Mahābhārata · Adhyāya 14.114
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.114.1
एवं संवत्सरं पूर्णमेकभुक्तेन यः क्षिपेत् ।
तस्य पुण्यफलं यद्वै तन्ममाचक्ष्व केशव ॥ १४.११४.१ ॥
Así, quien pasa un año entero comiendo una sola vez al día: dime cuál es el fruto de mérito que le corresponde, oh Keśava.
14.114.2
शृणु पाण्डव तत्त्वं मे वचनं पुण्यमुत्तमम् ।
यदकृत्वाऽथवा कृत्वा नरः पापैः प्रमुच्यते ॥ १४.११४.२ ॥
Escucha, hijo de Pāṇḍu, mi palabra verdadera y de máximo mérito: por hacerla o por no hacerla, el hombre se libera de los pecados.
14.114.3
एकभुक्तेन वर्तेत नरः संवत्सरं तु यः ।
ब्रह्मचारी जितक्रोधो ह्यधश्शायी जितेन्द्रियः ॥ १४.११४.३ ॥
El hombre que vive un año comiendo una sola vez, permaneciendo célibe, habiendo vencido la ira, durmiendo en el suelo y dominando sus sentidos.
14.114.4
शुचिश्चि स्नानतो व्यग्रः सत्यवागनसूयकः ।
अर्चन्नेव तु मां नित्यं मद्गतेनान्तरात्मना।
सन्ध्ययोस्तु जपेन्नित्यं मद्गायत्रीं समाहितः ॥ १४.११४.४ ॥
Puro por el baño, atento, veraz, libre de envidia, adorándome siempre con el ser interior fijo en mí, debe recitar cada día mi Gāyatrī en ambos crepúsculos, con mente recogida.
14.114.5
नमो ब्रह्मण्यदेवायेत्यसकृन्मां प्रणम्य च ।
विप्रमग्रासने कृत्वा यावकं भैत्रमेव वा ॥ १४.११४.५ ॥
Diciendo "Homenaje al dios amigo de los brahmanes", inclinándose ante mí una y otra vez, y habiendo sentado a un brahmán en el asiento principal, debe ofrecerle gachas de cebada o una comida.
14.114.6
भुक्त्वा तु वाग्यतो भूमावाचान्तस्य द्विजन्मनः ।
नमोऽस्तु वासुदेवायेत्युक्त्वा तु चरणौ स्पृशेत् ॥ १४.११४.६ ॥
Tras comer, con la palabra contenida, debe tocar los pies del dvija que se ha enjuagado en el suelo, diciendo "Homenaje sea a Vāsudeva".
14.114.7
मासेमासे समाप्ते तु भोजयित्वा द्विजाञ्शुचीन् ।
संवत्सरे ततः पूर्णे दद्यात्तु व्रतदक्षिणाम् ॥ १४.११४.७ ॥
Cuando se completa cada mes, tras alimentar a los puros nacidos dos veces, y cuando el año se cumple, se debe dar la dakṣiṇā del voto.
14.114.8
नवनीतमयीं गां वा तिलधेनुमथापि वा ।
विप्रहस्तच्युतैस्तोयैः सहिरण्यैः समुक्षितः।
तस्य पुण्यफलं राजन्कथ्यमानं मया शृणु ॥ १४.११४.८ ॥
Una vaca de mantequilla o una vaca de sésamo, o aquel rociado con agua caída de la mano de un brahmán junto con oro: escucha, oh rey, el fruto de mérito de ello, tal como lo cuento.
14.114.9
दशजन्मकृतं पापं ज्ञानतोऽज्ञानतोपि वा ।
तद्विनश्यति तस्याशु नात्र कार्या विचारणा ॥ १४.११४.९ ॥
El pecado cometido a lo largo de diez nacimientos, sea a sabiendas o sin saberlo, se destruye pronto; aquí no cabe deliberación.
14.114.10
सर्वेषामुपवासानां यच्छ्रेयः सुमहत्फलम् ।
यच्च निःश्रेयसं लोके तद्भवान्वक्तुमर्हति ॥ १४.११४.१० ॥
De todos los ayunos, cuál es el bien supremo de mayor fruto, y cuál es el bien supremo en el mundo: eso es lo que tú debes decir.
