦਾਂ ਵਾਲੀ ਧਰਤੀ ਦਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
14.106.12
पृथिवीदानतुल्येन तेन दानेन मानवः ।
संसारसागरात्तीर्णो याति लोकं प्रजापतेः ॥ १४.१०६.१२ ॥
ਧਰਤੀ ਦਾਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਉਸ ਦਾਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਸੰਸਾਰ-ਸਾਗਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਕੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
14.106.13
ब्रह्महा भ्रूणहा गोघ्नो यदि वा गुरुतल्पगः ।
महापातकयुक्तोपि एतद्दानेन शुद्ध्यति ॥ १४.१०६.१३ ॥
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਕਤਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਗਰਭ ਦਾ ਕਤਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਗਾਂ ਦਾ ਕਤਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਜਾਂ ਗੁਰੂ ਦੀ ਸ਼ੱਯਾ ਉੱਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲਾ, ਮਹਾਪਾਤਕਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਇਸ ਦਾਨ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
14.106.14
इदं पठति यः पुण्यं कपिलादानमुत्तमम् ।
प्रातरुत्थाय मद्भक्त्या तस्य पुण्यफलं शृणु ॥ १४.१०६.१४ ॥
ਜੋ ਸਵੇਰੇ ਉੱਠ ਕੇ ਮੇਰੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਇਸ ਪੁੰਨ ਭਰੇ, ਉੱਤਮ ਕਪਿਲਾ-ਦਾਨ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਪੁੰਨ-ਫਲ ਨੂੰ ਸੁਣ।
14.106.15
मनसा कर्मणा वाचा मतिपूर्वं युधिष्ठिर ।
पापं रात्रिकृतं हन्यादस्याध्यायस्य पाठकः ॥ १४.१०६.१५ ॥
ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਮਨ, ਕਰਮ ਅਤੇ ਬਚਨ ਨਾਲ ਜਾਣ-ਬੁੱਝ ਕੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਪਾਪ, ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਪਾਠਕ ਨਾਸ਼ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
14.106.16
इदमावर्तमानस्तु श्राद्धे यस्तर्पयेद्द्विजान् ।
तस्याप्यमृतमश्नन्ति पितरोऽत्यन्तहर्षिताः ॥ १४.१०६.१६ ॥
ਇਸ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹੋਏ ਜੋ ਸ਼ਰਾਧ ਵਿੱਚ ਦੁਵਿਜਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਰ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਉਸਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵੀ ਖਾਂਦੇ ਹਨ।
14.106.17
यश्चेदं शृणुयाद्भक्त्या मद्गतेनान्तरात्मना ।
तस्य रात्रिकृतं सर्वुं पापमाशु प्रणश्यति ॥ १४.१०६.१७ ॥
ਅਤੇ ਜੋ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਅੰਤਰਾਤਮਾ ਨਾਲ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਰਾਤ ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਸਾਰਾ ਪਾਪ ਛੇਤੀ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
14.106.18
अतः परं विशेषं तु कपिलानां ब्रवीमि ते ।
याश्चैताः कपिलाः प्रोक्ता दश राजन्मया तव।
तासां चतस्रः प्रवराः पुण्याः पापप्रणाशनाः ॥ १४.१०६.१८ ॥
ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕਪਿਲਾ ਗਾਂਵਾਂ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਦਸ ਕਪਿਲਾ ਗਾਂਵਾਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸੀਆਂ, ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਚਾਰ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਪੁੰਨਮਈ ਅਤੇ ਪਾਪਨਾਸ਼ਕ ਹਨ।
14.106.19
सुवर्णकपिला पुण्या तथा रक्ताक्षिपिङ्गला ।
पिङ्गलाक्षी च या गौश्च या स्यात्पिङ्गलपिङ्गला ॥ १४.१०६.१९ ॥
ਸੋਨੇ ਵਰਗੀ ਕਪਿਲਾ ਪੁੰਨਯੋਗ ਹੈ, ਅਤੇ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਪਿੰਗਲਾ ਵੀ; ਜੋ ਪਿੰਗਲਾਕਸ਼ੀ ਗਾਂ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਬਹੁਤ ਪਿੰਗਲ ਰੰਗ ਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਪੁੰਨਯੋਗ ਹੈ।
14.106.20
एताश्चतस्रः प्रवराः पवित्राः पापनाशनाः ।
नमस्कृता वा दृष्टा वा घ्नन्ति पापं नरस्य तु ॥ १४.१०६.२० ॥
ਇਹ ਚਾਰੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਪਾਪ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ। ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨ ਜਾਂ ਵੇਖਣ ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
14.106.21
यस्यैताः कपिलाः सन्ति गृहे पापप्रणाशनाः ।
तत्र श्रीर्विजयः कीर्तिः स्फीता नित्यं युधिष्ठिर ॥ १४.१०६.२१ ॥
ਜਿਸ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਕਪਿਲਾ ਗਾਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ, ਉੱਥੇ ਸਦਾ ਸ਼੍ਰੀ, ਜਿੱਤ ਅਤੇ ਭਰਪੂਰ ਕੀਰਤੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
14.106.22
एतासां प्रीतिमायाति क्षीरेण तु वृषध्वजः ।
दध्ना च त्रिदशाः सर्वे घृतेन तु हुताशनः ॥ १४.१०६.२२ ॥
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਵ੍ਰਿਸ਼ਧ੍ਵਜ (ਸ਼ਿਵ) ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ; ਦਹੀਂ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਅਤੇ ਘਿਓ ਨਾਲ ਅਗਨੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
