มหาภารตะ · อัธยายะ 14.106
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.106.1
एवं श्रुत्वा परं पुण्यं कपिलादानमुत्तमम् ।
धर्मपुत्रः प्रहृष्टात्मा केशवं पुनरब्रवीत् ॥ १४.१०६.१ ॥
เมื่อได้ฟังถึงการถวายโคกปิลาอันประเสริฐยิ่งและเป็นบุญสูงสุดเช่นนี้แล้ว ธรรมบุตร ผู้มีใจปีติยินดี จึงทูลถามพระเกศวอีกครั้ง
14.106.2
देवदेवश कपिला यदा विप्राय दीयते ।
कथं सर्वेषु चाङ्गेषु तस्यास्तिष्ठन्ति देवताः ॥ १४.१०६.२ ॥
โอ้ เทพแห่งเทพทั้งหลาย เมื่อโคกปิลาถูกถวายแก่พราหมณ์ เหล่าเทวดาจะประทับอยู่ในอวัยวะทุกส่วนของโคนั้นได้อย่างไร
14.106.3
याश्चैताः कपिलाः प्रोक्ता दश चैव त्वया मम ।
तासां कति सुरश्रेष्ठ् कपिलाः पुण्यलक्षणाः ॥ १४.१०६.३ ॥
โอ้ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่เทพ โคกปิลาสิบตัวที่พระองค์ตรัสแก่ข้าพเจ้านั้น ในจำนวนนั้นมีโคกปิลาที่มีเครื่องหมายแห่งบุญกี่ตัว
14.106.4
कथं वाऽनुगृहीतास्ताः सुरैः पितृगणैरपि ।
केन युक्ताश्च वर्णेन श्रोतुं कौतूहलं मे ॥ १४.१०६.४ ॥
โคเหล่านั้นได้รับความโปรดปรานจากเทวดาและหมู่บรรพบุรุษได้อย่างไร และมีสีอะไรเป็นลักษณะ ข้าพเจ้าอยากฟังเรื่องนี้เป็นอย่างยิ่ง
14.106.5
युधिष्ठिरेणैवमुक्तः केशवः सत्यवाक्तदा ।
गुह्यानां परमं गुह्यं वक्तुमेवोपचक्रमे ॥ १४.१०६.५ ॥
เมื่อยุธิษฐิระตรัสถามดังนี้ พระเกศวผู้ตรัสแต่ความจริง จึงเริ่มกล่าวถึงความลับยิ่งกว่าความลับทั้งปวง
14.106.6
शृणु राजन्पवित्रं वै रहस्यं धर्ममुत्तमम् ।
ग्रहणीयं सत्यमिदं न श्राव्यं हेतुवादिभिः ॥ १४.१०६.६ ॥
โอ้ พระราชา จงฟังเถิด นี่เป็นความลับอันบริสุทธิ์และธรรมอันประเสริฐยิ่ง เป็นความจริงที่พึงรับไว้ ไม่ควรประกาศแก่ผู้ที่โต้แย้งด้วยเหตุผลเพียงอย่างเดียว
14.106.7
यदा वत्सस्य पादौ द्वौ प्रसवे शिरसा सह ।
दृश्येते दानकालं तत्तमाहुर्मुनिसत्तमाः ॥ १४.१०६.७ ॥
เมื่อขาคู่หนึ่งและศีรษะของลูกโคปรากฏพร้อมกันในขณะคลอด เหล่าฤๅษีผู้ประเสริฐที่สุดเรียกเวลานั้นว่าเป็นเวลาแห่งการถวาย
14.106.8
अन्तरिक्षगतो वत्सो यावद्भूमिं न यास्यति ।
गौस्तावत्पृथिवी ज्ञेया तस्माद्देया तु तादृशी ॥ १४.१०६.८ ॥
ตราบใดที่ลูกโคซึ่งลอยอยู่บนท้องฟ้ายังไม่ลงถึงพื้นดิน แม่โคนั้นพึงรู้ว่าคือแผ่นดิน ฉะนั้นโคเช่นนั้นจึงควรถวาย
14.106.9
यावन्ति धेन्वा रोमाणि सवत्साया युधिष्ठिर ।
यावत्यः सिकताश्चापि गर्भोदकपरिप्लुताः।
तावद्वर्षसहस्राणि दाता स्वर्गे महीयते ॥ १४.१०६.९ ॥
โอ้ ยุธิษฐิระ เท่าจำนวนขนของแม่โคที่มีลูกโคอยู่ด้วย และเท่าจำนวนเม็ดทรายที่ชุ่มด้วยน้ำคลอด ผู้ถวายจะได้รับเกียรติในสวรรค์เป็นเวลาหลายพันปีเท่านั้น
14.106.10
सुवर्णाभरणां कृत्वा सव्तसां कपिलां तिलैः ।
प्रच्छाद्य तां तु दद्याद्वै सर्वरत्नैरलङ्कृताम् ॥ १४.१०६.१० ॥
เมื่อประดับแม่โคกปิลาพร้อมลูกโคด้วยเครื่องประดับทองคำ คลุมด้วยงาและตกแต่งด้วยอัญมณีทั้งปวงแล้ว พึงถวายโคนั้น
14.106.11
ससमुद्रा नदी तेन सशैलवनकानना ।
चतुरन्ता भवेद्दत्ता नात्र कार्या विचारणा ॥ १४.१०६.११ ॥
ด้วยการถวายนั้น แผ่นดินพร้อมมหาสมุทร แม่น้ำ ภูเขา ป่าไม้และสวนป่า มีขอบเขตถึงทิศทั้งสี่ ย่อมเป็นอันถวายแล้ว ไม่ต้องสงสัยในเรื่องนี้
14.106.12
पृथिवीदानतुल्येन तेन दानेन मानवः ।
संसारसागरात्तीर्णो याति लोकं प्रजापतेः ॥ १४.१०६.१२ ॥
ด้วยการถวายนั้น ซึ่งเทียบเท่าการถวายแผ่นดิน มนุษย์ย่อมข้ามมหาสมุทรแห่งสังสารวัฏ และไปสู่โลกของพระประชาบดี
14.106.13
ब्रह्महा भ्रूणहा गोघ्नो यदि वा गुरुतल्पगः ।
महापातकयुक्तोपि एतद्दानेन शुद्ध्यति ॥ १४.१०६.१३ ॥
แม้แต่ผู้ฆ่าพราหมณ์ ผู้ฆ่าทารกในครรภ์ ผู้ฆ่าโค หรือผู้ที่ลุอำนาจกับภรรยาของครูอาจารย์ แม้จะประสบบาปใหญ่ ก็ย่อมบริสุทธิ์ด้วยการถวายนี้
14.106.14
इदं पठति यः पुण्यं कपिलादानमुत्तमम् ।
प्रातरुत्थाय मद्भक्त्या तस्य पुण्यफलं शृणु ॥ १४.१०६.१४ ॥
