ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 14.109
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.109.1
अन्नदानफलं श्रुत्वा प्रीतोस्मि मधुसूदन ।
भोजनस्य विधिं वक्तुं देवदेव त्वमर्हसि ॥ १४.१०९.१ ॥
ਹੇ ਮਧੁਸੂਦਨ, ਅੰਨਦਾਨ ਦਾ ਫਲ ਸੁਣ ਕੇ ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ। ਹੇ ਦੇਵਦੇਵ, ਹੁਣ ਭੋਜਨ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦੱਸਣ ਦੇ ਯੋਗ ਤੁਸੀਂ ਹੋ।
14.109.2
बोजनस्य द्विजातीनां विधानं शृणु पाण्डव ।
स्नातः शुचिः शुचौ देशे निर्जने हुतपावकः ॥ १४.१०९.२ ॥
ਹੇ ਪਾਂਡਵ, ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਦੇ ਭੋਜਨ ਦਾ ਵਿਧਾਨ ਸੁਣੋ। ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਕੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਇਕਾਂਤ ਥਾਂ ਤੇ, ਅਗਨੀ ਵਿੱਚ ਹੋਮ ਕਰਕੇ (ਭੋਜਨ ਕਰੇ)।
14.109.3
मण्डलं कारयित्वा च चतुरश्रं द्विजोत्तमः ।
क्षत्रियश्चेत्ततो वृत्तं वैश्योऽर्धेन्दुसमाकृतिम् ॥ १४.१०९.३ ॥
ਉੱਤਮ ਦ੍ਵਿਜ ਮੰਡਲ ਬਣਾ ਕੇ ਚੌਰਸ (ਬਣਾਵੇ)। ਜੇ ਕਸ਼ੱਤਰੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਗੋਲ, ਅਤੇ ਵੈਸ਼ ਅੱਧੇ ਚੰਦ ਵਰਗਾ (ਬਣਾਵੇ)।
14.109.4
आर्द्रपादस्तु भुञ्जीयात्प्राङ्मुखश्चासने शुचौ ।
पादाभ्यां धरणीं स्पृष्ट्वा पादेनैकेन वा पुनः ॥ १४.१०९.४ ॥
ਗਿੱਲੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ, ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਆਸਣ ਤੇ ਭੋਜਨ ਕਰੇ। ਦੋਵੇਂ ਪੈਰਾਂ ਜਾਂ ਇੱਕ ਪੈਰ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ (ਭੋਜਨ ਕਰੇ)।
14.109.5
नैकवासास्तु भुञ्जीयान्न चान्तर्धाय वा द्विजः ।
न भिन्नपात्रे भुञ्जीत पर्णपृष्ठे तथैव च ॥ १४.१०९.५ ॥
ਦ੍ਵਿਜ ਇੱਕੋ ਵਸਤਰ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਨਾ ਕਰੇ, ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਢਕ ਕੇ ਭੋਜਨ ਕਰੇ। ਟੁੱਟੇ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਭੋਜਨ ਨਾ ਕਰੇ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੱਤੇ ਦੀ ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ ਵੀ (ਨਾ ਕਰੇ)।
14.109.6
अन्नं पूर्वं नमस्कुर्यात्प्रहृष्टेनान्तरात्मना ।
नान्यदालोकयेदन्नान्न जुगुप्सेन तत्परः ॥ १४.१०९.६ ॥
ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਨਾਲ ਅੰਨ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰੇ। ਅੰਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਾ ਵੇਖੇ; ਅੰਨ ਪ੍ਰਤੀ ਘਿਰਣਾ ਰੱਖ ਕੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਮਨ ਨਾ ਲਾਵੇ।
14.109.7
जुगुप्सितं च यच्चान्नं राक्षसा एव भुञ्जते ।
पाणिना जलमुद्धृत्य कुर्यादन्नं प्रदक्षिणम् ॥ १४.१०९.७ ॥
ਘਿਣਾਉਣਾ ਅੰਨ ਕੇਵਲ ਰਾਕਸ਼ਸ ਹੀ ਖਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੱਥ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਲੈ ਕੇ ਅੰਨ ਦੀ ਪਰਿਕਰਮਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
14.109.8
अपेयं तद्विजानीयात्पीत्वा चान्द्रायणं चरेत् ।
परिवेषजलादन्यत्पेयमेव तु मन्त्रवत् ॥ १४.१०९.८ ॥
ਉਹ ਅਪੇਯ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਪੀਣ ਨਾਲ ਚਾਂਦ੍ਰਾਯਣ ਵਰਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪਰਿਵੇਸ਼ ਦੇ ਜਲ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਜਲ ਮੰਤਰ ਸਹਿਤ ਪੀਣ ਯੋਗ ਹੈ।
