Mahābhārata · Adhyāya 14.109
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.109.1
अन्नदानफलं श्रुत्वा प्रीतोस्मि मधुसूदन ।
भोजनस्य विधिं वक्तुं देवदेव त्वमर्हसि ॥ १४.१०९.१ ॥
Oh Madhusūdana, habiendo oído el fruto de dar alimento, estoy complacido. Oh dios de los dioses, tú eres digno de enseñar la regla de comer.
14.109.2
बोजनस्य द्विजातीनां विधानं शृणु पाण्डव ।
स्नातः शुचिः शुचौ देशे निर्जने हुतपावकः ॥ १४.१०९.२ ॥
Escucha, Pāṇḍava, la regla de comer para los dvijas: habiéndose bañado y purificado, en un lugar puro y solitario, habiendo hecho ofrendas al fuego.
14.109.3
मण्डलं कारयित्वा च चतुरश्रं द्विजोत्तमः ।
क्षत्रियश्चेत्ततो वृत्तं वैश्योऽर्धेन्दुसमाकृतिम् ॥ १४.१०९.३ ॥
El mejor de los dvijas debe hacer un círculo y un cuadrado; si es kṣatriya, entonces uno redondo; el vaiśya debe hacer uno con forma de media luna.
14.109.4
आर्द्रपादस्तु भुञ्जीयात्प्राङ्मुखश्चासने शुचौ ।
पादाभ्यां धरणीं स्पृष्ट्वा पादेनैकेन वा पुनः ॥ १४.१०९.४ ॥
Con los pies húmedos, mirando al este, sobre un asiento puro, debe comer; tocando la tierra con ambos pies, o de nuevo con un pie.
14.109.5
नैकवासास्तु भुञ्जीयान्न चान्तर्धाय वा द्विजः ।
न भिन्नपात्रे भुञ्जीत पर्णपृष्ठे तथैव च ॥ १४.१०९.५ ॥
El dvija no debe comer con una sola prenda, ni comer cubierto; no debe comer en un recipiente roto, ni del mismo modo sobre el reverso de una hoja.
14.109.6
अन्नं पूर्वं नमस्कुर्यात्प्रहृष्टेनान्तरात्मना ।
नान्यदालोकयेदन्नान्न जुगुप्सेन तत्परः ॥ १४.१०९.६ ॥
Primero debe reverenciar el alimento con el ánimo alegre; no debe mirar otra cosa que el alimento, ni, atento a él, considerarlo con repugnancia.
14.109.7
जुगुप्सितं च यच्चान्नं राक्षसा एव भुञ्जते ।
पाणिना जलमुद्धृत्य कुर्यादन्नं प्रदक्षिणम् ॥ १४.१०९.७ ॥
La comida detestable solo la comen los rākṣasas. Tomando agua con la mano, se debe circunvalar la comida hacia la derecha.
14.109.8
अपेयं तद्विजानीयात्पीत्वा चान्द्रायणं चरेत् ।
परिवेषजलादन्यत्पेयमेव तु मन्त्रवत् ॥ १४.१०९.८ ॥
Debe saberse que aquello no es bebible; si lo bebe, que realice el penitencia lunar (cāndrāyaṇa). Excepto el agua del círculo de la ofrenda, otra agua es apta para beber, pero solo con mantra.
14.109.9
पञ्च प्राणाहुतीः कुर्यात्समन्त्रं तु पृथक्पृथक् ॥ १४.१०९.९ ॥
Debe hacer cinco ofrendas a los alientos vitales, cada una por separado, con mantra.
14.109.10
यथा रसं न जानाति जिह्वा प्रामाहुतौ नृप ।
तथा समाहितः कुर्यात्प्राणाहुतिमतन्द्रिकतः ॥ १४.१०९.१० ॥
Oh rey, así como la lengua no conoce el sabor en la ofrenda al aliento vital, así debe hacer la ofrenda al aliento vital con atención concentrada y sin desfallecer.