14.106.23
पितरः पितामहाश्चैव तथैव प्रपितामहाः ।
सकृद्देत्तेन तुष्यन्ति वर्षकोटिं युधिष्ठिर ॥ १४.१०६.२३ ॥
ਪਿਤਾ, ਦਾਦੇ ਅਤੇ ਪੜਦਾਦੇ ਵੀ ਇਸ ਦਾਨ ਨਾਲ ਇੱਕ ਵਾਰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ, ਕਰੋੜਾਂ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੱਕ ਉਹ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
14.106.24
कपिलाया घृतं क्षीरं दधि पायसमेव वा ।
श्रोत्रियेभ्यः सकृद्दत्वा नरः पापैः प्रमुच्यते ॥ १४.१०६.२४ ॥
ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਦਾ ਘਿਓ, ਦੁੱਧ, ਦਹੀਂ ਜਾਂ ਖੀਰ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
14.106.25
उपवासं तु यः कृत्वाऽप्यहोरात्रं जितेन्द्रियः ।
कपिलापञ्चगव्यं तु पीत्वा चान्द्रायणात्परम् ॥ १४.१०६.२५ ॥
ਜਿਤੇਂਦ੍ਰਿਯ ਹੋ ਕੇ ਇੱਕ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਵਰਤ ਰੱਖ ਕੇ, ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਦਾ ਪੰਚਗਵਯ ਪੀ ਕੇ, ਫਿਰ ਚਾਂਦ੍ਰਾਯਣ ਵਰਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ…
14.106.26
सौम्ये मुहूर्ते तत्प्रशय शुद्धात्मा शुद्धमानसः ।
क्रोधानृतविनिर्मुक्तो मद्गतेनान्तरात्मना ॥ १४.१०६.२६ ॥
ਸ਼ੁਭ ਮੁਹੂਰਤ ਵਿੱਚ, ਸ਼ੁੱਧ ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਮਨ ਨਾਲ, ਕ੍ਰੋਧ ਅਤੇ ਝੂਠ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਵੱਲ ਲੱਗੀ ਅੰਤਰਾਤਮਾ ਨਾਲ ਉਹ…
14.106.27
कपिलापञ्चगव्येन सुमन्त्रेण पृथक्पथक् ।
यो मत्प्रतिकृतिं वाऽपि शङ्कराकृतिमेव वा।
स्नापयेद्विषुवे यस्तु सोऽश्वमेधफलं लभेत् ॥ १४.१०६.२७ ॥
ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਦੇ ਪੰਚਗਵਯ ਨਾਲ, ਮੰਤਰ ਸਹਿਤ, ਵੱਖ-ਵੱਖ, ਮੇਰੀ ਮੂਰਤੀ ਜਾਂ ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੂਵ ਸਮੇਂ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਾਉਣ ਵਾਲਾ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਦਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
14.106.28
स मुक्तपापः शुद्धात्मा यानेनांबरशोभिना ।
मम लोकं व्रजेन्मुक्तो रुद्रलोकमथापि वा ॥ १४.१०६.२८ ॥
ਉਹ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ, ਸ਼ੁੱਧ ਆਤਮਾ ਹੋ ਕੇ, ਅਕਾਸ਼ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਵਾਹਨ ਰਾਹੀਂ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਰੁਦ੍ਰਲੋਕ ਨੂੰ।
14.106.29
ब्रह्मणा तु पुरा सृष्टा कपिला काञ्चनप्रभा ।
अग्निकुण्डात्परैर्मन्त्रैर्होमधेनुर्महाप्रभा ॥ १४.१०६.२९ ॥
ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਸੋਨੇ ਵਰਗੀ ਚਮਕ ਵਾਲੀ ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਰਚੀ; ਉੱਤਮ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਅਗਨੀ-ਕੁੰਡ ਤੋਂ ਹੋਮਧੇਨੂ, ਬਹੁਤ ਤੇਜਸਵੀ।
14.106.30
सृष्टमात्रां तु तां दृष्ट्वा देवा रुद्रादयो दिवि ।
सिद्धा ब्रह्मर्षयश्चैव वेदाः साङ्गाः सहाध्वरैः ॥ १४.१०६.३० ॥
ਉਸ ਨੂੰ ਸਿਰਜਿਆ ਜਾਂਦਿਆਂ ਹੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਰੁਦ੍ਰ ਆਦਿ ਦੇਵਤੇ, ਸਿੱਧ, ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀ, ਅੰਗਾਂ ਸਹਿਤ ਵੇਦ ਅਤੇ ਯੱਗ ਵੀ…
14.106.31
सागराः सरितश्चैव पर्वताः सबलाहकाः ।
गन्धर्वाप्सरसो यक्षाः पन्नगाश्चाप्युपस्थिताः ॥ १४.१०६.३१ ॥
ਸਾਗਰ, ਨਦੀਆਂ, ਪਰਬਤ, ਬੱਦਲਾਂ ਸਮੇਤ, ਗੰਧਰਵ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ, ਯਕਸ਼ ਅਤੇ ਨਾਗ ਵੀ ਉੱਥੇ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਏ।
14.106.32
सर्वे विस्मयमापन्नाः शिखिमध्ये महाप्रभाम् ।
मन्त्रैशअच विविधैस्तां तु तुष्टुवुस्तामनेकशः ॥ १४.१०६.३२ ॥
ਸਾਰੇ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ ਅਤੇ ਅੱਗ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿਤ ਉਸ ਮਹਾਪ੍ਰਭਾ ਦੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਕਈ ਵਾਰ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ।
14.106.33
कृताञ्जलिपुटाः सर्वे नातिशृङ्गीं त्रिलोचनाम् ।
मूर्ध्ना प्रणम्य तां भूमौ सवत्साममृतारणिम् ॥ १४.१०६.३३ ॥
ਹੱਥ ਜੋੜੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਤਿੰਨ ਨੇਤਰਾਂ ਵਾਲੀ, ਬਹੁਤੇ ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲੀ ਨਹੀਂ, ਵੱਛੇ ਸਮੇਤ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੀ ਅਰਣੀ ਉਸ ਨੂੰ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ।
14.106.34
ऊचुः प्राञ्जलयः सर्वे चतुर्वक्त्रं पितामहम् ।
आज्ञापय महादेव किं ते कुर्मः कथं विभो ॥ १४.१०६.३४ ॥
ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਚਤੁਰਮੁਖ ਪਿਤਾਮਹ ਨੂੰ ਕਿਹਾ — 'ਹੇ ਮਹਾਦੇਵ, ਆਗਿਆ ਕਰੋ। ਹੇ ਵਿਭੋ, ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਕੀ ਕਰੀਏ, ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ?'