จงฟังผลบุญของผู้ที่ตื่นแต่รุ่งอรุณ ด้วยความศรัทธาในเรา และสวดบทการถวายโคกปิลาอันประเสริฐและเป็นบุญนี้
14.106.15
मनसा कर्मणा वाचा मतिपूर्वं युधिष्ठिर ।
पापं रात्रिकृतं हन्यादस्याध्यायस्य पाठकः ॥ १४.१०६.१५ ॥
โอ้ ยุธิษฐิระ บาปที่ทำด้วยใจ การกระทำ หรือวาจาในเวลากลางคืนโดยเจตนา ย่อมถูกทำลายโดยผู้สวดบทนี้
14.106.16
इदमावर्तमानस्तु श्राद्धे यस्तर्पयेद्द्विजान् ।
तस्याप्यमृतमश्नन्ति पितरोऽत्यन्तहर्षिताः ॥ १४.१०६.१६ ॥
ผู้ที่สวดบทนี้ซ้ำแล้วเลี้ยงดูพราหมณ์ผู้เกิดสองครั้งในพิธีศราทธะ บรรพบุรุษของเขาก็ยินดียิ่งนัก และฉันอมฤตที่เขาถวาย
14.106.17
यश्चेदं शृणुयाद्भक्त्या मद्गतेनान्तरात्मना ।
तस्य रात्रिकृतं सर्वुं पापमाशु प्रणश्यति ॥ १४.१०६.१७ ॥
และผู้ใดฟังบทนี้ด้วยความศรัทธา โดยจิตของเขาตั้งมั่นในเรา บาปทั้งปวงที่ทำในเวลากลางคืนของเขาก็จะถูกทำลายโดยเร็ว
14.106.18
अतः परं विशेषं तु कपिलानां ब्रवीमि ते ।
याश्चैताः कपिलाः प्रोक्ता दश राजन्मया तव।
तासां चतस्रः प्रवराः पुण्याः पापप्रणाशनाः ॥ १४.१०६.१८ ॥
ต่อจากนี้ เราจะบอกความแตกต่างของโคกปิลาแก่ท่าน โอ้ พระราชา ในจำนวนโคกปิลาสิบตัวที่เราได้กล่าวไว้ มีสี่ตัวที่ประเสริฐที่สุด เป็นบุญ และทำลายบาป
14.106.19
सुवर्णकपिला पुण्या तथा रक्ताक्षिपिङ्गला ।
पिङ्गलाक्षी च या गौश्च या स्यात्पिङ्गलपिङ्गला ॥ १४.१०६.१९ ॥
โคกปิลาสีทองเป็นมงคล เช่นเดียวกับปิงคลาตาแดง โคที่มีชื่อว่าปิงคลากษี และโคที่มีสีน้ำตาลเข้มมาก ก็เป็นมงคลเช่นกัน
14.106.20
एताश्चतस्रः प्रवराः पवित्राः पापनाशनाः ।
नमस्कृता वा दृष्टा वा घ्नन्ति पापं नरस्य तु ॥ १४.१०६.२० ॥
โคทั้งสี่นี้เป็นโคที่ประเสริฐที่สุด บริสุทธิ์ และทำลายบาป ไม่ว่าจะได้กราบไหว้หรือเพียงได้เห็น ก็ย่อมทำลายบาปของมนุษย์ได้
14.106.21
यस्यैताः कपिलाः सन्ति गृहे पापप्रणाशनाः ।
तत्र श्रीर्विजयः कीर्तिः स्फीता नित्यं युधिष्ठिर ॥ १४.१०६.२१ ॥
ผู้ใดมีโคกปิลาสีแดงทองเหล่านี้อยู่ในบ้าน ซึ่งขจัดบาปได้ ดูก่อนยุธิษฐิระ ที่นั่นย่อมมีศรี ชัยชนะ และเกียรติยศอันไพบูลย์เสมอ
14.106.22
एतासां प्रीतिमायाति क्षीरेण तु वृषध्वजः ।
दध्ना च त्रिदशाः सर्वे घृतेन तु हुताशनः ॥ १४.१०६.२२ ॥
พระวฤษธวัช (พระศิวะ) ย่อมทรงพอพระทัยด้วยน้ำนมของโคเหล่านี้ เทวดาทั้งปวงทรงพอพระทัยด้วยนมเปรี้ยว และพระอัคนีทรงพอพระทัยด้วยเนยใส
14.106.23
पितरः पितामहाश्चैव तथैव प्रपितामहाः ।
सकृद्देत्तेन तुष्यन्ति वर्षकोटिं युधिष्ठिर ॥ १४.१०६.२३ ॥
บรรพบุรุษฝ่ายบิดา ปู่ย่าตายาย และปู่ทวดเช่นเดียวกัน ย่อมอิ่มเอิบพอใจเป็นเวลาสิบโกฏิปี ด้วยการทำทานเพียงครั้งเดียว ดูก่อนยุธิษฐิระ
14.106.24
कपिलाया घृतं क्षीरं दधि पायसमेव वा ।
श्रोत्रियेभ्यः सकृद्दत्वा नरः पापैः प्रमुच्यते ॥ १४.१०६.२४ ॥
เมื่อถวายเนยใส น้ำนม นมเปรี้ยว หรือข้าวปายาสจากโคกปิลา แก่พราหมณ์ผู้รู้พระเวทเพียงครั้งเดียว คนผู้นั้นย่อมพ้นจากบาปทั้งปวง
14.106.25
उपवासं तु यः कृत्वाऽप्यहोरात्रं जितेन्द्रियः ।
कपिलापञ्चगव्यं तु पीत्वा चान्द्रायणात्परम् ॥ १४.१०६.२५ ॥
ผู้ใดข่มอินทรีย์ อดอาหารหนึ่งวันหนึ่งคืน ดื่มผลิตภัณฑ์ทั้งห้าจากโคกปิลา แล้วปฏิบัติจันทรายณวรตต่อไป…
14.106.26
सौम्ये मुहूर्ते तत्प्रशय शुद्धात्मा शुद्धमानसः ।
क्रोधानृतविनिर्मुक्तो मद्गतेनान्तरात्मना ॥ १४.१०६.२६ ॥
ในฤกษ์อันเป็นมงคล ผู้มีจิตใจบริสุทธิ์และมีดวงวิญญาณบริสุทธิ์ พ้นจากความโกรธและความเท็จ โดยมีอันตรากาศมุ่งอยู่ที่เรา ผู้นั้น…
14.106.27
कपिलापञ्चगव्येन सुमन्त्रेण पृथक्पथक् ।
यो मत्प्रतिकृतिं वाऽपि शङ्कराकृतिमेव वा।
स्नापयेद्विषुवे यस्तु सोऽश्वमेधफलं लभेत् ॥ १४.१०६.२७ ॥
ผู้ใดอาบน้ำรูปเคารพของเราหรือรูปของพระศังกร ด้วยผลิตภัณฑ์ทั้งห้าของโคกปิลาและด้วยมนตร์ทีละอย่าง ในวันวิษุวัต ผู้นั้นย่อมได้ผลแห่งอัศวเมธ