14.109.11
विदित्वाऽन्नमथान्नादं पञ्च प्राणांश्च पाण्डव ।
यः कुर्यादाहुतीः पञ्च तेनेष्टाः पञ्चवायवः ॥ १४.१०९.११ ॥
Oh Pāṇḍava, quien, conociendo el alimento, al que lo come y los cinco alientos vitales, hace las cinco ofrendas, por él son honrados los cinco vientos.
14.109.12
अतोऽन्यथा तु भुञ्जानो ब्राह्मणो ज्ञानदुर्बलः ।
तेनान्नेनासुरान्प्रेतान्राक्षसांस्तर्पयिष्यति ॥ १४.१०९.१२ ॥
Pero un brahmán que come de otro modo, débil en conocimiento, con ese alimento saciará a los asuras, los fantasmas y los rākṣasas.
14.109.13
वक्त्रप्रमाणान्पिण्डांश्च ग्रसेदेकैकशः पुनः ।
वक्त्राधिकं तु यत्पिण्डमात्मोच्छिष्टं तदुच्यते ॥ १४.१०९.१३ ॥
Se deben comer bocados del tamaño de la boca, uno a uno, una y otra vez. El bocado mayor que la boca se llama el propio resto (ucchiṣṭa).
14.109.14
पिण्डावशिष्टमन्यच्च वक्त्रान्निस्सृतमेव च ।
अभोज्यं तद्विजानीयाद्भुक्त्वा चान्द्रायणं चरेत् ॥ १४.१०९.१४ ॥
Hay que saber que el resto de un bocado y lo expulsado de la boca no son comestibles; si se han comido, hay que realizar la penitencia lunar (cāndrāyaṇa).
14.109.15
स्वमुच्छिष्टं तु यो भुङ्क्ते यो भुङ्क्ते मुक्तभोजनम् ।
चान्द्रायणं चरेन्कृच्छ्रं प्राजापत्यमथापि वा ॥ १४.१०९.१५ ॥
Quien come su propio resto, y quien come comida descubierta, debe realizar la penitencia lunar, el kṛcchra o la penitencia de Prajāpati.
14.109.16
स्त्रीपात्रभुङ्नरः पापः स्त्रीणामुच्छिष्टभुक्तथा ।
तया सह च यो भुङ्क्ते स भुङ्क्ते मद्यमेव हि।
न तस्य निष्कृतिर्दृष्टा मुनिभिस्तत्वदर्शिभिः ॥ १४.१०९.१६ ॥
El hombre pecador que come del recipiente de una mujer, que come los restos de las mujeres y que come con ella, en verdad bebe licor. Los sabios que ven la verdad no han hallado expiación para él.
14.109.17
पिबतः पतिते तोये भोजने मुखनिस्सृते ।
अभोज्यं तद्विजानीयाद्भुक्त्वा चान्द्रायणं चरेत् ॥ १४.१०९.१७ ॥
Lo que cae en el agua o en la comida de quien bebe, o sale de la boca, debe saberse como no comestible; habiéndolo comido, hay que realizar la penitencia lunar.
14.109.18
पीतशेषं तु तन्नाम न पेयं पाण्डुनन्दन ।
पिबेद्यदि हि तन्मोहाद्द्विजश्चान्द्रायणं चरेत् ॥ १४.१०९.१८ ॥
Oh hijo de Pāṇḍu, el agua que sobra después de beber no debe beberse. Si un dvija la bebe por ofuscación, debe realizar la penitencia lunar.
14.109.19
पानीयानि पिबेद्यते तत्पात्रं द्विजसत्तमः ।
अनुच्छिष्टं भवेत्तावद्यावद्भूमौ न निक्षिपेत् ॥ १४.१०९.१९ ॥
El mejor de los dvijas puede beber agua de ese recipiente; no queda contaminado mientras no se deposite en el suelo.
14.109.20
मौनी वाऽप्यथवा भूमौ नावलोक्य दिशस्तथा ।
भुञ्जीत विधिवद्विप्रो न चोच्छिष्टं प्रदापयेत् ॥ १४.१०९.२० ॥
El brahmán debe comer según la regla, en silencio o sin mirar el suelo ni las direcciones, y no debe hacer dar sobras.
