മഹാഭാരതം · അധ്യായം 14.109
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.109.1
अन्नदानफलं श्रुत्वा प्रीतोस्मि मधुसूदन ।
भोजनस्य विधिं वक्तुं देवदेव त्वमर्हसि ॥ १४.१०९.१ ॥
മധുസൂദനാ, അന്നദാനത്തിന്റെ ഫലം കേട്ട് ഞാൻ സന്തുഷ്ടനായി. ദേവദേവാ, ഭോജനവിധി പറയുവാൻ നിങ്ങൾ അർഹനാണ്.
14.109.2
बोजनस्य द्विजातीनां विधानं शृणु पाण्डव ।
स्नातः शुचिः शुचौ देशे निर्जने हुतपावकः ॥ १४.१०९.२ ॥
പാണ്ഡവാ, ദ്വിജന്മാരുടെ ഭോജനവിധാനം കേൾക്കുക. കുളിച്ച് ശുദ്ധനായി, പവിത്രവും ഏകാന്തവുമായ സ്ഥലത്ത്, അഗ്നിയിൽ ഹോമം ചെയ്തശേഷം (ഭക്ഷിക്കണം).
14.109.3
मण्डलं कारयित्वा च चतुरश्रं द्विजोत्तमः ।
क्षत्रियश्चेत्ततो वृत्तं वैश्योऽर्धेन्दुसमाकृतिम् ॥ १४.१०९.३ ॥
ഉത്തമനായ ദ്വിജൻ മണ്ഡലം ഉണ്ടാക്കി ചതുരമായി (രചിക്കണം). ക്ഷത്രിയനെങ്കിൽ വൃത്താകൃതിയിലും, വൈശ്യൻ അർദ്ധചന്ദ്രാകൃതിയിലും (രചിക്കണം).
14.109.4
आर्द्रपादस्तु भुञ्जीयात्प्राङ्मुखश्चासने शुचौ ।
पादाभ्यां धरणीं स्पृष्ट्वा पादेनैकेन वा पुनः ॥ १४.१०९.४ ॥
നനഞ്ഞ കാലുകളോടെ, കിഴക്കോട്ട് മുഖം തിരിച്ച്, പവിത്രമായ ആസനത്തിൽ ഭക്ഷിക്കണം. രണ്ടു കാലുകൾ കൊണ്ടോ ഒരു കാൽ കൊണ്ടോ ഭൂമിയെ സ്പർശിച്ച് (ഭക്ഷിക്കണം).
14.109.5
नैकवासास्तु भुञ्जीयान्न चान्तर्धाय वा द्विजः ।
न भिन्नपात्रे भुञ्जीत पर्णपृष्ठे तथैव च ॥ १४.१०९.५ ॥
ദ്വിജൻ ഒരൊറ്റ വസ്ത്രത്തോടെ ഭക്ഷിക്കരുത്; മൂടിപ്പുതച്ചും ഭക്ഷിക്കരുത്. പൊട്ടിയ പാത്രത്തിൽ ഭക്ഷിക്കരുത്; അതുപോലെ ഇലയുടെ പുറംഭാഗത്തും (ഭക്ഷിക്കരുത്).
14.109.6
अन्नं पूर्वं नमस्कुर्यात्प्रहृष्टेनान्तरात्मना ।
नान्यदालोकयेदन्नान्न जुगुप्सेन तत्परः ॥ १४.१०९.६ ॥
ആദ്യം അന്നത്തെ പ്രസന്നമായ മനസ്സോടെ നമസ്കരിക്കണം. അന്നമല്ലാതെ മറ്റൊന്നും നോക്കരുത്; അന്നത്തിൽ വെറുപ്പോടെ മനസ്സർപ്പിക്കരുത്.
