మహాభారతం · అధ్యాయం 14.15
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.15.1
स समाश्वास्य पितरं प्रज्ञाचक्षुषमीश्वरम् ।
अन्वशासत धर्मात्मा पृथिवीं भ्रातृभिः सह ॥ १४.१५.१ ॥
ఆయన ప్రజ్ఞాచక్షువైన తండ్రికి ఓదార్పునిచ్చి, ధర్మాత్ముడు సోదరులతో కలిసి భూమిని పాలించాడు.
14.15.2
यथा मनुर्महाराजो रामो दाशरथिर्यथा ।
तथा भरतसिंहोऽपि पालयामास मेदिनीम् ॥ १४.१५.२ ॥
మహారాజు మనువు, దశరథ కుమారుడు రాముడు ఎలాగో, అలాగే భరతసింహుడు కూడా భూమిని పాలించాడు.
14.15.3
नाधर्म्यमभवत्तत्र सर्वो धर्मरुचिर्जनः ।
बभूव नरशार्दूल यथा कृतयुगे तथा ॥ १४.१५.३ ॥
అక్కడ అధర్మం లేదు; ప్రజలందరూ ధర్మంలో ఆసక్తి గలవారై ఉన్నారు, నరశార్దూలా, కృతయుగంలో వలె.
14.15.4
कलिमासन्नमाविष्टं निवार्य नृपनन्दनः ।
भ्रातृभिः सहितो धीमान्बभौ धर्मबलोद्धतः ॥ १४.१५.४ ॥
సమీపించి ప్రవేశించిన కలిని నివారించి, రాజకుమారుడు ధీమంతుడు సోదరులతో కలిసి ధర్మబలంతో ఉన్నతుడై ప్రకాశించాడు.
14.15.5
ववर्ष भगवान्देवः काले देशे यथेप्सितम् ।
निरामयं जगदभूत्क्षुत्पिपासे न किञ्चन ॥ १४.१५.५ ॥
భగవంతుడైన దేవుడు కాలంలో, ప్రదేశంలో కోరినట్లు వర్షించాడు; జగత్తు రోగరహితమైంది, ఆకలి దప్పులు ఏమాత్రం లేకపోయాయి.
14.15.6
आधिर्नास्ति मनुष्याणां व्यसने नाभवन्मतिः ।
ब्राह्म्णप्रमुखा वर्णास्ते स्वधर्मोत्तराः शुभाः ॥ १४.१५.६ ॥
మనుషులలో మానసిక బాధ లేదు; ఆపదలోనూ వారి మనసు చలించలేదు; బ్రాహ్మణులు ప్రధానులైన వర్ణాలు తమ ధర్మంలో నిలిచి శుభవంతులుగా ఉన్నారు.
14.15.7
धर्मसत्यप्रधानाश्च सत्यं सद्विषयान्वितम् ।
धर्मासनस्थः सद्भिः स स्त्रीबालातुरवृद्धकान्।
वर्णक्रमान्पूर्णभृतान्साकल्याद्रक्षणोद्यतः ॥ १४.१५.७ ॥
ధర్మం, సత్యం ప్రధానంగా కలిగినవాడై, ధర్మాసనంపై కూర్చుని, సజ్జనులతో కలిసి, స్త్రీలు, బాలురు, రోగులు, వృద్धులు మరియు వర్ణక్రమంలో పూర్తిగా పోషించబడిన ప్రజలందరినీ సంపూర్ణంగా రక్షించడంలో నిమగ్నుడై ఉండేవాడు.
14.15.8
अवृत्तिवृत्तिदानाद्यैर्यज्ञाद्यैर्व्याधितैरपि ।
आमुष्मिकं भयं नास्ति लौकिकं कृतमेव ॥ १४.१५.८ ॥
జీవనోపాధి లేనివారికి వృత్తి, దానం మొదలైన వాటితో, యజ్ఞాలు మొదలైన వాటితో, వ్యాధిగ్రస్తులకు కూడా, పరలోక భయం లేకుండా ఉండేది; ఇహలోక భయం కూడా చేసిన కర్మ వల్లనే ఉండేది.
14.15.9
स्वर्गलोकोपमो लोकस्तदा तस्मिन्प्रशासति ।
बभूव सुखमेवाग्रं तद्विशिष्टतरं परम् ॥ १४.१५.९ ॥
అప్పుడు అతడు పాలిస్తుండగా లోకం స్వర్గలోకంలా మారింది; సుఖమే అగ్రస్థానంలో నిలిచింది, అది మరింత విశిష్టమైనదిగా, పరమమైనదిగా మారింది.
14.15.10
नार्यः पतिव्रताः सर्वा रूपवत्यः स्वलंकृताः ।
यथोक्तवृत्ताः स्वगुणैर्बभूवुः प्रीतिहेतवः ॥ १४.१५.१० ॥
స్త్రీలందరూ పతివ్రతలుగా, రూపవతులుగా, చక్కగా అలంకరించుకున్నవారుగా ఉండేవారు; విధించిన ప్రవర్తనతో నడుచుకుంటూ తమ గుణాలతో ప్రీతికి కారణమయ్యారు.
