Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 14.114

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

14.114.1

एवं संवत्सरं पूर्णमेकभुक्तेन यः क्षिपेत् ।
तस्य पुण्यफलं यद्वै तन्ममाचक्ष्व केशव ॥ १४.११४.१ ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਪੂਰਾ ਸਾਲ ਇੱਕ ਵਾਰ ਭੋਜਨ ਕਰਕੇ ਬਿਤਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਜੋ ਪੁੰਨ-ਫਲ ਹੈ, ਹੇ ਕੇਸ਼ਵ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।

14.114.2

शृणु पाण्डव तत्त्वं मे वचनं पुण्यमुत्तमम् ।
यदकृत्वाऽथवा कृत्वा नरः पापैः प्रमुच्यते ॥ १४.११४.२ ॥

ਹੇ ਪਾਂਡਵ, ਮੇਰੇ ਇਸ ਤੱਤ-ਭਰੇ, ਉੱਤਮ ਪੁੰਨ ਵਾਲੇ ਬਚਨ ਨੂੰ ਸੁਣ; ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਰਕੇ ਜਾਂ ਨਾ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

14.114.3

एकभुक्तेन वर्तेत नरः संवत्सरं तु यः ।
ब्रह्मचारी जितक्रोधो ह्यधश्शायी जितेन्द्रियः ॥ १४.११४.३ ॥

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੱਕ ਇੱਕ ਵਾਰ ਭੋਜਨ ਕਰਕੇ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਵੇ, ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਰਹੇ, ਕ੍ਰੋਧ ਨੂੰ ਜਿੱਤੇ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੌਂਵੇ ਅਤੇ ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ।

14.114.4

शुचिश्चि स्नानतो व्यग्रः सत्यवागनसूयकः ।
अर्चन्नेव तु मां नित्यं मद्गतेनान्तरात्मना।
सन्ध्ययोस्तु जपेन्नित्यं मद्गायत्रीं समाहितः ॥ १४.११४.४ ॥

ਇਸ਼ਨਾਨ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ, ਇਕਾਗਰ, ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਈਰਖਾ-ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਸਦਾ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਅੰਤਰਾਤਮਾ ਨਾਲ, ਦੋਵੇਂ ਸੰਧਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਾਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਨਿੱਤ ਮੇਰੀ ਗਾਇਤਰੀ ਜਪੇ।

14.114.5

नमो ब्रह्मण्यदेवायेत्यसकृन्मां प्रणम्य च ।
विप्रमग्रासने कृत्वा यावकं भैत्रमेव वा ॥ १४.११४.५ ॥

"ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹਿਤੈਸ਼ੀ ਦੇਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ" ਆਖ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰੇ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਆਸਨ ਉੱਤੇ ਬਿਠਾ ਕੇ ਜੌਂ ਦੀ ਖਿਚੜੀ ਜਾਂ ਮੈਤ੍ਰ (ਭੋਜਨ) ਦੇਵੇ।

14.114.6

भुक्त्वा तु वाग्यतो भूमावाचान्तस्य द्विजन्मनः ।
नमोऽस्तु वासुदेवायेत्युक्त्वा तु चरणौ स्पृशेत् ॥ १४.११४.६ ॥

ਭੋਜਨ ਕਰਕੇ, ਚੁੱਪ ਰਹਿ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਚਮਨ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਦ੍ਵਿਜ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ "ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੋਵੇ" ਆਖ ਕੇ ਛੂਹੇ।

14.114.7

मासेमासे समाप्ते तु भोजयित्वा द्विजाञ्शुचीन् ।
संवत्सरे ततः पूर्णे दद्यात्तु व्रतदक्षिणाम् ॥ १४.११४.७ ॥

ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਦਵਿਜਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਾ ਕੇ, ਫਿਰ ਸਾਲ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਤੇ ਵ੍ਰਤ ਦੀ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

14.114.8

नवनीतमयीं गां वा तिलधेनुमथापि वा ।
विप्रहस्तच्युतैस्तोयैः सहिरण्यैः समुक्षितः।
तस्य पुण्यफलं राजन्कथ्यमानं मया शृणु ॥ १४.११४.८ ॥