14.109.9
पञ्च प्राणाहुतीः कुर्यात्समन्त्रं तु पृथक्पृथक् ॥ १४.१०९.९ ॥
ਪੰਜ ਪ੍ਰਾਣਾਹੁਤੀਆਂ ਮੰਤਰ ਸਹਿਤ ਵੱਖੋ-ਵੱਖ ਕਰਨੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
14.109.10
यथा रसं न जानाति जिह्वा प्रामाहुतौ नृप ।
तथा समाहितः कुर्यात्प्राणाहुतिमतन्द्रिकतः ॥ १४.१०९.१० ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਣਾਹੁਤੀ ਵਿੱਚ ਜੀਭ ਸੁਆਦ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੀ, ਤਿਵੇਂ ਏਕਾਗਰ ਅਤੇ ਆਲਸ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਪ੍ਰਾਣਾਹੁਤੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
14.109.11
विदित्वाऽन्नमथान्नादं पञ्च प्राणांश्च पाण्डव ।
यः कुर्यादाहुतीः पञ्च तेनेष्टाः पञ्चवायवः ॥ १४.१०९.११ ॥
ਹੇ ਪਾਂਡਵ, ਅੰਨ, ਅੰਨ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਪੰਜ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਜੋ ਪੰਜ ਆਹੁਤੀਆਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਪੰਜ ਵਾਯੂ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
14.109.12
अतोऽन्यथा तु भुञ्जानो ब्राह्मणो ज्ञानदुर्बलः ।
तेनान्नेनासुरान्प्रेतान्राक्षसांस्तर्पयिष्यति ॥ १४.१०९.१२ ॥
ਇਸ ਤੋਂ ਉਲਟ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕਮਜ਼ੋਰ, ਉਸ ਅੰਨ ਨਾਲ ਅਸੁਰਾਂ, ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਅਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰੇਗਾ।
14.109.13
वक्त्रप्रमाणान्पिण्डांश्च ग्रसेदेकैकशः पुनः ।
वक्त्राधिकं तु यत्पिण्डमात्मोच्छिष्टं तदुच्यते ॥ १४.१०९.१३ ॥
ਮੂੰਹ ਦੇ ਪ੍ਰਮਾਣ ਦੇ ਗ੍ਰਾਸ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਫਿਰ ਖਾਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਗ੍ਰਾਸ ਆਪਣਾ ਉੱਛਿਸ਼ਟ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
14.109.14
पिण्डावशिष्टमन्यच्च वक्त्रान्निस्सृतमेव च ।
अभोज्यं तद्विजानीयाद्भुक्त्वा चान्द्रायणं चरेत् ॥ १४.१०९.१४ ॥
ਗ੍ਰਾਸ ਦਾ ਬਾਕੀ ਹਿੱਸਾ ਅਤੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਿਆ ਹਿੱਸਾ ਵੀ ਅਭੋਜ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਖਾ ਕੇ ਚਾਂਦ੍ਰਾਇਣ ਵ੍ਰਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
14.109.15
स्वमुच्छिष्टं तु यो भुङ्क्ते यो भुङ्क्ते मुक्तभोजनम् ।
चान्द्रायणं चरेन्कृच्छ्रं प्राजापत्यमथापि वा ॥ १४.१०९.१५ ॥
ਜੋ ਆਪਣਾ ਉੱਛਿਸ਼ਟ ਖਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਭੋਜਨ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਚਾਂਦ੍ਰਾਇਣ, ਕ੍ਰਿੱਛ੍ਰ ਜਾਂ ਪ੍ਰਾਜਾਪਤ੍ਯ ਵ੍ਰਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
14.109.16
स्त्रीपात्रभुङ्नरः पापः स्त्रीणामुच्छिष्टभुक्तथा ।
तया सह च यो भुङ्क्ते स भुङ्क्ते मद्यमेव हि।
न तस्य निष्कृतिर्दृष्टा मुनिभिस्तत्वदर्शिभिः ॥ १४.१०९.१६ ॥
ਇਸਤਰੀ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਪਾਪੀ ਮਨੁੱਖ, ਇਸਤਰੀਆਂ ਦਾ ਉੱਛਿਸ਼ਟ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਲਈ ਤੱਤ-ਦਰਸ਼ੀ ਮੁਨੀਆਂ ਨੇ ਕੋਈ ਪ੍ਰਾਸ਼ਚਿੱਤ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ।