14.106.28
स मुक्तपापः शुद्धात्मा यानेनांबरशोभिना ।
मम लोकं व्रजेन्मुक्तो रुद्रलोकमथापि वा ॥ १४.१०६.२८ ॥
ผู้นั้นพ้นจากบาป มีดวงวิญญาณบริสุทธิ์ ขึ้นยานที่รุ่งโรจน์ดุจท้องฟ้า ไปยังโลกของเรา หรือเมื่อหลุดพ้นแล้วก็ไปยังโลกของพระรุทระ
14.106.29
ब्रह्मणा तु पुरा सृष्टा कपिला काञ्चनप्रभा ।
अग्निकुण्डात्परैर्मन्त्रैर्होमधेनुर्महाप्रभा ॥ १४.१०६.२९ ॥
ในกาลก่อน พระพรหมทรงสร้างโคกปิลาซึ่งมีรัศมีดุจทองคำ ด้วยมนตร์อันยิ่ง โคโฮมธेनุผู้มีรัศมีอันยิ่งใหญ่ได้ปรากฏขึ้นจากหลุมไฟ
14.106.30
सृष्टमात्रां तु तां दृष्ट्वा देवा रुद्रादयो दिवि ।
सिद्धा ब्रह्मर्षयश्चैव वेदाः साङ्गाः सहाध्वरैः ॥ १४.१०६.३० ॥
เมื่อเห็นนางในขณะที่เพิ่งถูกสร้างขึ้น เทวดามีพระรุทระเป็นต้นในสวรรค์ สิทธะ พรหมฤษี และพระเวททั้งหลายพร้อมองค์ประกอบ ทั้งยัญพิธีทั้งหลาย…
14.106.31
सागराः सरितश्चैव पर्वताः सबलाहकाः ।
गन्धर्वाप्सरसो यक्षाः पन्नगाश्चाप्युपस्थिताः ॥ १४.१०६.३१ ॥
มหาสมุทร แม่น้ำ ภูเขาพร้อมกับเมฆ คนธรรพ์ อัปสร ยักษ์ และนาค ต่างก็มาปรากฏตัวอยู่ที่นั่น
14.106.32
सर्वे विस्मयमापन्नाः शिखिमध्ये महाप्रभाम् ।
मन्त्रैशअच विविधैस्तां तु तुष्टुवुस्तामनेकशः ॥ १४.१०६.३२ ॥
ทุกคนเต็มไปด้วยความอัศจรรย์ใจ จึงสรรเสริญรัศมีอันยิ่งใหญ่ที่ประทับอยู่กลางกองเพลิง ด้วยบทสวดต่าง ๆ หลายครั้งหลายคราว
14.106.33
कृताञ्जलिपुटाः सर्वे नातिशृङ्गीं त्रिलोचनाम् ।
मूर्ध्ना प्रणम्य तां भूमौ सवत्साममृतारणिम् ॥ १४.१०६.३३ ॥
ทุกคนประนมมือ ก้มศีรษะลงถึงพื้นดินต่อหน้านาง ผู้มีสามเนตร มีเขาไม่ใหญ่นัก พร้อมลูกโคของนาง นางคือไม้ที่ใช้จุดไฟแห่งอมฤต
14.106.34
ऊचुः प्राञ्जलयः सर्वे चतुर्वक्त्रं पितामहम् ।
आज्ञापय महादेव किं ते कुर्मः कथं विभो ॥ १४.१०६.३४ ॥
ทุกคนประนมมือกราบทูลพระปิตามหาผู้มีสี่พักตร์ว่า "ข้าแต่พระมหาเทพ โปรดทรงบัญชาเถิด พระองค์ทรงประสงค์ให้ข้าพระองค์ทำสิ่งใด และทำอย่างไร ข้าแต่พระผู้เป็นใหญ่"
14.106.35
एवमुक्तः सुरैः सर्वैर्ब्रह्मा वचनमब्रवीत् ।
भवन्तोप्यनुगृह्णन्तु दोग्ध्रीमेनां पयस्विनीम् ॥ १४.१०६.३५ ॥
เมื่อเทวดาทั้งปวงทูลดังนี้แล้ว พระพรหมตรัสพระวาจานี้ว่า "ขอพวกท่านจงแสดงความเมตตาด้วยการรีดนมจากโคนมตัวนี้เถิด"
14.106.36
होमधेनुरियं ज्ञेया ह्यग्नीन्संतर्पयिष्यति ।
अतोऽग्निस्तर्पितः सर्वान्भवतस्तर्पयिष्यति ॥ १४.१०६.३६ ॥
โคนี้พึงทราบว่าเป็นโคโฮมธेनु นางจะทำให้ไฟทั้งหลายอิ่มเอิบ และเมื่อไฟอิ่มเอิบแล้ว ไฟจะทำให้พวกท่านทั้งหมดอิ่มเอิบ
14.106.37
प्रीताः क्षीरामृतेनास्या जातवीर्यपराक्रमाः ।
जयिष्यथ यथाकामं दानवान्सर्व एव तु ॥ १४.१०६.३७ ॥
เมื่อพอพระทัยด้วยน้ำนมอมฤตของนาง และได้รับกำลังและความกล้าหาญแล้ว พวกท่านทั้งปวงจะชนะพวกทานพได้ตามที่ปรารถนา
14.106.38
जातवीर्यबलैर्युक्ताः सत्ववन्तो जितेन्द्रियाः ।
असङ्ख्येयबलाः सर्वे पालयिष्यथ वै प्रजाः ॥ १४.१०६.३८ ॥
พวกท่านผู้ได้กำลังและพลังใหม่ มีความดีงาม ข่มอินทรีย์ได้แล้ว มีกำลังนับประมาณมิได้ ทั้งหมดจะปกป้องประชาชนอย่างแน่นอน
14.106.39
पालिताश्च प्रजाः सर्वा भवद्भिरिह धर्मतः ।
पूजयिष्यन्ति वा नित्यं यज्ञैर्विविधदक्षिणैः ॥ १४.१०६.३९ ॥
และประชาชนทั้งปวงที่พวกท่านคุ้มครองโดยธรรมในโลกนี้ จะบูชาพวกท่านเสมอด้วยยัญพิธีที่มีค่าทักษิณาต่าง ๆ
14.106.40
एवमुक्ताः सुराः सर्वे ब्रह्मणा परमेष्ठिना ।
ततः संहृष्टवदनाः कपिलायै वरं ददुः ॥ १४.१०६.४० ॥
เมื่อพระพรหมผู้เป็นใหญ่ตรัสดังนี้แล้ว เทวดาทั้งปวงมีใบหน้าเบิกบาน จึงประทานพรแก่นางกปิลา
14.106.41
यस्माल्लोकहितायाद्य ब्रह्मणा त्वं विनिर्मिता ।
तस्मात्पूता पवित्रा च भव पापव्यपोहिनी ॥ १४.१०६.४१ ॥
เพราะวันนี้เจ้าถูกพระพรหมสร้างขึ้นเพื่อประโยชน์ของโลก เจงจงบริสุทธิ์ สะอาด และเป็นผู้ชำระบาปเถิด