14.109.21
सदा चात्यशनं नाद्यान्नातिहीनं च कर्हिचित् ।
यथाऽन्नेन व्यथा न स्यात्तथा भुञ्जीत नित्यशः ॥ १४.१०९.२१ ॥
Nunca se debe comer en exceso, ni nunca en muy poca cantidad; cada día se debe comer de modo que la comida no cause malestar.
14.109.22
उदक्यामपि चण्डालं श्वानं सूकरमेव वा ।
भुञ्जानो यदि वा पश्येत्तदन्नं च परित्यजेत्।
भुञ्जानो ह्यत्यजन्मोहाद्द्विजश्चान्द्रायणं चरेत् ॥ १४.१०९.२२ ॥
Si mientras come ve a una mujer menstruante, a un chandala, a un perro o a un cerdo, debe abandonar esa comida; el dvija que, por ofuscación, come sin abandonarla debe realizar el penitencia lunar.
14.109.23
केशकीटोपपन्नं च मुखमारुतवीजितम् ।
अभोज्यं तद्विजानीयाद्भुक्त्वा चान्द्रायणं चरेत् ॥ १४.१०९.२३ ॥
La comida que contiene cabellos e insectos y ha sido abanicada por el aliento de la boca debe saberse como no comestible; habiéndola comido, debe realizarse la penitencia lunar.
14.109.24
उत्थाय च पुनः स्पृष्टं पादस्पृष्टं च लङ्घितम् ।
अन्नं तद्राक्षसं विद्यात्तस्मात्तत्परिवर्जयेत् ॥ १४.१०९.२४ ॥
La comida que ha sido tocada de nuevo tras levantarse, tocada por un pie o pasada por encima debe saberse como demoníaca; por tanto, debe evitarse.
14.109.25
राक्षसोच्छिष्टभुग्विप्रः सप्त पूर्वान्परानपि ।
नरके रौरवे घोर स पितॄन्पातयिष्यति ॥ १४.१०९.२५ ॥
Un brāhmaṇa que come los restos de un rākṣasa hará caer a sus siete antepasados y a sus siete descendientes en el terrible infierno Raurava.
14.109.26
तस्मिन्नाचमनं कुर्याद्यस्मिन्पात्रे स भुक्तवान् ।
यद्युत्तिष्ठत्यनाचान्तो भुक्तवानासनात्ततः।
स्नानं सद्यः प्रकुर्वीत सोन्यथाऽप्रयतो भवेत् ॥ १४.१०९.२६ ॥
Uno debe hacer el ācamana en el mismo recipiente en que ha comido. Si se levanta del asiento tras comer sin haber hecho el ācamana, debe bañarse de inmediato; de lo contrario queda impuro.
14.109.27
तृणमुष्टिविधानं च तृणमाहात्म्यमेव च ।
इक्षोः सोमसमुद्भूतिं वक्तुमर्हसि मानदः ॥ १४.१०९.२७ ॥
¡Oh dador de honor! Deberías explicarme el precepto del puñado de hierba, la grandeza de la hierba y el origen del soma a partir de la caña de azúcar.
14.109.28
पितरो वृषभा ज्ञेयो गावो लोकस्य मातरः ।
तासां तु पूजया राजन्पूजिताः पितृदेवताः ॥ १४.१०९.२८ ॥
Los antepasados deben reconocerse como toros, y las vacas son las madres del mundo. Oh rey, al honrarlas, son honrados los dioses ancestrales.
14.109.29
सभा प्रपा गृहाश्चापि देवतायतनानि च ।
शुद्ध्यन्ति शकृता यासांकिं भूतमधिकं ततः ॥ १४.१०९.२९ ॥
Las salas de asamblea, los abrevaderos, las casas y los templos de los dioses se purifican con el estiércol de las vacas. ¿Qué ser vivo es mayor que estos?
14.109.30
ग्रासमुष्टिं परगवे दद्यात्संवत्सरं तु यः ।
अकृत्वा स्वयमाहारं प्राप्तस्तत्सार्वकालिकम् ॥ १४.१०९.३० ॥
Quien durante un año da un puñado de forraje a la vaca ajena sin comer él mismo, obtiene su fruto para siempre.
