મહાભારત · અધ્યાય 14.11
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.11.1
इत्युक्ते नृपतौ तस्मिन्व्यासेनाद्भुतकर्मणा ।
वासुदेवो महातेजास्ततो वचनमाददे ॥ १४.११.१ ॥
અદ્ભુતકર્મા વ્યાસે તે રાજાને આમ કહ્યા પછી મહાતેજસ્વી વાસુદેવે વચન શરૂ કર્યું.
14.11.2
तं नृपं दीनमनसं निहतज्ञातिबान्धवम् ।
उपप्लुतमिवादित्यं सधूममिव पावकम् ॥ १४.११.२ ॥
જ્ઞાતિ અને બાંધવો હણાયેલા, દીન મનવાળા તે રાજા ગ્રહણથી ઢંકાયેલા સૂર્ય જેવા અને ધુમાડાથી ઘેરાયેલા અગ્નિ જેવા લાગતા હતા.
14.11.3
निर्विण्णमनसं पार्थं ज्ञात्वा वृष्णिकुलोद्वहः ।
आश्वासनन्धर्मसुतं प्रवक्तुमुपचक्रमे ॥ १४.११.३ ॥
પાર્થને નિર્વિણ્ણ મનવાળો જાણીને વૃષ્ણિકુળનો ધારક ધર્મપુત્રને આશ્વાસન આપવા બોલવા લાગ્યો.
14.11.4
सर्वं जिह्मं मृत्युपदमजिह्मं ब्रह्मणः पदम् ।
एतावान्ज्ञानविषयः किं प्रलापः करिष्यति ॥ १४.११.४ ॥
બધું વાંકું છે, તે મૃત્યુનું સ્થાન છે; સીધું તે બ્રહ્મનું સ્થાન છે. જ્ઞાનનો વિષય આટલો જ છે; વિલાપ શું કરશે?
14.11.5
नैव तेऽनुष्ठितं कर्म नैव ते शत्रवो जिताः ।
कथं शत्रुं शरीरस्तमात्मनो नावबुध्यसे ॥ १४.११.५ ॥
તેં કર્મ કર્યું નથી, શત્રુઓને પણ જીત્યા નથી. તારા શરીરમાં રહેલા શત્રુને તું કેમ ઓળખતો નથી?
14.11.6
अत्र ते वर्तयिष्यामि यथाधर्मं यथाश्रुतम् ।
इन्द्रस्य सह वृत्रेण यथा युद्धमवर्तत ॥ १४.११.६ ॥
અહીં હું તને ધર્મ પ્રમાણે, જેમ સાંભળ્યું છે તેમ, ઇન્દ્ર અને વૃત્ર વચ્ચે યુદ્ધ કેવી રીતે થયું તે કહીશ.
14.11.7
वृत्रेण पृथिवी व्याप्ता पुरा किल नराधिप ।
दृष्ट्वा स पृथिवीं व्याप्तां गन्धस्य विषये हृते।
धराहरणदुर्गन्धो विषयः समपद्यत ॥ १४.११.७ ॥
હે નરાધિપ, પૂર્વે પૃથ્વી વૃત્રથી વ્યાપ્ત થઈ હતી. ગંધનો વિષય હરાયો ત્યારે, પૃથ્વીને વ્યાપ્ત જોઈ, પૃથ્વીના હરણથી દુર્ગંધવાળો તે વિષય થયો.
14.11.8
शतक्रतुश्चुकोपाथ गन्धस्य विषये हृते ।
वृत्रस्य सततः क्रुद्धो घोरं वज्रमवासृजत् ॥ १४.११.८ ॥
ગંધનો વિષય હરાયો ત્યારે શતક્રતુ કોપ્યા. વૃત્ર પર સતત ક્રોધિત થઈ તેમણે ઘોર વજ્ર છોડ્યું.
14.11.9
स वध्यमानो वज्रेण सुभृशं भूरितेजसा ।
विवेश सहसा तोयं जग्राह विषयं ततः ॥ १४.११.९ ॥
મહાતેજસ્વી વજ્રથી અતિશય પ્રહાર પામેલો તે અચાનક પાણીમાં પ્રવેશ્યો. પછી તેણે જળનો વિષય ગ્રહણ કર્યો.
14.11.10
अप्सु वृत्रगृहीतासु रसे च विषये हृते ।
शतक्रतुरतिक्रुद्धस्तत्र वज्रमवासृजत् ॥ १४.११.१० ॥
જળ વૃત્ર દ્વારા ગ્રહણ થયા અને રસનો વિષય હરાયો ત્યારે અતિ ક્રુદ્ધ શતક્રતુએ ત્યાં વજ્ર છોડ્યું.