14.106.35
एवमुक्तः सुरैः सर्वैर्ब्रह्मा वचनमब्रवीत् ।
भवन्तोप्यनुगृह्णन्तु दोग्ध्रीमेनां पयस्विनीम् ॥ १४.१०६.३५ ॥
ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ — 'ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਇਸ ਦੁੱਧ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਨੂੰ ਦੋਹਣ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ।'
14.106.36
होमधेनुरियं ज्ञेया ह्यग्नीन्संतर्पयिष्यति ।
अतोऽग्निस्तर्पितः सर्वान्भवतस्तर्पयिष्यति ॥ १४.१०६.३६ ॥
ਇਹ ਹੋਮਧੇਨੂ ਜਾਣਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਅਗਨੀਆਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰੇਗੀ। ਇਸ ਲਈ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਈ ਅਗਨੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਭ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰੇਗੀ।
14.106.37
प्रीताः क्षीरामृतेनास्या जातवीर्यपराक्रमाः ।
जयिष्यथ यथाकामं दानवान्सर्व एव तु ॥ १४.१०६.३७ ॥
ਇਸ ਦੇ ਦੁੱਧ ਰੂਪੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਵੀਰਜ ਅਤੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤੋਗੇ।
14.106.38
जातवीर्यबलैर्युक्ताः सत्ववन्तो जितेन्द्रियाः ।
असङ्ख्येयबलाः सर्वे पालयिष्यथ वै प्रजाः ॥ १४.१०६.३८ ॥
ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਵੀਰਜ ਅਤੇ ਬਲ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਸਤ੍ਵਗੁਣੀ, ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤੇ ਹੋਏ, ਅਸੰਖ ਬਲ ਵਾਲੇ ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਪਰਜਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋਗੇ।
14.106.39
पालिताश्च प्रजाः सर्वा भवद्भिरिह धर्मतः ।
पूजयिष्यन्ति वा नित्यं यज्ञैर्विविधदक्षिणैः ॥ १४.१०६.३९ ॥
ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲੋਂ ਇੱਥੇ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪਾਲੀ ਗਈ ਸਾਰੀ ਪਰਜਾ ਸਦਾ ਅਨੇਕ ਦਕਸ਼ਿਣਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਯੱਗਾਂ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇਗੀ।
14.106.40
एवमुक्ताः सुराः सर्वे ब्रह्मणा परमेष्ठिना ।
ततः संहृष्टवदनाः कपिलायै वरं ददुः ॥ १४.१०६.४० ॥
ਪਰਮੇਸ਼ਠੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖੇ ਜਾਣ ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਮੁਖ ਨਾਲ ਕਪਿਲਾ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੱਤਾ।
14.106.41
यस्माल्लोकहितायाद्य ब्रह्मणा त्वं विनिर्मिता ।
तस्मात्पूता पवित्रा च भव पापव्यपोहिनी ॥ १४.१०६.४१ ॥
ਕਿਉਂਕਿ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ ਅੱਜ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਰਚਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਤੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਪਾਵਨ ਹੋ, ਅਤੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੋ।
14.106.42
ये त्वां दृष्ट्वा नमस्यन्ति स्पृष्ट्वा चापि करैर्नराः ।
तेषां वर्षकृतं पापं त्वद्भक्तानां प्रणश्यति ॥ १४.१०६.४२ ॥
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਛੂੰਹਦੇ ਹਨ, ਤੇਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਭਗਤਾਂ ਦਾ ਸਾਲ ਭਰ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
14.106.43
अकामकृतमज्ञानमदृष्टं यच्च पातकम् ।
त्वां दृष्ट्वा ये नमस्यन्ति नराः सर्वसहेति च।
तेषां तद्विलयं याति तमः सूर्योदये यथा ॥ १४.१०६.४३ ॥
ਤੈਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ 'ਸਰਵਸਹਾ' ਕਹਿ ਕੇ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਿਨਾਂ ਇੱਛਾ, ਅਗਿਆਨ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਅਣਦੇਖੇ ਪਾਪ ਵੀ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਤੇ ਹਨੇਰੇ ਵਾਂਗ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
14.106.44
इत्युक्त्वाऽस्यै वरं दत्त्वा प्रययुस्ते यथागतम् ।
लोकनिस्तरणार्थाय सा च लोकांश्चचार ह ॥ १४.१०६.४४ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਵਰ ਦੇ ਕੇ ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਆਏ ਸਨ ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਚਲੇ ਗਏ। ਅਤੇ ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤਾਰਨ ਲਈ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਨ ਲੱਗੀ।
14.106.45
तस्यामेव समुद्भूता ह्येताश्च कपिला नव ।
विचरन्ति महीमेनां लोकानुग्रहकारणात्।
तस्मात्तु कपिला देया परत्र हितमिच्छता ॥ १४.१०६.४५ ॥
ਉਸੇ ਤੋਂ ਹੀ ਇਹ ਨੌਂ ਕਪਿਲਾ ਗਾਵਾਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈਆਂ; ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਮਿਹਰ ਕਰਨ ਲਈ ਇਸ ਧਰਤੀ ਤੇ ਵਿਚਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਪਰਲੋਕ ਦਾ ਭਲਾ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
14.106.46
यदा च दीयते राजन्कपिला ह्यग्निहोत्रिणे ।