14.15.11
पुमांसः पुण्यशीलाढ्याः स्वंस्वं धर्ममनुव्रताः ।
सुखिनः सूक्ष्ममप्येनो न कुर्वन्ति कदाचन ॥ १४.१५.११ ॥
పురుషులు పుణ్యశీలంతో సమృద్ధులై, ఎవరి ధర్మాన్ని వారు అనుసరిస్తూ, సుఖంగా ఉండి, సూక్ష్మమైన పాపాన్ని కూడా ఎప్పుడూ చేయలేదు.
14.15.12
सर्वे नरांश्च नार्यश्च सततं प्रियवादिनः ।
अजिह्ममनसः शुक्ला बभूवुः श्रमवर्जिताः ॥ १४.१५.१२ ॥
పురుషులందరూ, స్త్రీలందరూ నిరంతరం ప్రియంగా మాట్లాడేవారు, వక్రతలేని మనసు కలవారు, పవిత్రులు, శ్రమ లేనివారుగా మారారు.
14.15.13
भूषिताः कुण्डलैर्हारैः कटकैः कटिसूत्रकैः ।
सुवाससः सुगन्धाढ्याः प्रायशः पृथिवीतले ॥ १४.१५.१३ ॥
కుండలాలు, హారాలు, కంకణాలు, నడుముతాడులతో అలంకరించుకుని, చక్కని వస్త్రాలు ధరించి, సుగంధంతో నిండినవారై, చాలావరకు భూమిపై (ప్రజలు ఉండేవారు).
14.15.14
सर्वे ब्रह्मविदो विप्राः सर्वत्र परिनिष्ठिताः ।
वलीपलितहीनास्तु सुखिनो दीर्घदर्शिनः ॥ १४.१५.१४ ॥
బ్రాహ్మణులందరూ బ్రహ్మజ్ఞానులై, సర్వత్ర స్థిరులై, ముడతలు, నెరిసిన జుట్టు లేనివారై, సుఖంగా, దూరదృష్టితో ఉండేవారు.
14.15.15
इच्छा न जायतेऽन्यत्र वर्णेषु न च सङ्करः ।
मनुष्याणां महाराज मर्यादा सुव्यवस्थिता ॥ १४.१५.१५ ॥
మహారాజా, మనుషులలో వర్ణాలకు వెలుపల కోరిక పుట్టలేదు, వర్ణసంకరమూ లేదు; మర్యాద చక్కగా స్థిరపడి ఉండెను.
14.15.16
तस्मिञ्शासति राजेन्द्रे मृगव्यालसरीसृपाः ।
अन्योन्यमपि चान्येषु न बाधन्ते कदाचन ॥ १४.१५.१६ ॥
ఆ రాజేంద్రుడు పాలించినప్పుడు, జింకలు, క్రూరమృగాలు, పాములు ఒకదానికొకటి, ఇతరులకూ ఎప్పుడూ హాని చేయలేదు.
14.15.17
गावः सुक्षीरभूयिष्ठाः सुस्ववालमुखोदराः ।
अपीडिताः कर्षकाद्यैर्हृतव्याधिकवत्सकाः ॥ १४.१५.१७ ॥
ఆవులు మంచి పాలతో నిండి, అందమైన ముఖాలు, పొట్టలతో, రైతులు మొదలైనవారిచే పీడించబడక, వ్యాధి, దూడల నష్టం లేనివిగా ఉండెను.
14.15.18
अवन्ध्यकाला मनुजाः पुरुषार्थेषु च क्रमात् ।
विषयेष्वनिषिद्धेषु वेदशास्त्रेषु चोद्यताः ॥ १४.१५.१८ ॥
మానవులు తమ కాలాన్ని వృథా చేయలేదు; క్రమంగా పురుషార్థాలలో, నిషిద్ధం కాని విషయాలలో, వేద శాస్త్రాలలో నిమగ్నులై ఉండేవారు.
14.15.19
सुवृत्ता वृषभाः पुष्टा रसनाभाः सुखोदयाः ॥ १४.१५.१९ ॥
చక్కగా ఏర్పడిన, పుష్టిగల, రుచికరమైన ఎద్దులు సుఖాన్ని కలిగించేవిగా ఉన్నాయి.
14.15.20
अतीव मधुरः शब्दः स्पर्शश्चातिसुखं रसम् ।
करूपं दृष्टिक्षमं रम्यं मनोज्ञं गन्धवद्बभौ ॥ १४.१५.२० ॥
శబ్దం అతిశయంగా మధురమైంది, స్పర్శ, రుచి అతి సుఖకరమయ్యాయి; రూపం కన్నులకు ఇంపుగా, రమ్యంగా, మనోహరంగా, సుగంధభరితంగా ప్రకాశించింది.
14.15.21
धर्मार्थकामसंयुक्तं मोक्षाभ्युदयसाधनम् ।
प्रह्लादजननं पुण्यं सम्बभूवाथ मानसम् ॥ १४.१५.२१ ॥
ధర్మ, అర్థ, కామాలతో కూడినదీ, మోక్షానికి, అభ్యుదయానికి సాధనమైనదీ, ఆనందాన్ని కలిగించేదీ, పుణ్యమైనదీ అయిన మానస సరస్సు అప్పుడు ఏర్పడింది.
