Mahābhārata · Adhyāya 14.113
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.113.1
केशवेनैवमुक्ते तु चान्द्रायणविधिक्रमे ।
अपृच्छत्पुनरन्यांश्च धर्मान्धर्मात्मजो नृप ॥ १४.११३.१ ॥
Cuando Keśava habló así sobre el orden del rito cāndrāyaṇa, el hijo de Dharma, oh rey, volvió a preguntar por otros deberes.
14.113.2
सर्वभूतपते श्रीमन्सर्वभूतनमस्कृत ।
सर्वभूतहितं धर्मं सर्वज्ञ कथयस्व नः ॥ १४.११३.२ ॥
Oh señor de todos los seres, oh glorioso, oh tú reverenciado por todos los seres, oh omnisciente, cuéntanos el deber que beneficia a todos los seres.
14.113.3
यद्दरिद्रजनस्यापि स्वर्ग्यं सुखकरं भवेत् ।
सर्वपापप्रशमनं तच्छृणुष्व युधिष्टिर ॥ १४.११३.३ ॥
Escucha, Yudhiṣṭhira, aquello que, incluso para un hombre pobre, trae el cielo y la felicidad y apacigua todos los pecados.
14.113.4
कार्तिकाद्यास्तु ये मासा द्वादशैव प्रकीर्तिताः ।
तेष्वेकबुक्तनिमः सर्वेषामुच्यते मया ॥ १४.११३.४ ॥
Entre los doce meses que comienzan con Kārtika, declaro para todos un voto semejante a una sola comida.
14.113.5
कार्तिके यस्तु वै मासे नन्दायां संयतेन्द्रियः ।
एकभुक्तेन मद्भक्तो मासमेकं तु वर्तते ॥ १४.११३.५ ॥
Quien en el mes de Kārtika, en el día lunar nandā, con los sentidos dominados, devoto mío, pasa un mes comiendo una sola vez al día.
14.113.6
जलं वा न पिबेन्मासे नान्तरं भोजनात्परम् ।
आदित्यरूपं मां नित्यमर्चयन्सुसमाहितः ॥ १४.११३.६ ॥
Durante un mes no debe ni beber agua, ni tomar nada entre comidas; adorándome siempre en forma de sol, debe permanecer perfectamente recogido.
14.113.7
व्रतान्ते भोजयेद्विप्रान्दक्षिणां सम्प्रदाय च ।
क्रोधलोभविनिर्मुक्तस्तस्य पुण्यफलं शृणु ॥ १४.११३.७ ॥
Al final del voto debe alimentar a los brahmanes y dar la dakṣiṇā; libre de ira y codicia, escucha el fruto de mérito que de ello resulta.
14.113.8
विधिवत्कपिलादाने यत्पुण्यं समुदाहृतम् ।
तत्पुण्यं समनुप्राप्य सूर्यकलोके महीयते।
ततश्चापि च्युतः कालात्पुरुषेषूपजायते ॥ १४.११३.८ ॥
Habiendo obtenido el mérito declarado en la donación de una vaca Kapilā hecha según el rito, es honrado en el mundo del sol; y luego, cuando el tiempo lo hace caer, nace entre los hombres.
14.113.9
मार्गशीर्षं तु यो मासमेकभुक्तेन वर्तते ।
कामं क्रोधं च लोभं च परित्यज्य यथाविधि ॥ १४.११३.९ ॥
Quien vive durante todo el mes de Mārgaśīrṣa comiendo una sola vez, y abandona según el rito el deseo, la ira y la codicia.
14.113.10
स्नात्वा चादित्यरूपं मामर्ययेन्नियतेन्द्रियः ।
जपेच्चैव च गायत्रीं मामिकां वाग्यतेन्द्रियः ॥ १४.११३.१० ॥
Tras bañarse, con los sentidos controlados, debe adorarme en la forma del sol; y con el habla y los sentidos dominados, debe recitar mi propia Gāyatrī.
14.113.11
मासे परिसमाप्ते तु भोजयित्वा द्विजाञ्शुचिः ।
तानर्चयति मद्भक्त्या तस्य पुण्यफलं शृणु ॥ १४.११३.११ ॥
Cuando el mes se completa, habiéndose purificado, debe alimentar a los dvijas y honrarlos con devoción hacia mí; escucha el fruto de mérito que de ello resulta.