तदा च शृङ्गयोस्तस्या विष्णुरिन्द्रश्च तिष्ठति ॥ १४.१०६.४६ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜਦੋਂ ਅਗਨੀਹੋਤਰੀ ਨੂੰ ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਦ ਉਸਦੇ ਸਿੰਗਾਂ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਤੇ ਇੰਦਰ ਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ।
14.106.47
चन्द्रवज्रधरौ चापि तिष्ठतः शृङ्गमूलयोः ।
शृङ्गमध्ये तथा ब्रह्मा ललाटे गोवृषध्वजः ॥ १४.१०६.४७ ॥
ਚੰਦਰਮਾ ਤੇ ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ ਸਿੰਗਾਂ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਤੇ ਖੜ੍ਹਦੇ ਹਨ; ਸਿੰਗਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਅਤੇ ਮੱਥੇ ਤੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭਧ੍ਵਜ (ਸ਼ਿਵ)।
14.106.48
कर्णयोरश्विनौ देवौ चक्षुषी शशिभास्करौ ।
दन्तेषु मरुतो देवा जिह्वायां वाक्सरलस्वती ॥ १४.१०६.४८ ॥
ਦੋਹਾਂ ਕੰਨਾਂ ਤੇ ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਦੇਵਤੇ, ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਚੰਦਰਮਾ ਤੇ ਸੂਰਜ, ਦੰਦਾਂ ਤੇ ਮਰੁਤ ਦੇਵਤੇ, ਅਤੇ ਜੀਭ ਤੇ ਬਾਣੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਰਸਵਤੀ।
14.106.49
रोमकूपेषु मुनयश्चर्मण्येव प्रजापतिः ।
निश्श्वासेषु स्थिता वेदाः सषडङ्गपदक्रमाः ॥ १४.१०६.४९ ॥
ਰੋਮਕੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਨੀ ਸਨ, ਚਮੜੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਸਨ। ਸਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਡੰਗ ਅਤੇ ਪਦਕ੍ਰਮ ਸਹਿਤ ਵੇਦ ਸਥਿਤ ਸਨ।
14.106.50
नासापुटे स्थिता गन्धाः पुष्पाणि सुरभीणि च ।
अधरे वसवः सर्वे मुखे चाग्निः प्रतिष्ठितः ॥ १४.१०६.५० ॥
ਨੱਕ ਦੇ ਛੇਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਗੰਧਾਂ ਅਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ਬੂਦਾਰ ਫੁੱਲ ਸਥਿਤ ਸਨ; ਹੇਠਲੇ ਬੁੱਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਵਸੂ, ਅਤੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਅਗਨੀ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਸੀ।
14.106.51
साध्या देवाः स्थिताः कक्षे ग्रीवायां पार्वती स्थिता ।
पृष्ठे च नक्षत्रगणाः ककुद्देशे नभस्स्थलम् ॥ १४.१०६.५१ ॥
ਸਾਧ ਦੇਵਤੇ ਕੱਛਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਸਨ; ਗਰਦਨ ਵਿੱਚ ਪਾਰਵਤੀ ਸਥਿਤ ਸੀ। ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ ਨਕਸ਼ਤ੍ਰ-ਸਮੂਹ, ਅਤੇ ਕੁੱਬ ਦੇ ਥਾਂ ਅਕਾਸ਼-ਮੰਡਲ ਸੀ।
14.106.52
अपाने सर्वतीर्थानि गोमूत्रे जाह्नवी स्वयम् ।
इष्टतुष्टमया लक्ष्मीर्गोमये वसती तदा ॥ १४.१०६.५२ ॥
ਅਪਾਨ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ ਸਨ; ਗੋਮੂਤਰ ਵਿੱਚ ਜਾਹਨਵੀ ਆਪ। ਇਸ਼ਟ ਤੇ ਤੁਸ਼ਟੀ ਰੂਪ ਲਕਸ਼ਮੀ ਉਸ ਵੇਲੇ ਗੋਬਰ ਵਿੱਚ ਵਸਦੀ ਸੀ।
14.106.53
नासिकायां सदा देवी ज्येष्ठा वसति भामिनी ।
श्रोणीतटस्थाः पितरो रमा लाङ्गूलमाश्रिता ॥ १४.१०६.५३ ॥
ਨੱਕ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਦੇਵੀ ਜੇਸ਼ਠਾ ਵਸਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਭਾਮਿਨੀ। ਕਮਰ ਦੇ ਢਲਾਨਾਂ ਉੱਤੇ ਪਿਤਰ ਸਥਿਤ ਸਨ; ਰਮਾ ਪੂਛ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ।
14.106.54
पार्श्वयोरुभयोः सर्वे विश्वेदेवाः प्रतिष्ठिताः ।
तिष्ठत्युरसि तासां तु प्रीतः शक्तिधरो गुहः ॥ १४.१०६.५४ ॥
ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵੇਦੇਵ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਗੁਹ (ਸਕੰਦ) ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ।
14.106.55
जानजङ्घोरुदेशेषु पञ्च तिष्ठन्ति वायवः ।
खुरमध्येषु गन्धर्वाः खुराग्रेषु च पन्नगाः ॥ १४.१०६.५५ ॥
ਗੋਡਿਆਂ, ਪਿੰਨੀਆਂ ਅਤੇ ਪੱਟਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਵਾਯੂ ਟਿਕੇ ਹਨ; ਖੁਰਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਖੁਰਾਂ ਦੇ ਸਿਰਿਆਂ ਉੱਤੇ ਪੰਨਗ ਹਨ।
14.106.56
चत्वारः सागराः पूर्णास्तस्या एव पयोधराः ।
रतिर्मेधा क्षमा स्वाहा श्रद्धा शान्तिर्धृतिः स्मृतिः। ॥ १४.१०६.५६ ॥
ਚਾਰ ਸਮੁੰਦਰ ਹੀ ਉਸ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰੇ ਥਣ ਹਨ; ਰਤੀ, ਮੇਧਾ, ਖਿਮਾ, ਸਵਾਹਾ, ਸ਼ਰਧਾ, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਧ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਉਸੇ ਦੀਆਂ ਹਨ।
14.106.57
कीर्तिर्दीप्तिः क्रिया कान्तिस्तुष्टिः पुष्टिस्च सन्ततिः ।
दिशश्च प्रदिशश्चैव सेवन्ते कपिलां सदा ॥ १४.१०६.५७ ॥
ਕੀਰਤੀ, ਦੀਪਤੀ, ਕ੍ਰਿਆ, ਕਾਂਤੀ, ਤੁਸ਼ਟੀ, ਪੁਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਸੰਤਤੀ, ਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਤੇ ਉਪ-ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਸਦਾ ਕਪਿਲਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
14.106.58
देवा पितृगणाश्चापि गन्धर्वाप्सरसां गणाः ।
लोका द्वीपार्णवाश्चैव गङ्गाद्याः सरितस्तथा ॥ १४.१०६.५८ ॥
ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਪਿਤਰ-ਗਣ, ਗੰਧਰਵ-ਅਪਸਰਾ ਦੇ ਸਮੂਹ, ਲੋਕ, ਦੀਪ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ, ਅਤੇ ਗੰਗਾ ਆਦਿ ਨਦੀਆਂ ਵੀ (ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਹਨ)।
14.106.59