14.109.17
पिबतः पतिते तोये भोजने मुखनिस्सृते ।
अभोज्यं तद्विजानीयाद्भुक्त्वा चान्द्रायणं चरेत् ॥ १४.१०९.१७ ॥
ਪੀਂਦੇ ਸਮੇਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਭੋਜਨ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਿਆ ਅਤੇ ਮੂੰਹੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਹਿੱਸਾ ਅਭੋਜ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਖਾ ਕੇ ਚਾਂਦ੍ਰਾਇਣ ਵ੍ਰਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
14.109.18
पीतशेषं तु तन्नाम न पेयं पाण्डुनन्दन ।
पिबेद्यदि हि तन्मोहाद्द्विजश्चान्द्रायणं चरेत् ॥ १४.१०९.१८ ॥
ਹੇ ਪਾਂਡੂ-ਨੰਦਨ, ਪੀਣ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਯੋਗ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਦ੍ਵਿਜ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪੀ ਲਵੇ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਚਾਂਦ੍ਰਾਇਣ ਵ੍ਰਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
14.109.19
पानीयानि पिबेद्यते तत्पात्रं द्विजसत्तमः ।
अनुच्छिष्टं भवेत्तावद्यावद्भूमौ न निक्षिपेत् ॥ १४.१०९.१९ ॥
ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਦ੍ਵਿਜ ਪਾਣੀ ਪੀਵੇ; ਉਹ ਭਾਂਡਾ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰੱਖਣ ਤੱਕ ਜੂਠਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
14.109.20
मौनी वाऽप्यथवा भूमौ नावलोक्य दिशस्तथा ।
भुञ्जीत विधिवद्विप्रो न चोच्छिष्टं प्रदापयेत् ॥ १४.१०९.२० ॥
ਚੁੱਪ ਰਹਿ ਕੇ, ਜਾਂ ਧਰਤੀ ਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੱਲ ਵੇਖੇ ਬਿਨਾਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਭੋਜਨ ਕਰੇ; ਜੂਠਾ ਨਾ ਦੇਵੇ।
14.109.21
सदा चात्यशनं नाद्यान्नातिहीनं च कर्हिचित् ।
यथाऽन्नेन व्यथा न स्यात्तथा भुञ्जीत नित्यशः ॥ १४.१०९.२१ ॥
ਸਦਾ ਬਹੁਤ ਨਾ ਖਾਵੇ, ਕਦੇ ਵੀ ਬਹੁਤ ਥੋੜ੍ਹਾ ਵੀ ਨਾ ਖਾਵੇ; ਅੰਨ ਨਾਲ ਕਸ਼ਟ ਨਾ ਹੋਵੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੋਜ਼ ਖਾਵੇ।
14.109.22
उदक्यामपि चण्डालं श्वानं सूकरमेव वा ।
भुञ्जानो यदि वा पश्येत्तदन्नं च परित्यजेत्।
भुञ्जानो ह्यत्यजन्मोहाद्द्विजश्चान्द्रायणं चरेत् ॥ १४.१०९.२२ ॥
ਖਾਂਦੇ ਸਮੇਂ ਰਜਸਵਲਾ ਔਰਤ, ਚੰਡਾਲ, ਕੁੱਤਾ ਜਾਂ ਸੂਰ ਵੇਖੇ ਤਾਂ ਉਹ ਅੰਨ ਤਿਆਗ ਦੇਵੇ; ਮੋਹ ਕਾਰਨ ਤਿਆਗੇ ਬਿਨਾਂ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਦ੍ਵਿਜ ਚਾਂਦ੍ਰਾਯਣ ਵਰਤ ਕਰੇ।
14.109.23
केशकीटोपपन्नं च मुखमारुतवीजितम् ।
अभोज्यं तद्विजानीयाद्भुक्त्वा चान्द्रायणं चरेत् ॥ १४.१०९.२३ ॥
ਵਾਲਾਂ ਤੇ ਕੀੜਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਮੂੰਹ ਦੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਹਿਲਾਇਆ ਅੰਨ ਅਭੋਜ੍ਯ ਜਾਣੇ; ਖਾ ਕੇ ਚਾਂਦ੍ਰਾਯਣ ਵਰਤ ਕਰੇ।
14.109.24
उत्थाय च पुनः स्पृष्टं पादस्पृष्टं च लङ्घितम् ।
अन्नं तद्राक्षसं विद्यात्तस्मात्तत्परिवर्जयेत् ॥ १४.१०९.२४ ॥
ਉੱਠ ਕੇ ਫਿਰ ਛੂਹਿਆ ਗਿਆ, ਪੈਰ ਨਾਲ ਛੂਹਿਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਟੱਪਿਆ ਗਿਆ ਅੰਨ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਜਾਣੇ; ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਤਿਆਗੇ।
14.109.25