14.11.11
स वध्यमानो वज्रेण तस्मिन्नमिततेजसा ।
विवेश सहसा ज्योतिर्जग्राह विषयं ततः ॥ १४.११.११ ॥
અમિત તેજવાળા તે વજ્રથી પ્રહાર પામીને તે અચાનક જ્યોતિમાં પ્રવેશ્યો. પછી તેણે જ્યોતિનો વિષય ગ્રહણ કર્યો.
14.11.12
व्याप्ते ज्योतिषि वृत्रेण रूपेऽथ विषये हृते ।
शतक्रतुरतिक्रुद्धस्तत्र वज्रमवासृजत् ॥ १४.११.१२ ॥
જ્યોતિ વૃત્રથી વ્યાપ્ત થઈ અને રૂપનો વિષય હરાયો ત્યારે અતિ ક્રુદ્ધ શતક્રતુએ ત્યાં વજ્ર છોડ્યું.
14.11.13
स वद्यमानो वज्रेण तस्मिन्नमिततेजसा ।
विवेश सहसा वायुं जग्राह विषयं ततः ॥ १४.११.१३ ॥
અમિત તેજવાળા એ વજ્રથી પ્રહાર પામીને તે અચાનક વાયુમાં પ્રવેશ્યો; પછી તેણે વાયુનું ક્ષેત્ર કબજે કર્યું.
14.11.14
व्याप्ते वायौ तु वृत्रेण स्पर्शेऽथ विषये हृते ।
शतक्रतुरतिक्रुद्धस्तत्र वज्रमवासृजत् ॥ १४.११.१४ ॥
વૃત્રે વાયુને વ્યાપ્ત કરી સ્પર્શનું ક્ષેત્ર હરી લીધું, ત્યારે શતક્રતુ (ઇન્દ્ર) અતિ ક્રોધે ભરાઈને ત્યાં વજ્ર છોડ્યું.
14.11.15
स वध्यगानो वज्रेण तस्मिन्नमिततेजसा ।
आकाशमभिदुद्राव जग्राह विषयं ततः ॥ १४.११.१५ ॥
અમિત તેજવાળા એ વજ્રથી પ્રહાર પામીને તે આકાશ તરફ દોડ્યો; પછી તેણે આકાશનું ક્ષેત્ર કબજે કર્યું.
14.11.16
आकाशे वृत्रभूतेऽथ शब्दे च विषये हृते ।
शतक्रतुरभिक्रुद्धस्तत्र वज्रमवासृजत् ॥ १४.११.१६ ॥
આકાશ વૃત્રરૂપ થયું અને શબ્દનું ક્ષેત્ર હરાઈ ગયું, ત્યારે શતક્રતુ (ઇન્દ્ર) અતિ ક્રોધે ભરાઈને ત્યાં વજ્ર છોડ્યું.
14.11.17
स वध्यमानो वज्रेण तस्मिन्नमिततेजसा ।
विवेश सहसा शक्रं जग्राह विषयं ततः ॥ १४.११.१७ ॥
અમિત તેજવાળા એ વજ્રથી પ્રહાર પામીને તે અચાનક શક્ર (ઇન્દ્ર)માં પ્રવેશ્યો; પછી તેણે તેનું ક્ષેત્ર કબજે કર્યું.
14.11.18
तस्य वृत्रगृहीतस्य मोहः समभवन्महान् ।
रथन्तरेण तं साम्ना वसिष्ठः प्रत्यबोधयत् ॥ १४.११.१८ ॥
વૃત્રે ગ્રસેલા તેને મહાન મોહ ઉત્પન્ન થયો; ત્યારે વસિષ્ઠે રથંતર સામથી તેને જગાડ્યો.
14.11.19
ततो वृत्रं शरीरस्थं जघान भरतर्षभ ।
शतक्रतुरदृश्येन वज्रेणेतीह नः श्रुतम् ॥ १४.११.१९ ॥
હે ભરતશ્રેષ્ઠ, પછી શરીરમાં રહેલા વૃત્રને શતક્રતુ (ઇન્દ્ર) અદૃશ્ય વજ્રથી હણ્યો, એવું અમે અહીં સાંભળ્યું છે.
14.11.20
इदं धर्म्यं रहस्यं वै शक्रेणोक्तं महर्षिषु ।
ऋषिभिश्च मम प्रोक्तं तन्निबोध जनाधिप ॥ १४.११.२० ॥
હે જનાધિપ, આ ધર્મસંગત રહસ્ય ઇન્દ્રે મહર્ષિઓને કહ્યું હતું, અને ઋષિઓએ મને કહ્યું; તે સાંભળો.