देवाः पितृगणाश्चापि वेदाः साङ्गाः सहाध्वरैः ।
वेदोक्तैर्विविधैर्मन्त्रैः स्तुवन्ति हृषितास्तथा ॥ १४.१०६.५९ ॥
ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਪਿਤਰ-ਗਣ, ਅੰਗਾਂ ਸਮੇਤ ਵੇਦ, ਯੱਗਾਂ ਸਮੇਤ, ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਕਹੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਹਰਸ਼ਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਉਸਤਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
14.106.60
विद्याधराश्च ये सिद्धा भूतास्तारागणास्तथा ।
पुष्पवृष्टिं च वर्षन्ति प्रनृत्यन्ति च हर्षिताः ॥ १४.१०६.६० ॥
ਵਿਦਿਆਧਰ ਅਤੇ ਸਿੱਧ, ਭੂਤ ਅਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵੀ (ਉੱਥੇ ਹਨ); ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਦੇ ਅਤੇ ਨੱਚਦੇ ਹਨ।
14.106.61
ब्रह्मणोत्पादिता देवी वह्निकुण्डान्महाप्रभा ।
नमस्ते कपिले पुण्ये सर्वदेवैर्नमस्कृते ॥ १४.१०६.६१ ॥
ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੁਆਰਾ ਅਗਨੀਕੁੰਡ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਦੇਵੀ, ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕਪਿਲਾ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਨਮਸਕ੍ਰਿਤ।
14.106.62
कपिलेऽथ महासत्वे सर्वतीर्थमये शुभे ।
दातारं स्वजनोपेतं ब्रह्मलोकं नय स्वयम् ॥ १४.१०६.६२ ॥
ਹੇ ਕਪਿਲਾ, ਹੇ ਮਹਾਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਵਾਲੀ ਸ਼ੁਭ ਦੇਵੀ, ਦਾਤਾ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਸਨੇਹੀਆਂ ਸਮੇਤ ਤੂੰ ਆਪ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਲੈ ਜਾ।
14.106.63
अहो रत्नमिदं पुण्यं सर्वदुःखघ्नमुत्तमम् ।
अहो धर्मार्जितं शुद्धमिदमग्र्यं महाधनम्।
इत्याकाशस्थितस्ते तु सर्वदेवा जपन्ति च ॥ १४.१०६.६३ ॥
ਅਹੋ, ਇਹ ਪੁੰਨ ਦਾ ਰਤਨ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਉੱਤਮ ਹੈ। ਅਹੋ, ਇਹ ਧਰਮ ਨਾਲ ਕਮਾਇਆ ਸ਼ੁੱਧ, ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਮਹਾਧਨ ਹੈ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਜਪਦੇ ਹਨ।
14.106.64
तस्याः प्रतिग्रहीता च भुङ्क्ते यावद्द्विजोत्तमः ।
तावद्देवगणाः सर्वे कपिलामर्चयन्ति च।
स्वर्णशृङ्गीं रूप्यखुरां गन्धैः पुष्पैः सुपूजिताम् ॥ १४.१०६.६४ ॥
ਉਸ ਦਾਨ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜਦ ਤੱਕ ਉਸਦਾ ਭੋਗ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਤੱਕ ਸਾਰੇ ਦੇਵਗਣ ਕਪਿਲਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਖੁਰਾਂ ਵਾਲੀ, ਗੰਧਾਂ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਜੀ ਗਈ।
14.106.65
वस्त्राभ्यामहताभ्यां तु यावत्तिष्ठत्यलङ्कृता ।
तावद्यदिच्छेत्कपिला मन्त्रपूता सुसंस्कृता।
भूलोकवासिनः सर्वान्ब्रह्मलोकं नयेत्स्वयम् ॥ १४.१०६.६५ ॥
ਨਵੇਂ ਦੋ ਵਸਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਿੰਗਾਰੀ ਹੋਈ ਜਦ ਤੱਕ ਉਹ ਖੜ੍ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਦ ਤੱਕ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਸਕਾਰੀ ਕਪਿਲਾ ਜੋ ਚਾਹੇ ਕਰੇ—ਭੂਲੋਕ ਦੇ ਸਾਰੇ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਉਹ ਆਪ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਲੈ ਜਾਵੇ।
14.106.66
भूरश्वः कनकं गावो रूप्यमश्वं तिला यवाः ।
दीयमानानि विप्राय प्रहृष्यन्ति दिनेदिने ॥ १४.१०६.६६ ॥
ਭੂਮੀ, ਘੋੜਾ, ਸੋਨਾ, ਗਾਂਵਾਂ, ਚਾਂਦੀ, ਘੋੜਾ, ਤਿਲ ਅਤੇ ਜੌਂ — ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਇਹ ਦਿਨੋ-ਦਿਨ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
14.106.67
अथ त्वश्रोत्रियेभ्यो वै तानि दत्तानि पाण्डव ।
तथा निन्दन्त्यथात्मानमशुभं किंनु नः कृतं ॥ १४.१०६.६७ ॥
ਪਰ ਹੇ ਪਾਂਡਵ, ਜੇ ਉਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਅਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ-ਆਪ ਨੂੰ ਇੰਝ ਨਿੰਦਦੀਆਂ ਹਨ — 'ਅਸੀਂ ਕਿਹੜਾ ਅਸ਼ੁਭ ਕੰਮ ਕੀਤਾ?'
14.106.68
अहो रक्षःपिशाचैश्च लुप्यमानाः समन्ततः ।
यास्यामो निरयं शीघ्रमिति शोचन्ति तानि वै ॥ १४.१०६.६८ ॥
ਹਾਇ! ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਪਿਸ਼ਾਚਾਂ ਦੁਆਰਾ ਚੌਹਾਂ ਪਾਸਿਓਂ ਲੁੱਟੇ ਜਾ ਰਹੇ ਅਸੀਂ ਛੇਤੀ ਹੀ ਨਰਕ ਨੂੰ ਜਾਵਾਂਗੇ — ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਉਹ ਸੋਗ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
14.106.69
एतान्यपि द्विजेभ्यो वै श्रोत्रियेभ्यो विशेषतः ।
दीयमानानि वर्धन्ते दातारं तारयन्ति च ॥ १४.१०६.६९ ॥
ਇਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੀ ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਨੂੰ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਣ ਤਾਂ ਵਧਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਦਾਤਾ ਨੂੰ ਤਾਰਦੀਆਂ ਹਨ।
14.106.70
देवदेवेश दैत्यघ्न कालः को हव्यकव्ययोः ।
के तत्रि पूजामर्हन्ति वर्जनीयाश्च के द्विजाः ॥ १४.१०६.७० ॥
ਹੇ ਦੇਵਦੇਵੇਸ਼, ਹੇ ਦੈਂਤਾਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ਕ! ਹਵਿ ਅਤੇ ਕਵਿ ਦਾ ਕਾਲ ਕਿਹੜਾ ਹੈ? ਉੱਥੇ ਕੌਣ ਪੂਜਾ ਦੇ ਯੋਗ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਿਹੜੇ ਦ੍ਵਿਜ ਤਿਆਗਣ ਯੋਗ ਹਨ?