14.114.11
शृणु राजन्यथापूर्वं मयाऽभीष्टं तु मोदते ।
तथा ते कथयिष्यामि मद्भक्ताय युधिषठिर
सर्वक्रतुफलं लब्ध्वा मम लोके महीयते ॥ १४.११४.११ ॥
Escucha, oh rey: como antes, lo que me es grato lo deleita; así te lo diré, oh Yudhiṣṭhira, para mi devoto. Habiendo obtenido el fruto de todos los sacrificios, es honrado en mi mundo.
14.114.12
यस्तु भक्त्या शुचिर्भूत्वा पञ्चम्यां मे नराधिप ।
उपवासव्रतं कुर्यात्त्रिकालं चार्चयंस्तु माम्। ॥ १४.११४.१२ ॥
Quien, con devoción y purificado, oh señor de los hombres, observa el voto de ayuno en mi día quinto y me adora en los tres tiempos del día—
14.114.13
भगवन्देवदेवेश पञ्चमी नाम का तव ।
तामहं श्रोतुमिच्छामि कथयस्व ममानघ ॥ १४.११४.१३ ॥
Oh bienaventurado, señor de los dioses, ¿cómo se llama tu observancia de Pañcamī? Oh sin mácula, deseo oírla; cuéntamela.
14.114.14
पर्वद्वयं च द्वादश्यां श्रवणं च नराधिप ।
मत्पञ्चमीति विख्यातां मत्प्रिया च विशेषतः ॥ १४.११४.१४ ॥
Oh señor de los hombres, en el duodécimo día coinciden las dos parvas y el asterismo Śravaṇa; es renombrado como mi Pañcamī y me es especialmente querido.
14.114.15
तस्मात्तु ब्राह्मणश्रेष्ठैर्मन्निवेशितबुद्धिभिः ।
उपवासस्तु कर्तव्यो मत्प्रियार्तं विशेषतः ॥ १४.११४.१५ ॥
Por tanto, los mejores brahmanes, con la mente fija en mí, deben observar el ayuno, especialmente por lo que me es querido.
14.114.16
द्वादश्यामेव वा कुर्यादुपवासमशक्नुवन् ।
तेनाहं परमां प्रीति यास्यामि नरपुङ्गव ॥ १४.११४.१६ ॥
O quien no pueda debe observar el ayuno solo en el duodécimo día; con ello, oh mejor de los hombres, alcanzaré la suprema alegría.
14.114.17
अहोरात्रेण द्वादश्यां मार्गशीर्षेण केशवम् ।
उपोष्य पूजयेद्यो मां सोऽस्वमेधफलं लभेत् ॥ १४.११४.१७ ॥
Quien, ayunando un día y una noche en el duodécimo día del mes de Mārgaśīrṣa, adora a Keśava, obtendrá el fruto del sacrificio del caballo.
14.114.18
द्वादश्यां पुष्यमासे तु नाम्ना नारायणं तु माम् ।
उपोष्य पूजयेद्यो मां वाजिमेधफलं लभेत् ॥ १४.११४.१८ ॥
Quien, ayunando en el duodécimo día del mes de Puṣya, me adora bajo el nombre de Nārāyaṇa, obtendrá el fruto del sacrificio del caballo.
14.114.19
द्वादश्यां माघमासे तु मामुपोष्य तु माधवम् ।
पूजयेद्यः समाप्नोति राजसूयफलं नृप ॥ १४.११४.१९ ॥
Oh rey, quien, ayunando el duodécimo día del mes de Māgha, me adora como Mādhava, obtiene el fruto del sacrificio Rājasūya.
14.114.20
द्वादश्यां फाल्गुने मासि गोविन्दाख्यमुपोष्य माम् ।
पूजयेद्यः समाप्नोति ह्यतिरात्रफलं नृप ॥ १४.११४.२० ॥
Oh rey, quien, ayunando el duodécimo día del mes de Phālguna, me adora con el nombre de Govinda, obtiene el fruto del sacrificio Atirātra.
14.114.21
द्वादश्यां मासि चैत्रे तु मां विष्णुं समुपोष्य यः ।
पूजयंस्तदवाप्नोति पौण्डरीकस्य यत्फलम् ॥ १४.११४.२१ ॥
Quien, ayunando el duodécimo día del mes de Caitra, me adora como Viṣṇu, obtiene el mismo fruto que pertenece al sacrificio Puṇḍarīka.