राक्षसोच्छिष्टभुग्विप्रः सप्त पूर्वान्परानपि ।
नरके रौरवे घोर स पितॄन्पातयिष्यति ॥ १४.१०९.२५ ॥
ਰਾਕਸ਼ਸ ਦਾ ਜੂਠਾ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਹਿਲੀਆਂ ਸੱਤ ਅਤੇ ਪਿਛਲੀਆਂ ਸੱਤ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਭਿਆਨਕ ਰੌਰਵ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦੇਵੇਗਾ।
14.109.26
तस्मिन्नाचमनं कुर्याद्यस्मिन्पात्रे स भुक्तवान् ।
यद्युत्तिष्ठत्यनाचान्तो भुक्तवानासनात्ततः।
स्नानं सद्यः प्रकुर्वीत सोन्यथाऽप्रयतो भवेत् ॥ १४.१०९.२६ ॥
ਜਿਸ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਭੋਜਨ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ, ਉਸੇ ਵਿੱਚ ਆਚਮਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਭੋਜਨ ਮਗਰੋਂ ਆਚਮਨ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਆਸਣ ਤੋਂ ਉੱਠ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਉਹ ਅਪਵਿੱਤਰ ਰਹੇਗਾ।
14.109.27
तृणमुष्टिविधानं च तृणमाहात्म्यमेव च ।
इक्षोः सोमसमुद्भूतिं वक्तुमर्हसि मानदः ॥ १४.१०९.२७ ॥
ਹੇ ਮਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ! ਤਿਣ-ਮੁੱਠੀ ਦਾ ਵਿਧਾਨ, ਤਿਣ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਗੰਨੇ ਤੋਂ ਸੋਮ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਦੱਸਣ ਯੋਗ ਹੋ ਤੁਸੀਂ।
14.109.28
पितरो वृषभा ज्ञेयो गावो लोकस्य मातरः ।
तासां तु पूजया राजन्पूजिताः पितृदेवताः ॥ १४.१०९.२८ ॥
ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਬਲਦਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਗਾਵਾਂ ਸੰਸਾਰ ਦੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਹਨ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਾਲ ਪਿਤਰ-ਦੇਵਤੇ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
14.109.29
सभा प्रपा गृहाश्चापि देवतायतनानि च ।
शुद्ध्यन्ति शकृता यासांकिं भूतमधिकं ततः ॥ १४.१०९.२९ ॥
ਸਭਾ, ਪਿਆਊ, ਘਰ ਅਤੇ ਦੇਵ-ਮੰਦਰ ਵੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੋਬਰ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਿਹੜਾ ਜੀਵ ਹੈ?
14.109.30
ग्रासमुष्टिं परगवे दद्यात्संवत्सरं तु यः ।
अकृत्वा स्वयमाहारं प्राप्तस्तत्सार्वकालिकम् ॥ १४.१०९.३० ॥
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੱਕ ਆਪ ਖਾਏ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਗਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮੁੱਠੀ ਚਾਰਾ ਦੇਵੇ, ਉਹ ਉਸ ਦਾ ਫਲ ਸਦਾ ਲਈ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
14.109.31
गावो मे मातरः सर्वाः पितरश्चैव गोवृषाः ।
ग्रासमुष्टिं मया दत्तं प्रतिगृह्णीत मातरः ॥ १४.१०९.३१ ॥
ਸਾਰੀਆਂ ਗਾਵਾਂ ਮੇਰੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਹਨ ਅਤੇ ਬਲਦ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਹਨ। ਮੇਰੀ ਦਿੱਤੀ ਇਹ ਤੂੜੀ ਦੀ ਮੁੱਠੀ, ਹੇ ਮਾਤਾਓ, ਕਬੂਲ ਕਰੋ।
14.109.32
इत्युक्त्वाऽनेन मन्त्रेण गायत्र्या वा समाहितः ।
अभिमन्त्र्य ग्रासमुष्टिं तस्य पुण्यफलं शृणु ॥ १४.१०९.३२ ॥
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਇਸ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਜਾਂ ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਨਾਲ, ਇਕਾਗਰ ਚਿੱਤ ਹੋ ਕੇ ਤੂੜੀ ਦੀ ਮੁੱਠੀ ਨੂੰ ਅਭਿਮੰਤਰਿਤ ਕਰਕੇ — ਉਸ ਦਾ ਪੁੰਨ-ਫਲ ਸੁਣ।