14.109.7
जुगुप्सितं च यच्चान्नं राक्षसा एव भुञ्जते ।
पाणिना जलमुद्धृत्य कुर्यादन्नं प्रदक्षिणम् ॥ १४.१०९.७ ॥
വെറുക്കപ്പെട്ട ഭക്ഷണം രാക്ഷസർ മാത്രമാണ് കഴിക്കുന്നത். കൈകൊണ്ട് വെള്ളമെടുത്ത് ഭക്ഷണത്തെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്യണം.
14.109.8
अपेयं तद्विजानीयात्पीत्वा चान्द्रायणं चरेत् ।
परिवेषजलादन्यत्पेयमेव तु मन्त्रवत् ॥ १४.१०९.८ ॥
അത് കുടിക്കാൻ യോഗ്യമല്ലെന്ന് അറിയണം; കുടിച്ചാൽ ചാന്ദ്രായണ വ്രതം അനുഷ്ഠിക്കണം. പരിവേഷജലമല്ലാത്ത മറ്റു ജലം മന്ത്രപൂർവ്വം കുടിക്കാവുന്നതാണ്.
14.109.9
पञ्च प्राणाहुतीः कुर्यात्समन्त्रं तु पृथक्पृथक् ॥ १४.१०९.९ ॥
അഞ്ച് പ്രാണാഹുതികൾ മന്ത്രത്തോടെ ഓരോന്നായി ചെയ്യണം.
14.109.10
यथा रसं न जानाति जिह्वा प्रामाहुतौ नृप ।
तथा समाहितः कुर्यात्प्राणाहुतिमतन्द्रिकतः ॥ १४.१०९.१० ॥
രാജാവേ, പ്രാണാഹുതിയിൽ നാവ് രസം അറിയാത്തതുപോലെ, ഏകാഗ്രതയോടും അലസതയില്ലാതെയും പ്രാണാഹുതി ചെയ്യണം.
14.109.11
विदित्वाऽन्नमथान्नादं पञ्च प्राणांश्च पाण्डव ।
यः कुर्यादाहुतीः पञ्च तेनेष्टाः पञ्चवायवः ॥ १४.१०९.११ ॥
പാണ്ഡവാ, അന്നത്തെയും അന്നം ഭക്ഷിക്കുന്നവനെയും അഞ്ച് പ്രാണന്മാരെയും അറിഞ്ഞ് അഞ്ച് ആഹുതികൾ ചെയ്യുന്നവനാൽ അഞ്ച് വായുക്കൾ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു.
14.109.12
अतोऽन्यथा तु भुञ्जानो ब्राह्मणो ज्ञानदुर्बलः ।
तेनान्नेनासुरान्प्रेतान्राक्षसांस्तर्पयिष्यति ॥ १४.१०९.१२ ॥
ഇതിനു വിപരീതമായി ഭക്ഷിക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണൻ, ജ്ഞാനത്തിൽ ദുർബ്ബലനായവൻ, ആ അന്നം കൊണ്ട് അസുരന്മാരെയും പ്രേതങ്ങളെയും രാക്ഷസന്മാരെയും തൃപ്തിപ്പെടുത്തും.
14.109.13
वक्त्रप्रमाणान्पिण्डांश्च ग्रसेदेकैकशः पुनः ।
वक्त्राधिकं तु यत्पिण्डमात्मोच्छिष्टं तदुच्यते ॥ १४.१०९.१३ ॥
വായുടെ അളവിലുള്ള ഉരുളകൾ ഓരോന്നായി വീണ്ടും വീണ്ടും കഴിക്കണം. വായെക്കാൾ വലിയ ഉരുള സ്വന്തം ഉച്ഛിഷ്ടം എന്നു പറയപ്പെടുന്നു.
14.109.14
पिण्डावशिष्टमन्यच्च वक्त्रान्निस्सृतमेव च ।
अभोज्यं तद्विजानीयाद्भुक्त्वा चान्द्रायणं चरेत् ॥ १४.१०९.१४ ॥
ഉരുളയുടെ ബാക്കിയും വായിൽനിന്ന് പുറത്തുവന്നതും ഭക്ഷ്യയോഗ്യമല്ലെന്ന് അറിയണം. അത് കഴിച്ചാൽ ചാന്ദ്രായണവ്രതം അനുഷ്ഠിക്കണം.