ਮੱਖਣ ਦੀ ਬਣੀ ਗਊ ਜਾਂ ਤਿਲਾਂ ਦੀ ਧੇਨੂ, ਜਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਡਿੱਗੇ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਿੰਜਿਆ ਗਿਆ ਵਿਅਕਤੀ — ਉਸ ਦਾ ਪੁੰਨ-ਫਲ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਸੁਣ।

14.114.9

दशजन्मकृतं पापं ज्ञानतोऽज्ञानतोपि वा ।
तद्विनश्यति तस्याशु नात्र कार्या विचारणा ॥ १४.११४.९ ॥

ਦਸ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਪਾਪ, ਜਾਣ ਕੇ ਜਾਂ ਅਣਜਾਣੇ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਛੇਤੀ ਹੀ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਿਚਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ।

14.114.10

सर्वेषामुपवासानां यच्छ्रेयः सुमहत्फलम् ।
यच्च निःश्रेयसं लोके तद्भवान्वक्तुमर्हति ॥ १४.११४.१० ॥

ਸਾਰੇ ਉਪਵਾਸਾਂ ਦਾ ਜੋ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਕਲਿਆਣ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਫਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਜੋ ਪਰਮ ਨਿਸ਼੍ਰੇਯਸ ਹੈ, ਉਹ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਦੱਸਣ ਯੋਗ ਹੋ।

14.114.11

शृणु राजन्यथापूर्वं मयाऽभीष्टं तु मोदते ।
तथा ते कथयिष्यामि मद्भक्ताय युधिषठिर
सर्वक्रतुफलं लब्ध्वा मम लोके महीयते ॥ १४.११४.११ ॥

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸੁਣ — ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਇੱਛਿਤ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਉਹ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੈਨੂੰ, ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਮੇਰੇ ਭਗਤ ਲਈ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਸਾਰੇ ਯੱਗਾਂ ਦਾ ਫਲ ਪਾ ਕੇ ਉਹ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

14.114.12

यस्तु भक्त्या शुचिर्भूत्वा पञ्चम्यां मे नराधिप ।
उपवासव्रतं कुर्यात्त्रिकालं चार्चयंस्तु माम्। ॥ १४.११४.१२ ॥

ਜੋ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਕੇ, ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਮੇਰੀ ਪੰਚਮੀ ਤਿਥੀ ਨੂੰ ਉਪਵਾਸ ਵ੍ਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤਿੰਨੇ ਕਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—

14.114.13

भगवन्देवदेवेश पञ्चमी नाम का तव ।
तामहं श्रोतुमिच्छामि कथयस्व ममानघ ॥ १४.११४.१३ ॥

ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਤੁਹਾਡਾ ਪੰਚਮੀ ਨਾਮ ਦਾ ਵਰਤ ਕੀ ਹੈ? ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ; ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।

14.114.14

पर्वद्वयं च द्वादश्यां श्रवणं च नराधिप ।
मत्पञ्चमीति विख्यातां मत्प्रिया च विशेषतः ॥ १४.११४.१४ ॥

ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਦੋ ਪਰਵ ਅਤੇ ਸ਼ਰਵਣ ਨਕਸ਼ਤਰ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਮੇਰੀ ਪੰਚਮੀ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਪਿਆਰੀ ਹੈ।

14.114.15

तस्मात्तु ब्राह्मणश्रेष्ठैर्मन्निवेशितबुद्धिभिः ।
उपवासस्तु कर्तव्यो मत्प्रियार्तं विशेषतः ॥ १४.११४.१५ ॥

ਇਸ ਲਈ, ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਬੁੱਧੀ ਟਿਕਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਲਈ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ, ਵਰਤ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

14.114.16

द्वादश्यामेव वा कुर्यादुपवासमशक्नुवन् ।
तेनाहं परमां प्रीति यास्यामि नरपुङ्गव ॥ १४.११४.१६ ॥

ਅਸਮਰੱਥ ਵਿਅਕਤੀ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਹੀ ਵਰਤ ਰੱਖੇ; ਹੇ ਨਰਪੁੰਗਵ, ਇਸ ਨਾਲ ਮੈਂ ਪਰਮ ਪ੍ਰੀਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਾਂਗਾ।

14.114.17

अहोरात्रेण द्वादश्यां मार्गशीर्षेण केशवम् ।
उपोष्य पूजयेद्यो मां सोऽस्वमेधफलं लभेत् ॥ १४.११४.१७ ॥