14.109.33
यत्कृतं दुष्कृतं तेन ज्ञानतोऽज्ञानतोपि वा ।
तस्य नश्यति तत्सर्वं दुःखप्नं च विनश्यति ॥ १४.१०९.३३ ॥
ਉਸ ਨੇ ਜਾਣ ਕੇ ਜਾਂ ਅਣਜਾਣੇ ਵਿੱਚ ਜੋ ਵੀ ਬੁਰਾ ਕਰਮ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸਭ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਬੁਰਾ ਸੁਪਨਾ ਵੀ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
14.109.34
तिलाः पिवित्राः पापघ्ना नारायणसमुद्भवाः ।
तिलाञ्श्राद्धे प्रशंसनति दानमेतदनुत्तमम् ॥ १४.१०९.३४ ॥
ਤਿਲ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਪਾਪ-ਨਾਸ਼ਕ ਹਨ, ਨਾਰਾਇਣ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਹਨ। ਸ਼ਰਾਧ ਵਿੱਚ ਤਿਲਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਦਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ।
14.109.35
तिलान्दद्यात्तिलान्भक्ष्यात्तिलानप्रातरुपस्पृशेत् ।
तिलंतिलमिति ब्रूयात्तिलाः पापहरा हि ते ॥ १४.१०९.३५ ॥
ਤਿਲ ਦਾਨ ਕਰੋ, ਤਿਲ ਖਾਓ, ਸਵੇਰੇ ਤਿਲਾਂ ਨੂੰ ਛੂਹੋ; 'ਤਿਲਂ-ਤਿਲਂ' ਕਹੋ; ਤਿਲ ਪਾਪ ਹਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ।
14.109.36
क्रीत्वा प्रतिगृहीत्वा वा न विक्रेया द्विजातिभिः ।
भोजनाभ्यञ्जनाद्दानाद्योन्यत्तु कुरुते तिलैः।
कृमिर्भूत्वा श्वविष्ठायां पितृभिः सह मज्जति ॥ १४.१०९.३६ ॥
ਦਵਿਜਾਂ ਨੂੰ ਤਿਲ ਖਰੀਦ ਕੇ ਜਾਂ ਦਾਨ ਵਜੋਂ ਲੈ ਕੇ ਨਹੀਂ ਵੇਚਣੇ ਚਾਹੀਦੇ; ਭੋਜਨ, ਮਾਲਿਸ਼ ਅਤੇ ਦਾਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਤਿਲਾਂ ਨਾਲ ਹੋਰ ਕੁਝ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੀੜਾ ਬਣ ਕੇ ਕੁੱਤੇ ਦੀ ਵਿਸ਼ਟਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨਾਲ ਡੁੱਬਦਾ ਹੈ।
14.109.37
तिलान्नपीडयेद्विप्रो यन्त्रचक्रे स्वयं नृप ।
पीडयन्हि द्विजो मोहान्नरकं याति रौरवम् ॥ १४.१०९.३७ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਆਪ ਤਿਲ ਯੰਤਰ-ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਪੀਹਣੇ ਚਾਹੀਦੇ। ਮੋਹ ਕਾਰਨ ਪੀਹਣ ਵਾਲਾ ਦ੍ਵਿਜ ਰੌਰਵ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
14.109.38
इक्षुवंशोद्भवः सोमः सोमवंशोद्भवा द्विजाः ।
इक्षुं न पीडयेत्तस्मादिक्षुघात्यात्मघातकः ॥ १४.१०९.३८ ॥
ਸੋਮ ਗੰਨੇ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਦ੍ਵਿਜ ਸੋਮ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਗੰਨਾ ਨਹੀਂ ਪੀਹਣਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਗੰਨਾ ਪੀਹਣ ਵਾਲਾ ਆਤਮਘਾਤੀ ਹੈ।
14.109.39
इक्षुदण्डसहस्राणामेकैकेन युधिष्ठिर ।
ब्रह्महत्यामवाप्नोति द्विजश्चेद्यन्त्रपीडकः।
तस्मान्न पीडयेदिक्षुं यन्त्रचक्रे द्विजोत्तमः ॥ १४.१०९.३९ ॥
ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਗੰਨੇ ਦੇ ਡੰਡਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰੇਕ ਨੂੰ ਵੀ ਪੀਹਣ ਨਾਲ, ਯੰਤਰ ਵਿੱਚ ਪੀਹਣ ਵਾਲਾ ਦ੍ਵਿਜ ਬ੍ਰਹਮਹੱਤਿਆ ਦਾ ਪਾਪ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਉੱਤਮ ਦ੍ਵਿਜ, ਯੰਤਰ-ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਗੰਨਾ ਨਹੀਂ ਪੀਹਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।