Mahābhārata · Adhyāya 14.16
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.16.1
विजिते पाण्डवेयैस्तु प्रशान्ते च द्विजोत्तम ।
राष्ट्रे ते चत्रतुर्वीरौ वासुदेवधनंजयौ ॥ १४.१६.१ ॥
¡Oh mejor de los brahmanes! Cuando el reino fue conquistado y pacificado por los Pāṇḍavas, en tu reino estaban aquellos dos héroes, Vāsudeva y Dhanaṃjaya.
14.16.2
विजिते पाण्डवै राजन्प्रशान्ते च विशाम्पतौ ।
राष्ट्रे बभूवतुर्हृष्टौ वासुदेवधनंजयौ ॥ १४.१६.२ ॥
¡Oh rey! En el reino del señor del pueblo, conquistado y pacificado por los Pāṇḍavas, Vāsudeva y Dhanaṃjaya estaban contentos.
14.16.3
विजह्राते मुदा युक्तौ दिवि देवश्वराविव ।
तौ वनेषु विचित्रेषु पर्वतेषु ससानुषुः ॥ १४.१६.३ ॥
Unidos en alegría, los dos vagaban por los bosques variados y por las montañas con sus laderas, como dos señores de los dioses en el cielo.
14.16.4
तीर्थेषु चैव पुण्येषु पल्वलेषु नदीषु च ।
चंक्रम्यमाणौ संहृष्टावश्विनाविव नन्दने ॥ १४.१६.४ ॥
Paseando por los vados sagrados, los estanques santos y los ríos, los dos, muy alegres, eran como los Aśvin en el bosque de Nandana.
14.16.5
इन्द्रप्रस्थे महात्मानौ रेमाते कृष्णपाण्डवौ ।
प्रविश्य तां सभां रम्यां विजह्राते च भारत ॥ १४.१६.५ ॥
¡Oh Bhārata! En Indraprastha, los magnánimos Kṛṣṇa y el Pāṇḍava se deleitaban; tras entrar en aquella hermosa sala de asamblea, vagaban por ella.
14.16.6
तत्र युद्धकथाश्चित्राः परिक्लेशांश्च पार्थिव ।
कथायोगे कथायोगे कथयामासतुः सदा ॥ १४.१६.६ ॥
Allí, ¡oh rey!, siempre relataban las maravillosas historias de la batalla y las penalidades, en cada ocasión en que surgía un relato.
14.16.7
ऋषीणां देवतानां च वंशांस्तावाहतुः सदा ।
प्रीयमाणौ महात्मानौ पुराणावृषिसत्तमौ ॥ १४.१६.७ ॥
Complacidos, aquellos dos siempre narraban los linajes de los sabios y de los dioses; eran magnánimos, antiguos, los mejores de los sabios.
14.16.8
मधुरास्तु कथाश्चित्राश्चित्रार्थपदनिश्चयाः ।
निश्चयज्ञः स पार्थाय कथयामास केशवः ॥ १४.१६.८ ॥
Dulces y variados eran los relatos, claros en su sentido y sus palabras; Keśava, conocedor de las certezas, los contó a Pārtha.
14.16.9
पुत्रशोकाभिसंतप्तं ज्ञातीनां च सहस्रशः ।
कथाभिः शमयामास पार्तं शौरिर्जनार्दनः ॥ १४.१६.९ ॥
Con relatos, Janārdana, el descendiente de Śūra, calmó a Pārtha, atormentado por el dolor de sus hijos, y a miles de parientes.
14.16.10
स तमाश्वास्य विधिवद्विधानज्ञो महातपाः ।
अपहृत्यात्मनो भारं विशश्रामेव सात्वतः ॥ १४.१६.१० ॥
Habiéndolo consolado conforme a la norma, el gran asceta Sātvata, conocedor del procedimiento, descansó como si hubiera depuesto su propia carga.
14.16.11
ततः कथान्ते गोविन्दो गुडाखेशमुवाच ह ।
सान्त्वयञ्श्लक्ष्णया वाचा हेतुयुक्तमिदं वचः ॥ १४.१६.११ ॥
Entonces, al final del relato, Govinda habló a Guḍākeśa; consolándolo con palabras suaves, dijo esta razonada palabra.
14.16.12
विजितेयं धरा कृत्स्ना सव्यसाचिन्परंतप ।
त्वद्बाहुबलामाश्रित्य राज्ञा धर्मसुतेन ह ॥ १४.१६.१२ ॥
¡Oh Savyasācin, abrasador de enemigos! Confiando en el poder de tus brazos, el rey, hijo de Dharma, ha conquistado toda esta tierra.
