ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 14.11
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.11.1
इत्युक्ते नृपतौ तस्मिन्व्यासेनाद्भुतकर्मणा ।
वासुदेवो महातेजास्ततो वचनमाददे ॥ १४.११.१ ॥
ਅਦਭੁਤ ਕਰਮਾਂ ਵਾਲੇ ਵਿਆਸ ਨੇ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਇਹ ਆਖਣ ਮਗਰੋਂ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੇ ਬਚਨ ਆਰੰਭ ਕੀਤਾ।
14.11.2
तं नृपं दीनमनसं निहतज्ञातिबान्धवम् ।
उपप्लुतमिवादित्यं सधूममिव पावकम् ॥ १४.११.२ ॥
ਜਿਸ ਦੇ ਗੋਤੀ ਤੇ ਬੰਧੂ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ, ਉਹ ਦੀਨ ਮਨ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ ਗ੍ਰਹਿਣ ਨਾਲ ਢਕੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਅਤੇ ਧੂੰਏਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਜਾਪਦਾ ਸੀ।
14.11.3
निर्विण्णमनसं पार्थं ज्ञात्वा वृष्णिकुलोद्वहः ।
आश्वासनन्धर्मसुतं प्रवक्तुमुपचक्रमे ॥ १४.११.३ ॥
ਪਾਰਥ ਨੂੰ ਨਿਰਾਸ਼ ਮਨ ਵਾਲਾ ਜਾਣ ਕੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਕੁਲ ਦੇ ਭਾਰ ਚੁੱਕਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਧਰਮਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦੇਣ ਲਈ ਬੋਲਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
14.11.4
सर्वं जिह्मं मृत्युपदमजिह्मं ब्रह्मणः पदम् ।
एतावान्ज्ञानविषयः किं प्रलापः करिष्यति ॥ १४.११.४ ॥
ਸਭ ਕੁਝ ਵੰਕਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੌਤ ਦਾ ਟਿਕਾਣਾ ਹੈ; ਜੋ ਸਿੱਧਾ ਹੈ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਟਿਕਾਣਾ ਹੈ। ਗਿਆਨ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਇੰਨਾ ਹੀ ਹੈ; ਵਿਰਲਾਪ ਕੀ ਕਰੇਗਾ?
14.11.5
नैव तेऽनुष्ठितं कर्म नैव ते शत्रवो जिताः ।
कथं शत्रुं शरीरस्तमात्मनो नावबुध्यसे ॥ १४.११.५ ॥
ਤੂੰ ਕਰਮ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਨਾ ਹੀ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਪਛਾਣਦਾ?
14.11.6
अत्र ते वर्तयिष्यामि यथाधर्मं यथाश्रुतम् ।
इन्द्रस्य सह वृत्रेण यथा युद्धमवर्तत ॥ १४.११.६ ॥
ਇਥੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਿਵੇਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ, ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਤਰ ਵਿਚਕਾਰ ਯੁੱਧ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਦੱਸਾਂਗਾ।
14.11.7
वृत्रेण पृथिवी व्याप्ता पुरा किल नराधिप ।
दृष्ट्वा स पृथिवीं व्याप्तां गन्धस्य विषये हृते।
धराहरणदुर्गन्धो विषयः समपद्यत ॥ १४.११.७ ॥
ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਧਰਤੀ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨਾਲ ਵਿਆਪਤ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਗੰਧ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹਰਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਵਿਆਪਤ ਵੇਖ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਹਰਨ ਨਾਲ ਬਦਬੂਦਾਰ ਉਹ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣ ਗਿਆ।
14.11.8
शतक्रतुश्चुकोपाथ गन्धस्य विषये हृते ।
वृत्रस्य सततः क्रुद्धो घोरं वज्रमवासृजत् ॥ १४.११.८ ॥
ਗੰਧ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹਰਿਆ ਗਿਆ ਤਾਂ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੂ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋਇਆ। ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਉੱਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਕ੍ਰੋਧਵਾਨ ਹੋ ਕੇ ਉਸਨੇ ਭਿਆਨਕ ਵਜ੍ਰ ਛੱਡਿਆ।
14.11.9
स वध्यमानो वज्रेण सुभृशं भूरितेजसा ।
विवेश सहसा तोयं जग्राह विषयं ततः ॥ १४.११.९ ॥
ਮਹਾਤੇਜਸ੍ਵੀ ਵਜ੍ਰ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮਾਰਿਆ ਜਾ ਕੇ ਉਹ ਅਚਾਨਕ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵੜ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਜਲ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕੀਤਾ।
14.11.10
अप्सु वृत्रगृहीतासु रसे च विषये हृते ।
शतक्रतुरतिक्रुद्धस्तत्र वज्रमवासृजत् ॥ १४.११.१० ॥