14.114.22
द्वादश्यां मासि वैशाखे मधुसूदनसंज्ञितम् ।
उपोष्य पूजयेद्यो मां सोग्निष्टोमस्य पाण्डव ॥ १४.११४.२२ ॥
Oh Pāṇḍava, quien, ayunando el duodécimo día del mes de Vaiśākha, me adora con el nombre de Madhusūdana, obtiene el fruto del sacrificio Agniṣṭoma.
14.114.23
द्वादश्यां ज्येष्ठमासे तु मामुपोष्य त्रिविक्रमम् ।
अर्ययेद्यः समाप्नोति गवां मेधफलं नृप ॥ १४.११४.२३ ॥
Oh rey, quien, ayunando el duodécimo día del mes de Jyeṣṭha, me adora como Trivikrama, obtiene el fruto del sacrificio de vacas (Gomedha).
14.114.24
आषाढे वामनाख्यं मां द्वादश्यां समुपोष्य यः ।
नरमेधस्य स फलं प्राप्नोति भरतर्षभ ॥ १४.११४.२४ ॥
Oh toro de los Bharatas, quien, ayunando el duodécimo día del mes de Āṣāḍha, me adora con el nombre de Vāmana, obtiene el fruto del sacrificio humano (Naramedha).
14.114.25
द्वादश्यां श्रावणे मासि श्रीधराख्यमुपोष्य माम् ।
पूजयेद्य समाप्नोति पञ्चयज्ञफलं नृप ॥ १४.११४.२५ ॥
En el duodécimo día del mes de Śrāvaṇa, quien me adore bajo el nombre de Śrīdhara tras ayunar, obtiene el fruto de los cinco sacrificios, oh rey.
14.114.26
मासे भाद्रपदे यो मां हृषीकेशाख्यमर्चयेत् ।
उपोष्य स समाप्नोति सौत्रामणिफलं नृप ॥ १४.११४.२६ ॥
En el mes de Bhādrapada, quien me adore bajo el nombre de Hṛṣīkeśa tras ayunar, obtiene el fruto del sacrificio Sautrāmaṇi, oh rey.
14.114.27
द्वादश्यामाश्वयुङ्मासे पद्मनाभमुपोष्य माम् ।
अर्चयेद्यः समाप्नोति गोसहस्रफलं नृप ॥ १४.११४.२७ ॥
En el duodécimo día del mes de Āśvayuja, quien me adore bajo el nombre de Padmanābha tras ayunar, obtiene el fruto de mil vacas, oh rey.
14.114.28
द्वादश्यां कार्तिके मासि मां दामोदरसंज्ञितम् ।
उपोष्य पूजयेद्यस्तु सर्वक्रतुफलं नृप ॥ १४.११४.२८ ॥
En el duodécimo día del mes de Kārttika, quien me adore bajo el nombre de Dāmodara tras ayunar, obtiene el fruto de todos los sacrificios, oh rey.
14.114.29
केवलेनोपवासेन द्वादश्यां पाण्डुनन्दन ।
यत्फलं पूर्वमुद्दिष्टं तस्यार्धं लभते नृप ॥ १४.११४.२९ ॥
Solo con el ayuno en el duodécimo día, oh hijo de Pāṇḍu, se obtiene la mitad del fruto declarado antes, oh rey.
14.114.30
श्रावणेऽप्येवमेवं मामर्चयेद्भक्तिमान्नरः ।
मम सालोक्यमाप्नोति नात्र कार्या विचारणा ॥ १४.११४.३० ॥
También en el mes de Śrāvaṇa, de la misma manera, el hombre devoto que me adore alcanza mi sālokya; no hay duda de ello.
14.114.31
मासेमासे समभ्यर्च्य क्रमशो मामतन्द्रितः ।
पूर्मे संवत्सरे कुर्यात्पुनः संवत्सरं तु माम् ॥ १४.११४.३१ ॥
Mes a mes, en orden y sin negligencia, debe adorarme cumplidamente; al cumplirse el año, debe volver a adorarme durante otro año.
