Mahābhārata · Adhyāya 14.109
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.109.1
अन्नदानफलं श्रुत्वा प्रीतोस्मि मधुसूदन ।
भोजनस्य विधिं वक्तुं देवदेव त्वमर्हसि ॥ १४.१०९.१ ॥
O Madhusūdana, da ich die Frucht der Speisegabe gehört habe, bin ich erfreut. O Gott der Götter, du bist würdig, die Regel des Essens zu lehren.
14.109.2
बोजनस्य द्विजातीनां विधानं शृणु पाण्डव ।
स्नातः शुचिः शुचौ देशे निर्जने हुतपावकः ॥ १४.१०९.२ ॥
Höre, Pāṇḍava, die Regel des Essens für die Zweimalgeborenen: Nachdem er sich gebadet und gereinigt hat, an einem reinen, einsamen Ort, nachdem er Opfer ins Feuer gegeben hat.
14.109.3
मण्डलं कारयित्वा च चतुरश्रं द्विजोत्तमः ।
क्षत्रियश्चेत्ततो वृत्तं वैश्योऽर्धेन्दुसमाकृतिम् ॥ १४.१०९.३ ॥
Der Beste unter den Zweimalgeborenen soll einen Kreis und ein Quadrat anlegen; ist er ein Kṣatriya, dann einen runden; ein Vaiśya soll einen in Form eines Halbmonds machen.
14.109.4
आर्द्रपादस्तु भुञ्जीयात्प्राङ्मुखश्चासने शुचौ ।
पादाभ्यां धरणीं स्पृष्ट्वा पादेनैकेन वा पुनः ॥ १४.१०९.४ ॥
Mit nassen Füßen, nach Osten gewandt, auf einem reinen Sitz soll er essen; die Erde mit beiden Füßen oder wieder mit einem Fuß berührend.
14.109.5
नैकवासास्तु भुञ्जीयान्न चान्तर्धाय वा द्विजः ।
न भिन्नपात्रे भुञ्जीत पर्णपृष्ठे तथैव च ॥ १४.१०९.५ ॥
Der Zweimalgeborene soll nicht nur mit einem Gewand essen, auch nicht verhüllt; nicht aus einem zerbrochenen Gefäß essen, ebenso wenig auf der Rückseite eines Blattes.
14.109.6
अन्नं पूर्वं नमस्कुर्यात्प्रहृष्टेनान्तरात्मना ।
नान्यदालोकयेदन्नान्न जुगुप्सेन तत्परः ॥ १४.१०९.६ ॥
Zuerst soll man dem Essen mit fröhlichem Inneren Ehrfurcht erweisen; man soll nichts anderes ansehen als das Essen, und, ihm zugewandt, es nicht mit Abscheu betrachten.
14.109.7
जुगुप्सितं च यच्चान्नं राक्षसा एव भुञ्जते ।
पाणिना जलमुद्धृत्य कुर्यादन्नं प्रदक्षिणम् ॥ १४.१०९.७ ॥
Abscheuliche Speise essen nur die Rākṣasas. Mit der Hand Wasser nehmend, soll man die Speise rechtsherum umkreisen.
14.109.8
अपेयं तद्विजानीयात्पीत्वा चान्द्रायणं चरेत् ।
परिवेषजलादन्यत्पेयमेव तु मन्त्रवत् ॥ १४.१०९.८ ॥
Man soll wissen, dass dies ungenießbar ist; hat man es getrunken, soll man das Mondgelübde (cāndrāyaṇa) halten. Außer dem Wasser des Opferkreises ist anderes Wasser trinkbar, aber nur mit dem Mantra.
14.109.9
पञ्च प्राणाहुतीः कुर्यात्समन्त्रं तु पृथक्पृथक् ॥ १४.१०९.९ ॥
Man soll fünf Opfergaben an die Lebensatem machen, jede einzeln, mit dem Mantra.
14.109.10
यथा रसं न जानाति जिह्वा प्रामाहुतौ नृप ।
तथा समाहितः कुर्यात्प्राणाहुतिमतन्द्रिकतः ॥ १४.१०९.१० ॥
O König, so wie die Zunge bei der Lebensatem-Opfergabe den Geschmack nicht erkennt, so soll man die Opfergabe mit gesammelter, wacher Aufmerksamkeit vollziehen.