ਮਾਰਗਸ਼ੀਰਸ਼ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਵਰਤ ਰੱਖ ਕੇ ਜੋ ਕੇਸ਼ਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

14.114.18

द्वादश्यां पुष्यमासे तु नाम्ना नारायणं तु माम् ।
उपोष्य पूजयेद्यो मां वाजिमेधफलं लभेत् ॥ १४.११४.१८ ॥

ਪੋਹ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਨਾਰਾਇਣ ਨਾਮ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਵਰਤ ਰੱਖ ਕੇ ਜੋ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

14.114.19

द्वादश्यां माघमासे तु मामुपोष्य तु माधवम् ।
पूजयेद्यः समाप्नोति राजसूयफलं नृप ॥ १४.११४.१९ ॥

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਦੁਆਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਵਰਤ ਰੱਖ ਕੇ ਮਾਧਵ ਰੂਪ ਮੈਨੂੰ ਜੋ ਪੂਜਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਰਾਜਸੂਯ ਯੱਗ ਦਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।

14.114.20

द्वादश्यां फाल्गुने मासि गोविन्दाख्यमुपोष्य माम् ।
पूजयेद्यः समाप्नोति ह्यतिरात्रफलं नृप ॥ १४.११४.२० ॥

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਫੱਗਣ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਦੁਆਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਵਰਤ ਰੱਖ ਕੇ ਗੋਵਿੰਦ ਨਾਮ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਜੋ ਪੂਜਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਤਿਰਾਤਰ ਯੱਗ ਦਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।

14.114.21

द्वादश्यां मासि चैत्रे तु मां विष्णुं समुपोष्य यः ।
पूजयंस्तदवाप्नोति पौण्डरीकस्य यत्फलम् ॥ १४.११४.२१ ॥

ਚੇਤ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਦੁਆਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਵਰਤ ਰੱਖ ਕੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਰੂਪ ਮੈਨੂੰ ਜੋ ਪੂਜਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੌਂਡਰੀਕ ਯੱਗ ਦਾ ਜੋ ਫਲ ਹੈ ਉਹੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।

14.114.22

द्वादश्यां मासि वैशाखे मधुसूदनसंज्ञितम् ।
उपोष्य पूजयेद्यो मां सोग्निष्टोमस्य पाण्डव ॥ १४.११४.२२ ॥

ਹੇ ਪਾਂਡਵ, ਵੈਸਾਖ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਦੁਆਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਵਰਤ ਰੱਖ ਕੇ ਮਧੂਸੂਦਨ ਨਾਮ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਜੋ ਪੂਜਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਗਨਿਸ਼ਟੋਮ ਯੱਗ ਦਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।

14.114.23

द्वादश्यां ज्येष्ठमासे तु मामुपोष्य त्रिविक्रमम् ।
अर्ययेद्यः समाप्नोति गवां मेधफलं नृप ॥ १४.११४.२३ ॥

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਹਾੜ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਦੁਆਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਵਰਤ ਰੱਖ ਕੇ ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮ ਰੂਪ ਮੈਨੂੰ ਜੋ ਪੂਜਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗੋਮੇਧ ਯੱਗ ਦਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।

14.114.24

आषाढे वामनाख्यं मां द्वादश्यां समुपोष्य यः ।
नरमेधस्य स फलं प्राप्नोति भरतर्षभ ॥ १४.११४.२४ ॥

ਹੇ ਭਰਤਰਿਸ਼ਭ, ਹਾੜ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਦੁਆਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਵਰਤ ਰੱਖ ਕੇ ਵਾਮਨ ਨਾਮ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਜੋ ਪੂਜਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਰਮੇਧ ਯੱਗ ਦਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।

14.114.25

द्वादश्यां श्रावणे मासि श्रीधराख्यमुपोष्य माम् ।
पूजयेद्य समाप्नोति पञ्चयज्ञफलं नृप ॥ १४.११४.२५ ॥

ਸਾਵਣ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਜੋ ਸ਼੍ਰੀਧਰ ਨਾਮ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਵਰਤ ਰੱਖ ਕੇ ਪੂਜਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੰਚਯਜ੍ਞ ਦਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਨ।