14.106.42
ये त्वां दृष्ट्वा नमस्यन्ति स्पृष्ट्वा चापि करैर्नराः ।
तेषां वर्षकृतं पापं त्वद्भक्तानां प्रणश्यति ॥ १४.१०६.४२ ॥
สำหรับมนุษย์ที่เห็นเจ้าแล้วก้มไหว้ และสัมผัสเจ้าด้วยมือ บาปที่สะสมมาหนึ่งปีจะสิ้นไปสำหรับผู้ที่ภักดีต่อเจ้า
14.106.43
अकामकृतमज्ञानमदृष्टं यच्च पातकम् ।
त्वां दृष्ट्वा ये नमस्यन्ति नराः सर्वसहेति च।
तेषां तद्विलयं याति तमः सूर्योदये यथा ॥ १४.१०६.४३ ॥
บาปที่มนุษย์ทำโดยไม่ตั้งใจ ด้วยความไม่รู้ หรือที่มองไม่เห็น ย่อมสลายไปสำหรับผู้ที่เห็นเจ้าแล้วก้มไหว้พร้อมกล่าวว่า ผู้อดทนต่อทุกสิ่ง เหมือนความมืดที่หายไปเมื่อพระอาทิตย์ขึ้น
14.106.44
इत्युक्त्वाऽस्यै वरं दत्त्वा प्रययुस्ते यथागतम् ।
लोकनिस्तरणार्थाय सा च लोकांश्चचार ह ॥ १४.१०६.४४ ॥
เมื่อกล่าวดังนี้และประทานพรแก่นาง เทพเหล่านั้นก็เสด็จกลับไปตามทางที่มา ส่วนนางเที่ยวไปในโลกทั้งหลายเพื่อช่วยให้โลกข้ามพ้นทุกข์
14.106.45
तस्यामेव समुद्भूता ह्येताश्च कपिला नव ।
विचरन्ति महीमेनां लोकानुग्रहकारणात्।
तस्मात्तु कपिला देया परत्र हितमिच्छता ॥ १४.१०६.४५ ॥
จากนางนั่นเองได้กำเนิดโคกปิลาเก้าตัวนี้ ซึ่งท่องไปบนแผ่นดินนี้เพื่อแสดงความเมตตาแก่โลก ฉะนั้นผู้ที่ปรารถนาความดีในโลกหน้าพึงถวายโคกปิลาแก่ผู้อื่น
14.106.46
यदा च दीयते राजन्कपिला ह्यग्निहोत्रिणे ।
तदा च शृङ्गयोस्तस्या विष्णुरिन्द्रश्च तिष्ठति ॥ १४.१०६.४६ ॥
ข้าแต่พระราชา เมื่อโคกปิลาถูกถวายแก่ผู้ประกอบอัคนิโหตร พระวิษณุและพระอินทร์ก็ประทับอยู่บนเขาของนาง
14.106.47
चन्द्रवज्रधरौ चापि तिष्ठतः शृङ्गमूलयोः ।
शृङ्गमध्ये तथा ब्रह्मा ललाटे गोवृषध्वजः ॥ १४.१०६.४७ ॥
ผู้ทรงจันทร์และผู้ทรงวัชระก็ประทับอยู่ที่โคนเขาทั้งสอง พระพรหมประทับอยู่กลางเขา และพระผู้มีธงเป็นรูปวัวประทับอยู่ที่หน้าผาก
14.106.48
कर्णयोरश्विनौ देवौ चक्षुषी शशिभास्करौ ।
दन्तेषु मरुतो देवा जिह्वायां वाक्सरलस्वती ॥ १४.१०६.४८ ॥
ที่หูมีเทพอัศวินทั้งสอง ที่ดวงตามีพระจันทร์และพระอาทิตย์ ที่ฟันมีเทวดามรุต และที่ลิ้นมีพระสรัสวดีเป็นวาจา
14.106.49
रोमकूपेषु मुनयश्चर्मण्येव प्रजापतिः ।
निश्श्वासेषु स्थिता वेदाः सषडङ्गपदक्रमाः ॥ १४.१०६.४९ ॥
ในขุมขนมีฤๅษีประทับอยู่ ในผิวหนังมีพระประชาบดีประทับอยู่ ในลมหายใจมีพระเวททั้งหลายพร้อมด้วยเวทางค์หกประการและลำดับบทสวด
14.106.50
नासापुटे स्थिता गन्धाः पुष्पाणि सुरभीणि च ।
अधरे वसवः सर्वे मुखे चाग्निः प्रतिष्ठितः ॥ १४.१०६.५० ॥
ในรูจมูกมีกลิ่นหอมและดอกไม้ที่หอมประทับอยู่ ที่ริมฝีปากล่างมีวสุทั้งปวงประทับอยู่ และในปากมีพระอัคนีประทับมั่นคง
14.106.51
साध्या देवाः स्थिताः कक्षे ग्रीवायां पार्वती स्थिता ।
पृष्ठे च नक्षत्रगणाः ककुद्देशे नभस्स्थलम् ॥ १४.१०६.५१ ॥
เทวดาสาธยะประทับอยู่ที่รักแร้ พระปารวตีประทับอยู่ที่ลำคอ ที่หลังมีหมู่ดาวนักษัตร และที่บริเวณหลังโกงมีท้องฟ้ากว้างใหญ่
14.106.52
अपाने सर्वतीर्थानि गोमूत्रे जाह्नवी स्वयम् ।
इष्टतुष्टमया लक्ष्मीर्गोमये वसती तदा ॥ १४.१०६.५२ ॥
ที่ช่องทวารต่ำมีแม่น้ำศักดิ์สิทธิ์ทั้งปวง ในน้ำปัสสาวะโคมีพระชาหนวีเอง และในมูลโคมีพระลักษมีซึ่งประกอบด้วยการบูชาและความพอใจประทับอยู่
14.106.53
नासिकायां सदा देवी ज्येष्ठा वसति भामिनी ।
श्रोणीतटस्थाः पितरो रमा लाङ्गूलमाश्रिता ॥ १४.१०६.५३ ॥
ที่จมูกมีเทวีชยเษฐาผู้รุ่งโรจน์ประทับอยู่เสมอ บรรพบุรุษประทับอยู่บนสะโพก และพระรมาอาศัยอยู่ที่หาง
14.106.54
पार्श्वयोरुभयोः सर्वे विश्वेदेवाः प्रतिष्ठिताः ।
तिष्ठत्युरसि तासां तु प्रीतः शक्तिधरो गुहः ॥ १४.१०६.५४ ॥
ที่ข้างลำตัวทั้งสองด้านวิศเวเทวะทั้งปวงประทับอยู่ และบนอกของนางมีพระคุหะ (สกันทะ) ผู้ทรงหอก ประทับอยู่ด้วยความพอพระทัย
14.106.55
जानजङ्घोरुदेशेषु पञ्च तिष्ठन्ति वायवः ।
खुरमध्येषु गन्धर्वाः खुराग्रेषु च पन्नगाः ॥ १४.१०६.५५ ॥