14.109.11
विदित्वाऽन्नमथान्नादं पञ्च प्राणांश्च पाण्डव ।
यः कुर्यादाहुतीः पञ्च तेनेष्टाः पञ्चवायवः ॥ १४.१०९.११ ॥
O Pāṇḍava, wer die Speise, den Speisenden und die fünf Lebensatem erkennt und die fünf Opfergaben darbringt — durch den werden die fünf Winde verehrt.
14.109.12
अतोऽन्यथा तु भुञ्जानो ब्राह्मणो ज्ञानदुर्बलः ।
तेनान्नेनासुरान्प्रेतान्राक्षसांस्तर्पयिष्यति ॥ १४.१०९.१२ ॥
Ein Brahmane aber, der anders isst und im Wissen schwach ist, wird mit dieser Speise die Asuras, Geister und Rākṣasas sättigen.
14.109.13
वक्त्रप्रमाणान्पिण्डांश्च ग्रसेदेकैकशः पुनः ।
वक्त्राधिकं तु यत्पिण्डमात्मोच्छिष्टं तदुच्यते ॥ १४.१०९.१३ ॥
Man soll Bissen von der Größe des Mundes, einen nach dem anderen, immer wieder essen. Ein Bissen, der größer als der Mund ist, heißt der eigene Rest (ucchiṣṭa).
14.109.14
पिण्डावशिष्टमन्यच्च वक्त्रान्निस्सृतमेव च ।
अभोज्यं तद्विजानीयाद्भुक्त्वा चान्द्रायणं चरेत् ॥ १४.१०९.१४ ॥
Man soll wissen, dass der Rest eines Bissens und was aus dem Mund kommt, nicht zu essen ist; hat man es gegessen, soll man die Mondbuße (cāndrāyaṇa) vollziehen.
14.109.15
स्वमुच्छिष्टं तु यो भुङ्क्ते यो भुङ्क्ते मुक्तभोजनम् ।
चान्द्रायणं चरेन्कृच्छ्रं प्राजापत्यमथापि वा ॥ १४.१०९.१५ ॥
Wer seinen eigenen Rest isst und wer ungedeckte Speise isst, soll die Mondbuße, die kṛcchra-Buße oder die prājāpatya-Buße vollziehen.
14.109.16
स्त्रीपात्रभुङ्नरः पापः स्त्रीणामुच्छिष्टभुक्तथा ।
तया सह च यो भुङ्क्ते स भुङ्क्ते मद्यमेव हि।
न तस्य निष्कृतिर्दृष्टा मुनिभिस्तत्वदर्शिभिः ॥ १४.१०९.१६ ॥
Der sündige Mann, der aus dem Gefäß einer Frau isst, der die Reste der Frauen isst und der mit ihr zusammen isst, trinkt in Wahrheit Rauschtrank. Für ihn wurde von den wahrheitsschauenden Weisen keine Sühne gesehen.
14.109.17
पिबतः पतिते तोये भोजने मुखनिस्सृते ।
अभोज्यं तद्विजानीयाद्भुक्त्वा चान्द्रायणं चरेत् ॥ १४.१०९.१७ ॥
Was in das Wasser oder die Speise des Trinkenden fällt oder aus dem Mund kommt, soll man als nicht essbar erkennen; hat man es gegessen, soll man die Mondbuße vollziehen.
14.109.18
पीतशेषं तु तन्नाम न पेयं पाण्डुनन्दन ।
पिबेद्यदि हि तन्मोहाद्द्विजश्चान्द्रायणं चरेत् ॥ १४.१०९.१८ ॥
O Sohn des Pāṇḍu, das Wasser, das nach dem Trinken übrig bleibt, darf nicht getrunken werden. Trinkt es ein Zweimalgeborener aus Verblendung, soll er die Mondbuße vollziehen.
14.109.19
पानीयानि पिबेद्यते तत्पात्रं द्विजसत्तमः ।
अनुच्छिष्टं भवेत्तावद्यावद्भूमौ न निक्षिपेत् ॥ १४.१०९.१९ ॥
Der Beste der zweimal Geborenen mag aus diesem Gefäß Wasser trinken; es ist nicht unrein, solange man es nicht auf den Boden stellt.
14.109.20
मौनी वाऽप्यथवा भूमौ नावलोक्य दिशस्तथा ।
भुञ्जीत विधिवद्विप्रो न चोच्छिष्टं प्रदापयेत् ॥ १४.१०९.२० ॥
Der Brahmane soll nach der Vorschrift essen, schweigend oder ohne den Boden und die Himmelsrichtungen anzusehen, und keine Reste weggeben lassen.
