મહાભારત · અધ્યાય 14.15
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.15.1
स समाश्वास्य पितरं प्रज्ञाचक्षुषमीश्वरम् ।
अन्वशासत धर्मात्मा पृथिवीं भ्रातृभिः सह ॥ १४.१५.१ ॥
તેમણે પ્રજ્ઞાચક્ષુ પિતાને આશ્વાસન આપ્યું, અને ધર્મામ્તા ભાઈઓ સાથે પૃથ્વી પર શાસન કર્યું.
14.15.2
यथा मनुर्महाराजो रामो दाशरथिर्यथा ।
तथा भरतसिंहोऽपि पालयामास मेदिनीम् ॥ १४.१५.२ ॥
મહારાજ મનુ અને દશરથપુત્ર રામ જેમ, તેમ જ ભરતસિંહે પણ પૃથ્વીનું પાલન કર્યું.
14.15.3
नाधर्म्यमभवत्तत्र सर्वो धर्मरुचिर्जनः ।
बभूव नरशार्दूल यथा कृतयुगे तथा ॥ १४.१५.३ ॥
ત્યાં અધર્મ થયો નહોતો; સર્વ લોક ધર્મપ્રિય હતા, હે નરશાર્દૂલ, કૃતયુગની જેમ.
14.15.4
कलिमासन्नमाविष्टं निवार्य नृपनन्दनः ।
भ्रातृभिः सहितो धीमान्बभौ धर्मबलोद्धतः ॥ १४.१५.४ ॥
નજીક આવેલા અને પ્રવેશ કરતા કલિને રોકીને, રાજપુત્ર બુદ્ધિમાન ભાઈઓ સાથે ધર્મબળથી ઉન્નત થઈને શોભ્યા.
14.15.5
ववर्ष भगवान्देवः काले देशे यथेप्सितम् ।
निरामयं जगदभूत्क्षुत्पिपासे न किञ्चन ॥ १४.१५.५ ॥
ભગવાન દેવે યોગ્ય કાળે અને સ્થળે મનગમતો વરસાદ વરસાવ્યો; જગત રોગરહિત થયું, ભૂખ-તરસ કંઈ રહી નહિ.
14.15.6
आधिर्नास्ति मनुष्याणां व्यसने नाभवन्मतिः ।
ब्राह्म्णप्रमुखा वर्णास्ते स्वधर्मोत्तराः शुभाः ॥ १४.१५.६ ॥
મનુષ્યોમાં માનસિક પીડા નહોતી; આપત્તિમાં પણ તેમનું મન ચલિત થતું નહિ; બ્રાહ્મણ જેમાં પ્રમુખ છે એવા વર્ણો પોતાના ધર્મમાં તત્પર અને શુભ હતા.
14.15.7
धर्मसत्यप्रधानाश्च सत्यं सद्विषयान्वितम् ।
धर्मासनस्थः सद्भिः स स्त्रीबालातुरवृद्धकान्।
वर्णक्रमान्पूर्णभृतान्साकल्याद्रक्षणोद्यतः ॥ १४.१५.७ ॥
ધર્મ અને સત્યમાં પ્રધાન તે, ધર્માસન પર બેસી, સજ્જનો સાથે, સ્ત્રીઓ, બાળકો, રોગીઓ અને વૃદ્ધોનું તથા વર્ણક્રમમાં પૂર્ણપણે પોષાયેલી પ્રજાનું સંપૂર્ણ રક્ષણ કરવામાં તત્પર રહેતો.
14.15.8
अवृत्तिवृत्तिदानाद्यैर्यज्ञाद्यैर्व्याधितैरपि ।
आमुष्मिकं भयं नास्ति लौकिकं कृतमेव ॥ १४.१५.८ ॥
આજીવિકા વિનાના લોકોને આજીવિકા અને દાન વગેરેથી, યજ્ઞ વગેરેથી, રોગીઓને પણ, પરલોકનો ભય નહોતો; ઇહલોકનો ભય પણ કરેલા કર્મથી જ હતો.
14.15.9
स्वर्गलोकोपमो लोकस्तदा तस्मिन्प्रशासति ।
बभूव सुखमेवाग्रं तद्विशिष्टतरं परम् ॥ १४.१५.९ ॥
ત્યારે તે શાસન કરતો ત્યારે લોક સ્વર્ગલોક સમાન થયો; સુખ જ શ્રેષ્ઠ બન્યું, તે વધુ વિશિષ્ટ અને પરમ બન્યું.
14.15.10
नार्यः पतिव्रताः सर्वा रूपवत्यः स्वलंकृताः ।
यथोक्तवृत्ताः स्वगुणैर्बभूवुः प्रीतिहेतवः ॥ १४.१५.१० ॥
બધી સ્ત્રીઓ પતિવ્રતા, રૂપવતી અને સારી રીતે શણગારેલી હતી; કહ્યા મુજબ વર્તીને તેઓ પોતાના ગુણોથી પ્રીતિનું કારણ બની.