ที่บริเวณเข่า น่อง และต้นขามีลมทั้งห้าประทับอยู่ ที่กลางกีบมีคันธรรพ์ประทับอยู่ และที่ปลายกีบมีนาคประทับอยู่
14.106.56
चत्वारः सागराः पूर्णास्तस्या एव पयोधराः ।
रतिर्मेधा क्षमा स्वाहा श्रद्धा शान्तिर्धृतिः स्मृतिः। ॥ १४.१०६.५६ ॥
มหาสมุทรทั้งสี่คือเต้านมอันเต็มเปี่ยมของนาง ความยินดี ปัญญา ความอดทน การบูชาสวาหา ความศรัทธา สันติ ความมั่นคง และความระลึกได้ ล้วนเป็นของนาง
14.106.57
कीर्तिर्दीप्तिः क्रिया कान्तिस्तुष्टिः पुष्टिस्च सन्ततिः ।
दिशश्च प्रदिशश्चैव सेवन्ते कपिलां सदा ॥ १४.१०६.५७ ॥
เกียรติยศ ความรุ่งโรจน์ การกระทำ ความงาม ความพอใจ ความเจริญ และลูกหลาน พร้อมด้วยทิศและอนุทิศ ย่อมรับใช้กปิลาอยู่เสมอ
14.106.58
देवा पितृगणाश्चापि गन्धर्वाप्सरसां गणाः ।
लोका द्वीपार्णवाश्चैव गङ्गाद्याः सरितस्तथा ॥ १४.१०६.५८ ॥
เทวดาและหมู่บรรพบุรุษ หมู่คันธรรพ์และอัปสร โลกทั้งหลาย ทวีปและมหาสมุทร และแม่น้ำมีคงคาเป็นต้น ล้วนมาเฝ้ารับใช้นางด้วย
14.106.59
देवाः पितृगणाश्चापि वेदाः साङ्गाः सहाध्वरैः ।
वेदोक्तैर्विविधैर्मन्त्रैः स्तुवन्ति हृषितास्तथा ॥ १४.१०६.५९ ॥
เทวดาและหมู่บรรพบุรุษ รวมทั้งพระเวททั้งหลายพร้อมเวทางค์และพิธียัญ ต่างสรรเสริญนางด้วยความยินดี ด้วยมนตร์ต่าง ๆ ที่ระบุไว้ในพระเวท
14.106.60
विद्याधराश्च ये सिद्धा भूतास्तारागणास्तथा ।
पुष्पवृष्टिं च वर्षन्ति प्रनृत्यन्ति च हर्षिताः ॥ १४.१०६.६० ॥
วิทยาธร สิทธะ ภูตผี และหมู่ดาวทั้งหลายก็เช่นกัน พวกเขาโปรยดอกไม้ลงมาดุจฝน และร่ายรำด้วยความปีติยินดี
14.106.61
ब्रह्मणोत्पादिता देवी वह्निकुण्डान्महाप्रभा ।
नमस्ते कपिले पुण्ये सर्वदेवैर्नमस्कृते ॥ १४.१०६.६१ ॥
เทวีผู้รุ่งโรจน์ยิ่ง ผู้ที่พระพรหมให้กำเนิดขึ้นจากหลุมไฟ ข้าพเจ้าขอนอบน้อมแด่พระองค์ ปิลาอันบริสุทธิ์ ผู้เทวดาทั้งปวงนอบน้อมแล้ว
14.106.62
कपिलेऽथ महासत्वे सर्वतीर्थमये शुभे ।
दातारं स्वजनोपेतं ब्रह्मलोकं नय स्वयम् ॥ १४.१०६.६२ ॥
โอ ปิลาผู้มีพลังยิ่งใหญ่ ผู้เปี่ยมด้วยเทวสถานทั้งปวง ผู้เป็นมงคล ขอโปรดนำผู้ให้พร้อมด้วยญาติของเขา ไปสู่พรหมโลกด้วยพระองค์เอง
14.106.63
अहो रत्नमिदं पुण्यं सर्वदुःखघ्नमुत्तमम् ।
अहो धर्मार्जितं शुद्धमिदमग्र्यं महाधनम्।
इत्याकाशस्थितस्ते तु सर्वदेवा जपन्ति च ॥ १४.१०६.६३ ॥
อา นี่คือรัตนะอันศักดิ์สิทธิ์ สูงสุด ขจัดทุกข์ทั้งปวง อา นี่คือทรัพย์อันยิ่งใหญ่ บริสุทธิ์ เลิศที่สุด ได้มาด้วยธรรม เทวดาทั้งปวงยืนอยู่บนท้องฟ้ากล่าวสรรเสริญเช่นนี้
14.106.64
तस्याः प्रतिग्रहीता च भुङ्क्ते यावद्द्विजोत्तमः ।
तावद्देवगणाः सर्वे कपिलामर्चयन्ति च।
स्वर्णशृङ्गीं रूप्यखुरां गन्धैः पुष्पैः सुपूजिताम् ॥ १४.१०६.६४ ॥
ตราบเท่าที่พราหมณ์ผู้ประเสริฐ ผู้รับเครื่องบูชานั้น ยังได้รับประโยชน์จากมัน เทวดาทั้งปวงก็บูชาปิลา นางมีเขาทอง กีบเงิน และได้รับการบูชาด้วยของหอมและดอกไม้เป็นอย่างดี
14.106.65
वस्त्राभ्यामहताभ्यां तु यावत्तिष्ठत्यलङ्कृता ।
तावद्यदिच्छेत्कपिला मन्त्रपूता सुसंस्कृता।
भूलोकवासिनः सर्वान्ब्रह्मलोकं नयेत्स्वयम् ॥ १४.१०६.६५ ॥
ตราบเท่าที่นางยืนอยู่ ประดับด้วยผ้าใหม่สองผืนที่ยังไม่ได้ซัก ขอให้ปิลาที่ชำระด้วยมนตร์และได้รับการประกอบพิธีอย่างดี ทำตามที่นางปรารถนา ขอให้นางนำสรรพสัตว์ผู้อาศัยในโลกมนุษย์ไปสู่พรหมโลกด้วยตนเอง
14.106.66
भूरश्वः कनकं गावो रूप्यमश्वं तिला यवाः ।
दीयमानानि विप्राय प्रहृष्यन्ति दिनेदिने ॥ १४.१०६.६६ ॥
ที่ดิน ม้า ทอง วัว เงิน ม้า งาและข้าวบาร์เลย์ เมื่อถูกถวายแก่พราหมณ์ ย่อมทำให้ผู้ให้ปีติยินดีวันแล้ววันเล่า
14.106.67
अथ त्वश्रोत्रियेभ्यो वै तानि दत्तानि पाण्डव ।
तथा निन्दन्त्यथात्मानमशुभं किंनु नः कृतं ॥ १४.१०६.६७ ॥
โอ ปาณฑพ ถ้าสิ่งเหล่านั้นถูกถวายแก่ผู้ที่ไม่ได้ศึกษาพระเวท ผู้รับก็จะตำหนิตนเองว่า พวกเราได้ทำสิ่งอัปมงคลอะไรลงไปหรือ
