ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 14.15
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.15.1
स समाश्वास्य पितरं प्रज्ञाचक्षुषमीश्वरम् ।
अन्वशासत धर्मात्मा पृथिवीं भ्रातृभिः सह ॥ १४.१५.१ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਜ੍ਞਾਚਕ੍ਸ਼ੁ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਦਿਲਾਸਾ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਧਰਮਾਤਮਾ ਭਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ।
14.15.2
यथा मनुर्महाराजो रामो दाशरथिर्यथा ।
तथा भरतसिंहोऽपि पालयामास मेदिनीम् ॥ १४.१५.२ ॥
ਜਿਵੇਂ ਮਹਾਰਾਜ ਮਨੂ ਅਤੇ ਦਸ਼ਰਥ-ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਨੇ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਰਤ-ਸਿੰਘ ਨੇ ਵੀ ਧਰਤੀ ਦੀ ਪਾਲਨਾ ਕੀਤੀ।
14.15.3
नाधर्म्यमभवत्तत्र सर्वो धर्मरुचिर्जनः ।
बभूव नरशार्दूल यथा कृतयुगे तथा ॥ १४.१५.३ ॥
ਉੱਥੇ ਅਧਰਮ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ; ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦੇ ਸਨ, ਹੇ ਨਰਸ਼ਾਰਦੂਲ, ਕ੍ਰਿਤਯੁਗ ਵਾਂਗ।
14.15.4
कलिमासन्नमाविष्टं निवार्य नृपनन्दनः ।
भ्रातृभिः सहितो धीमान्बभौ धर्मबलोद्धतः ॥ १४.१५.४ ॥
ਨੇੜੇ ਆਏ ਅਤੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਕਲੀ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ, ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਧੀਮਾਨ ਭਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਧਰਮ-ਬਲ ਨਾਲ ਉੱਚਾ ਹੋ ਕੇ ਸ਼ੋਭਿਆ।
14.15.5
ववर्ष भगवान्देवः काले देशे यथेप्सितम् ।
निरामयं जगदभूत्क्षुत्पिपासे न किञ्चन ॥ १४.१५.५ ॥
ਭਗਵਾਨ ਦੇਵ ਨੇ ਠੀਕ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਥਾਂ ਤੇ ਮਨਚਾਹੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ; ਜਗਤ ਰੋਗ-ਰਹਿਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਭੁੱਖ-ਪਿਆਸ ਕੁਝ ਵੀ ਨਾ ਰਹੀ।
14.15.6
आधिर्नास्ति मनुष्याणां व्यसने नाभवन्मतिः ।
ब्राह्म्णप्रमुखा वर्णास्ते स्वधर्मोत्तराः शुभाः ॥ १४.१५.६ ॥
ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਨਸਿਕ ਪੀੜਾ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਬਿਪਤਾ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਤ ਨਹੀਂ ਡੋਲਦੀ ਸੀ; ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਨ, ਉਹ ਵਰਨ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਤਤਪਰ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਸਨ।
14.15.7
धर्मसत्यप्रधानाश्च सत्यं सद्विषयान्वितम् ।
धर्मासनस्थः सद्भिः स स्त्रीबालातुरवृद्धकान्।
वर्णक्रमान्पूर्णभृतान्साकल्याद्रक्षणोद्यतः ॥ १४.१५.७ ॥
ਧਰਮ ਅਤੇ ਸੱਚ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਉਹ, ਧਰਮਾਸਨ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਸੱਜਣਾਂ ਨਾਲ, ਇਸਤਰੀਆਂ, ਬੱਚਿਆਂ, ਰੋਗੀਆਂ ਅਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਅਤੇ ਵਰਣ-ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਲੀ ਗਈ ਪਰਜਾ ਦੀ ਪੂਰੀ ਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
14.15.8