14.16.13
असपत्नां महीं भुङ्क्ते धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
भीमसेनानुभावेन यमयोश्च नरोत्तम ॥ १४.१६.१३ ॥
El rey de la justicia, Yudhiṣṭhira, disfruta de la tierra sin rivales, por el poder de Bhīmasena y de los dos hijos de Yama, mejor de los hombres.
14.16.14
धर्मेणि राज्ञा धर्मज्ञ प्राप्तं राज्यमकण्टकम् ।
धर्मेण निहतः सङ्ख्ये स च राजा सुयोधनः ॥ १४.१६.१४ ॥
Oh conocedor del dharma, por el dharma el rey obtuvo un reino libre de espinas, y por el dharma, en la batalla, fue muerto el rey Suyodhana.
14.16.15
अधर्मरुचयो लुब्धाः सदा चाप्रियवादिनः ।
धार्तराष्ट्रा दुरात्मानः सानुबन्धा निपातिताः ॥ १४.१६.१५ ॥
Los hijos de Dhṛtarāṣṭra, que se deleitaban en la injusticia, eran codiciosos, siempre hablaban palabras desagradables y eran de mente perversa, fueron derribados junto con sus seguidores.
14.16.16
प्रशान्तामखिलां पार्थ पृथिवीं पृथिवीपतिः ।
भुङ्क्ते धर्मसुतो राजा त्वया गुप्तः कुरूद्वह ॥ १४.१६.१६ ॥
Oh Pārtha, lo más destacado de los Kurus, el rey, hijo de la justicia, protegido por ti, disfruta de esta tierra entera y pacificada.
14.16.17
रमे चाहं त्वया सार्धमरण्येष्वपि पाण्डव ।
किमु यत्र जनोऽयं वै पृथा चामित्रकर्मन ॥ १४.१६.१७ ॥
Oh Pāṇḍava, me deleito incluso en los bosques contigo; ¿qué decir entonces de donde están esta gente y Pṛthā? ¡Oh hacedor de hazañas contra los enemigos!
14.16.18
यत्र धर्मसुतो राजा यत्र यत्र भीमो महाबलः ।
यत्र माद्रवतीपुत्रौ रतिस्तत्र परा मम ॥ १४.१६.१८ ॥
Donde esté el rey, hijo de la justicia, donde esté el poderoso Bhīma, donde estén los dos hijos de Mādravatī, allí reside mi suprema alegría.
14.16.19
तथैव स्वर्गलोकेषु सभोद्देशेषु कौरव ।
रमणीयेषु पुष्णेषु सहितस्य त्वयाऽनध ॥ १४.१६.१९ ॥
Igualmente en los mundos celestiales, en los salones de asamblea y en lugares deliciosos y prósperos, estando contigo, oh Kaurava, oh sin pecado.
14.16.20
कालो महांस्त्वतीतो मे शूरसूनुमपश्यतः ।
बलदेवं च कौरव्यं तथाऽन्यान्वृष्णिपुङ्गवान् ॥ १४.१६.२० ॥
Ha pasado mucho tiempo para mí sin ver al hijo de Śūra, a Balarāma, al Kaurava y a los otros toros entre los Vṛṣṇis.
14.16.21
सोहं गन्तुमभीप्सामि पुरीं द्वारावतीं प्रति ।
रोचतां गमनं तुभ्यं ममापि पुरुषर्षभ ॥ १४.१६.२१ ॥
Deseo ir hacia la ciudad de Dvārāvatī. Oh toro entre los hombres, que el viaje también te agrade a ti y a mí.
14.16.22
उक्तो बहुविधं राजा तत्रतत्र युधिष्ठिरः ।
सह भीष्मेण यद्युक्तमस्माभिः शोकर्शितः ॥ १४.१६.२२ ॥
Al rey Yudhiṣṭhira, afligido por el dolor, le dijimos de muchas maneras, aquí y allá, junto con Bhīṣma, lo que era conveniente.
14.16.23
शिष्टो युधिष्टिरोऽस्माभिः शास्ता सन्नपि पाण्डवः ।
तेन तत्तु वचः सम्यग्गृहीतं सुमहात्मना ॥ १४.१६.२३ ॥
Aunque Yudhiṣṭhira, el Pāṇḍava, era él mismo un gobernante, fue instruido por nosotros, y aquel de gran alma aceptó bien aquel consejo.
14.16.24
धर्मपुत्रे हि धर्मज्ञे कृतज्ञे सत्यवादिनि ।
सत्यं धर्मो मतिश्चाग्र्या स्थितिश्च सततं स्थिरा ॥ १४.१६.२४ ॥
En el hijo de Dharma, que conoce el dharma, es agradecido y dice la verdad, están la verdad, el dharma, el juicio supremo y una firme estabilidad constante.
