ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 14.113
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.113.1
केशवेनैवमुक्ते तु चान्द्रायणविधिक्रमे ।
अपृच्छत्पुनरन्यांश्च धर्मान्धर्मात्मजो नृप ॥ १४.११३.१ ॥
ਕੇਸ਼ਵ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਚਾਂਦ੍ਰਾਯਣ ਵਿਧੀ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਬਾਰੇ, ਧਰਮਪੁੱਤਰ ਨੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਫਿਰ ਹੋਰ ਧਰਮਾਂ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ।
14.113.2
सर्वभूतपते श्रीमन्सर्वभूतनमस्कृत ।
सर्वभूतहितं धर्मं सर्वज्ञ कथयस्व नः ॥ १४.११३.२ ॥
ਹੇ ਸਰਬ ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਹੇ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ, ਹੇ ਸਰਬ ਭੂਤਾਂ ਤੋਂ ਨਮਸਕ੍ਰਿਤ, ਹੇ ਸਰਬਗਿਆ, ਸਰਬ ਭੂਤਾਂ ਦਾ ਹਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਧਰਮ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ।
14.113.3
यद्दरिद्रजनस्यापि स्वर्ग्यं सुखकरं भवेत् ।
सर्वपापप्रशमनं तच्छृणुष्व युधिष्टिर ॥ १४.११३.३ ॥
ਜੋ ਗਰੀਬ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਵੀ ਸਵਰਗਦਾਇਕ ਅਤੇ ਸੁਖਦਾਇਕ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਉਸਨੂੰ ਸੁਣ।
14.113.4
कार्तिकाद्यास्तु ये मासा द्वादशैव प्रकीर्तिताः ।
तेष्वेकबुक्तनिमः सर्वेषामुच्यते मया ॥ १४.११३.४ ॥
ਕਾਰਤਿਕ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਜੋ ਬਾਰਾਂ ਮਹੀਨੇ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੇਲੇ ਦੇ ਭੋਜਨ ਵਰਗਾ ਵਰਤ ਮੈਂ ਸਭ ਲਈ ਆਖਦਾ ਹਾਂ।
14.113.5
कार्तिके यस्तु वै मासे नन्दायां संयतेन्द्रियः ।
एकभुक्तेन मद्भक्तो मासमेकं तु वर्तते ॥ १४.११३.५ ॥
ਜੋ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਨੰਦਾ ਤਿਥੀ ਨੂੰ, ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਮੇਰਾ ਭਗਤ ਬਣ ਕੇ, ਇੱਕ ਵੇਲੇ ਭੋਜਨ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਬਿਤਾਉਂਦਾ ਹੈ।
14.113.6
जलं वा न पिबेन्मासे नान्तरं भोजनात्परम् ।
आदित्यरूपं मां नित्यमर्चयन्सुसमाहितः ॥ १४.११३.६ ॥
ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਪਾਣੀ ਵੀ ਨਾ ਪੀਵੇ, ਭੋਜਨਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕੁਝ ਨਾ ਖਾਵੇ; ਸੂਰਜ ਰੂਪ ਮੈਨੂੰ ਸਦਾ ਪੂਜਦਾ ਹੋਇਆ ਬਹੁਤ ਇਕਾਗਰ ਚਿੱਤ ਰਹੇ।
14.113.7
व्रतान्ते भोजयेद्विप्रान्दक्षिणां सम्प्रदाय च ।
क्रोधलोभविनिर्मुक्तस्तस्य पुण्यफलं शृणु ॥ १४.११३.७ ॥
ਵਰਤ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਾਏ ਅਤੇ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਦੇਵੇ; ਕ੍ਰੋਧ ਅਤੇ ਲੋਭ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਏ ਉਸ ਦਾ ਪੁੰਨ-ਫਲ ਸੁਣ।
14.113.8
विधिवत्कपिलादाने यत्पुण्यं समुदाहृतम् ।