14.106.68
अहो रक्षःपिशाचैश्च लुप्यमानाः समन्ततः ।
यास्यामो निरयं शीघ्रमिति शोचन्ति तानि वै ॥ १४.१०६.६८ ॥
อา ถูกรากษสและปิศาจปล้นชิงอยู่รอบด้าน พวกเราคงจะไปนรกในไม่ช้า เมื่อคิดเช่นนี้ พวกเขาก็โศกเศร้า
14.106.69
एतान्यपि द्विजेभ्यो वै श्रोत्रियेभ्यो विशेषतः ।
दीयमानानि वर्धन्ते दातारं तारयन्ति च ॥ १४.१०६.६९ ॥
แม้สิ่งเหล่านี้ เมื่อถวายแก่พราหมณ์ผู้เกิดสองครั้ง โดยเฉพาะผู้ที่ศึกษาพระเวทแล้ว ย่อมเพิ่มพูนขึ้น และช่วยให้ผู้ให้ข้ามพ้นไปได้
14.106.70
देवदेवेश दैत्यघ्न कालः को हव्यकव्ययोः ।
के तत्रि पूजामर्हन्ति वर्जनीयाश्च के द्विजाः ॥ १४.१०६.७० ॥
โอ เจ้าแห่งเทวดา ผู้สังหารไทตยะ เวลาใดคือเวลาที่เหมาะสมสำหรับเครื่องบูชาแด่เทวดาและแด่บรรพบุรุษ ใครควรได้รับการบูชาที่นั่น และพราหมณ์คนใดควรหลีกเลี่ยง
14.106.71
दैवं पूर्वाह्णिकं ज्ञेयं पैतृकं चापराह्णिकम् ।
कालहीनं च यद्दानं तद्दानं राजसं विदुः ॥ १४.१०६.७१ ॥
ช่วงก่อนเที่ยงควรรู้ว่าเป็นเวลาของเทวดา ช่วงบ่ายเป็นของบรรพบุรุษ การให้ทานที่ทำโดยไม่ถูกเวลา ปราชญ์เรียกว่าทานแบบราชสิก
14.106.72
अवघुष्टं च यद्भुक्तमनृतेन च भारत ।
परामृष्टं शुना वाऽपि तद्भागं राक्षसं विदुः ॥ १४.१०६.७२ ॥
โอ ภารตะ ส่วนที่กินหลังจากประกาศให้คนรู้แล้ว หรือได้มาด้วยการโกหก หรือถูกสุนัขแตะต้อง ปราชญ์รู้ว่าส่วนนั้นเป็นของรากษส
14.106.73
यावन्तः पतिता विप्रा जडोन्मत्तादयोपि च ।
दैवे च पित्र्ये ते विप्रा राजन्नार्हन्ति सत्क्रियां ॥ १४.१०६.७३ ॥
โอ กษัตริย์ พราหมณ์ที่ตกจากศีลมีเท่าไรก็ตาม รวมทั้งคนโง่ คนวิกลจริต และคนทำนองนั้น พราหมณ์เหล่านี้ไม่คู่ควรกับการต้อนรับอันเคารพในพิธีแด่เทวดาและบรรพบุรุษ
14.106.74
क्लीबः प्लङ्गी च कृष्ठी च राजयक्ष्मान्वितश्च यः ।
अपस्मारी च यश्चापि पित्र्ये नार्हति सत्कृतिम् ॥ १४.१०६.७४ ॥
คนอ่อนแอทางเพศ คนง่อย คนเป็นโรคเรื้อน คนที่เป็นวัณโรค และคนลมบ้าหมู ไม่มีใครคู่ควรกับการต้อนรับอันเคารพในพิธีแด่บรรพบุรุษ
14.106.75
चिकित्सका देवलका मिथ्यानियमधारिणः ।
सोमविक्रयिणश्चापि श्राद्धे नार्हन्ति सत्कृतिम् ॥ १४.१०६.७५ ॥
หมอ เทวลกะ ผู้ถือปฏิบัติข้อวัตรเท็จ และผู้ขายโสมะ แม้เหล่านี้ก็ไม่คู่ควรกับการต้อนรับอันเคารพในศราทธะ
14.106.76
एकोद्दिष्टे च ये चान्नं भुञ्जते विधिवद्द्बिजाः ।
चान्द्रायणमकृत्वा ते पुनर्नार्हन्ति सत्कृतिम् ॥ १४.१०६.७६ ॥
พราหมณ์ผู้เกิดสองครั้งที่กินอาหารในพิธีเอโกทิษฏะตามวิธี โดยไม่ได้ปฏิบัติจันทรายณะ เหล่านั้นไม่คู่ควรกับการต้อนรับอันเคารพอีก
14.106.77
गायका नर्तकाश्चैव प्लवका वादकास्तथा ।
कथका यौधिकाश्चैव श्राद्धे नार्हन्ति सत्कृतिम् ॥ १४.१०६.७७ ॥
นักร้อง นักเต้น นักกายกรรม นักดนตรี นักเล่าเรื่อง และนักรบ แม้เหล่านี้ก็ไม่คู่ควรกับการต้อนรับอันเคารพในศราทธะ
14.106.78
अनग्नयश्च ये विप्राः शवनिर्यातकाश्च ये ।
स्तेनाश्चापि विकर्मस्था राजन्नार्हन्ति सत्कृतिम् ॥ १४.१०६.७८ ॥
โอ กษัตริย์ พราหมณ์ที่ไม่รักษาไฟศักดิ์สิทธิ์ ผู้แบกศพ โจร และผู้ที่ประพฤติกรรมต้องห้าม ไม่คู่ควรกับการให้เกียรติ
14.106.79
अपरिज्ञातपूर्वाश्च गणपुत्राश्च ये द्विजाः ।
पुत्रिकापुत्रकाश्चापि श्राद्धे नार्हन्ति सत्कृतिम् ॥ १४.१०६.७९ ॥
พราหมณ์ที่ไม่ทราบตระกูลเดิม บุตรของสภาเผ่า และบุตรของบุตรสาว แม้เหล่านี้ก็ไม่คู่ควรกับการให้เกียรติในศราทธะ
14.106.80
रणकर्ता च यो विप्रो यश्च वाणिज्यको द्विजः ।
प्राणिविक्रयवृत्तिश्च श्राद्धे नार्हन्ति सत्कृतिम् ॥ १४.१०६.८० ॥
พราหมณ์ที่ทำสงคราม พราหมณ์ผู้เกิดสองครั้งที่ค้าขาย และผู้ที่ดำรงชีพด้วยการขายสัตว์มีชีวิต ไม่คู่ควรกับการให้เกียรติในศราทธะ
14.106.81
चीर्णव्रतगुणैर्युक्ता नित्यं स्वाध्यायतत्पराः ।