14.113.12
अग्निहोत्रे कृते पुण्यमाहिताग्नेस्तु यद्भवेत् ।
तत्पुण्यं फलमासाद्य योनेनांऽबरशोभिना।
सह सप्तर्षिलोकेषु यथाकामं यथासुखम् ॥ १४.११३.१२ ॥
Cualquier mérito que corresponda a quien mantiene el fuego sagrado al realizar el Agnihotra, habiendo obtenido ese fruto de mérito… con (…) adornado por el cielo, en los mundos de los siete sabios, como desee, con comodidad.
14.113.13
ततश्चापि च्युतः कालाद्धरिवर्षेषु जायते ।
तत्र प्रकामं क्रीडित्वा राजा पश्चाद्भविष्यति ॥ १४.११३.१३ ॥
Luego, caído cuando llega su tiempo, nace en las tierras de Hari-varṣa. Allí, habiendo jugado a su antojo, después será rey.
14.113.14
क्षिपेदेवमेकभुक्तेन यो नरः ।
अर्चयन्नेव मां नित्यं मद्गतेनान्तरात्मना ॥ १४.११३.१४ ॥
El hombre que, comiendo una sola vez de este modo, adora siempre a Mí con el alma interior puesta en Mí [...]
14.113.15
अहिंसासत्यसहितः क्रोधहर्षविवर्जितः ।
एवं युक्तस्य राजेन्द्र शृणु यत्फलमुत्तमम् ॥ १४.११३.१५ ॥
Dotado de no violencia y verdad, libre de ira y alegría: escucha, oh señor de reyes, el fruto supremo de quien así se domina.
14.113.16
विप्रातिथ्यसहस्रेषु यत्पुण्यं समुदाहृतम् ।
तत्पुण्यं समनुप्राप्य शक्रलोके महीयते ॥ १४.११३.१६ ॥
El mérito declarado en miles de actos de hospitalidad a brahmanes: habiendo obtenido ese mérito, es honrado en el mundo de Indra.
14.113.17
अवतीर्णस्ततः कालादिलावर्षेषु जायते ।
तत्र स्थित्वा चिरं कालमस्मिन्विप्रो भविष्यति ॥ १४.११३.१७ ॥
Luego, descendido cuando llega su tiempo, nace en las tierras de Ilā-varṣa; habiendo permanecido allí mucho tiempo, será brahmán aquí.
14.113.18
माघमासं सदा यस्तु वर्तते चैकभुक्ततः ।
मदर्चनपरो भूत्वा डंभक्तोधविवर्जितः।
मामिकामपि सावित्रीं सन्ध्यायां तु जपेद्बुधः ॥ १४.११३.१८ ॥
El que, durante todo el mes de Māgha, siempre observa el voto de comer una vez, dedicado a mi adoración, libre de vanidad e ira, y recita en el crepúsculo mi propia Sāvitrī, ese sabio [...]
14.113.19
दत्त्वा दु दक्षिणामन्ते भोजयित्वा द्विजानपि ।
नमिस्करोति तान्भक्त्या मद्गतेनान्तरात्मना।
त्रिकालस्नानयुक्तस्य तस्य पुण्यफलं शृणु ॥ १४.११३.१९ ॥
Quien, al final, ofrece una dakṣiṇā y alimenta a los dvija, y con devoción les rinde homenaje con el alma interior vuelta hacia mí, y se baña en los tres tiempos del día: escucha el fruto de mérito de esa persona.
14.113.20
नीलकण्ठप्रयुक्तेन योनेनांऽबरशोभिना ।
पितृलोकं व्रजेच्छ्रीमान्सेव्यमानोप्सरोणैः ॥ १४.११३.२० ॥
En un vehículo uncido por el de garganta azul, resplandeciente en el cielo, el glorioso va al mundo de los antepasados, servido por las ninfas celestiales.
14.113.21
तत्र प्रकामं क्रीडित्वा भद्राश्वेषूपजायते ।
ततश्च्युतश्चतुर्वेदी विप्रो भवति भूतले ॥ १४.११३.२१ ॥
Allí, tras disfrutar a su antojo, nace en las tierras de Bhadrāśva; luego, caído de allí, llega a ser en la tierra un brahmán conocedor de los cuatro Vedas.
14.113.22
यश्चरेत्फाल्गुनं मासमेकभुक्तो जितेन्द्रियः ।
नमो ब्रह्मण्यदेवायेत्येतन्मन्त्रं जपेत्सदा ॥ १४.११३.२२ ॥
Quien, durante el mes de Phālguna, con los sentidos dominados, come una sola vez al día y recita siempre el mantra «Homenaje al dios que ama a los brahmanes».
14.113.23
पायसं भोजयेद्विप्रान्व्रतान्ते संयतेन्द्रियः ।
मदर्चनपरोऽक्रोधस्तस्य पुण्यफलं शृणु ॥ १४.११३.२३ ॥
Al final de su voto, con los sentidos contenidos, quien alimenta a los dvija con arroz con leche, está entregado a mi culto y libre de ira: escucha el fruto de mérito de esa persona.
14.113.24
विमानं सारसैर्युक्तमारूढः कामगामि च ।
नक्षत्रलोके रमते नक्षत्रसदृशाकृतिः ॥ १४.११३.२४ ॥
Montado en un carro celestial uncido con grullas, que se mueve a voluntad, con una forma semejante a las estrellas, se deleita en el mundo de las constelaciones.
14.113.25
ततश्चापि च्युतः कालात्केतुमालेषु जायते ।
तत्र प्रकामं क्रीडित्वा मानुषेषु मुनिर्भवेत् ॥ १४.११३.२५ ॥
Luego, caído de allí con el tiempo, nace en las tierras de Ketumāla; allí, jugando a su gusto, se convierte en un sabio entre los hombres.
14.113.26
चैत्रमासं तु यो राजन्नेकभुक्तेन वर्तते ।
ब्रह्मचारी च मद्भक्त्या तस्य पुण्यफलं शृणु ॥ १४.११३.२६ ॥
Oh rey, escucha el fruto del mérito de quien, en el mes de Caitra, vive comiendo una sola vez, guardando castidad y en devoción a mí.
14.113.27
यदग्निहोत्रिणः पुण्यं यथोक्तं व्रतचारिणः ।
तत्पुण्यफकलमासाद्य चन्द्रलोके महीयते ॥ १४.११३.२७ ॥
El mérito del sacrificador del fuego, y el mérito del que guarda el voto tal como se ha declarado: habiendo alcanzado ese fruto de mérito, es honrado en el mundo de la Luna.
14.113.28
ततोऽवतीर्णो जायेत वर्षे रमणके पुनः ।
भुक्त्वा कामांस्ततस्तस्मिन्निह राजा भविष्यति ॥ १४.११३.२८ ॥
Luego, descendiendo, vuelve a nacer en el varṣa de Ramaṇaka; allí, habiendo disfrutado de sus deseos, después será rey aquí.
14.113.29
वैशाखे यस्तु मासे वै ह्येकभुक्तेन वर्तते ।
द्विजमग्रासने कृत्वा भुञ्जन्भूमौ च वाग्यतः ॥ १४.११३.२९ ॥
Quien en el mes de Vaiśākha vive comiendo una sola vez, sentando a un brahmán en el asiento de honor, y comiendo sentado en el suelo, con la palabra contenida.
14.113.30
नमो ब्रह्मण्यदेवायेत्यर्चयित्वा दिवाकरम् ।
व्रतान्ते भोजयेद्विप्रांस्तस्य पुण्यफलं शृणु ॥ १४.११३.३० ॥
Habiendo adorado al sol diciendo «Homenaje al dios devoto de los brahmanes», y al final del voto debe alimentar a los brahmanes; escucha el fruto de mérito de ello.
14.113.31
फलं यद्विधिवत्प्रोक्तमग्निष्टोमातिरात्रयोः ।
तत्पुण्यफलमासाद्य देवलोके महीयते ॥ १४.११३.३१ ॥
El fruto declarado según la regla para los ritos Agniṣṭoma y Atirātra: habiendo alcanzado esa recompensa meritoria, es honrado en el mundo de los dioses.
14.113.32
ततो हैमवते वर्षे जायते कालपर्ययात् ।
तत्र प्रकामं क्रीडित्वा विप्रः पश्चाद्भविष्यति ॥ १४.११३.३२ ॥
Luego, con el paso del tiempo, nace en la región de Haimavata; allí, tras disfrutar a su placer, después será brahmán.
14.113.33
ज्येष्ठमासं तु यो विप्रो ह्येकभुक्तेन वर्तते ।
विप्रमग्रासने कृत्वा भूमौ भुञ्जन्यथाविधि ॥ १४.११३.३३ ॥
El brahmán que, en el mes de Jyeṣṭha, vive comiendo una sola vez, y que, habiendo sentado a un brahmán en el asiento de honor, come sentado en el suelo según la regla.
14.113.34
नमो ब्रह्मण्यदेवायेत्युच्चरन्मां समाहितः ।
डंभानृतविनिर्मुक्तस्तस्य पुण्यफलं शृणु ॥ १४.११३.३४ ॥
Quien, con la mente concentrada, pronuncia en voz alta: "Homenaje al dios protector de los brahmanes", y está libre de fingimiento y falsedad — escucha el fruto meritorio de ese hombre.
14.113.35
चीर्णे चान्द्रायणे सम्यग्यत्पुण्यं समुदाहृतम् ।
तत्पुण्यफलमासाद्य देवलोके महीयते ॥ १४.११३.३५ ॥
El mérito declarado por completar debidamente la penitencia lunar (cāndrāyaṇa): habiendo alcanzado esa recompensa meritoria, es honrado en el mundo de los dioses.
14.113.36
अथोत्तरकुरौ वर्षे जायते निर्गतस्ततः ।
ततश्चापि च्युतः कालादिह लोके द्विजो भवेत् ॥ १४.११३.३६ ॥
Luego nace en la región de Uttarakuru; habiendo salido de allí y caído por el tiempo, en este mundo será un dvija (nacido dos veces).
14.113.37
आषाढमासं यो राजन्नेकभुक्तेन वर्तते ।
ब्रह्मचारी जितक्रोधो मदर्चनपरायणः ॥ १४.११३.३७ ॥
Oh rey, quien en el mes de Āṣāḍha observa el voto comiendo una sola vez al día, practicando el celibato, habiendo vencido la ira y dedicado a adorarme.
14.113.38
विप्रमग्रासने कृत्वा भूमौ भुञ्जञ्जितेन्द्रियः ।
कृत्वा त्रिषवणं स्नानमष्टाक्षरविधानतः ॥ १४.११३.३८ ॥
Habiendo sentado a un brahmín en el mejor asiento, comiendo en el suelo con los sentidos dominados, y habiendo bañado tres veces según el rito de las ocho sílabas.
14.113.39
व्रतान्ते भोजयेद्विद्वान्पायसेन युधिष्ठिर ।
गुडोदनेन राजेन्द्र तस्य पुण्यफलं शृणु ॥ १४.११३.३९ ॥
Oh Yudhiṣṭhira, al final del voto, el sabio debe alimentar a un brahmín con arroz con leche. Oh señor de reyes, escucha el fruto de mérito que de ello resulta.
14.113.40
कपिलाशतदानस्य यत्पुण्यं पाण्डुनन्दन ।
तत्पुण्यफलमासाद्य देवलोके महीयते ॥ १४.११३.४० ॥
Oh hijo de Pāṇḍu, el mérito de donar cien vacas Kapilā: habiendo obtenido ese mismo fruto de mérito, es honrado en el mundo de los dioses.
14.113.41
ततोऽवतीर्णः काले तु शाकद्वीपे तु जायते ।
ततश्चापि च्युतः कालादिह विप्रो भविष्यति ॥ १४.११३.४१ ॥
Luego, descendiendo a su debido tiempo, nace en la isla de Śāka; y después, caído del tiempo, será aquí en este mundo un brahmín.
14.113.42
श्रावणं यः क्षिपेन्मासमेकभुक्तेन वर्तते ।
नमो ब्रह्मण्यदेवायेत्युक्त्वा मामर्चयेत्सदा।
विप्रमाग्रासने कृत्वा भूमौ भुञ्जन्यथाविधि ॥ १४.११३.४२ ॥
Quien pasa el mes de Śrāvaṇa comiendo una sola vez al día, diciendo «Homenaje al dios que favorece a los brahmines», y siempre me adora; habiendo sentado a un brahmín en el mejor asiento, comiendo en el suelo según la regla.
14.113.43
पायसेनार्चयन्विप्राञ्जितक्रोधो जितेन्द्रियः ।
लोभमोहविनिर्मुक्तस्तस्य पुण्यफलं शृणु ॥ १४.११३.४३ ॥
Libre de codicia y ofuscación, habiendo vencido la ira y dominado los sentidos, escucha el fruto de mérito de quien honra a los brahmanes con arroz con leche.