14.15.11
पुमांसः पुण्यशीलाढ्याः स्वंस्वं धर्ममनुव्रताः ।
सुखिनः सूक्ष्ममप्येनो न कुर्वन्ति कदाचन ॥ १४.१५.११ ॥
પુરુષો પુણ્યશીલતાથી સમૃદ્ધ, પોતપોતાના ધર્મનું અનુસરણ કરનારા, સુખી હતા; સૂક્ષ્મ પાપ પણ તેઓ ક્યારેય કરતા નહીં.
14.15.12
सर्वे नरांश्च नार्यश्च सततं प्रियवादिनः ।
अजिह्ममनसः शुक्ला बभूवुः श्रमवर्जिताः ॥ १४.१५.१२ ॥
બધા પુરુષો અને સ્ત્રીઓ સતત પ્રિય બોલનારા, સરળ મનવાળા, શુદ્ધ અને શ્રમરહિત બન્યા.
14.15.13
भूषिताः कुण्डलैर्हारैः कटकैः कटिसूत्रकैः ।
सुवाससः सुगन्धाढ्याः प्रायशः पृथिवीतले ॥ १४.१५.१३ ॥
કુંડળ, હાર, કંકણ અને કટિસૂત્રોથી શોભિત, સુંદર વસ્ત્રધારી અને સુગંધથી ભરપૂર, મોટાભાગે પૃથ્વી પર (લોકો હતા).
14.15.14
सर्वे ब्रह्मविदो विप्राः सर्वत्र परिनिष्ठिताः ।
वलीपलितहीनास्तु सुखिनो दीर्घदर्शिनः ॥ १४.१५.१४ ॥
સર્વ બ્રાહ્મણો બ્રહ્મજ્ઞાની, સર્વત્ર સ્થિર, કરચલી અને સફેદ વાળ વિનાના, સુખી અને દૂરદર્શી હતા.
14.15.15
इच्छा न जायतेऽन्यत्र वर्णेषु न च सङ्करः ।
मनुष्याणां महाराज मर्यादा सुव्यवस्थिता ॥ १४.१५.१५ ॥
હે મહારાજ, મનુષ્યોમાં વર્ણોની બહારની ઇચ્છા ઉત્પન્ન થતી નહોતી, વર્ણસંકર પણ નહોતો; મર્યાદા સુવ્યવસ્થિત હતી.
14.15.16
तस्मिञ्शासति राजेन्द्रे मृगव्यालसरीसृपाः ।
अन्योन्यमपि चान्येषु न बाधन्ते कदाचन ॥ १४.१५.१६ ॥
તે રાજેન્દ્ર શાસન કરતા ત્યારે મૃગ, હિંસક પ્રાણીઓ અને સરીસૃપો એકબીજાને કે બીજાઓને ક્યારેય પીડા આપતા નહોતા.
14.15.17
गावः सुक्षीरभूयिष्ठाः सुस्ववालमुखोदराः ।
अपीडिताः कर्षकाद्यैर्हृतव्याधिकवत्सकाः ॥ १४.१५.१७ ॥
ગાયો ઉત્તમ દૂધથી ભરપૂર, સુંદર મુખ અને પેટવાળી, ખેડૂતો વગેરેથી પીડિત ન થતી, રોગ અને વાછરડાની હાનિથી મુક્ત હતી.
14.15.18
अवन्ध्यकाला मनुजाः पुरुषार्थेषु च क्रमात् ।
विषयेष्वनिषिद्धेषु वेदशास्त्रेषु चोद्यताः ॥ १४.१५.१८ ॥
મનુષ્યો પોતાનો સમય વ્યર્થ કરતા નહોતા; ક્રમશઃ પુરુષાર્થોમાં, અનિષિદ્ધ વિષયોમાં, વેદ અને શાસ્ત્રોમાં તત્પર રહેતા.
14.15.19
सुवृत्ता वृषभाः पुष्टा रसनाभाः सुखोदयाः ॥ १४.१५.१९ ॥
સુડોળ, પુષ્ટ અને મીઠા સ્વાદવાળા બળદો સુખ આપનારા બન્યા.
14.15.20
अतीव मधुरः शब्दः स्पर्शश्चातिसुखं रसम् ।
करूपं दृष्टिक्षमं रम्यं मनोज्ञं गन्धवद्बभौ ॥ १४.१५.२० ॥
શબ્દ અતિશય મધુર થયો, સ્પર્શ અને સ્વાદ અતિ સુખદ થયા; રૂપ નયનરમ્ય, રમણીય, મનોહર અને સુગંધિત થઈને શોભ્યું.
14.15.21
धर्मार्थकामसंयुक्तं मोक्षाभ्युदयसाधनम् ।
प्रह्लादजननं पुण्यं सम्बभूवाथ मानसम् ॥ १४.१५.२१ ॥
ધર્મ, અર્થ, કામથી યુક્ત, મોક્ષ અને અભ્યુદયનું સાધન, આનંદ આપનારું અને પુણ્યમય એવું માનસ ત્યારે પ્રગટ્યું.