सावित्रीज्ञाः क्रियावन्तस्ते श्राद्धे सत्कृतिक्षमाः ॥ १४.१०६.८१ ॥
ผู้ที่ประกอบด้วยคุณแห่งวัตรที่ปฏิบัติสำเร็จ หมั่นศึกษาพระเวทอยู่เสมอ รู้จักสาวิตรี และประกอบพิธีกรรม เหล่านั้นสมควรได้รับการเคารพในพิธีศราทธ์
14.106.82
श्राद्धस्य ब्राह्मणः कालः प्राप्तं दघि घृतं तथा ।
दर्भाः सुमनसः क्षेत्रं तत्काले श्राद्धदो भवेत् ॥ १४.१०६.८२ ॥
พราหมณ์คือกาลเวลาของพิธีศราทธ์ เมื่อได้นมส้ม เนยใส หญ้ากุศะ ดอกไม้ และสถานที่อันเหมาะสม ผู้ถวายศราทธ์ก็พึงทำพิธีในเวลานั้นทันที
14.106.83
चारित्रनिरता राजन्कृशा ये कृशवृत्तयः ।
अर्थिनश्चोपगच्छन्ति तेभ्यो दत्तं महत्फलम् ॥ १४.१०६.८३ ॥
ข้าแต่พระราชา สิ่งที่ให้แก่ผู้ที่ตั้งมั่นในความประพฤติดี ผู้ผอมซูบและดำรงชีวิตอย่างยากลำบาก ผู้เข้ามาขอ ย่อมให้ผลอันยิ่งใหญ่
14.106.84
तपस्विनश्च ये विप्रास्तथा भैक्षचराश्च ये ।
अर्थिनः केचिदिच्छन्ति तेषां दत्तं महत्फलम् ॥ १४.१०६.८४ ॥
สิ่งที่ให้แก่พราหมณ์ผู้บำเพ็ญตบะ แก่ผู้ดำรงชีวิตด้วยการขอทาน และแก่ผู้ขอบางคนที่ปรารถนาจะได้รับ ย่อมให้ผลอันยิ่งใหญ่
14.106.85
एवं धर्मभूतां श्रेष्ठ ज्ञात्वा सर्वात्मना तदा ।
र्श्रोत्रियाय दरिद्राय प्रयच्छानुपकारिणे ॥ १४.१०६.८५ ॥
ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้ยึดธรรม เมื่อทรงรู้ความจริงนี้ด้วยทั้งพระองค์แล้ว จงให้แก่พราหมณ์ผู้รอบรู้ ผู้ยากจน ผู้ไม่อาจตอบแทนอุปการะได้
14.106.86
दानं यत्ते प्रियं किंचिच्छ्रोत्रियाणां च यत्प्रियम् ।
तत्प्रयच्छस्व धर्मज्ञ यदीच्छसि तदक्षयम् ॥ १४.१०६.८६ ॥
สิ่งใดที่เป็นที่รักของท่าน และสิ่งใดที่เป็นที่รักของพราหมณ์ผู้รอบรู้ ข้าแต่ผู้รู้ธรรม จงให้สิ่งนั้นเถิด หากท่านปรารถนาสิ่งที่ไม่มีวันเสื่อมสูญ
14.106.87
निरयं ये च गच्छन्ति तच्छृणुष्व युधिष्ठिर ॥ १४.१०६.८७ ॥
ข้าแต่ยุธิษฐิระ จงฟังเถิดว่าผู้ใดบ้างที่ต้องไปสู่นรก
14.106.88
गुर्वर्थं वा भयार्थं वा नोचेदन्यत्र पाण्डव ।
वदन्ति येऽनृतं विप्रास्ते वै निरयगामिनः ॥ १४.१०६.८८ ॥
ข้าแต่บุตรแห่งปาณฑุ พราหมณ์ผู้กล่าวคำเท็จ เว้นแต่เพื่อประโยชน์ของครูหรือเพราะความกลัว หรือกล่าวโดยไม่มีเหตุผลอื่น เหล่านั้นย่อมไปสู่นรกเป็นแน่
14.106.89
परदारापहर्तारः परदारामिमर्शकाः ।
परारप्रयोक्तारस्तें वै निरयगामिनः ॥ १४.१०६.८९ ॥
ผู้ที่พรากภรรยาของผู้อื่น ผู้ที่แตะต้องภรรยาของผู้อื่น และผู้ที่ยุยงให้ผู้อื่นทำความชั่ว เหล่านั้นย่อมไปสู่นรกเป็นแน่
14.106.90
सूचकाः संधिभेत्तारः परद्रव्योपजीविनः ।
अकृतज्ञाश्च मित्राणां ते वै निरयगामिनः ॥ १४.१०६.९० ॥
ผู้ที่เป็นคนนำความ ผู้ทำลายสัญญา ผู้เลี้ยงชีพด้วยทรัพย์ของผู้อื่น และผู้อกตัญญูต่อมิตร เหล่านั้นย่อมไปสู่นรกเป็นแน่
14.106.91
वर्णाश्रमाणां ये बाह्याः पाषण्डाश्चैव पापिनः ।
उपासते च तानेव ते सर्वे नरकालयाः ॥ १४.१०६.९१ ॥
พวกนอกรีตและคนบาปที่อยู่นอกวรรณะและอาศรม และผู้ที่บูชาคนเหล่านั้น ทั้งหมดนั้นย่อมอาศัยอยู่ในนรก
14.106.92
वेदविक्रयिणश्चैव वेदानां चैव दूषकाः ।
वेदानां लेखकाश्चैव ते वै निरयगामिनः ॥ १४.१०६.९२ ॥
ผู้ที่ขายพระเวท ผู้ที่บิดเบือนพระเวท และผู้คัดลอกพระเวท เหล่านั้นย่อมไปสู่นรกเป็นแน่
14.106.93
रसविक्रयिणो राजन्विषविक्रयिणश्च ये ।
क्षीरविक्रयिणश्चापि ते वै निरयगामिनः ॥ १४.१०६.९३ ॥
ข้าแต่พระราชา ผู้ขายน้ำผลไม้ ผู้ขายยาพิษ และผู้ขายนม เหล่านั้นก็ย่อมไปสู่นรกเป็นแน่
14.106.94
चण्डालेभ्यश्च ये क्षीरं प्रयच्छन्ति नराधमाः ।
अर्थार्थमथवा स्नेहात्ते वै निरयगामिनः ॥ १४.१०६.९४ ॥
คนต่ำช้าที่ให้นมแก่จัณฑาล ไม่ว่าเพราะเห็นแก่ทรัพย์หรือเพราะความรัก เหล่านั้นย่อมไปสู่นรกเป็นแน่
14.106.95
पशूनां दमकयैव तथा नासानुवेधकाः ।
पुंस्त्वहिंसाकरस्चैव ते वै निरयगामिनः ॥ १४.१०६.९५ ॥
ผู้ที่ผูกสัตว์ด้วยเชือกและเจาะจมูกของมัน และผู้ที่ทำร้ายสัตว์จนทำลายความเป็นเพศผู้ของมัน เหล่านั้นย่อมไปสู่นรกเป็นแน่