14.106.71
दैवं पूर्वाह्णिकं ज्ञेयं पैतृकं चापराह्णिकम् ।
कालहीनं च यद्दानं तद्दानं राजसं विदुः ॥ १४.१०६.७१ ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਪੂਰਬਾਹਨ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਅਪਰਾਹਨ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਕਾਲ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੀਤੇ ਦਾਨ ਨੂੰ ਵਿਦਵਾਨ ਰਾਜਸ ਦਾਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
14.106.72
अवघुष्टं च यद्भुक्तमनृतेन च भारत ।
परामृष्टं शुना वाऽपि तद्भागं राक्षसं विदुः ॥ १४.१०६.७२ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ! ਜੋ ਭੋਜਨ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਐਲਾਨਿਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਝੂਠ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਕੁੱਤੇ ਨੇ ਛੂਹਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਭਾਗ ਨੂੰ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਭਾਗ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
14.106.73
यावन्तः पतिता विप्रा जडोन्मत्तादयोपि च ।
दैवे च पित्र्ये ते विप्रा राजन्नार्हन्ति सत्क्रियां ॥ १४.१०६.७३ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਜਿਤਨੇ ਪਤਿਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਨ, ਜੜ੍ਹ, ਪਾਗਲ ਆਦਿ ਵੀ, ਉਹ ਦੇਵ ਅਤੇ ਪਿਤਰ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਤਕਾਰ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹਨ।
14.106.74
क्लीबः प्लङ्गी च कृष्ठी च राजयक्ष्मान्वितश्च यः ।
अपस्मारी च यश्चापि पित्र्ये नार्हति सत्कृतिम् ॥ १४.१०६.७४ ॥
ਨਪੁੰਸਕ, ਲੰਗੜਾ, ਕੋੜ੍ਹੀ, ਰਾਜਯਕਸ਼ਮਾ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਅਤੇ ਮਿਰਗੀ ਦਾ ਰੋਗੀ—ਇਹ ਪਿਤਰ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਸਤਕਾਰ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ।
14.106.75
चिकित्सका देवलका मिथ्यानियमधारिणः ।
सोमविक्रयिणश्चापि श्राद्धे नार्हन्ति सत्कृतिम् ॥ १४.१०६.७५ ॥
ਵੈਦ, ਦੇਵਲਕ (ਮੰਦਰ ਦੇ ਪੁਜਾਰੀ), ਝੂਠੇ ਨਿਯਮ ਪਾਲਣ ਵਾਲੇ, ਅਤੇ ਸੋਮ ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ—ਇਹ ਵੀ ਸ਼ਰਾਧ ਵਿੱਚ ਸਤਕਾਰ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ।
14.106.76
एकोद्दिष्टे च ये चान्नं भुञ्जते विधिवद्द्बिजाः ।
चान्द्रायणमकृत्वा ते पुनर्नार्हन्ति सत्कृतिम् ॥ १४.१०६.७६ ॥
ਏਕੋਦਿਸ਼ਟ ਵਿੱਚ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਅੰਨ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਦਵਿਜ, ਚਾਂਦ੍ਰਾਯਣ ਵਰਤ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਫਿਰ ਸਤਕਾਰ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
14.106.77
गायका नर्तकाश्चैव प्लवका वादकास्तथा ।
कथका यौधिकाश्चैव श्राद्धे नार्हन्ति सत्कृतिम् ॥ १४.१०६.७७ ॥
ਗਾਇਕ, ਨਚਾਰ, ਕਰਤਬਬਾਜ਼, ਵਾਜਾ ਵਜਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਕਥਾਕਾਰ, ਯੋਧੇ—ਇਹ ਵੀ ਸ਼ਰਾਧ ਵਿੱਚ ਸਤਕਾਰ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ।
14.106.78
अनग्नयश्च ये विप्राः शवनिर्यातकाश्च ये ।
स्तेनाश्चापि विकर्मस्था राजन्नार्हन्ति सत्कृतिम् ॥ १४.१०६.७८ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਗਨੀਹੀਣ ਹਨ, ਜੋ ਲਾਸ਼ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਜੋ ਚੋਰ ਅਤੇ ਵਰਜਿਤ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਦਰ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ।
14.106.79
अपरिज्ञातपूर्वाश्च गणपुत्राश्च ये द्विजाः ।
पुत्रिकापुत्रकाश्चापि श्राद्धे नार्हन्ति सत्कृतिम् ॥ १४.१०६.७९ ॥
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੂਰਵਜ ਅਣਜਾਣ ਹਨ, ਜੋ ਗਣਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਪੁੱਤਰੀਕਾ-ਪੁੱਤਰ ਦ੍ਵਿਜ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਸ਼ਰਾਧ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ।
14.106.80
रणकर्ता च यो विप्रो यश्च वाणिज्यको द्विजः ।
प्राणिविक्रयवृत्तिश्च श्राद्धे नार्हन्ति सत्कृतिम् ॥ १४.१०६.८० ॥
ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਯੁੱਧ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਦ੍ਵਿਜ ਵਪਾਰੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਵੇਚ ਕੇ ਜੀਵਿਕਾ ਕਮਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਰਾਧ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ।
14.106.81
चीर्णव्रतगुणैर्युक्ता नित्यं स्वाध्यायतत्पराः ।
सावित्रीज्ञाः क्रियावन्तस्ते श्राद्धे सत्कृतिक्षमाः ॥ १४.१०६.८१ ॥
ਵਰਤਾਂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਸਦਾ ਸਵਾਧਿਆਏ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝੇ, ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਕਰਮਕਾਂਡ ਕਰਨ ਵਾਲੇ — ਉਹੀ ਸ਼ਰਾਧ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਦੇ ਯੋਗ ਹਨ।
14.106.82
श्राद्धस्य ब्राह्मणः कालः प्राप्तं दघि घृतं तथा ।
दर्भाः सुमनसः क्षेत्रं तत्काले श्राद्धदो भवेत् ॥ १४.१०६.८२ ॥
ਸ਼ਰਾਧ ਦਾ ਸਮਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੈ; ਦਹੀਂ, ਘਿਓ, ਦਰਭ, ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਠੀਕ ਥਾਂ ਮਿਲਣ ਤੇ ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਸ਼ਰਾਧ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਬਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
14.106.83
चारित्रनिरता राजन्कृशा ये कृशवृत्तयः ।