14.16.25
तत्र गत्वा महात्मानं यदि ते रोचतेऽर्जुन ।
अस्मद्गमनसंयुक्तं वचो ब्रूहि जनाधिपम् ॥ १४.१६.२५ ॥
Arjuna, si te parece bien, ve allí y dile al magnánimo señor de los hombres un mensaje sobre nuestra llegada.
14.16.26
न हि तस्याप्रियं कुर्यां प्राणत्योगेऽप्युपस्थिते ।
कुतो गन्तुं महाबाहो पुरीं द्वारावतीं प्रति ॥ १४.१६.२६ ॥
En verdad, aun cuando el peligro para la vida se presente, no haría lo que le desagrade; ¿cómo, pues, negarme a ir hacia la ciudad de Dvārāvatī, oh de poderosos brazos?
14.16.27
सर्वं त्विदमहं पार्त त्वत्प्रीतिहितकाम्यया ।
ब्रवीमि सत्यं कौरव्य न मिथ्यैतत्कथञ्चन ॥ १४.१६.२७ ॥
Hijo de Pṛthā, todo esto lo digo deseando tu afecto y bienestar; descendiente de los Kurus, es verdad, de ningún modo falso.
14.16.28
प्रयोजनं च निर्वृत्तमिह वासेन मेऽर्जुन ।
धार्तराष्ट्रो हतो राजा सबलः सपदानुगः ॥ १४.१६.२८ ॥
Arjuna, el propósito de mi estancia aquí está cumplido: el hijo de Dhṛtarāṣṭra, el rey, ha sido muerto junto con su ejército, sus soldados de a pie y sus seguidores.
14.16.29
पृथिवी च वशे तात धर्मपुत्रस्य धीमतः ।
स्थिता समुद्रवसना सशैलवनकानना ॥ १४.१६.२९ ॥
Querido, la tierra está bajo el control del sabio hijo de Dharma; vestida por el océano, con sus montañas, bosques y arboledas, permanece bajo su dominio.
14.16.30
चिता रत्नैर्बहुविधैः कुरुराजस्य पाण्डव ।
धर्मेण राजा धर्मज्ञः पातु सर्वां वसुन्धराम् ॥ १४.१६.३० ॥
Pāṇḍava, el tesoro del rey de los Kurus está colmado de joyas de muchas clases; que el rey, conocedor del dharma, proteja toda la tierra con rectitud.
14.16.31
उपास्यमानो मुनिभिः सिद्धैश्चापि महात्मभिः ।
स्तूयमानश्च सततं बन्दिभिर्भरतर्षभ ॥ १४.१६.३१ ॥
Atendido por sabios, seres perfectos y grandes almas, y alabado constantemente por los bardos, oh toro de los Bharatas.
14.16.32
तं मया सह गत्वाऽद्य राजानं कुरुवर्धनम् ।
आपृच्छ कुरुशार्दूल गमनं द्वारकां प्रति ॥ १४.१६.३२ ॥
Ve hoy conmigo y pide permiso al rey, acrecentador de los Kurus, para partir hacia Dvārakā, oh tigre de los Kurus.
14.16.33
इदं शरीरं वसु यच्च मे गृहे ।
निवेदितं पार्थ सदा युधिष्ठिरे।
प्रियश्च मान्यश्च हि मे युधिष्ठिरः ।
सदा कुरूणामधिपो महामतिः ॥ १४.१६.३३ ॥
Este cuerpo y toda la riqueza de mi casa están siempre ofrecidos a Yudhiṣṭhira, oh hijo de Pṛthā. Yudhiṣṭhira me es querido y digno de honor; él es siempre el señor de los Kurus, de gran sabiduría.
14.16.34
प्रयोजनं चापि निवासकारणे ।
न विद्यते मे त्वदृते नृपात्मज।
स्थिता हि पृथ्वी तव पार्थ शासने ।
गुरोः सुवृत्तस्य युधिष्ठिरस्य च ॥ १४.१६.३४ ॥
No tengo otra razón para permanecer aquí sin ti, oh príncipe. Pues, oh hijo de Pṛthā, la tierra se sostiene bajo tu mando y bajo el del mayor y bien conducido Yudhiṣṭhira.
14.16.35
इतीदमुक्तः स तदा महात्मना ।
जनार्दनेनामितविक्रमोऽर्जुनः।
तथेति दुःखादिव वाक्यमैरय-
ज्जनार्दनं सम्प्रतिपूज्य पार्थिव ॥ १४.१६.३५ ॥
Cuando el magnánimo Janārdana le habló así, Arjuna, de valor inmensurable, como si lo hiciera con pesar, respondió: "Así sea", y honrando a Janārdana, oh rey, pronunció estas palabras.