14.109.15
स्वमुच्छिष्टं तु यो भुङ्क्ते यो भुङ्क्ते मुक्तभोजनम् ।
चान्द्रायणं चरेन्कृच्छ्रं प्राजापत्यमथापि वा ॥ १४.१०९.१५ ॥
സ്വന്തം ഉച്ഛിഷ്ടം കഴിക്കുന്നവനും മൂടാതെ വെച്ച ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നവനും ചാന്ദ്രായണം, കൃച്ഛ്രം, അല്ലെങ്കിൽ പ്രാജാപത്യ വ്രതം അനുഷ്ഠിക്കണം.
14.109.16
स्त्रीपात्रभुङ्नरः पापः स्त्रीणामुच्छिष्टभुक्तथा ।
तया सह च यो भुङ्क्ते स भुङ्क्ते मद्यमेव हि।
न तस्य निष्कृतिर्दृष्टा मुनिभिस्तत्वदर्शिभिः ॥ १४.१०९.१६ ॥
സ്ത്രീയുടെ പാത്രത്തിൽ ഭക്ഷിക്കുന്ന പാപിയായ മനുഷ്യനും സ്ത്രീകളുടെ ഉച്ഛിഷ്ടം ഭക്ഷിക്കുന്നവനും അവളോടൊപ്പം ഭക്ഷിക്കുന്നവനും യഥാർത്ഥത്തിൽ മദ്യം കുടിക്കുന്നു. അവന് പ്രായശ്ചിത്തം തത്ത്വദർശികളായ മുനിമാർ കണ്ടിട്ടില്ല.
14.109.17
पिबतः पतिते तोये भोजने मुखनिस्सृते ।
अभोज्यं तद्विजानीयाद्भुक्त्वा चान्द्रायणं चरेत् ॥ १४.१०९.१७ ॥
കുടിക്കുമ്പോൾ വെള്ളത്തിലോ ഭക്ഷണത്തിലോ വീണതും വായിൽനിന്ന് പുറത്തുവന്നതും ഭക്ഷ്യയോഗ്യമല്ലെന്ന് അറിയണം. അത് കഴിച്ചാൽ ചാന്ദ്രായണവ്രതം അനുഷ്ഠിക്കണം.
14.109.18
पीतशेषं तु तन्नाम न पेयं पाण्डुनन्दन ।
पिबेद्यदि हि तन्मोहाद्द्विजश्चान्द्रायणं चरेत् ॥ १४.१०९.१८ ॥
പാണ്ഡുവിന്റെ പുത്രാ, കുടിച്ചതിന്റെ ബാക്കി കുടിക്കാൻ യോഗ്യമല്ല. ദ്വിജൻ മോഹംകൊണ്ട് അത് കുടിച്ചാൽ ചാന്ദ്രായണവ്രതം അനുഷ്ഠിക്കണം.
14.109.19
पानीयानि पिबेद्यते तत्पात्रं द्विजसत्तमः ।
अनुच्छिष्टं भवेत्तावद्यावद्भूमौ न निक्षिपेत् ॥ १४.१०९.१९ ॥
ശ്രേഷ്ഠനായ ദ്വിജൻ വെള്ളം കുടിക്കട്ടെ; ആ പാത്രം നിലത്ത് വെക്കുന്നതുവരെ അത് എച്ചിലാകുന്നില്ല.
14.109.20
मौनी वाऽप्यथवा भूमौ नावलोक्य दिशस्तथा ।
भुञ्जीत विधिवद्विप्रो न चोच्छिष्टं प्रदापयेत् ॥ १४.१०९.२० ॥
മൗനിയായോ, അല്ലെങ്കിൽ നിലത്തും ദിക്കുകളിലും നോക്കാതെയോ, ബ്രാഹ്മണൻ വിധിപ്രകാരം ഭക്ഷണം കഴിക്കണം; എച്ചിൽ നൽകരുത്.