अवृत्तिवृत्तिदानाद्यैर्यज्ञाद्यैर्व्याधितैरपि ।
आमुष्मिकं भयं नास्ति लौकिकं कृतमेव ॥ १४.१५.८ ॥
ਜੀਵਿਕਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤਾਂ ਨੂੰ ਜੀਵਿਕਾ ਅਤੇ ਦਾਨ ਆਦਿ ਨਾਲ, ਯੱਗ ਆਦਿ ਨਾਲ, ਰੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ, ਪਰਲੋਕ ਦਾ ਭੈ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਇਸ ਲੋਕ ਦਾ ਭੈ ਵੀ ਕੀਤੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਹੀ ਸੀ।
14.15.9
स्वर्गलोकोपमो लोकस्तदा तस्मिन्प्रशासति ।
बभूव सुखमेवाग्रं तद्विशिष्टतरं परम् ॥ १४.१५.९ ॥
ਉਦੋਂ ਉਸ ਦੇ ਰਾਜ ਕਰਦਿਆਂ ਲੋਕ ਸਵਰਗ-ਲੋਕ ਵਰਗਾ ਹੋ ਗਿਆ; ਸੁਖ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਹੋਰ ਵੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਤੇ ਪਰਮ ਹੋ ਗਿਆ।
14.15.10
नार्यः पतिव्रताः सर्वा रूपवत्यः स्वलंकृताः ।
यथोक्तवृत्ताः स्वगुणैर्बभूवुः प्रीतिहेतवः ॥ १४.१५.१० ॥
ਸਾਰੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਪਤੀਵਰਤਾ, ਰੂਪਵਤੀ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਿੰਗਾਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ; ਕਹੇ ਅਨੁਸਾਰ ਆਚਰਣ ਕਰਕੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣੀਆਂ।
14.15.11
पुमांसः पुण्यशीलाढ्याः स्वंस्वं धर्ममनुव्रताः ।
सुखिनः सूक्ष्ममप्येनो न कुर्वन्ति कदाचन ॥ १४.१५.११ ॥
ਮਰਦ ਪੁੰਨ ਅਤੇ ਸ਼ੀਲ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਆਪੋ-ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰੀ, ਸੁਖੀ ਸਨ; ਸੂਖਮ ਪਾਪ ਵੀ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਸਨ।
14.15.12
सर्वे नरांश्च नार्यश्च सततं प्रियवादिनः ।
अजिह्ममनसः शुक्ला बभूवुः श्रमवर्जिताः ॥ १४.१५.१२ ॥
ਸਾਰੇ ਮਰਦ ਅਤੇ ਇਸਤਰੀਆਂ ਲਗਾਤਾਰ ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ, ਸਿੱਧੇ ਮਨ ਵਾਲੇ, ਸ਼ੁੱਧ ਅਤੇ ਮਿਹਨਤ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਗਏ।
14.15.13
भूषिताः कुण्डलैर्हारैः कटकैः कटिसूत्रकैः ।
सुवाससः सुगन्धाढ्याः प्रायशः पृथिवीतले ॥ १४.१५.१३ ॥
ਕੁੰਡਲ, ਹਾਰ, ਕੰਕਣ ਅਤੇ ਕਮਰਬੰਦਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ, ਸੁੰਦਰ ਵਸਤਰ ਪਹਿਨੇ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ (ਲੋਕ ਸਨ)।
14.15.14
सर्वे ब्रह्मविदो विप्राः सर्वत्र परिनिष्ठिताः ।
वलीपलितहीनास्तु सुखिनो दीर्घदर्शिनः ॥ १४.१५.१४ ॥
ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬ੍ਰਹਮਗਿਆਨੀ, ਹਰ ਥਾਂ ਟਿਕੇ ਹੋਏ, ਝੁਰੜੀਆਂ ਅਤੇ ਚਿੱਟੇ ਵਾਲਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਸੁਖੀ ਅਤੇ ਦੂਰਦਰਸ਼ੀ ਸਨ।
14.15.15
इच्छा न जायतेऽन्यत्र वर्णेषु न च सङ्करः ।
मनुष्याणां महाराज मर्यादा सुव्यवस्थिता ॥ १४.१५.१५ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਣਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਸੀ, ਨਾ ਵਰਣ-ਸੰਕਰ ਸੀ; ਮਰਯਾਦਾ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਥਾਪਿਤ ਸੀ।
14.15.16
तस्मिञ्शासति राजेन्द्रे मृगव्यालसरीसृपाः ।
अन्योन्यमपि चान्येषु न बाधन्ते कदाचन ॥ १४.१५.१६ ॥