14.114.32
अविघ्नमर्चयानस्तु यो मद्भक्तो मत्परायणः ।
अविघ्नमर्चयानस्तु मम सायुज्यमाप्नुयात् ॥ १४.११४.३२ ॥
Quien es mi devoto y se entrega totalmente a mí, adorándome sin obstáculos, alcanza mi unión.
14.114.33
अर्चयेत्प्रीतिमान्यो मां द्वादस्यां वेदसंहिताम् ।
स पूर्वोक्तफलं राजँल्लभते नात्र संशयः ॥ १४.११४.३३ ॥
Quien con afecto me adora el duodécimo día con la colección de los Vedas, oh rey, obtiene el fruto antes descrito; de ello no hay duda.
14.114.34
गन्धं पुष्पं फलं तोयं पत्रं वा मूलमेव वा ।
द्वादश्यां मम यो दद्यात्तत्समो नास्ति मत्प्रियः ॥ १४.११४.३४ ॥
Quien en el duodécimo día me ofrece perfume, flor, fruto, agua, una hoja o una raíz, no hay nadie más querido para mí que él.
14.114.35
एतेन विधिना सर्वे देवाः शक्रपुरोगमाः ।
मद्भक्ता नरशार्दूल स्वर्गलोकं तु भुञ्जते ॥ १४.११४.३५ ॥
Por este método, todos los dioses encabezados por Indra, que son mis devotos, oh tigre entre los hombres, disfrutan del mundo celestial.
14.114.36
एवं वदति देवेशे केशवे पाडुनन्दनः ।
कृताञ्जलिः स्तोत्रमिदं भक्त्तया धर्मात्मजोऽब्रवीत् ॥ १४.११४.३६ ॥
Mientras Keśava, señor de los dioses, hablaba así, el hijo de Pāṇḍu, hijo de Dharma, con las manos juntas, dijo este himno con devoción.
14.114.37
सर्वलोकेश देवेश हृषीकेशक नमोस्तु ते ।
सहस्रशिरसे नित्यं सहस्राक्ष नमोस्तु ते ॥ १४.११४.३७ ॥
Oh señor de todos los mundos, señor de los dioses, señor de los sentidos, reverencia a ti. Reverencia siempre al de mil cabezas; oh de mil ojos, reverencia a ti.
14.114.38
त्रयीमय त्रयीनाथ त्रयीस्तुत नमोनमः ।
यज्ञात्मन्यज्ञसंभूत यज्ञनाथ नमोनमः ॥ १४.११४.३८ ॥
Oh tú hecho de los tres Vedas, señor de los tres Vedas, alabado por los tres Vedas, reverencia, reverencia. Oh alma del sacrificio, nacido del sacrificio, señor del sacrificio, reverencia, reverencia.
14.114.39
चतुर्मूर्ते चतुर्बाहो चतुर्व्यूह नमोनमः ।
लोकात्मँल्लोककृन्नाथ लोकावास नमोनमः ॥ १४.११४.३९ ॥
Oh de cuatro formas, de cuatro brazos, cuádruple emanación, reverencia, reverencia. Oh alma de los mundos, creador de los mundos, señor, morada de los mundos, reverencia, reverencia.
14.114.40
सृष्टिसंहारकर्त्रे तु नरसिंह नमोनमः ।
भक्तप्रिय नमस्तेऽस्तु कृष्ण नाथ नमोनमः ॥ १४.११४.४० ॥
Al creador y destructor de la creación, oh hombre-león, reverencia, reverencia. Oh querido de los devotos, reverencia a ti; oh Kṛṣṇa, oh señor, reverencia, reverencia.
14.114.41
लोकप्रिय नमस्तेऽस्तु भक्तवत्सल ते नमः ।
ब्रह्मवास नमस्तेऽस्तु ब्रह्मनाथ नमोनमः ॥ १४.११४.४१ ॥
Oh querido de los mundos, reverencia a ti; oh tierno con los devotos, reverencia a ti. Oh morada de Brahman, reverencia a ti; oh señor de Brahman, reverencia, reverencia.