14.109.21
सदा चात्यशनं नाद्यान्नातिहीनं च कर्हिचित् ।
यथाऽन्नेन व्यथा न स्यात्तथा भुञ्जीत नित्यशः ॥ १४.१०९.२१ ॥
എപ്പോഴും അമിതമായി ഭക്ഷിക്കരുത്, ഒരിക്കലും വളരെ കുറച്ചും ഭക്ഷിക്കരുത്; അന്നം മൂലം ദുഃഖമുണ്ടാകാത്ത വിധം നിത്യവും ഭുജിക്കണം.
14.109.22
उदक्यामपि चण्डालं श्वानं सूकरमेव वा ।
भुञ्जानो यदि वा पश्येत्तदन्नं च परित्यजेत्।
भुञ्जानो ह्यत्यजन्मोहाद्द्विजश्चान्द्रायणं चरेत् ॥ १४.१०९.२२ ॥
ഭക്ഷണം കഴിക്കുമ്പോൾ ആർത്തവമുള്ള സ്ത്രീ, ചണ്ഡാലൻ, നായ, പന്നി എന്നിവയെ കണ്ടാൽ ആ ഭക്ഷണം ഉപേക്ഷിക്കണം; മോഹത്താൽ ഉപേക്ഷിക്കാതെ ഭക്ഷിക്കുന്ന ദ്വിജൻ ചാന്ദ്രായണവ്രതം അനുഷ്ഠിക്കണം.
14.109.23
केशकीटोपपन्नं च मुखमारुतवीजितम् ।
अभोज्यं तद्विजानीयाद्भुक्त्वा चान्द्रायणं चरेत् ॥ १४.१०९.२३ ॥
മുടിയും പ്രാണികളും ചേർന്നതും വായുടെ കാറ്റേറ്റതുമായ അന്നം ഭക്ഷ്യയോഗ്യമല്ലെന്ന് അറിയണം; കഴിച്ചവൻ ചാന്ദ്രായണവ്രതം അനുഷ്ഠിക്കണം.
14.109.24
उत्थाय च पुनः स्पृष्टं पादस्पृष्टं च लङ्घितम् ।
अन्नं तद्राक्षसं विद्यात्तस्मात्तत्परिवर्जयेत् ॥ १४.१०९.२४ ॥
എഴുന്നേറ്റ് വീണ്ടും തൊട്ടതും, കാൽകൊണ്ട് തൊട്ടതും, ചാടിക്കടന്നതുമായ അന്നം രാക്ഷസമെന്ന് അറിയണം; അതിനാൽ അത് ഉപേക്ഷിക്കണം.
14.109.25
राक्षसोच्छिष्टभुग्विप्रः सप्त पूर्वान्परानपि ।
नरके रौरवे घोर स पितॄन्पातयिष्यति ॥ १४.१०९.२५ ॥
രാക്ഷസന്റെ ഉച്ഛിഷ്ടം ഭക്ഷിക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണൻ മുൻപുള്ള ഏഴു തലമുറകളെയും പിൻപുള്ള ഏഴു തലമുറകളെയും ഭയങ്കരമായ രൗരവ നരകത്തിൽ വീഴ്ത്തും.
14.109.26
तस्मिन्नाचमनं कुर्याद्यस्मिन्पात्रे स भुक्तवान् ।
यद्युत्तिष्ठत्यनाचान्तो भुक्तवानासनात्ततः।
स्नानं सद्यः प्रकुर्वीत सोन्यथाऽप्रयतो भवेत् ॥ १४.१०९.२६ ॥
ഏത് പാത്രത്തിൽ ഭക്ഷിച്ചുവോ അതിൽത്തന്നെ ആചമനം ചെയ്യണം. ഭക്ഷിച്ചശേഷം ആചമനം ചെയ്യാതെ ആസനത്തിൽനിന്ന് എഴുന്നേറ്റാൽ ഉടൻ സ്നാനം ചെയ്യണം; അല്ലാത്തപക്ഷം അവൻ അശുദ്ധനാകും.