14.109.21
सदा चात्यशनं नाद्यान्नातिहीनं च कर्हिचित् ।
यथाऽन्नेन व्यथा न स्यात्तथा भुञ्जीत नित्यशः ॥ १४.१०९.२१ ॥
Man soll niemals zu viel essen, auch niemals zu wenig; man soll täglich so essen, dass die Speise kein Leid bringt.
14.109.22
उदक्यामपि चण्डालं श्वानं सूकरमेव वा ।
भुञ्जानो यदि वा पश्येत्तदन्नं च परित्यजेत्।
भुञ्जानो ह्यत्यजन्मोहाद्द्विजश्चान्द्रायणं चरेत् ॥ १४.१०९.२२ ॥
Sieht man beim Essen eine menstruierende Frau, einen Caṇḍāla, einen Hund oder ein Schwein, soll man jene Speise verlassen; wer aus Verblendung weiterisst, ohne sie zu lassen, soll die Mondbuße (cāndrāyaṇa) vollziehen.
14.109.23
केशकीटोपपन्नं च मुखमारुतवीजितम् ।
अभोज्यं तद्विजानीयाद्भुक्त्वा चान्द्रायणं चरेत् ॥ १४.१०९.२३ ॥
Speise, die Haare und Insekten enthält und vom Atem des Mundes angeweht wurde, soll man als ungenießbar erkennen; wer sie gegessen hat, soll die Mondbuße vollziehen.
14.109.24
उत्थाय च पुनः स्पृष्टं पादस्पृष्टं च लङ्घितम् ।
अन्नं तद्राक्षसं विद्यात्तस्मात्तत्परिवर्जयेत् ॥ १४.१०९.२४ ॥
Speise, die man nach dem Aufstehen wieder berührt hat, die mit dem Fuß berührt oder übersprungen wurde, soll man als dämonisch erkennen; darum soll man sie meiden.
14.109.25
राक्षसोच्छिष्टभुग्विप्रः सप्त पूर्वान्परानपि ।
नरके रौरवे घोर स पितॄन्पातयिष्यति ॥ १४.१०९.२५ ॥
Ein Brahmane, der die Überreste eines Rākṣasa isst, wird seine sieben Vorfahren und seine sieben Nachkommen in die schreckliche Hölle Raurava stürzen.
14.109.26
तस्मिन्नाचमनं कुर्याद्यस्मिन्पात्रे स भुक्तवान् ।
यद्युत्तिष्ठत्यनाचान्तो भुक्तवानासनात्ततः।
स्नानं सद्यः प्रकुर्वीत सोन्यथाऽप्रयतो भवेत् ॥ १४.१०९.२६ ॥
Man soll den Ācamana in demselben Gefäß vollziehen, aus dem man gegessen hat. Steht man nach dem Essen ohne Ācamana vom Sitz auf, soll man sich sogleich baden; sonst bleibt man unrein.
14.109.27
तृणमुष्टिविधानं च तृणमाहात्म्यमेव च ।
इक्षोः सोमसमुद्भूतिं वक्तुमर्हसि मानदः ॥ १४.१०९.२७ ॥
O Gewährer der Ehre, du solltest mir die Vorschrift der Grashandvoll, die Größe des Grases und die Entstehung des Soma aus dem Zuckerrohr erklären.
14.109.28
पितरो वृषभा ज्ञेयो गावो लोकस्य मातरः ।
तासां तु पूजया राजन्पूजिताः पितृदेवताः ॥ १४.१०९.२८ ॥
Die Ahnen sind als Stiere zu erkennen, und die Kühe sind die Mütter der Welt. O König, durch ihre Verehrung werden die Ahnengottheiten verehrt.
14.109.29
सभा प्रपा गृहाश्चापि देवतायतनानि च ।
शुद्ध्यन्ति शकृता यासांकिं भूतमधिकं ततः ॥ १४.१०९.२९ ॥
Versammlungshallen, Tränken, Häuser und Göttertempel werden durch den Kuhdung gereinigt. Welches Lebewesen ist größer als diese?
14.109.30
ग्रासमुष्टिं परगवे दद्यात्संवत्सरं तु यः ।
अकृत्वा स्वयमाहारं प्राप्तस्तत्सार्वकालिकम् ॥ १४.१०९.३० ॥
Wer ein ganzes Jahr lang, ohne selbst zu essen, der fremden Kuh eine Handvoll Futter gibt, erlangt deren Frucht für alle Zeit.