14.15.22
स्थावरा बहुपुष्पाढ्याः फलच्छायावहास्तथा ।
सुस्पर्शा विषहीनाश्च सुपत्रत्वक्प्ररोहिणः ॥ १४.१५.२२ ॥
ఎన్నో పుష్పాలతో నిండిన, ఫలచ్ఛాయనిచ్చే, మృదువైన స్పర్శ కలిగిన, విషరహిత వృక్షాలు, అందమైన ఆకులు, బెరడులతో మొలచే చెట్లు ఉద్భవించాయి.
14.15.23
मनोनुकूलाः सर्वेषां चेष्टाभूतापवर्जिताः ।
तथा बभूव राजर्षिस्तद्वृत्तमभवद्भुवि ॥ १४.१५.२३ ॥
అందరి మనసులకు అనుకూలంగా, కష్టాలూ ఆటంకాలూ లేనివారుగా ఉన్నారు; రాజర్షి కూడా అలాగే అయ్యాడు; భూమిపై ఆ ప్రవర్తనే నెలకొంది.
14.15.24
सर्वलक्षणसम्पन्नाः पाण्डवा धर्मचारिणः ।
ज्येष्ठानुवर्तिनः सर्वे बभूवुः प्रियदर्शनाः ॥ १४.१५.२४ ॥
సర్వ శుభలక్షణాలతో కూడిన, ధర్మాన్ని ఆచరించే పాండవులందరూ జ్యేష్ఠుడిని అనుసరించేవారై, చూడ ముచ్చటైనవారయ్యారు.
14.15.25
सिंहोरस्का जितक्रोधास्तेजोबलसमन्विताः ।
आजानुबाहवः सर्वे दानशीला जितेन्द्रियाः ॥ १४.१५.२५ ॥
వారందరూ సింహం వంటి వక్షస్థలం కలవారు, కోపాన్ని జయించినవారు, తేజస్సు బలం కలిగినవారు, మోకాళ్ల వరకు సాగిన బాహువులు కలవారు, దానశీలురు, ఇంద్రియాలను జయించినవారు.
14.15.26
तेषु शासत्सु धरणीमृतवः स्वगुणैर्बभुः ।
सुखोदयाय वर्तन्ते ग्रहास्तारागणैः सह ॥ १४.१५.२६ ॥
వారు పాలిస్తుండగా భూమి ఋతువులు తమ గుణాలతో ప్రకాశించాయి; సుఖోదయం కోసం గ్రహాలు తారాగణాలతో కలిసి సంచరించాయి.
14.15.27
मही च सस्यबहुला सर्वरत्नगुणोदया ।
कामधुग्धेनुवद्भोगान्फलन्ति स्म सहस्रधा ॥ १४.१५.२७ ॥
భూమి ధాన్యంతో సమృద్ధిగా ఉండి, సమస్త రత్నాలను గుణాలను ఇచ్చింది; కామధేనువులా భోగాలను వేయిరెట్లుగా ఫలింపజేసింది.
14.15.28
मन्वादिभिः कृताः पूर्वं मर्यादा मानवेषु याः ।
अनतिक्रम्य ताः सर्वाः कुलेषु समयानि च।
अन्वशासत राजानो धर्मपुत्रप्रियंकराः ॥ १४.१५.२८ ॥
మనువు మొదలైనవారు పూర్వం మానవులలో స్థాపించిన మర్యాదలను, కులాల నియమాలను, సమయాచారాలను అతిక్రమించకుండా, ధర్మపుత్రునికి ప్రియం చేస్తూ రాజులు పాలించారు.
14.15.29
महाकुलानि धर्मिष्ठा वर्धयन्तो विशेषतः ।
मनुप्रणीतया वृत्त्या तेऽन्वशासनसुन्धराम् ॥ १४.१५.२९ ॥
ధర్మనిష్ఠులైన వారు ముఖ్యంగా గొప్ప కులాలను వృద్ధి చేస్తూ, మనువు నిర్దేశించిన నడవడిక ప్రకారం సుందరమైన భూమిని పాలించారు.
14.15.30
राजवृत्तिर्हि सा शश्वद्धर्मिष्ठाऽभून्महीतले ।
प्रायो लोकमतिस्तान राजवृत्तानुगामिनी ॥ १४.१५.३० ॥
ఆ రాజవృత్తి భూతలంపై ఎల్లప్పుడూ ధర్మనిష్ఠమైనదిగా ఉండింది; ప్రజల మనస్సు కూడా అధికంగా రాజవృత్తిని అనుసరించేది.
14.15.31
एवं भारतवर्षं स्वं राजा स्वर्गं सुरेन्द्रवत् ।
शशास जिष्णुना सार्धं गोत्रां गाण्डीवधन्वन ॥ १४.१५.३१ ॥
ఈ విధంగా రాజు ఇంద్రుడిలా తన భారతవర్షాన్ని, స్వర్గంలా, విజయుడైన అర్జునుడితో కలిసి పాలించాడు, గోత్రాం…