14.114.26

मासे भाद्रपदे यो मां हृषीकेशाख्यमर्चयेत् ।
उपोष्य स समाप्नोति सौत्रामणिफलं नृप ॥ १४.११४.२६ ॥

ਭਾਦੋਂ ਮਹੀਨੇ ਜੋ ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਨਾਮ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਵਰਤ ਰੱਖ ਕੇ ਪੂਜਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੌਤ੍ਰਾਮਣੀ ਯਜ੍ਞ ਦਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਨ।

14.114.27

द्वादश्यामाश्वयुङ्मासे पद्मनाभमुपोष्य माम् ।
अर्चयेद्यः समाप्नोति गोसहस्रफलं नृप ॥ १४.११४.२७ ॥

ਅੱਸੂ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਜੋ ਪਦਮਨਾਭ ਨਾਮ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਵਰਤ ਰੱਖ ਕੇ ਪੂਜਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਜ਼ਾਰ ਗਊਆਂ ਦਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਨ।

14.114.28

द्वादश्यां कार्तिके मासि मां दामोदरसंज्ञितम् ।
उपोष्य पूजयेद्यस्तु सर्वक्रतुफलं नृप ॥ १४.११४.२८ ॥

ਕੱਤਕ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਜੋ ਦਾਮੋਦਰ ਨਾਮ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਵਰਤ ਰੱਖ ਕੇ ਪੂਜਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਯਜ੍ਞਾਂ ਦਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਨ।

14.114.29

केवलेनोपवासेन द्वादश्यां पाण्डुनन्दन ।
यत्फलं पूर्वमुद्दिष्टं तस्यार्धं लभते नृप ॥ १४.११४.२९ ॥

ਹੇ ਪਾਂਡੂ ਪੁੱਤਰ, ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਵਰਤ ਨਾਲ ਹੀ, ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸੇ ਫਲ ਦਾ ਅੱਧਾ ਫਲ ਉਹ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਨ।

14.114.30

श्रावणेऽप्येवमेवं मामर्चयेद्भक्तिमान्नरः ।
मम सालोक्यमाप्नोति नात्र कार्या विचारणा ॥ १४.११४.३० ॥

ਸਾਵਣ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਗਤੀ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਮੈਨੂੰ ਪੂਜੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਮੇਰਾ ਸਾਲੋਕ੍ਯ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।

14.114.31

मासेमासे समभ्यर्च्य क्रमशो मामतन्द्रितः ।
पूर्मे संवत्सरे कुर्यात्पुनः संवत्सरं तु माम् ॥ १४.११४.३१ ॥

ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਆਲਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਮੇਰੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਪੂਰੇ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਇੱਕ ਸਾਲ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

14.114.32

अविघ्नमर्चयानस्तु यो मद्भक्तो मत्परायणः ।
अविघ्नमर्चयानस्तु मम सायुज्यमाप्नुयात् ॥ १४.११४.३२ ॥

ਜੋ ਮੇਰਾ ਭਗਤ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪਰਾਇਣ ਹੈ, ਉਹ ਬਿਨਾਂ ਰੁਕਾਵਟ ਪੂਜਾ ਕਰੇ ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਸਾਯੁਜ੍ਯ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

14.114.33

अर्चयेत्प्रीतिमान्यो मां द्वादस्यां वेदसंहिताम् ।
स पूर्वोक्तफलं राजँल्लभते नात्र संशयः ॥ १४.११४.३३ ॥

ਜੋ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਵੇਦ-ਸੰਹਿਤਾ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਕਹਿਆ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।

14.114.34

गन्धं पुष्पं फलं तोयं पत्रं वा मूलमेव वा ।
द्वादश्यां मम यो दद्यात्तत्समो नास्ति मत्प्रियः ॥ १४.११४.३४ ॥

ਜੋ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਮੈਨੂੰ ਗੰਧ, ਫੁੱਲ, ਫਲ, ਪਾਣੀ, ਪੱਤਾ ਜਾਂ ਜੜ੍ਹ ਭੇਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਵਰਗਾ ਮੇਰਾ ਕੋਈ ਪਿਆਰਾ ਨਹੀਂ।

14.114.35

एतेन विधिना सर्वे देवाः शक्रपुरोगमाः ।
मद्भक्ता नरशार्दूल स्वर्गलोकं तु भुञ्जते ॥ १४.११४.३५ ॥

ਇਸ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਹੇ ਨਰਸ਼ਾਰਦੂਲ, ਮੇਰੇ ਭਗਤ ਬਣ ਕੇ ਸਵਰਗ ਲੋਕ ਦਾ ਭੋਗ ਕਰਦੇ ਹਨ।

14.114.36

एवं वदति देवेशे केशवे पाडुनन्दनः ।
कृताञ्जलिः स्तोत्रमिदं भक्त्तया धर्मात्मजोऽब्रवीत् ॥ १४.११४.३६ ॥

ਦੇਵੇਸ਼ ਕੇਸ਼ਵ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਧਰਮਾਤਮਜ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਇਹ ਸਤੋਤਰ ਕਿਹਾ।

14.114.37

सर्वलोकेश देवेश हृषीकेशक नमोस्तु ते ।
सहस्रशिरसे नित्यं सहस्राक्ष नमोस्तु ते ॥ १४.११४.३७ ॥

ਸਰਬਲੋਕੇਸ਼, ਦੇਵੇਸ਼, ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ। ਹਜ਼ਾਰ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਸਦਾ ਨਮਸਕਾਰ; ਹੇ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।

14.114.38

त्रयीमय त्रयीनाथ त्रयीस्तुत नमोनमः ।
यज्ञात्मन्यज्ञसंभूत यज्ञनाथ नमोनमः ॥ १४.११४.३८ ॥

ਤ੍ਰਯੀਮਯ, ਤ੍ਰਯੀਨਾਥ, ਤ੍ਰਯੀਸ੍ਤੁਤ, ਨਮੋ ਨਮਃ। ਯਗ੍ਯਾਤਮਨ, ਯਗ੍ਯਸੰਭੂਤ, ਯਗ੍ਯਨਾਥ, ਨਮੋ ਨਮਃ।

14.114.39

चतुर्मूर्ते चतुर्बाहो चतुर्व्यूह नमोनमः ।
लोकात्मँल्लोककृन्नाथ लोकावास नमोनमः ॥ १४.११४.३९ ॥

ਚਤੁਰ੍ਮੂਰਤੇ, ਚਤੁਰ੍ਬਾਹੋ, ਚਤੁਰ੍ਵ੍ਯੂਹ, ਨਮੋ ਨਮਃ। ਲੋਕਾਤਮਨ, ਲੋਕਕ੍ਰਿਤ ਨਾਥ, ਲੋਕਾਵਾਸ, ਨਮੋ ਨਮਃ।

14.114.40

सृष्टिसंहारकर्त्रे तु नरसिंह नमोनमः ।
भक्तप्रिय नमस्तेऽस्तु कृष्ण नाथ नमोनमः ॥ १४.११४.४० ॥

ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ-ਸੰਹਾਰਕਰਤਾ ਨੂੰ, ਨਰਸਿੰਘ, ਨਮੋ ਨਮਃ। ਭਗਤਪ੍ਰਿਯ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ; ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਨਾਥ, ਨਮੋ ਨਮਃ।

14.114.41

लोकप्रिय नमस्तेऽस्तु भक्तवत्सल ते नमः ।
ब्रह्मवास नमस्तेऽस्तु ब्रह्मनाथ नमोनमः ॥ १४.११४.४१ ॥

ਲੋਕਪ੍ਰਿਯ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ; ਭਕ੍ਤਵਤ੍ਸਲ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਸ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ; ਬ੍ਰਹ੍ਮਨਾਥ, ਨਮੋ ਨਮਃ।

14.114.42

रुद्ररूप नमस्तेऽस्तु रुद्रकर्मिरताय ते ।
पञ्चयज्ञ नमस्तेऽस्तु सर्वयज्ञ नमोनमः ॥ १४.११४.४२ ॥

ਰੁਦ੍ਰਰੂਪ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ; ਰੁਦ੍ਰਕਰ੍ਮ ਵਿੱਚ ਰਤ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਪੰਚਯਗ੍ਯ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ; ਸਰ੍ਵਯਗ੍ਯ, ਨਮੋ ਨਮਃ।

14.114.43

कृष्णप्रिय नमस्तेऽस्तु कृष्णनाथ नमोनमः ।
योगिप्रिय नमस्तेऽस्तु योगिनाथ नमोनमः ॥ १४.११४.४३ ॥

ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਪ੍ਰਿਯ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨਾਥ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ। ਯੋਗੀਪ੍ਰਿਯ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਯੋਗੀਨਾਥ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ।

14.114.44

हयवक्त्र नमस्तेऽस्तु चक्रपाणे नमोनमः ।
पञ्चभूत नमस्तेऽस्तु पञ्चायुध नमोनमः ॥ १४.११४.४४ ॥

ਹਯਵਕਤ੍ਰ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਚਕ੍ਰਪਾਣੀ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ। ਪੰਚਭੂਤ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਪੰਚਾਯੁਧ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ।

14.114.45

भक्तिगद्गदया वाचा स्तुवत्येवं युधिष्ठिरे ।
गृहीत्वा केशवो हस्ते प्रीतात्मा तं न्यवारयत् ॥ १४.११४.४५ ॥

ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਭਰੇ ਗਲੇ ਵਾਲੀ ਬਾਣੀ ਨਾਲ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਤੁਤੀ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਦ ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਵਾਲੇ ਕੇਸ਼ਵ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ।

14.114.46

निवार्य च पुनर्वाचा भक्तिनम्रं युधिष्ठिरम् ।
वक्तुमेव नरश्रेषठ धर्मपूत्रं प्रचक्रमे ॥ १४.११४.४६ ॥

ਹੇ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਫਿਰ ਬਚਨ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ, ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਨਿਮਰ ਧਰਮਪੁੱਤਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਬੋਲਣ ਲੱਗੇ।

14.114.47

अन्यवत्किमिदं राजन्मां स्तौषि नरपुङ्गव ।
तिष्ठ पृच्छ यथापूर्वं धर्मपूत्र युधिष्ठिर ॥ १४.११४.४७ ॥

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਨਰਪੁੰਗਵ, ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਉਂ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈਂ? ਰੁਕ; ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਪੁੱਛ, ਹੇ ਧਰਮਪੁੱਤਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ।

14.114.48

भगवंस्त्वत्प्रसादात्तु धर्मं स्मृत्वा पुनःपुनः ।
न शान्तिरस्ति मे देव नृत्यतीव च मे मनः ॥ १४.११४.४८ ॥

ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਧਰਮ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਯਾਦ ਕਰ ਕੇ ਵੀ, ਹੇ ਦੇਵ, ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਹੀਂ ਹੈ; ਮੇਰਾ ਮਨ ਜਿਵੇਂ ਨੱਚ ਰਿਹਾ ਹੈ।

14.114.49

इदं च धर्मसंपन्नं वक्तुमर्हसि माधव ।
कृष्णपक्षेषु द्वादश्यामर्चनीयः कथं भवेत् ॥ १४.११४.४९ ॥

ਹੇ ਮਾਧਵ, ਧਰਮ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਇਹ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਕਹਿਣ ਯੋਗ ਹੋ: ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਪੱਖ ਦੀ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਪੂਜਨੀਯ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇ?

14.114.50

शृणु राजन्यथापूर्वं तत्सर्वं कथयामि ते ।
परमं कृष्णद्वादश्यामर्चनायां फलं मम ॥ १४.११४.५० ॥

ਹੇ ਰਾਜਾ, ਸੁਣ। ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਉਹ ਸਭ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ: ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਪੱਖ ਦੀ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਦਾ ਪਰਮ ਫਲ।

14.114.51

एकादश्यामुपोष्याथ द्वादश्यामर्चयेत्तु माम् ।
विप्रानपि यथालाभं पूजयेद्भक्तिमान्नरः ॥ १४.११४.५१ ॥

ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਵਰਤ ਰੱਖ ਕੇ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ; ਭਗਤੀ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਜਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਵੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।

14.114.52

स गच्छेद्दक्षिणामूर्तिं मां वा नात्र विचारणा ।
चन्द्रसालोक्यमथवा ग्रहनक्षत्रपूजितः ॥ १४.११४.५२ ॥

ਉਹ ਦੱਖਣਾਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਜਾਵੇਗਾ ਜਾਂ ਮੈਨੂੰ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਜਾਂ ਚੰਦਰਲੋਕ, ਜਾਂ ਗ੍ਰਹਾਂ ਅਤੇ ਨਛੱਤਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਤ ਹੋ ਕੇ (ਉੱਤਮ ਗਤੀ ਪਾਵੇਗਾ)।