14.109.27
तृणमुष्टिविधानं च तृणमाहात्म्यमेव च ।
इक्षोः सोमसमुद्भूतिं वक्तुमर्हसि मानदः ॥ १४.१०९.२७ ॥
മാനദായകനേ! തൃണമുഷ്ടിയുടെ വിധാനവും തൃണമാഹാത്മ്യവും കരിമ്പിൽ നിന്ന് സോമം ഉണ്ടായ വിധവും അങ്ങ് പറയേണ്ടതാണ്.
14.109.28
पितरो वृषभा ज्ञेयो गावो लोकस्य मातरः ।
तासां तु पूजया राजन्पूजिताः पितृदेवताः ॥ १४.१०९.२८ ॥
പിതൃക്കളെ കാളകളായി അറിയണം; പശുക്കൾ ലോകത്തിന്റെ മാതാക്കളാണ്. രാജാവേ, അവയെ പൂജിച്ചാൽ പിതൃദേവതകൾ പൂജിക്കപ്പെടുന്നു.
14.109.29
सभा प्रपा गृहाश्चापि देवतायतनानि च ।
शुद्ध्यन्ति शकृता यासांकिं भूतमधिकं ततः ॥ १४.१०९.२९ ॥
സഭകളും പ്രപകളും ഗൃഹങ്ങളും ദേവാലയങ്ങളും ഏതിന്റെ ചാണകംകൊണ്ട് ശുദ്ധമാകുന്നുവോ, അവയെക്കാൾ മഹത്തായ ജീവി ഏതാണ്?
14.109.30
ग्रासमुष्टिं परगवे दद्यात्संवत्सरं तु यः ।
अकृत्वा स्वयमाहारं प्राप्तस्तत्सार्वकालिकम् ॥ १४.१०९.३० ॥
ഒരു വർഷം സ്വയം ആഹരിക്കാതെ, അന്യന്റെ പശുവിന് ഒരു പിടി തീറ്റ നൽകുന്നവൻ അതിന്റെ ഫലം എന്നേക്കുമായി നേടുന്നു.
14.109.31
गावो मे मातरः सर्वाः पितरश्चैव गोवृषाः ।
ग्रासमुष्टिं मया दत्तं प्रतिगृह्णीत मातरः ॥ १४.१०९.३१ ॥
എല്ലാ പശുക്കളും എന്റെ അമ്മമാർ; കാളകൾ എന്റെ പിതാക്കന്മാർ. ഞാൻ നൽകുന്ന ഈ പുല്ലുപിടി, അമ്മമാരേ, സ്വീകരിക്കൂ.
14.109.32
इत्युक्त्वाऽनेन मन्त्रेण गायत्र्या वा समाहितः ।
अभिमन्त्र्य ग्रासमुष्टिं तस्य पुण्यफलं शृणु ॥ १४.१०९.३२ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ഈ മന്ത്രത്താലോ ഗായത്രിയാലോ, ഏകാഗ്രചിത്തനായി പുല്ലുപിടിയെ അഭിമന്ത്രിച്ച് — അതിന്റെ പുണ്യഫലം കേൾക്കൂ.
14.109.33
यत्कृतं दुष्कृतं तेन ज्ञानतोऽज्ञानतोपि वा ।
तस्य नश्यति तत्सर्वं दुःखप्नं च विनश्यति ॥ १४.१०९.३३ ॥
അവൻ അറിഞ്ഞോ അറിയാതെയോ ചെയ്ത ഏതു ദുഷ്കർമ്മവും, അതെല്ലാം നശിക്കുന്നു; ദുഃസ്വപ്നവും നശിക്കുന്നു.