ਉਸ ਰਾਜੇਂਦਰ ਦੇ ਰਾਜ ਕਰਦਿਆਂ ਹਿਰਨ, ਹਿੰਸਕ ਜਾਨਵਰ ਅਤੇ ਸੱਪ-ਕੀੜੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਜਾਂ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਤੰਗ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਸਨ।
14.15.17
गावः सुक्षीरभूयिष्ठाः सुस्ववालमुखोदराः ।
अपीडिताः कर्षकाद्यैर्हृतव्याधिकवत्सकाः ॥ १४.१५.१७ ॥
ਗਾਵਾਂ ਚੰਗੇ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸੁੰਦਰ ਮੂੰਹ ਤੇ ਪੇਟ ਵਾਲੀਆਂ, ਕਿਸਾਨਾਂ ਆਦਿ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ, ਬਿਮਾਰੀ ਤੇ ਵੱਛਿਆਂ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਸਨ।
14.15.18
अवन्ध्यकाला मनुजाः पुरुषार्थेषु च क्रमात् ।
विषयेष्वनिषिद्धेषु वेदशास्त्रेषु चोद्यताः ॥ १४.१५.१८ ॥
ਮਨੁੱਖ ਆਪਣਾ ਸਮਾਂ ਬਰਬਾਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ ਸਨ; ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਪੁਰਸ਼ਾਰਥਾਂ, ਵਰਜਿਤ ਨਾ ਹੋਏ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਅਤੇ ਵੇਦ-ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।
14.15.19
सुवृत्ता वृषभाः पुष्टा रसनाभाः सुखोदयाः ॥ १४.१५.१९ ॥
ਸੁਡੌਲ, ਤਕੜੇ ਅਤੇ ਮਿੱਠੇ ਸੁਆਦ ਵਾਲੇ ਬਲਦ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ।
14.15.20
अतीव मधुरः शब्दः स्पर्शश्चातिसुखं रसम् ।
करूपं दृष्टिक्षमं रम्यं मनोज्ञं गन्धवद्बभौ ॥ १४.१५.२० ॥
ਸ਼ਬਦ ਬਹੁਤ ਮਿੱਠਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਛੋਹ ਅਤੇ ਸੁਆਦ ਬਹੁਤ ਸੁਖਦਾਈ ਹੋ ਗਏ; ਰੂਪ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਭਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਰਮਣੀਕ, ਮਨ ਮੋਹਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ ਸੋਹਣਾ ਲੱਗਾ।
14.15.21
धर्मार्थकामसंयुक्तं मोक्षाभ्युदयसाधनम् ।
प्रह्लादजननं पुण्यं सम्बभूवाथ मानसम् ॥ १४.१५.२१ ॥
ਧਰਮ, ਅਰਥ ਤੇ ਕਾਮ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ, ਮੋਕਸ਼ ਅਤੇ ਉੱਨਤੀ ਦਾ ਸਾਧਨ, ਮਨ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਪੁੰਨਯ ਭਰਿਆ ਮਾਨਸ ਤਦ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ।
14.15.22
स्थावरा बहुपुष्पाढ्याः फलच्छायावहास्तथा ।
सुस्पर्शा विषहीनाश्च सुपत्रत्वक्प्ररोहिणः ॥ १४.१५.२२ ॥
ਬਹੁਤ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ, ਫਲ ਤੇ ਛਾਂ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਸੁਖਦ ਛੋਹ ਵਾਲੇ, ਜ਼ਹਿਰ ਰਹਿਤ ਰੁੱਖ ਅਤੇ ਸੋਹਣੇ ਪੱਤਿਆਂ ਤੇ ਛਿੱਲੜਾਂ ਵਾਲੇ ਪੌਦੇ ਉੱਗ ਪਏ।
14.15.23
मनोनुकूलाः सर्वेषां चेष्टाभूतापवर्जिताः ।
तथा बभूव राजर्षिस्तद्वृत्तमभवद्भुवि ॥ १४.१५.२३ ॥
ਸਭ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਭਾਉਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ-ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਗਏ; ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਇਆ; ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਹੀ ਆਚਰਣ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ।
14.15.24
सर्वलक्षणसम्पन्नाः पाण्डवा धर्मचारिणः ।
ज्येष्ठानुवर्तिनः सर्वे बभूवुः प्रियदर्शनाः ॥ १४.१५.२४ ॥