अर्थिनश्चोपगच्छन्ति तेभ्यो दत्तं महत्फलम् ॥ १४.१०६.८३ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜੋ ਸਦਾਚਾਰ ਵਿੱਚ ਰੁੱਝੇ ਹਨ, ਜੋ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹਨ ਅਤੇ ਔਖੀ ਜੀਵਿਕਾ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਜੋ ਮੰਗਤੇ ਬਣ ਕੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਦਾਨ ਵੱਡਾ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
14.106.84
तपस्विनश्च ये विप्रास्तथा भैक्षचराश्च ये ।
अर्थिनः केचिदिच्छन्ति तेषां दत्तं महत्फलम् ॥ १४.१०६.८४ ॥
ਜੋ ਤਪਸਵੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਭਿੱਖਿਆ ਮੰਗ ਕੇ ਜੀਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਦਾਨ ਚਾਹੁੰਦੇ ਕੁਝ ਯਾਚਕ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਦਾਨ ਮਹਾਨ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
14.106.85
एवं धर्मभूतां श्रेष्ठ ज्ञात्वा सर्वात्मना तदा ।
र्श्रोत्रियाय दरिद्राय प्रयच्छानुपकारिणे ॥ १४.१०६.८५ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਧਰਮਾਤਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਇਹ ਪੂਰੇ ਮਨ ਨਾਲ ਜਾਣ ਕੇ, ਵੇਦ-ਗਿਆਤਾ ਗਰੀਬ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ — ਜੋ ਕਿਸੇ ਦਾ ਉਪਕਾਰੀ ਨਹੀਂ — ਦਾਨ ਦਿਓ।
14.106.86
दानं यत्ते प्रियं किंचिच्छ्रोत्रियाणां च यत्प्रियम् ।
तत्प्रयच्छस्व धर्मज्ञ यदीच्छसि तदक्षयम् ॥ १४.१०६.८६ ॥
ਜੋ ਦਾਨ ਤੈਨੂੰ ਕੁਝ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਵੇਦ-ਗਿਆਤਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੇ — ਹੇ ਧਰਮਜ੍ਞ, ਜੇ ਤੂੰ ਅਕਸ਼ੈ ਫਲ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ।
14.106.87
निरयं ये च गच्छन्ति तच्छृणुष्व युधिष्ठिर ॥ १४.१०६.८७ ॥
ਜੋ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸੁਣ, ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ।
14.106.88
गुर्वर्थं वा भयार्थं वा नोचेदन्यत्र पाण्डव ।
वदन्ति येऽनृतं विप्रास्ते वै निरयगामिनः ॥ १४.१०६.८८ ॥
ਗੁਰੂ ਲਈ ਜਾਂ ਡਰ ਕਰਕੇ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਕਾਰਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਹੇ ਪਾਂਡਵ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਝੂਠ ਬੋਲਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਜ਼ਰੂਰ ਨਰਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
14.106.89
परदारापहर्तारः परदारामिमर्शकाः ।
परारप्रयोक्तारस्तें वै निरयगामिनः ॥ १४.१०६.८९ ॥
ਜੋ ਪਰਾਈਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਅਗਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਪਰਾਈਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਛੂੰਹਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ (ਪਾਪ ਵਿੱਚ) ਪ੍ਰੇਰਦੇ ਹਨ — ਉਹ ਜ਼ਰੂਰ ਨਰਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
14.106.90
सूचकाः संधिभेत्तारः परद्रव्योपजीविनः ।
अकृतज्ञाश्च मित्राणां ते वै निरयगामिनः ॥ १४.१०६.९० ॥
ਚੁਗਲੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਸੰਧੀ ਤੋੜਨ ਵਾਲੇ, ਪਰਾਏ ਧਨ ਨਾਲ ਜੀਣ ਵਾਲੇ, ਅਤੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਅਕ੍ਰਿਤਗ੍ਯ—ਉਹੀ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
14.106.91
वर्णाश्रमाणां ये बाह्याः पाषण्डाश्चैव पापिनः ।
उपासते च तानेव ते सर्वे नरकालयाः ॥ १४.१०६.९१ ॥
ਵਰਣਾਸ਼ਰਮ ਤੋਂ ਬਾਹਰਲੇ ਪਾਖੰਡੀ ਅਤੇ ਪਾਪੀ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ—ਉਹ ਸਭ ਨਰਕ ਦੇ ਵਾਸੀ ਹਨ।
14.106.92
वेदविक्रयिणश्चैव वेदानां चैव दूषकाः ।
वेदानां लेखकाश्चैव ते वै निरयगामिनः ॥ १४.१०६.९२ ॥
ਵੇਦ ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ, ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਦੂਸ਼ਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਅਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਲੇਖਕ—ਉਹੀ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
14.106.93
रसविक्रयिणो राजन्विषविक्रयिणश्च ये ।
क्षीरविक्रयिणश्चापि ते वै निरयगामिनः ॥ १४.१०६.९३ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਰਸ ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ, ਜ਼ਹਿਰ ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ, ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ—ਉਹ ਵੀ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
14.106.94
चण्डालेभ्यश्च ये क्षीरं प्रयच्छन्ति नराधमाः ।
अर्थार्थमथवा स्नेहात्ते वै निरयगामिनः ॥ १४.१०६.९४ ॥
ਚੰਡਾਲਾਂ ਨੂੰ ਜੋ ਅਧਮ ਮਨੁੱਖ ਦੁੱਧ ਦਿੰਦੇ ਹਨ—ਧਨ ਲਈ ਜਾਂ ਸਨੇਹ ਕਰਕੇ—ਉਹੀ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
14.106.95
पशूनां दमकयैव तथा नासानुवेधकाः ।
पुंस्त्वहिंसाकरस्चैव ते वै निरयगामिनः ॥ १४.१०६.९५ ॥
ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਰੱਸੀ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਣ ਵਾਲੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨੱਕ ਵਿੰਨ੍ਹਣ ਵਾਲੇ, ਅਤੇ ਪੁੰਸਤਵ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹਿੰਸਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ—ਉਹੀ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
14.106.96
अदातारः समर्था ये द्रव्याणां लोभकारणात् ।
दीनानन्धान्न पश्यन्ति ते वै निरयगामिनः ॥ १४.१०६.९६ ॥