तत्पुण्यं समनुप्राप्य सूर्यकलोके महीयते।
ततश्चापि च्युतः कालात्पुरुषेषूपजायते ॥ १४.११३.८ ॥
ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕਪਿਲਾ ਗਊ ਦੇ ਦਾਨ ਵਿੱਚ ਜੋ ਪੁੰਨ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਪੁੰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਉਹ ਸੂਰਜਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਚਿਆਵਤ ਹੋ ਕੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
14.113.9
मार्गशीर्षं तु यो मासमेकभुक्तेन वर्तते ।
कामं क्रोधं च लोभं च परित्यज्य यथाविधि ॥ १४.११३.९ ॥
ਜੋ ਮਾਰਗਸ਼ੀਰਸ਼ ਮਹੀਨਾ ਇੱਕ ਵੇਲੇ ਦਾ ਭੋਜਨ ਕਰਕੇ ਬਿਤਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਾਮ, ਕ੍ਰੋਧ ਤੇ ਲੋਭ ਨੂੰ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਤਿਆਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
14.113.10
स्नात्वा चादित्यरूपं मामर्ययेन्नियतेन्द्रियः ।
जपेच्चैव च गायत्रीं मामिकां वाग्यतेन्द्रियः ॥ १४.११३.१० ॥
ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਰੱਖ ਕੇ, ਆਦਿੱਤ ਰੂਪ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ; ਵਾਣੀ ਅਤੇ ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਮੇਰੀ ਗਾਯਤਰੀ ਦਾ ਜਪ ਕਰੇ।
14.113.11
मासे परिसमाप्ते तु भोजयित्वा द्विजाञ्शुचिः ।
तानर्चयति मद्भक्त्या तस्य पुण्यफलं शृणु ॥ १४.११३.११ ॥
ਮਹੀਨਾ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਾ ਕੇ ਮੇਰੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ; ਉਸ ਦਾ ਪੁੰਨ-ਫਲ ਸੁਣ।
14.113.12
अग्निहोत्रे कृते पुण्यमाहिताग्नेस्तु यद्भवेत् ।
तत्पुण्यं फलमासाद्य योनेनांऽबरशोभिना।
सह सप्तर्षिलोकेषु यथाकामं यथासुखम् ॥ १४.११३.१२ ॥
ਅਗਨੀਹੋਤਰ ਕਰਨ ਨਾਲ ਆਹਿਤਾਗਨੀ ਨੂੰ ਜੋ ਪੁੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੁੰਨ-ਫਲ ਪਾ ਕੇ… ਅਕਾਸ਼ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ (…) ਸਮੇਤ, ਸਪਤਰਿਸ਼ੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੁਖ ਨਾਲ।
14.113.13
ततश्चापि च्युतः कालाद्धरिवर्षेषु जायते ।
तत्र प्रकामं क्रीडित्वा राजा पश्चाद्भविष्यति ॥ १४.११३.१३ ॥
ਫਿਰ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਉਹ ਚਿਆਤ ਹੋ ਕੇ ਹਰਿਵਰਸ਼ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਮਨ ਭਰ ਕੇ ਖੇਡ ਕੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਰਾਜਾ ਬਣੇਗਾ।
14.113.14
क्षिपेदेवमेकभुक्तेन यो नरः ।
अर्चयन्नेव मां नित्यं मद्गतेनान्तरात्मना ॥ १४.११३.१४ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕ ਵਾਰ ਭੋਜਨ ਕਰਕੇ, ਸਦਾ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ, ਅੰਤਰਾਤਮਾ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਲਾਈ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ [...]
14.113.15
अहिंसासत्यसहितः क्रोधहर्षविवर्जितः ।
एवं युक्तस्य राजेन्द्र शृणु यत्फलमुत्तमम् ॥ १४.११३.१५ ॥
ਅਹਿੰਸਾ ਤੇ ਸੱਚ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਕ੍ਰੋਧ ਤੇ ਹਰਸ਼ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਜਮੀ ਪੁਰਸ਼ ਦਾ ਉੱਤਮ ਫਲ ਸੁਣ, ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ।
14.113.16
विप्रातिथ्यसहस्रेषु यत्पुण्यं समुदाहृतम् ।
तत्पुण्यं समनुप्राप्य शक्रलोके महीयते ॥ १४.११३.१६ ॥
ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮਹਿਮਾਨ-ਨਿਵਾਜ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਪੁੰਨ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਪੁੰਨ ਪਾ ਕੇ ਉਹ ਇੰਦਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਮਹਿਮਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
14.113.17
अवतीर्णस्ततः कालादिलावर्षेषु जायते ।
तत्र स्थित्वा चिरं कालमस्मिन्विप्रो भविष्यति ॥ १४.११३.१७ ॥
ਫਿਰ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਉਤਰ ਕੇ ਉਹ ਇਲਾਵਰਸ਼ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਰਹਿ ਕੇ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੋਵੇਗਾ।
14.113.18
माघमासं सदा यस्तु वर्तते चैकभुक्ततः ।
मदर्चनपरो भूत्वा डंभक्तोधविवर्जितः।
मामिकामपि सावित्रीं सन्ध्यायां तु जपेद्बुधः ॥ १४.११३.१८ ॥
ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਭਰ ਸਦਾ ਇੱਕ ਵਾਰ ਭੋਜਨ ਕਰਕੇ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ, ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗਿਆ, ਦੰਭ ਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਸੰਧਿਆ ਸਮੇਂ ਮੇਰੀ ਸਾਵਿਤਰੀ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਹੈ।
14.113.19
दत्त्वा दु दक्षिणामन्ते भोजयित्वा द्विजानपि ।
नमिस्करोति तान्भक्त्या मद्गतेनान्तरात्मना।
त्रिकालस्नानयुक्तस्य तस्य पुण्यफलं शृणु ॥ १४.११३.१९ ॥
ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਦੇ ਕੇ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾ ਕੇ ਜੋ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਅੰਤਰਾਤਮਾ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਿੰਨੇ ਕਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਸ ਦੇ ਪੁੰਨ ਫਲ ਨੂੰ ਸੁਣ।
14.113.20
नीलकण्ठप्रयुक्तेन योनेनांऽबरशोभिना ।
पितृलोकं व्रजेच्छ्रीमान्सेव्यमानोप्सरोणैः ॥ १४.११३.२० ॥
ਨੀਲਕੰਠ ਵੱਲੋਂ ਜੋੜੇ ਹੋਏ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ੋਭਦੇ ਵਾਹਨ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਪਿਤ੍ਰੂਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
14.113.21
तत्र प्रकामं क्रीडित्वा भद्राश्वेषूपजायते ।
ततश्च्युतश्चतुर्वेदी विप्रो भवति भूतले ॥ १४.११३.२१ ॥
ਉੱਥੇ ਮਨ ਚਾਹੀ ਖੇਡ ਕੇ ਉਹ ਭਦ੍ਰਾਸ਼ਵ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਉੱਥੋਂ ਡਿੱਗ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਚਾਰ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਜਾਣਕਾਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬਣਦਾ ਹੈ।
14.113.22
यश्चरेत्फाल्गुनं मासमेकभुक्तो जितेन्द्रियः ।
नमो ब्रह्मण्यदेवायेत्येतन्मन्त्रं जपेत्सदा ॥ १४.११३.२२ ॥
ਜੋ ਫਾਲਗੁਨ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਇੱਕ ਵੇਲੇ ਭੋਜਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਦਾ "ਬ੍ਰਹਮਣਯਦੇਵਾਯ ਨਮਃ" ਮੰਤਰ ਜਪਦਾ ਹੈ।
14.113.23
पायसं भोजयेद्विप्रान्व्रतान्ते संयतेन्द्रियः ।
मदर्चनपरोऽक्रोधस्तस्य पुण्यफलं शृणु ॥ १४.११३.२३ ॥
ਵ੍ਰਤ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ ਵਿੱਚ ਕਰਕੇ ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਖੀਰ ਖਵਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਪੁੰਨ ਫਲ ਨੂੰ ਸੁਣ।
14.113.24
विमानं सारसैर्युक्तमारूढः कामगामि च ।
नक्षत्रलोके रमते नक्षत्रसदृशाकृतिः ॥ १४.११३.२४ ॥
ਸਾਰਸ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ, ਮਨ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਵਿਮਾਨ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ, ਤਾਰਿਆਂ ਵਰਗੇ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਉਹ ਨਛੱਤਰ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ।
14.113.25
ततश्चापि च्युतः कालात्केतुमालेषु जायते ।
तत्र प्रकामं क्रीडित्वा मानुषेषु मुनिर्भवेत् ॥ १४.११३.२५ ॥
ਫਿਰ ਕਾਲ ਦੇ ਵਸ ਉਥੋਂ ਡਿੱਗ ਕੇ ਕੇਤੁਮਾਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਮਨ ਭਾਉਂਦੀ ਖੇਡ ਖੇਡ ਕੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਨੀ ਬਣਦਾ ਹੈ।
14.113.26
चैत्रमासं तु यो राजन्नेकभुक्तेन वर्तते ।
ब्रह्मचारी च मद्भक्त्या तस्य पुण्यफलं शृणु ॥ १४.११३.२६ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜੋ ਚੈਤਰ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਭੋਜਨ ਕਰ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਰਹਿ ਕੇ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਪੁੰਨ ਦਾ ਫਲ ਸੁਣ।
14.113.27
यदग्निहोत्रिणः पुण्यं यथोक्तं व्रतचारिणः ।
तत्पुण्यफकलमासाद्य चन्द्रलोके महीयते ॥ १४.११३.२७ ॥
ਅਗਨੀਹੋਤਰੀ ਦਾ ਜੋ ਪੁੰਨ ਹੈ, ਜੋ ਕਹੇ ਅਨੁਸਾਰ ਵ੍ਰਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦਾ ਪੁੰਨ ਹੈ—ਉਸ ਪੁੰਨ-ਫਲ ਨੂੰ ਪਾ ਕੇ ਉਹ ਚੰਦਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਮਾਣ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
14.113.28
ततोऽवतीर्णो जायेत वर्षे रमणके पुनः ।
भुक्त्वा कामांस्ततस्तस्मिन्निह राजा भविष्यति ॥ १४.११३.२८ ॥
ਫਿਰ ਉਥੋਂ ਉਤਰ ਕੇ ਰਮਣਕ ਵਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਕਾਮ-ਭੋਗ ਭੋਗ ਕੇ ਫਿਰ ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਾਜਾ ਬਣੇਗਾ।
14.113.29
वैशाखे यस्तु मासे वै ह्येकभुक्तेन वर्तते ।
द्विजमग्रासने कृत्वा भुञ्जन्भूमौ च वाग्यतः ॥ १४.११३.२९ ॥
ਜੋ ਵੈਸਾਖ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰ ਭੋਜਨ ਕਰ ਕੇ ਜੀਂਦਾ ਹੈ, ਦਵਿਜ ਨੂੰ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਆਸਨ ਉੱਤੇ ਬਿਠਾ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਬੋਲ ਸੰਜਮ ਰੱਖ ਕੇ ਭੋਜਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
14.113.30
नमो ब्रह्मण्यदेवायेत्यर्चयित्वा दिवाकरम् ।
व्रतान्ते भोजयेद्विप्रांस्तस्य पुण्यफलं शृणु ॥ १४.११३.३० ॥
"ਬ੍ਰਹਮਣ੍ਯਦੇਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ" ਕਹਿ ਕੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ ਕੇ, ਵ੍ਰਤ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦੇ ਪੁੰਨ-ਫਲ ਨੂੰ ਸੁਣ।
14.113.31
फलं यद्विधिवत्प्रोक्तमग्निष्टोमातिरात्रयोः ।
तत्पुण्यफलमासाद्य देवलोके महीयते ॥ १४.११३.३१ ॥
ਅਗਨਿਸ਼ਟੋਮ ਅਤੇ ਅਤਿਰਾਤਰ ਯੱਗਾਂ ਦਾ ਜੋ ਫਲ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਪੁੰਨ-ਫਲ ਪਾ ਕੇ ਉਹ ਦੇਵਲੋਕ ਵਿੱਚ ਮਾਣ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
14.113.32
ततो हैमवते वर्षे जायते कालपर्ययात् ।
तत्र प्रकामं क्रीडित्वा विप्रः पश्चाद्भविष्यति ॥ १४.११३.३२ ॥
ਫਿਰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਬਦਲਣ ਨਾਲ ਉਹ ਹੈਮਵਤ ਵਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਮਨ-ਭਾਉਂਦਾ ਖੇਡ ਕੇ ਉਹ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੋਵੇਗਾ।
14.113.33
ज्येष्ठमासं तु यो विप्रो ह्येकभुक्तेन वर्तते ।
विप्रमग्रासने कृत्वा भूमौ भुञ्जन्यथाविधि ॥ १४.११३.३३ ॥
ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੇਠ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਵਾਰ ਭੋਜਨ ਕਰਕੇ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਅਗਲੀ ਆਸਣ ਉੱਤੇ ਬਿਠਾ ਕੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਭੋਜਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
14.113.34
नमो ब्रह्मण्यदेवायेत्युच्चरन्मां समाहितः ।
डंभानृतविनिर्मुक्तस्तस्य पुण्यफलं शृणु ॥ १४.११३.३४ ॥
"ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਪਿਆਰੇ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ" ਕਹਿ ਕੇ ਇਕਾਗਰ ਚਿੱਤ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਉਚਾਰਨ ਵਾਲਾ, ਦੰਭ ਅਤੇ ਝੂਠ ਤੋਂ ਮੁਕਤ — ਉਸ ਦਾ ਪੁੰਨ-ਫਲ ਸੁਣ।
14.113.35
चीर्णे चान्द्रायणे सम्यग्यत्पुण्यं समुदाहृतम् ।
तत्पुण्यफलमासाद्य देवलोके महीयते ॥ १४.११३.३५ ॥
ਚਾਂਦ੍ਰਾਇਣ ਵਰਤ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਜੋ ਪੁੰਨ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਪੁੰਨ-ਫਲ ਪਾ ਕੇ ਉਹ ਦੇਵਲੋਕ ਵਿੱਚ ਮਾਣ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
14.113.36
अथोत्तरकुरौ वर्षे जायते निर्गतस्ततः ।
ततश्चापि च्युतः कालादिह लोके द्विजो भवेत् ॥ १४.११३.३६ ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਉੱਤਰਕੁਰੂ ਵਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਡਿੱਗ ਕੇ, ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਉਹ ਦ੍ਵਿਜ ਹੋਵੇਗਾ।
14.113.37
आषाढमासं यो राजन्नेकभुक्तेन वर्तते ।
ब्रह्मचारी जितक्रोधो मदर्चनपरायणः ॥ १४.११३.३७ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜੋ ਆਸ਼ਾੜ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੇਲਾ ਭੋਜਨ ਕਰਕੇ ਵਰਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਕ੍ਰੋਧ ਨੂੰ ਜਿੱਤਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
14.113.38
विप्रमग्रासने कृत्वा भूमौ भुञ्जञ्जितेन्द्रियः ।
कृत्वा त्रिषवणं स्नानमष्टाक्षरविधानतः ॥ १४.११३.३८ ॥
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਆਸਣ ਤੇ ਬਿਠਾ ਕੇ, ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਭੂਮੀ ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਭੋਜਨ ਕਰੇ; ਤਿੰਨੇ ਵੇਲੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਅਸ਼ਟਾਕਸ਼ਰ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ।
14.113.39
व्रतान्ते भोजयेद्विद्वान्पायसेन युधिष्ठिर ।
गुडोदनेन राजेन्द्र तस्य पुण्यफलं शृणु ॥ १४.११३.३९ ॥
ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਟਰ, ਵਰਤ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਖੀਰ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਕਰਾਵੇ। ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੰਨ ਫਲ ਸੁਣੋ।
14.113.40
कपिलाशतदानस्य यत्पुण्यं पाण्डुनन्दन ।
तत्पुण्यफलमासाद्य देवलोके महीयते ॥ १४.११३.४० ॥
ਹੇ ਪਾਂਡੂ ਪੁੱਤਰ, ਸੌ ਕਪਿਲਾ ਗਾਵਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਦਾ ਜੋ ਪੁੰਨ ਹੈ - ਉਹ ਪੁੰਨ ਫਲ ਪਾ ਕੇ ਉਹ ਦੇਵਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
14.113.41
ततोऽवतीर्णः काले तु शाकद्वीपे तु जायते ।
ततश्चापि च्युतः कालादिह विप्रो भविष्यति ॥ १४.११३.४१ ॥
ਫਿਰ ਢੁੱਕਵੇਂ ਸਮੇਂ ਉੱਤਰ ਕੇ ਉਹ ਸ਼ਾਕਦ੍ਵੀਪ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਸਮਾਂ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਤੇ ਇੱਥੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੋਵੇਗਾ।
14.113.42
श्रावणं यः क्षिपेन्मासमेकभुक्तेन वर्तते ।
नमो ब्रह्मण्यदेवायेत्युक्त्वा मामर्चयेत्सदा।
विप्रमाग्रासने कृत्वा भूमौ भुञ्जन्यथाविधि ॥ १४.११३.४२ ॥
ਜੋ ਸਾਵਣ ਮਹੀਨਾ ਇੱਕ ਵੇਲਾ ਭੋਜਨ ਕਰਕੇ ਬਿਤਾਉਂਦਾ ਹੈ, 'ਬ੍ਰਹਮਣਿਆਦੇਵਾਯ ਨਮਃ' ਕਹਿ ਕੇ ਸਦਾ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਆਸਣ ਤੇ ਬਿਠਾ ਕੇ, ਭੂਮੀ ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਭੋਜਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
14.113.43
पायसेनार्चयन्विप्राञ्जितक्रोधो जितेन्द्रियः ।
लोभमोहविनिर्मुक्तस्तस्य पुण्यफलं शृणु ॥ १४.११३.४३ ॥
ਲੋਭ ਤੇ ਮੋਹ ਤੋਂ ਮੁਕਤ, ਕ੍ਰੋਧ ਜਿੱਤਿਆ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇੰਦਰੀਆਂ ਜਿੱਤੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਖੀਰ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦਾ ਪੁੰਨ-ਫਲ ਸੁਣੋ।
14.113.44
कपिलादानस्य यत्पुण्यं विधिदत्तस्य पाण्डव ।
तत्पुण्यं समप्राप्य शक्रलोके महीयते ॥ १४.११३.४४ ॥
ਹੇ ਪਾਂਡਵ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਦਿੱਤੀ ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਦਾ ਜੋ ਪੁੰਨ ਹੈ, ਉਹੀ ਪੁੰਨ ਪਾ ਕੇ ਉਹ ਇੰਦਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
14.113.45
ततश्चापि च्युत कालात्कुशद्वीपे प्रजायते ।
तत्रि प्रकामं क्रीडित्वा विप्रो भवति मानुषे ॥ १४.११३.४५ ॥
ਫਿਰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਬੀਤਣ ਨਾਲ ਉੱਥੋਂ ਡਿੱਗ ਕੇ ਕੁਸ਼ਦੀਪ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਉੱਥੇ ਮਨਚਾਹਾ ਖੇਡ ਕੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
14.113.46
यस्तु भाद्रपदं मासमेकभुक्तेन वर्तते ।
ब्रह्मचारी जितक्रोधः सत्यसन्धो जितेन्द्रियः ॥ १४.११३.४६ ॥
ਜੋ ਭਾਦੋਂ ਮਹੀਨਾ ਭਰ ਇੱਕ ਵੇਲੇ ਭੋਜਨ ਕਰਕੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ, ਕ੍ਰੋਧ ਜਿੱਤਿਆ ਹੋਇਆ, ਸੱਚੀ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਇੰਦਰੀਆਂ ਜਿੱਤਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
14.113.47
विप्रमग्रासने कृत्वा पाकभेदविवर्जितः ।
नमो ब्रह्मण्यदेवायेत्युक्त्वाऽस्य चरणौ स्पृशेत् ॥ १४.११३.४७ ॥
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਆਸਣ ਉੱਤੇ ਬਿਠਾ ਕੇ, ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਕਵਾਨਾਂ ਤੋਂ ਬਚ ਕੇ, 'ਬ੍ਰਹਮਣਯਦੇਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ' ਕਹਿ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਚਰਨ ਛੂਹਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
14.113.48
तिलानपि घृतं वाऽपि व्रतान्ते दक्षिमां ददत् ।
मद्भक्तस्य नरश्रेष्ठ तस्य पुण्यफलं शृणु ॥ १४.११३.४८ ॥
ਵਰਤ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਤਿਲ ਜਾਂ ਘਿਓ ਵੀ ਦਾਨ ਕਰਕੇ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਹੇ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮੇਰਾ ਭਗਤ ਹੈ; ਉਸ ਦਾ ਪੁੰਨ-ਫਲ ਸੁਣੋ।
14.113.49
यत्फलं विधिवत्प्रोक्तं राजसूयाश्वमेधयोः ।
तत्पुण्यफलमासाद्य शक्रलोके महीयते ॥ १४.११३.४९ ॥
ਰਾਜਸੂਯ ਅਤੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯੱਗਾਂ ਦਾ ਜੋ ਫਲ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਪੁੰਨ-ਫਲ ਪਾ ਕੇ ਉਹ ਇੰਦਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਮਾਣ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
14.113.50
ततश्चापि च्युतः कालाज्जायते धनदालये ।
तत्र प्रकामं क्रीकडित्वा राजा भवति मानुषे ॥ १४.११३.५० ॥
ਫਿਰ ਕਾਲ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉੱਥੋਂ ਚਿਆਵਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਕੁਬੇਰ ਦੇ ਭਵਨ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਉੱਥੇ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਖੇਡ ਕੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਬਣਦਾ ਹੈ।
14.113.51
यश्चाप्याश्वयुजं मासमेकभुक्तेन वर्तते ।
मद्गायत्रीं जपेद्भक्त्या मद्गतेनान्तरात्मना।
द्विसन्ध्यं वा त्रिसन्ध्यं वा शतमष्टोत्तरं तु वा ॥ १४.११३.५१ ॥
ਆਸ਼ਵਿਨ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੇਲੇ ਭੋਜਨ ਕਰਕੇ ਜੋ ਵਰਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਅੰਤਰਾਤਮਾ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਗਾਇਤਰੀ ਜਪਦਾ ਹੈ — ਦੋ ਸੰਧਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਇੱਕ ਸੌ ਅੱਠ ਵਾਰ।
14.113.52
विप्रमग्रासने कृत्वा संयतेन्द्रियमानसः ।
व्रतान्ते भोजयेद्विप्रांस्तस्य पुण्यफलं शृणु ॥ १४.११३.५२ ॥
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਆਸਨ ਉੱਤੇ ਬਿਠਾ ਕੇ, ਇੰਦਰੀਆਂ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਜਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਵਰਤ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਾਏ; ਉਸ ਦਾ ਪੁੰਨ-ਫਲ ਸੁਣ।
14.113.53
अश्वमेधस्य यत्पुण्यं विधिवत्पाण्डुनन्दन ।
तत्पुण्यफलमासाद्य मम लोके महीयते ॥ १४.११३.५३ ॥
ਹੇ ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ! ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਦਾ ਜੋ ਪੁੰਨ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੁੰਨ-ਫਲ ਪਾ ਕੇ ਉਹ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਮਾਣ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
14.113.54
ततश्चापि च्युतः कालाच्छ्वेतद्वीपे प्रजायते ।
तत्र भुक्त्वा च भोगांश्च ततो विप्रवरो भवेत् ॥ १४.११३.५४ ॥
ਫਿਰ ਕਾਲ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉੱਥੋਂ ਚਿਆਵਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਸ਼ਵੇਤਦੀਪ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਉੱਥੇ ਭੋਗ ਭੋਗ ਕੇ ਫਿਰ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬਣਦਾ ਹੈ।