14.109.34
तिलाः पिवित्राः पापघ्ना नारायणसमुद्भवाः ।
तिलाञ्श्राद्धे प्रशंसनति दानमेतदनुत्तमम् ॥ १४.१०९.३४ ॥
എള്ള് പവിത്രവും പാപം നശിപ്പിക്കുന്നതുമാണ്; നാരായണനിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിച്ചത്. ശ്രാദ്ധത്തിൽ എള്ളിനെ പ്രശംസിക്കുന്നു; ഇതാണ് ഏറ്റവും ഉത്തമമായ ദാനം.
14.109.35
तिलान्दद्यात्तिलान्भक्ष्यात्तिलानप्रातरुपस्पृशेत् ।
तिलंतिलमिति ब्रूयात्तिलाः पापहरा हि ते ॥ १४.१०९.३५ ॥
എള്ള് ദാനം ചെയ്യണം, എള്ള് ഭക്ഷിക്കണം, രാവിലെ എള്ളിൽ സ്പർശിക്കണം; 'തിലം-തിലം' എന്ന് പറയണം; എള്ള് പാപം ഹരിക്കുന്നതാണ്.
14.109.36
क्रीत्वा प्रतिगृहीत्वा वा न विक्रेया द्विजातिभिः ।
भोजनाभ्यञ्जनाद्दानाद्योन्यत्तु कुरुते तिलैः।
कृमिर्भूत्वा श्वविष्ठायां पितृभिः सह मज्जति ॥ १४.१०९.३६ ॥
ദ്വിജന്മാർ എള്ള് വാങ്ങിയോ ദാനമായി സ്വീകരിച്ചോ വിൽക്കരുത്; ഭക്ഷണം, എണ്ണതേക്കൽ, ദാനം എന്നിവയല്ലാതെ എള്ളുകൊണ്ട് മറ്റെന്തെങ്കിലും ചെയ്യുന്നവൻ പുഴുവായി നായുടെ വിഷ്ഠയിൽ തന്റെ പിതൃക്കളോടൊപ്പം മുങ്ങുന്നു.
14.109.37
तिलान्नपीडयेद्विप्रो यन्त्रचक्रे स्वयं नृप ।
पीडयन्हि द्विजो मोहान्नरकं याति रौरवम् ॥ १४.१०९.३७ ॥
രാജാവേ, ബ്രാഹ്മണൻ സ്വയം എള്ള് യന്ത്രച്ചക്രത്തിൽ ആട്ടരുത്. മോഹത്താൽ ആട്ടുന്ന ദ്വിജൻ രൗരവ നരകത്തിൽ പോകുന്നു.
14.109.38
इक्षुवंशोद्भवः सोमः सोमवंशोद्भवा द्विजाः ।
इक्षुं न पीडयेत्तस्मादिक्षुघात्यात्मघातकः ॥ १४.१०९.३८ ॥
സോമൻ കരിമ്പിൻ വംശത്തിൽ ജനിച്ചവനാണ്; ദ്വിജർ സോമവംശത്തിൽ ജനിച്ചവരാണ്. അതിനാൽ കരിമ്പ് ആട്ടരുത്; കരിമ്പ് ആട്ടുന്നവൻ ആത്മഘാതകനാണ്.
14.109.39
इक्षुदण्डसहस्राणामेकैकेन युधिष्ठिर ।
ब्रह्महत्यामवाप्नोति द्विजश्चेद्यन्त्रपीडकः।
तस्मान्न पीडयेदिक्षुं यन्त्रचक्रे द्विजोत्तमः ॥ १४.१०९.३९ ॥
യുധിഷ്ഠിരാ, ആയിരം കരിമ്പിൻ തണ്ടുകളിൽ ഓരോന്നും ആട്ടിയാലും, യന്ത്രത്തിൽ ആട്ടുന്ന ദ്വിജൻ ബ്രഹ്മഹത്യാപാപം നേടുന്നു. അതിനാൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ദ്വിജാ, യന്ത്രച്ചക്രത്തിൽ കരിമ്പ് ആട്ടരുത്.