ਸਮਰੱਥ ਹੁੰਦਿਆਂ ਵੀ ਧਨ ਦੇ ਲੋਭ ਕਾਰਨ ਜੋ ਦਾਨ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ ਅਤੇ ਦੀਨਾਂ ਤੇ ਅੰਨ੍ਹਿਆਂ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਦੇਖਦੇ, ਉਹ ਜ਼ਰੂਰ ਨਰਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
14.106.97
क्षान्तान्दान्तान्कृशान्प्राज्ञान्दीर्घकालं सहोषितान् ।
त्यजन्ति कृतकृत्या ये ते वा निरयगामिनः ॥ १४.१०६.९७ ॥
ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਨਾਲ ਰਹੇ ਸਬਰ ਵਾਲੇ, ਸੰਜਮੀ, ਕਮਜ਼ੋਰ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਜੋ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਤੇ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਰਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
14.106.98
बालानामपि वृद्धानां श्रान्तानां चापि ये नराः ।
अदत्त्वाऽश्नान्ति मृष्टान्नं ते वै निरयगामिनः ॥ १४.१०६.९८ ॥
ਬੱਚਿਆਂ, ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਅਤੇ ਥੱਕੇ ਹੋਇਆਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਦਿੱਤੇ ਜੋ ਲੋਕ ਸੁਆਦਲਾ ਅੰਨ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਜ਼ਰੂਰ ਨਰਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
14.106.99
एते पूर्वर्षिभिः प्रोक्ता नरा निरयगामिनः ।
ये स्वर्गं समनुप्राप्तास्ताञ्शृणुष्व युधिष्ठिर ॥ १४.१०६.९९ ॥
ਪੂਰਵ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਇਹ ਨਰਕਗਾਮੀ ਮਨੁੱਖ ਦੱਸੇ ਹਨ। ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ, ਹੁਣ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਵਰਗ ਪਾਇਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਸੁਣ।
14.106.100
दानेन तपसा चैव सत्येन च दमेन च ।
ये धर्ममनुवर्तन्ते ते नराः स्वर्गगामिनः ॥ १४.१०६.१०० ॥
ਦਾਨ, ਤਪ, ਸੱਚ ਅਤੇ ਦਮ ਰਾਹੀਂ ਜੋ ਧਰਮ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
14.106.101
शुश्रूषयाऽप्युपाध्यायाच्छ्रुतमादाय पाण्डव ।
ये प्रतिग्रहनिस्स्नेहास्ते नराः स्वर्गगामिनः ॥ १४.१०६.१०१ ॥
ਹੇ ਪਾਂਡਵ, ਗੁਰੂ ਤੋਂ ਸੇਵਾ ਰਾਹੀਂ ਸ਼ਰੁਤ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਜੋ ਦਾਨ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਮੋਹ-ਰਹਿਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
14.106.102
मधुमांसासवेभ्यस्तु निवृत्ता व्रतवत्तु ये ।
परदारनिवृत्ता ये ते नराः स्वर्गगामिनः ॥ १४.१०६.१०२ ॥
ਮਧੂ, ਮਾਸ ਅਤੇ ਮਦਿਰਾ ਤੋਂ ਅਤੇ ਵਰਤ ਵਾਂਗ ਪਰਾਈ ਇਸਤਰੀ ਤੋਂ ਜੋ ਨਿਵ੍ਰਿੱਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਸਵਰਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
14.106.103
मातरं पितरं चैव शुश्रूषन्ति च ये नराः ।
भ्रहातॄणामपि सस्नेहास्ते नराः स्वर्गगामिनः ॥ १४.१०६.१०३ ॥
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਮਾਤਾ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਭਰਾਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਵੀ ਸਨੇਹ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
14.106.104
ये तु भोजनकाले तु निर्याताश्चातिथिप्रियाः ।
द्वाररोधं न कुर्वन्ति ते नराः स्वर्गगामिनः ॥ १४.१०६.१०४ ॥
ਜੋ ਭੋਜਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਬਾਹਰ ਆ ਕੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਰੋਕਦੇ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
14.106.105
वैवाहिकं तु कन्यानां दरिद्राणां च ये नराः ।
कारयन्ति च कुर्वन्ति ते नराः स्वर्गगामिनः ॥ १४.१०६.१०५ ॥
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਗ਼ਰੀਬ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇ ਵਿਆਹ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
14.106.106
रसानामथ बीजानामोषधीनां तथैव च ।
दातारः श्रद्धयोपेतास्ते नराः स्वर्गगामिनः ॥ १४.१०६.१०६ ॥
ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ ਰਸਾਂ, ਬੀਜਾਂ ਅਤੇ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਦਾ ਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਸਵਰਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
14.106.107
क्षेमाक्षेमं च मार्गेषु समानि विषमाणि च ।
अर्थिनां ये च वक्ष्यन्ति ते नराः स्वर्गगामिनः ॥ १४.१०६.१०७ ॥
ਰਾਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਅਤੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ, ਸਮਤਲ ਅਤੇ ਊਬੜ-ਖਾਬੜ ਥਾਵਾਂ ਜੋ ਮੰਗਤਿਆਂ ਨੂੰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਸਵਰਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
14.106.108
पर्वद्वये चतुर्दश्यामष्टम्यां संध्ययोर्द्वयोः ।
आर्द्रायां जन्मनक्षत्रे विषुवे श्रवणेऽथवा।
ये ग्राम्यधर्मविरतास्ते नराः स्वर्गगाप्तिनः ॥ १४.१०६.१०८ ॥
ਦੋਹਾਂ ਪਰਵ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਚਤੁਰਦਸ਼ੀ ਅਤੇ ਅਸ਼ਟਮੀ ਤਿਥੀ ਨੂੰ, ਦੋਹਾਂ ਸੰਧਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਆਰਦ੍ਰਾ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਜਨਮ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਿੱਚ, ਵਿਸ਼ੁਵ ਦਿਨ ਜਾਂ ਸ਼ਰਵਣ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸੰਸਾਰਿਕ ਭੋਗਾਂ ਤੋਂ ਵਿਰਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
14.106.109
हव्यकव्यविधानं च नरकस्वर्गगामिनौ ।
धर्माधर्मौ च कथितौ किं भूयः श्रोतुमिच्छसि ॥ १४.१०६.१०९ ॥
ਹਵਿਆ ਅਤੇ ਕਵਿਆ ਦੀ ਵਿਧੀ, ਨਰਕ ਅਤੇ ਸਵਰਗ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਮਾਰਗ, ਅਤੇ ਧਰਮ ਤੇ ਅਧਰਮ, ਇਹ ਸਭ ਦੱਸੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਹੋਰ ਕੀ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ?