Mahābhārata · Adhyāya 14.12
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.12.1
द्विवोधो जायते व्याधिः शारीरो मानसस्तथा ।
परस्परं तयोर्जन्म निर्द्वन्द्वं नोपपद्यते ॥ १४.१२.१ ॥
La enfermedad es de dos clases, corporal y mental; y el origen de ambas no es independiente una de la otra.
14.12.2
शरीरे जायते व्याधिः शरीरः स निगद्यते ।
मानसे जायते व्याधिर्मानसस्तु निगद्यते ॥ १४.१२.२ ॥
La enfermedad que surge en el cuerpo se llama corporal; y la que surge en la mente se llama mental.
14.12.3
शीतोष्णे चैव वायुश्च गुणा राजञ्शरीरजाः ।
तेषां गुणानां साम्यं चेत्तदाहुः स्वस्थलक्षणम् ॥ १४.१२.३ ॥
Oh rey, el frío, el calor y el viento son cualidades nacidas del cuerpo; cuando estas cualidades están en equilibrio, a eso llaman señal de salud.
14.12.4
उष्णेन बाध्यते शीतं शीतेनोष्णं च बाध्यते ॥ १४.१२.४ ॥
El frío es vencido por el calor, y el calor es vencido por el frío.
14.12.5
सत्वं रजस्तमश्चेति त्रय आत्मगुणाः स्मृताः ।
तेषां गुणानां साम्यं चेत्तदाहुः स्वस्थलक्षणम् ॥ १४.१२.५ ॥
Sattva, rajas y tamas son recordados como las tres cualidades del alma; cuando estas cualidades están en equilibrio, a eso llaman señal de salud.
14.12.6
तेषामन्यतमोत्सेके विधानमुपदिश्यते ।
हर्षेण बाध्यते शोको हर्षः शोकेन बाध्यते ॥ १४.१२.६ ॥
Cuando cualquiera de ellos se excede, se enseña un remedio: la alegría es vencida por el dolor, y el dolor es vencido por la alegría.
14.12.7
कश्चिद्दुःखे वर्तमानः सुखस्य स्मर्तुमिच्छति ।
कश्चित्सुखे वर्तमानो दुःखस्य स्मर्तुमिच्छति ॥ १४.१२.७ ॥
Quien está en la aflicción desea recordar la felicidad, y quien está en la felicidad desea recordar la aflicción.
14.12.8
स त्वं न दुःखी दुःखस्य न सुखी सुसुखस्य वा ।
स्मर्तुमिच्छसि कौन्तेय दैवं हि बलवत्तरम्।
अथवा ते स्वभावोऽयं येन पार्थावकृष्यसे ॥ १४.१२.८ ॥
No estás afligido en la aflicción ni feliz en la gran felicidad, y sin embargo, hijo de Kuntī, deseas recordarla. El destino es verdaderamente muy poderoso. O bien esta es tu naturaleza, por la que, hijo de Pṛthā, eres arrastrado.
14.12.9
दृष्ट्वा सभागतां कृष्णामेकवस्त्रां रजस्वलाम् ।
मिषतां पाण्डवेयानां न तस्य स्मर्तुमिच्छसि ॥ १४.१२.९ ॥
Habiendo visto a Kṛṣṇā, llevada a la asamblea con una sola prenda y en su estado menstrual, mientras los hijos de Pāṇḍu miraban, ¿no deseas recordar eso?
14.12.10
प्रव्राजनं च नगरादजिनैश्च विवासनम् ।
महारण्यनिवासश्च न तस्य स्मर्तुमिच्छसि ॥ १४.१२.१० ॥
El destierro de la ciudad, el exilio vestido con pieles de ciervo y la morada en el gran bosque, ¿no deseas recordar eso?
14.12.11
जटासुरात्परिक्लेशश्चित्रसेनेन चाहवः ।
सैन्धवाच्च परिक्लेशो न तस्य स्मर्तुमिच्छसि ॥ १४.१२.११ ॥
La aflicción causada por Jaṭāsura, la batalla con Citrasena y la aflicción causada por el rey de Sindhu, ¿no deseas recordar eso?
14.12.12
पुनरज्ञातचर्यायां कीचकेन पदा वधः ।
याज्ञसेन्यास्तथा पार्थ न तस्य स्मर्तुमिच्छसि ॥ १४.१२.१२ ॥
Otra vez, el golpe con el pie de Kīcaka durante el tiempo de ocultamiento, y asimismo el mismo ultraje contra Yājñasenī (Draupadī), hijo de Pṛthā, ¿no deseas recordar eso?
14.12.13
यच्च ते द्रोणभीष्माभ्यां युद्धमासीदरिंदम ।
मनसैकेन योद्धव्यं तत्ते युद्धमुपस्थितम् ॥ १४.१२.१३ ॥
¡Oh domador de enemigos! La batalla que libraste con Droṇa y Bhīṣma se presenta ahora ante ti; debe librarse con una sola mente.
14.12.14
तस्मादभ्युपगन्तव्यं युद्धाय भरतर्षभ ।
परमव्यक्तरूपस्य पारं युक्त्या स्वकर्मभिः ॥ १४.१२.१४ ॥
Por tanto, ¡oh toro de los Bharatas!, debes disponerte a la batalla y alcanzar, por la habilidad y por tus propias acciones, la otra orilla de la suprema forma no manifestada.
14.12.15
यत्र नैव शरैः कार्यं न भृत्यैर्न च बन्धुभिः ।
आत्मनैकेन योद्धव्यं तत्ते युद्धमुपस्थितम् ॥ १४.१२.१५ ॥
Donde no sirven ni flechas, ni criados, ni parientes, hay que combatir solo, por uno mismo; esa misma batalla se presenta ahora ante ti.
14.12.16
तस्मिन्ननिर्जिते युद्धे कामवस्थां गमिष्यसि ।
एतज्ज्ञात्वा तु कौन्तेय कृतकृत्यो भविष्यसि ॥ १४.१२.१६ ॥
Cuando esa batalla quede vencida, alcanzarás el estado que deseas; sabiendo esto, ¡oh hijo de Kuntī!, quedarás cumplido en tu deber.
14.12.17
एथां बुद्धिं विनिश्चित्य भूतानामागतिं गतिम् ।
पितृपैतामहे वृत्ते शाधि राज्यं यथोचितम् ॥ १४.१२.१७ ॥
Habiendo resuelto firmemente este entendimiento, conociendo el venir y el ir de los seres, gobierna el reino como corresponde, siguiendo la conducta de tus padres y abuelos.