ਪਾਣੀ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦੁਆਰਾ ਗ੍ਰਹਿਤ ਹੋਏ ਅਤੇ ਰਸ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹਰਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੂ ਨੇ ਉੱਥੇ ਵਜ੍ਰ ਛੱਡਿਆ।
14.11.11
स वध्यमानो वज्रेण तस्मिन्नमिततेजसा ।
विवेश सहसा ज्योतिर्जग्राह विषयं ततः ॥ १४.११.११ ॥
ਅਮਿਤ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਉਸ ਵਜ੍ਰ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਜਾ ਕੇ ਉਹ ਅਚਾਨਕ ਜੋਤੀ ਵਿੱਚ ਵੜ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਜੋਤੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕੀਤਾ।
14.11.12
व्याप्ते ज्योतिषि वृत्रेण रूपेऽथ विषये हृते ।
शतक्रतुरतिक्रुद्धस्तत्र वज्रमवासृजत् ॥ १४.११.१२ ॥
ਜੋਤੀ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨਾਲ ਵਿਆਪਤ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਰੂਪ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹਰਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੂ ਨੇ ਉੱਥੇ ਵਜ੍ਰ ਛੱਡਿਆ।
14.11.13
स वद्यमानो वज्रेण तस्मिन्नमिततेजसा ।
विवेश सहसा वायुं जग्राह विषयं ततः ॥ १४.११.१३ ॥
ਅਮਿਤ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਉਸ ਵਜ੍ਰ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੋਇਆ ਉਹ ਅਚਾਨਕ ਵਾਯੂ ਵਿੱਚ ਵੜ ਗਿਆ; ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਵਾਯੂ ਦਾ ਖੇਤਰ ਫੜ ਲਿਆ।
14.11.14
व्याप्ते वायौ तु वृत्रेण स्पर्शेऽथ विषये हृते ।
शतक्रतुरतिक्रुद्धस्तत्र वज्रमवासृजत् ॥ १४.११.१४ ॥
ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੇ ਵਾਯੂ ਨੂੰ ਵਿਆਪ ਲਿਆ ਅਤੇ ਸਪਰਸ਼ ਦਾ ਖੇਤਰ ਖੋਹ ਲਿਆ, ਤਦ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੂ (ਇੰਦਰ) ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉੱਥੇ ਵਜ੍ਰ ਛੱਡਿਆ।
14.11.15
स वध्यगानो वज्रेण तस्मिन्नमिततेजसा ।
आकाशमभिदुद्राव जग्राह विषयं ततः ॥ १४.११.१५ ॥
ਅਮਿਤ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਉਸ ਵਜ੍ਰ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੋਇਆ ਉਹ ਆਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਦੌੜ ਗਿਆ; ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਆਕਾਸ਼ ਦਾ ਖੇਤਰ ਫੜ ਲਿਆ।
14.11.16
आकाशे वृत्रभूतेऽथ शब्दे च विषये हृते ।
शतक्रतुरभिक्रुद्धस्तत्र वज्रमवासृजत् ॥ १४.११.१६ ॥
ਆਕਾਸ਼ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ-ਰੂਪ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਖੇਤਰ ਖੋਹ ਲਿਆ ਗਿਆ, ਤਦ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੂ (ਇੰਦਰ) ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉੱਥੇ ਵਜ੍ਰ ਛੱਡਿਆ।
14.11.17
स वध्यमानो वज्रेण तस्मिन्नमिततेजसा ।
विवेश सहसा शक्रं जग्राह विषयं ततः ॥ १४.११.१७ ॥
ਅਮਿਤ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਉਸ ਵਜ੍ਰ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੋਇਆ ਉਹ ਅਚਾਨਕ ਸ਼ਕ੍ਰ (ਇੰਦਰ) ਵਿੱਚ ਵੜ ਗਿਆ; ਫਿਰ ਉਸਦਾ ਖੇਤਰ ਫੜ ਲਿਆ।
14.11.18
तस्य वृत्रगृहीतस्य मोहः समभवन्महान् ।
रथन्तरेण तं साम्ना वसिष्ठः प्रत्यबोधयत् ॥ १४.११.१८ ॥
ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦੁਆਰਾ ਗ੍ਰਸੇ ਹੋਏ ਉਸ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਮੋਹ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ; ਤਦ ਵਸਿਸ਼ਠ ਨੇ ਰਥੰਤਰ ਸਾਮ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਜਗਾਇਆ।
14.11.19
ततो वृत्रं शरीरस्थं जघान भरतर्षभ ।
शतक्रतुरदृश्येन वज्रेणेतीह नः श्रुतम् ॥ १४.११.१९ ॥
ਹੇ ਭਰਤਾਂ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਫਿਰ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੂ (ਇੰਦਰ) ਨੇ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਵਜ੍ਰ ਨਾਲ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਇਹ ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਸੁਣਿਆ ਹੈ।
14.11.20
इदं धर्म्यं रहस्यं वै शक्रेणोक्तं महर्षिषु ।
ऋषिभिश्च मम प्रोक्तं तन्निबोध जनाधिप ॥ १४.११.२० ॥
ਹੇ ਜਨਾਧਿਪ, ਇਹ ਧਰਮ-ਸੰਗਤ ਗੁਪਤ ਗਿਆਨ ਇੰਦਰ ਨੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ; ਉਸਨੂੰ ਸੁਣ।