14.15.22
स्थावरा बहुपुष्पाढ्याः फलच्छायावहास्तथा ।
सुस्पर्शा विषहीनाश्च सुपत्रत्वक्प्ररोहिणः ॥ १४.१५.२२ ॥
ઘણાં ફૂલોથી ભરેલા, ફળ અને છાયા આપનારા, સુંવાળા સ્પર્શવાળા, ઝેરરહિત વૃક્ષો અને સુંદર પાન તથા છાલવાળા અંકુર ઉગ્યા.
14.15.23
मनोनुकूलाः सर्वेषां चेष्टाभूतापवर्जिताः ।
तथा बभूव राजर्षिस्तद्वृत्तमभवद्भुवि ॥ १४.१५.२३ ॥
સૌના મનને અનુકૂળ અને કષ્ટ-અડચણોથી મુક્ત થયા; રાજર્ષિ પણ તેવા જ બન્યા; પૃથ્વી પર એ જ આચરણ પ્રગટ્યું.
14.15.24
सर्वलक्षणसम्पन्नाः पाण्डवा धर्मचारिणः ।
ज्येष्ठानुवर्तिनः सर्वे बभूवुः प्रियदर्शनाः ॥ १४.१५.२४ ॥
સર્વ શુભ લક્ષણોથી યુક્ત, ધર્મનું આચરણ કરતા પાંડવો સૌ મોટાભાઈને અનુસરનારા અને જોવામાં પ્રિય બન્યા.
14.15.25
सिंहोरस्का जितक्रोधास्तेजोबलसमन्विताः ।
आजानुबाहवः सर्वे दानशीला जितेन्द्रियाः ॥ १४.१५.२५ ॥
તેઓ સૌ સિંહ જેવી છાતીવાળા, ક્રોધ જીતેલા, તેજ અને બળથી યુક્ત, ઘૂંટણ સુધી લાંબા હાથવાળા, દાનશીલ અને ઇન્દ્રિયો જીતેલા હતા.
14.15.26
तेषु शासत्सु धरणीमृतवः स्वगुणैर्बभुः ।
सुखोदयाय वर्तन्ते ग्रहास्तारागणैः सह ॥ १४.१५.२६ ॥
તેમના શાસનમાં પૃથ્વીની ઋતુઓ પોતાના ગુણોથી શોભી ઊઠી; સુખોદય માટે ગ્રહો તારાગણો સાથે ચાલતા હતા.
14.15.27
मही च सस्यबहुला सर्वरत्नगुणोदया ।
कामधुग्धेनुवद्भोगान्फलन्ति स्म सहस्रधा ॥ १४.१५.२७ ॥
પૃથ્વી ધાન્યથી સમૃદ્ધ હતી, સર્વ રત્નો અને ગુણો ઉદય પમાડતી હતી; કામધેનુની જેમ ભોગોને હજારગણા ફળાવતી હતી.
14.15.28
मन्वादिभिः कृताः पूर्वं मर्यादा मानवेषु याः ।
अनतिक्रम्य ताः सर्वाः कुलेषु समयानि च।
अन्वशासत राजानो धर्मपुत्रप्रियंकराः ॥ १४.१५.२८ ॥
મનુ વગેરે દ્વારા પૂર્વે મનુષ્યોમાં સ્થાપિત મર્યાદાઓ, કુળોના નિયમો અને સમયાચારોનું ઉલ્લંઘન ન કરીને, ધર્મપુત્રનું પ્રિય કરનારા રાજાઓ શાસન કરતા હતા.
14.15.29
महाकुलानि धर्मिष्ठा वर्धयन्तो विशेषतः ।
मनुप्रणीतया वृत्त्या तेऽन्वशासनसुन्धराम् ॥ १४.१५.२९ ॥
ધર્મનિષ્ઠ તેઓ વિશેષ રીતે મહાકુળોનું પોષણ કરીને, મનુએ કહેલા આચરણથી સુંદર પૃથ્વી પર શાસન કરતા હતા.
14.15.30
राजवृत्तिर्हि सा शश्वद्धर्मिष्ठाऽभून्महीतले ।
प्रायो लोकमतिस्तान राजवृत्तानुगामिनी ॥ १४.१५.३० ॥
તે રાજવૃત્તિ પૃથ્વી પર હંમેશાં ધર્મનિષ્ઠ હતી; અને મોટાભાગે લોકોની મતિ પણ રાજવૃત્તિને અનુસરનારી હતી.
14.15.31
एवं भारतवर्षं स्वं राजा स्वर्गं सुरेन्द्रवत् ।
शशास जिष्णुना सार्धं गोत्रां गाण्डीवधन्वन ॥ १४.१५.३१ ॥
આ રીતે રાજાએ ઇન્દ્રની જેમ પોતાના ભારતવર્ષ પર, સ્વર્ગ સમાન, વિજયી અર્જુન સાથે શાસન કર્યું, ગોત્રાં…