14.106.96
अदातारः समर्था ये द्रव्याणां लोभकारणात् ।
दीनानन्धान्न पश्यन्ति ते वै निरयगामिनः ॥ १४.१०६.९६ ॥
ผู้ที่มีความสามารถแต่ไม่ให้ทาน เพราะความโลภในทรัพย์ และไม่มองดูคนยากจนและคนตาบอด เหล่านั้นย่อมไปสู่นรกเป็นแน่
14.106.97
क्षान्तान्दान्तान्कृशान्प्राज्ञान्दीर्घकालं सहोषितान् ।
त्यजन्ति कृतकृत्या ये ते वा निरयगामिनः ॥ १४.१०६.९७ ॥
ผู้ที่เมื่อสำเร็จกิจแล้วก็ละทิ้งผู้อดทน ผู้ข่มใจได้ ผู้ผอมซูบ และผู้มีปัญญา ซึ่งอยู่ร่วมกับตนมาช้านาน เหล่านั้นย่อมไปสู่นรก
14.106.98
बालानामपि वृद्धानां श्रान्तानां चापि ये नराः ।
अदत्त्वाऽश्नान्ति मृष्टान्नं ते वै निरयगामिनः ॥ १४.१०६.९८ ॥
ผู้คนที่กินอาหารอันโอชะโดยไม่ให้แก่เด็ก ผู้เฒ่า และผู้เหน็ดเหนื่อย เหล่านั้นย่อมไปสู่นรกเป็นแน่
14.106.99
एते पूर्वर्षिभिः प्रोक्ता नरा निरयगामिनः ।
ये स्वर्गं समनुप्राप्तास्ताञ्शृणुष्व युधिष्ठिर ॥ १४.१०६.९९ ॥
ผู้คนเหล่านี้ซึ่งจะไปสู่นรก ได้รับการประกาศไว้โดยฤๅษีในกาลก่อน บัดนี้ ข้าแต่ยุธิษฐิระ จงฟังเกี่ยวกับผู้ที่ได้บรรลุสวรรค์
14.106.100
दानेन तपसा चैव सत्येन च दमेन च ।
ये धर्ममनुवर्तन्ते ते नराः स्वर्गगामिनः ॥ १४.१०६.१०० ॥
ผู้ที่ดำเนินตามธรรมด้วยการให้ทาน ด้วยตบะ ด้วยความสัตย์ และด้วยการข่มใจ เหล่านั้นย่อมไปสู่สวรรค์
14.106.101
शुश्रूषयाऽप्युपाध्यायाच्छ्रुतमादाय पाण्डव ।
ये प्रतिग्रहनिस्स्नेहास्ते नराः स्वर्गगामिनः ॥ १४.१०६.१०१ ॥
ปาณฑวะเอ๋ย ผู้ใดได้เรียนรู้จากครูด้วยการรับใช้ และไม่ยึดติดกับการรับของทาน ผู้นั้นย่อมไปสวรรค์
14.106.102
मधुमांसासवेभ्यस्तु निवृत्ता व्रतवत्तु ये ।
परदारनिवृत्ता ये ते नराः स्वर्गगामिनः ॥ १४.१०६.१०२ ॥
ผู้ที่งดเว้นจากน้ำผึ้ง เนื้อสัตว์ และสุราเมรัย เหมือนรักษาวัตรปฏิบัติ และงดเว้นจากภรรยาของผู้อื่น ผู้เหล่านั้นย่อมไปสวรรค์
14.106.103
मातरं पितरं चैव शुश्रूषन्ति च ये नराः ।
भ्रहातॄणामपि सस्नेहास्ते नराः स्वर्गगामिनः ॥ १४.१०६.१०३ ॥
ผู้ที่รับใช้มารดาและบิดา และอยู่ด้วยความรักใคร่ต่อพี่น้องด้วย ผู้เหล่านั้นย่อมไปสวรรค์
14.106.104
ये तु भोजनकाले तु निर्याताश्चातिथिप्रियाः ।
द्वाररोधं न कुर्वन्ति ते नराः स्वर्गगामिनः ॥ १४.१०६.१०४ ॥
ผู้ที่ในเวลาอาหารออกมาต้อนรับและรักแขก และไม่ปิดประตูบ้าน ผู้เหล่านั้นย่อมไปสวรรค์
14.106.105
वैवाहिकं तु कन्यानां दरिद्राणां च ये नराः ।
कारयन्ति च कुर्वन्ति ते नराः स्वर्गगामिनः ॥ १४.१०६.१०५ ॥
ผู้ที่จัดการและลงมือทำพิธีอภิเษกสมรสให้แก่หญิงสาวผู้ยากจน ผู้เหล่านั้นย่อมไปสวรรค์
14.106.106
रसानामथ बीजानामोषधीनां तथैव च ।
दातारः श्रद्धयोपेतास्ते नराः स्वर्गगामिनः ॥ १४.१०६.१०६ ॥
ผู้ที่เปี่ยมด้วยศรัทธา เป็นผู้ให้น้ำคั้น เมล็ดพันธุ์ และสมุนไพร ผู้เหล่านั้นย่อมไปสวรรค์
14.106.107
क्षेमाक्षेमं च मार्गेषु समानि विषमाणि च ।
अर्थिनां ये च वक्ष्यन्ति ते नराः स्वर्गगामिनः ॥ १४.१०६.१०७ ॥
ผู้ที่บอกแก่ผู้แสวงหาว่าทางใดปลอดภัยและทางใดอันตราย ทางใดราบเรียบและทางใดขรุขระ ผู้เหล่านั้นย่อมไปสวรรค์
14.106.108
पर्वद्वये चतुर्दश्यामष्टम्यां संध्ययोर्द्वयोः ।
आर्द्रायां जन्मनक्षत्रे विषुवे श्रवणेऽथवा।
ये ग्राम्यधर्मविरतास्ते नराः स्वर्गगाप्तिनः ॥ १४.१०६.१०८ ॥
ในวันปรรพทั้งสอง คือวันที่สิบสี่และวันที่แปดของปักษ์ ในเวลาสนธยาทั้งสอง ใต้ฤกษ์อารทรา ใต้ฤกษ์ประจำวันเกิดของตน ในวันวิษุวัต หรือใต้ฤกษ์ศรวณะ ผู้ที่งดเว้นจากความสุขทางโลก ผู้เหล่านั้นย่อมไปสวรรค์
14.106.109
हव्यकव्यविधानं च नरकस्वर्गगामिनौ ।
धर्माधर्मौ च कथितौ किं भूयः श्रोतुमिच्छसि ॥ १४.१०६.१०९ ॥
วิธีการถวายแด่เทพและบรรพบุรุษ ทางที่นำไปนรกและทางที่นำไปสวรรค์ รวมทั้งธรรมและอธรรม ได้ตรัสไว้แล้ว ท่านยังปรารถนาจะฟังอะไรอีก