ਸਭ ਸ਼ੁਭ ਲੱਛਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਧਰਮ ਦਾ ਆਚਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਾਂਡਵ ਸਾਰੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਦੇ ਅਨੁਗਾਮੀ ਹੋਏ ਅਤੇ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਲੱਗਣ ਲੱਗੇ।
14.15.25
सिंहोरस्का जितक्रोधास्तेजोबलसमन्विताः ।
आजानुबाहवः सर्वे दानशीला जितेन्द्रियाः ॥ १४.१५.२५ ॥
ਉਹ ਸਾਰੇ ਸ਼ੇਰ ਵਰਗੀ ਛਾਤੀ ਵਾਲੇ, ਕ੍ਰੋਧ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ, ਤੇਜ ਤੇ ਬਲ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਗੋਡਿਆਂ ਤੱਕ ਲੰਮੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਦਾਨੀ ਅਤੇ ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਸਨ।
14.15.26
तेषु शासत्सु धरणीमृतवः स्वगुणैर्बभुः ।
सुखोदयाय वर्तन्ते ग्रहास्तारागणैः सह ॥ १४.१५.२६ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਦੀਆਂ ਰੁੱਤਾਂ ਆਪਣੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਾ ਪਾਉਣ ਲੱਗੀਆਂ; ਸੁਖ ਦੇ ਉਦੇ ਲਈ ਗ੍ਰਹ ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਚੱਲਦੇ ਸਨ।
14.15.27
मही च सस्यबहुला सर्वरत्नगुणोदया ।
कामधुग्धेनुवद्भोगान्फलन्ति स्म सहस्रधा ॥ १४.१५.२७ ॥
ਧਰਤੀ ਅਨਾਜ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਸਾਰੇ ਰਤਨਾਂ ਅਤੇ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਸੀ; ਕਾਮਧੇਨੂ ਵਾਂਗ ਭੋਗਾਂ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਗੁਣਾ ਫਲਾਉਂਦੀ ਸੀ।
14.15.28
मन्वादिभिः कृताः पूर्वं मर्यादा मानवेषु याः ।
अनतिक्रम्य ताः सर्वाः कुलेषु समयानि च।
अन्वशासत राजानो धर्मपुत्रप्रियंकराः ॥ १४.१५.२८ ॥
ਮਨੂ ਆਦਿ ਵੱਲੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਮਰਿਆਦਾਵਾਂ, ਕੁਲਾਂ ਦੇ ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਰੀਤਾਂ ਦਾ ਉਲੰਘਣ ਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਧਰਮਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿਯ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਾਜੇ ਰਾਜ ਕਰਦੇ ਸਨ।
14.15.29
महाकुलानि धर्मिष्ठा वर्धयन्तो विशेषतः ।
मनुप्रणीतया वृत्त्या तेऽन्वशासनसुन्धराम् ॥ १४.१५.२९ ॥
ਧਰਮਨਿਸ਼ਠ ਉਹ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਵੱਡੇ ਕੁਲਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਮਨੂ ਦੁਆਰਾ ਦੱਸੇ ਆਚਰਨ ਨਾਲ ਸੁੰਦਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦੇ ਸਨ।
14.15.30
राजवृत्तिर्हि सा शश्वद्धर्मिष्ठाऽभून्महीतले ।
प्रायो लोकमतिस्तान राजवृत्तानुगामिनी ॥ १४.१५.३० ॥
ਉਹ ਰਾਜਵ੍ਰਿੱਤੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸਦਾ ਧਰਮਨਿਸ਼ਠ ਰਹੀ; ਅਤੇ ਅਕਸਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਤਿ ਵੀ ਰਾਜਵ੍ਰਿੱਤੀ ਦੀ ਅਨੁਗਾਮੀ ਸੀ।
14.15.31
एवं भारतवर्षं स्वं राजा स्वर्गं सुरेन्द्रवत् ।
शशास जिष्णुना सार्धं गोत्रां गाण्डीवधन्वन ॥ १४.१५.३१ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜੇ ਨੇ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਆਪਣੇ ਭਾਰਤਵਰਸ਼ ਉੱਤੇ, ਸਵਰਗ ਵਾਂਗ, ਵਿਜਯੀ ਅਰਜੁਨ ਨਾਲ ਰਾਜ ਕੀਤਾ, ਗੋਤ੍ਰਾਂ…