14.109.31
गावो मे मातरः सर्वाः पितरश्चैव गोवृषाः ।
ग्रासमुष्टिं मया दत्तं प्रतिगृह्णीत मातरः ॥ १४.१०९.३१ ॥
Alle Kühe sind meine Mütter, und die Stiere sind meine Väter. Nehmt, o Mütter, diese Handvoll Futter an, die ich gegeben habe.
14.109.32
इत्युक्त्वाऽनेन मन्त्रेण गायत्र्या वा समाहितः ।
अभिमन्त्र्य ग्रासमुष्टिं तस्य पुण्यफलं शृणु ॥ १४.१०९.३२ ॥
Nachdem er so gesprochen hat, mit gesammeltem Geist, die Handvoll Futter mit diesem Mantra oder mit der Gāyatrī weihend — höre nun die verdienstvolle Frucht davon.
14.109.33
यत्कृतं दुष्कृतं तेन ज्ञानतोऽज्ञानतोपि वा ।
तस्य नश्यति तत्सर्वं दुःखप्नं च विनश्यति ॥ १४.१०९.३३ ॥
Jede böse Tat, die er getan hat, wissentlich oder auch unwissentlich, vergeht ganz, und auch sein böser Traum wird vernichtet.
14.109.34
तिलाः पिवित्राः पापघ्ना नारायणसमुद्भवाः ।
तिलाञ्श्राद्धे प्रशंसनति दानमेतदनुत्तमम् ॥ १४.१०९.३४ ॥
Sesamkörner sind rein und vernichten die Sünde, entsprungen aus Nārāyaṇa. Beim Śrāddha-Ritual werden sie gepriesen; diese Gabe ist die höchste.
14.109.35
तिलान्दद्यात्तिलान्भक्ष्यात्तिलानप्रातरुपस्पृशेत् ।
तिलंतिलमिति ब्रूयात्तिलाः पापहरा हि ते ॥ १४.१०९.३५ ॥
Man soll Sesam geben, Sesam essen, morgens Sesam berühren und »Sesam, Sesam« sagen; denn Sesamkörner nehmen die Sünde hinweg.
14.109.36
क्रीत्वा प्रतिगृहीत्वा वा न विक्रेया द्विजातिभिः ।
भोजनाभ्यञ्जनाद्दानाद्योन्यत्तु कुरुते तिलैः।
कृमिर्भूत्वा श्वविष्ठायां पितृभिः सह मज्जति ॥ १४.१०९.३६ ॥
Die Zweimalgeborenen sollen Sesam nicht verkaufen, weder gekauft noch als Gabe empfangen. Wer mit Sesam etwas anderes tut als Essen, Einreiben oder Schenken, wird zum Wurm und versinkt mit seinen Ahnen im Hundekot.
14.109.37
तिलान्नपीडयेद्विप्रो यन्त्रचक्रे स्वयं नृप ।
पीडयन्हि द्विजो मोहान्नरकं याति रौरवम् ॥ १४.१०९.३७ ॥
O König, ein Brahmane soll den Sesam nicht selbst im Mühlrad zermahlen. Ein Dvija, der aus Verblendung zermahlt, geht in die Hölle Raurava.
14.109.38
इक्षुवंशोद्भवः सोमः सोमवंशोद्भवा द्विजाः ।
इक्षुं न पीडयेत्तस्मादिक्षुघात्यात्मघातकः ॥ १४.१०९.३८ ॥
Soma stammt aus dem Zuckerrohrgeschlecht, und die Dvijas stammen aus dem Mondgeschlecht. Daher soll man Zuckerrohr nicht zerquetschen; wer Zuckerrohr zerquetscht, ist ein Selbstmörder.
14.109.39
इक्षुदण्डसहस्राणामेकैकेन युधिष्ठिर ।
ब्रह्महत्यामवाप्नोति द्विजश्चेद्यन्त्रपीडकः।
तस्मान्न पीडयेदिक्षुं यन्त्रचक्रे द्विजोत्तमः ॥ १४.१०९.३९ ॥
O Yudhiṣṭhira, ein Dvija, der im Preßwerk tausende Zuckerrohrstangen auch nur einzeln zerquetscht, lädt die Schuld eines Brahmanenmordes auf sich. Darum, o Bester der Dvijas, soll man Zuckerrohr nicht im Mühlrad zerquetschen.