14.114.42
रुद्ररूप नमस्तेऽस्तु रुद्रकर्मिरताय ते ।
पञ्चयज्ञ नमस्तेऽस्तु सर्वयज्ञ नमोनमः ॥ १४.११४.४२ ॥
Oh forma de Rudra, reverencia a ti; oh que te deleitas en los actos de Rudra, reverencia a ti. Oh cinco sacrificios, reverencia a ti; oh todos los sacrificios, reverencia, reverencia.
14.114.43
कृष्णप्रिय नमस्तेऽस्तु कृष्णनाथ नमोनमः ।
योगिप्रिय नमस्तेऽस्तु योगिनाथ नमोनमः ॥ १४.११४.४३ ॥
Amado de Kṛṣṇa, honor a ti; señor de Kṛṣṇa, honor, honor. Amado de los yoguis, honor a ti; señor de los yoguis, honor, honor.
14.114.44
हयवक्त्र नमस्तेऽस्तु चक्रपाणे नमोनमः ।
पञ्चभूत नमस्तेऽस्तु पञ्चायुध नमोनमः ॥ १४.११४.४४ ॥
De rostro de caballo, honor a ti; portador del disco, honor, honor. Cinco elementos, honor a ti; de cinco armas, honor, honor.
14.114.45
भक्तिगद्गदया वाचा स्तुवत्येवं युधिष्ठिरे ।
गृहीत्वा केशवो हस्ते प्रीतात्मा तं न्यवारयत् ॥ १४.११४.४५ ॥
Mientras Yudhiṣṭhira lo alababa así, con la voz quebrada de devoción, Keśava, con el ánimo complacido, lo tomó de la mano y lo detuvo.
14.114.46
निवार्य च पुनर्वाचा भक्तिनम्रं युधिष्ठिरम् ।
वक्तुमेव नरश्रेषठ धर्मपूत्रं प्रचक्रमे ॥ १४.११४.४६ ॥
Oh, mejor de los hombres, habiéndolo detenido de nuevo con palabras, Yudhiṣṭhira, hijo de Dharma, humillado por la devoción, comenzó a hablar.
14.114.47
अन्यवत्किमिदं राजन्मां स्तौषि नरपुङ्गव ।
तिष्ठ पृच्छ यथापूर्वं धर्मपूत्र युधिष्ठिर ॥ १४.११४.४७ ॥
¿Por qué, oh rey, toro entre los hombres, me alabas así? Detente; pregunta como antes, hijo de Dharma, Yudhiṣṭhira.
14.114.48
भगवंस्त्वत्प्रसादात्तु धर्मं स्मृत्वा पुनःपुनः ।
न शान्तिरस्ति मे देव नृत्यतीव च मे मनः ॥ १४.११४.४८ ॥
Oh bienaventurado señor, aunque por tu gracia recuerdo el dharma una y otra vez, oh dios, no tengo paz, y mi mente parece bailar.
14.114.49
इदं च धर्मसंपन्नं वक्तुमर्हसि माधव ।
कृष्णपक्षेषु द्वादश्यामर्चनीयः कथं भवेत् ॥ १४.११४.४९ ॥
Oh Mādhava, deberías decir también esto, lleno de dharma: ¿cómo debe ser venerado el digno de adoración en el duodécimo día de la quincena oscura?
14.114.50
शृणु राजन्यथापूर्वं तत्सर्वं कथयामि ते ।
परमं कृष्णद्वादश्यामर्चनायां फलं मम ॥ १४.११४.५० ॥
Escucha, rey. Como antes, te lo contaré todo: el fruto supremo de mi culto en el duodécimo día de la quincena oscura.
14.114.51
एकादश्यामुपोष्याथ द्वादश्यामर्चयेत्तु माम् ।
विप्रानपि यथालाभं पूजयेद्भक्तिमान्नरः ॥ १४.११४.५१ ॥
Habiendo ayunado el undécimo día, debe adorarme el duodécimo; y el hombre devoto debe también honrar a los brahmanes según lo que tenga.
14.114.52
स गच्छेद्दक्षिणामूर्तिं मां वा नात्र विचारणा ।
चन्द्रसालोक्यमथवा ग्रहनक्षत्रपूजितः ॥ १४.११४.५२ ॥
Irá a Dakṣiṇāmūrti o a mí; de esto no hay duda. O alcanzará el mundo de la luna, o, honrado por los planetas y las constelaciones, un estado supremo.