14.109.31
गावो मे मातरः सर्वाः पितरश्चैव गोवृषाः ।
ग्रासमुष्टिं मया दत्तं प्रतिगृह्णीत मातरः ॥ १४.१०९.३१ ॥
Todas las vacas son mis madres, y los toros son mis padres. Aceptad, oh madres, este puñado de forraje que yo he dado.
14.109.32
इत्युक्त्वाऽनेन मन्त्रेण गायत्र्या वा समाहितः ।
अभिमन्त्र्य ग्रासमुष्टिं तस्य पुण्यफलं शृणु ॥ १४.१०९.३२ ॥
Habiendo dicho esto, y con la mente recogida, consagrando el puñado de forraje con este mantra o con el Gāyatrī, escucha ahora el fruto meritorio de ello.
14.109.33
यत्कृतं दुष्कृतं तेन ज्ञानतोऽज्ञानतोपि वा ।
तस्य नश्यति तत्सर्वं दुःखप्नं च विनश्यति ॥ १४.१०९.३३ ॥
Cualquier mala acción que haya cometido, a sabiendas o incluso sin saberlo, todo ello perece, y también su mal sueño es destruido.
14.109.34
तिलाः पिवित्राः पापघ्ना नारायणसमुद्भवाः ।
तिलाञ्श्राद्धे प्रशंसनति दानमेतदनुत्तमम् ॥ १४.१०९.३४ ॥
Los granos de sésamo son puros y destruyen el pecado, nacidos de Nārāyaṇa. En el rito del śrāddha se los alaba; este don es supremo.
14.109.35
तिलान्दद्यात्तिलान्भक्ष्यात्तिलानप्रातरुपस्पृशेत् ।
तिलंतिलमिति ब्रूयात्तिलाः पापहरा हि ते ॥ १४.१०९.३५ ॥
Debe dar sésamo, comer sésamo, tocar sésamo por la mañana y decir «sésamo, sésamo»; pues los granos de sésamo quitan el pecado.
14.109.36
क्रीत्वा प्रतिगृहीत्वा वा न विक्रेया द्विजातिभिः ।
भोजनाभ्यञ्जनाद्दानाद्योन्यत्तु कुरुते तिलैः।
कृमिर्भूत्वा श्वविष्ठायां पितृभिः सह मज्जति ॥ १४.१०९.३६ ॥
Los dvija no deben vender sesamo, ya sea comprado o recibido como regalo. Quien haga con el sesamo algo distinto de comerlo, ungirse o darlo, se convierte en gusano y se hunde en excremento de perro junto con sus antepasados.
14.109.37
तिलान्नपीडयेद्विप्रो यन्त्रचक्रे स्वयं नृप ।
पीडयन्हि द्विजो मोहान्नरकं याति रौरवम् ॥ १४.१०९.३७ ॥
Oh rey, un brahmán no debe triturar él mismo el sésamo en la rueda de la prensa. El dvija que tritura por ofuscación va al infierno llamado Raurava.
14.109.38
इक्षुवंशोद्भवः सोमः सोमवंशोद्भवा द्विजाः ।
इक्षुं न पीडयेत्तस्मादिक्षुघात्यात्मघातकः ॥ १४.१०९.३८ ॥
Soma nació del linaje de la caña de azúcar, y los dvija nacen del linaje lunar. Por tanto no se debe triturar la caña; quien tritura la caña es un suicida.
14.109.39
इक्षुदण्डसहस्राणामेकैकेन युधिष्ठिर ।
ब्रह्महत्यामवाप्नोति द्विजश्चेद्यन्त्रपीडकः।
तस्मान्न पीडयेदिक्षुं यन्त्रचक्रे द्विजोत्तमः ॥ १४.१०९.३९ ॥
Oh Yudhiṣṭhira, un dvija que tritura en la prensa, aunque sea uno por uno, miles de tallos de caña incurre en el pecado del asesinato de un brahmán. Por tanto, oh mejor de los dvija, no se debe triturar la caña en la rueda de la prensa.