14.113.44
कपिलादानस्य यत्पुण्यं विधिदत्तस्य पाण्डव ।
तत्पुण्यं समप्राप्य शक्रलोके महीयते ॥ १४.११३.४४ ॥
Oh Pāṇḍava, habiendo obtenido el mérito de la donación de una vaca kapilā dada según el rito, es honrado en el mundo de Indra.
14.113.45
ततश्चापि च्युत कालात्कुशद्वीपे प्रजायते ।
तत्रि प्रकामं क्रीडित्वा विप्रो भवति मानुषे ॥ १४.११३.४५ ॥
Luego, tras el tiempo, caído de allí, nace en Kuśadvīpa; allí, jugando a voluntad, se convierte en brahmán entre los hombres.
14.113.46
यस्तु भाद्रपदं मासमेकभुक्तेन वर्तते ।
ब्रह्मचारी जितक्रोधः सत्यसन्धो जितेन्द्रियः ॥ १४.११३.४६ ॥
Pero quien vive durante todo el mes de Bhādrapada comiendo una sola vez, célibe, vencedor de la ira, fiel a sus votos, dueño de sus sentidos.
14.113.47
विप्रमग्रासने कृत्वा पाकभेदविवर्जितः ।
नमो ब्रह्मण्यदेवायेत्युक्त्वाऽस्य चरणौ स्पृशेत् ॥ १४.११३.४७ ॥
Habiendo sentado a un brahmán en el asiento principal, absteniéndose de los diversos platos cocinados, diciendo «Homenaje al dios que favorece a los brahmanes», debe tocar sus pies.
14.113.48
तिलानपि घृतं वाऽपि व्रतान्ते दक्षिमां ददत् ।
मद्भक्तस्य नरश्रेष्ठ तस्य पुण्यफलं शृणु ॥ १४.११३.४८ ॥
Quien, al final del voto, da incluso sésamo o ghee como ofrenda, con honorario, es mi devoto, oh mejor de los hombres; escucha el fruto de su mérito.
14.113.49
यत्फलं विधिवत्प्रोक्तं राजसूयाश्वमेधयोः ।
तत्पुण्यफलमासाद्य शक्रलोके महीयते ॥ १४.११३.४९ ॥
El fruto de los sacrificios Rājasūya y Aśvamedha, declarado según la regla: habiendo obtenido ese fruto de mérito, es honrado en el mundo de Indra.
14.113.50
ततश्चापि च्युतः कालाज्जायते धनदालये ।
तत्र प्रकामं क्रीकडित्वा राजा भवति मानुषे ॥ १४.११३.५० ॥
Luego, caído de allí por el tiempo, nace en la morada de Dhanada (Kubera); allí, jugando a su antojo, se convierte en rey entre los hombres.
14.113.51
यश्चाप्याश्वयुजं मासमेकभुक्तेन वर्तते ।
मद्गायत्रीं जपेद्भक्त्या मद्गतेनान्तरात्मना।
द्विसन्ध्यं वा त्रिसन्ध्यं वा शतमष्टोत्तरं तु वा ॥ १४.११३.५१ ॥
Quien, en el mes de Āśvina, observa un voto comiendo una sola comida, y con devoción, con el alma interior fija en Mí, recita Mi Gāyatrī — en ambos crepúsculos, o en los tres, o ciento ocho veces.
14.113.52
विप्रमग्रासने कृत्वा संयतेन्द्रियमानसः ।
व्रतान्ते भोजयेद्विप्रांस्तस्य पुण्यफलं शृणु ॥ १४.११३.५२ ॥
Habiendo sentado a un brahmán en el asiento principal, con los sentidos y la mente dominados, debe alimentar a los brahmanes al final del voto. Escucha el fruto de mérito que de ello resulta.
14.113.53
अश्वमेधस्य यत्पुण्यं विधिवत्पाण्डुनन्दन ।
तत्पुण्यफलमासाद्य मम लोके महीयते ॥ १४.११३.५३ ॥
Oh hijo de Pāṇḍu, el mérito del Aśvamedha realizado según la regla: habiendo obtenido ese fruto de mérito, es honrado en Mi mundo.
14.113.54
ततश्चापि च्युतः कालाच्छ्वेतद्वीपे प्रजायते ।
तत्र भुक्त्वा च भोगांश्च ततो विप्रवरो भवेत् ॥ १४.११३.५४ ॥
Luego, caído de allí por el tiempo, nace en la isla de Śveta; habiendo disfrutado allí de los placeres, entonces se convierte en el mejor de los brahmanes.