ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 14.16
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.16.1
विजिते पाण्डवेयैस्तु प्रशान्ते च द्विजोत्तम ।
राष्ट्रे ते चत्रतुर्वीरौ वासुदेवधनंजयौ ॥ १४.१६.१ ॥
ದ್ವಿಜೋತ್ತಮನೇ! ಪಾಂಡವರಿಂದ ಗೆಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟು ಶಾಂತವಾದ ನಿನ್ನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಆ ಇಬ್ಬರು ವೀರರು — ವಾಸುದೇವ ಮತ್ತು ಧನಂಜಯ — ಇದ್ದರು.
14.16.2
विजिते पाण्डवै राजन्प्रशान्ते च विशाम्पतौ ।
राष्ट्रे बभूवतुर्हृष्टौ वासुदेवधनंजयौ ॥ १४.१६.२ ॥
ರಾಜನೇ! ಪಾಂಡವರಿಂದ ಗೆಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟು ಶಾಂತವಾದ ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸುದೇವ ಮತ್ತು ಧನಂಜಯ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಇದ್ದರು.
14.16.3
विजह्राते मुदा युक्तौ दिवि देवश्वराविव ।
तौ वनेषु विचित्रेषु पर्वतेषु ससानुषुः ॥ १४.१६.३ ॥
ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಸಂತೋಷದಿಂದ, ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ದೇವರಾಜರಂತೆ, ವಿಚಿತ್ರ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಬೆಟ್ಟಗಳ ಇಳಿಜಾರುಗಳಲ್ಲಿ ವಿಹರಿಸಿದರು.
14.16.4
तीर्थेषु चैव पुण्येषु पल्वलेषु नदीषु च ।
चंक्रम्यमाणौ संहृष्टावश्विनाविव नन्दने ॥ १४.१६.४ ॥
ಪವಿತ್ರ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ, ಪುಣ್ಯ ಕೊಳಗಳಲ್ಲಿ, ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾ, ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಇದ್ದ ಅವರಿಬ್ಬರೂ ನಂದನವನದಲ್ಲಿ ಅಶ್ವಿನಿ ದೇವತೆಗಳಂತಿದ್ದರು.
14.16.5
इन्द्रप्रस्थे महात्मानौ रेमाते कृष्णपाण्डवौ ।
प्रविश्य तां सभां रम्यां विजह्राते च भारत ॥ १४.१६.५ ॥
ಭಾರತನೇ! ಇಂದ್ರಪ್ರಸ್ಥದಲ್ಲಿ ಮಹಾತ್ಮರಾದ ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಪಾಂಡವ ಆನಂದಿಸಿದರು; ಆ ರಮಣೀಯ ಸಭೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ವಿಹರಿಸಿದರು.
14.16.6
तत्र युद्धकथाश्चित्राः परिक्लेशांश्च पार्थिव ।
कथायोगे कथायोगे कथयामासतुः सदा ॥ १४.१६.६ ॥
ಅಲ್ಲಿ, ಪಾರ್ಥಿವನೇ! ಯುದ್ಧದ ವಿಚಿತ್ರ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು, ಕಥೆಗಳ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಸದಾ ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು.
14.16.7
ऋषीणां देवतानां च वंशांस्तावाहतुः सदा ।
प्रीयमाणौ महात्मानौ पुराणावृषिसत्तमौ ॥ १४.१६.७ ॥
ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಸದಾ ಋಷಿಗಳ ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳ ವಂಶಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು; ಅವರು ಮಹಾತ್ಮರು, ಪುರಾತನರು, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಋಷಿಗಳು.
14.16.8
मधुरास्तु कथाश्चित्राश्चित्रार्थपदनिश्चयाः ।
निश्चयज्ञः स पार्थाय कथयामास केशवः ॥ १४.१६.८ ॥
ಮಧುರವಾದ, ವಿಚಿತ್ರವಾದ ಕಥೆಗಳನ್ನು, ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ಪದಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾದವುಗಳನ್ನು, ನಿಶ್ಚಯಗಳನ್ನು ಬಲ್ಲ ಕೇಶವನು ಪಾರ್ಥನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
14.16.9
पुत्रशोकाभिसंतप्तं ज्ञातीनां च सहस्रशः ।
कथाभिः शमयामास पार्तं शौरिर्जनार्दनः ॥ १४.१६.९ ॥
ಪುತ್ರಶೋಕದಿಂದ ಸಂತಪ್ತನಾದ ಪಾರ್ಥನನ್ನು ಮತ್ತು ಸಾವಿರಾರು ಬಂಧುಗಳನ್ನು ಶೌರಿ ಜನಾರ್ದನನು ಕಥೆಗಳಿಂದ ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿದನು.
14.16.10
स तमाश्वास्य विधिवद्विधानज्ञो महातपाः ।
अपहृत्यात्मनो भारं विशश्रामेव सात्वतः ॥ १४.१६.१० ॥
ಅವನನ್ನು ವಿಧಿಯಂತೆ ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿ, ವಿಧಾನವನ್ನು ಬಲ್ಲ, ಮಹಾತಪಸ್ವಿ ಸಾತ್ವತನು ತನ್ನ ಭಾರವನ್ನು ಇಳಿಸಿ ವಿಶ್ರಮಿಸಿದಂತಾದನು.
14.16.11
ततः कथान्ते गोविन्दो गुडाखेशमुवाच ह ।
सान्त्वयञ्श्लक्ष्णया वाचा हेतुयुक्तमिदं वचः ॥ १४.१६.११ ॥
ಆಗ ಕಥೆಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಗೋವಿಂದನು ಗುಡಾಕೇಶನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು; ಮೃದುವಾದ ಮಾತಿನಿಂದ ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸುತ್ತಾ, ತರ್ಕಯುಕ್ತವಾದ ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
14.16.12
विजितेयं धरा कृत्स्ना सव्यसाचिन्परंतप ।
त्वद्बाहुबलामाश्रित्य राज्ञा धर्मसुतेन ह ॥ १४.१६.१२ ॥
ಸವ್ಯಸಾಚಿಯೇ, ಶತ್ರುತಾಪಕನೇ! ನಿನ್ನ ಬಾಹುಬಲವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ, ಧರ್ಮಪುತ್ರನಾದ ರಾಜನಿಂದ ಈ ಇಡೀ ಭೂಮಿ ಗೆಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟಿತು.
14.16.13
असपत्नां महीं भुङ्क्ते धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
भीमसेनानुभावेन यमयोश्च नरोत्तम ॥ १४.१६.१३ ॥
ನರೋತ್ತಮನೇ, ಧರ್ಮರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಭೀಮಸೇನನ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಮತ್ತು ಯಮಳರ ಬಲದಿಂದ ಶತ್ರುರಹಿತ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
14.16.14
धर्मेणि राज्ञा धर्मज्ञ प्राप्तं राज्यमकण्टकम् ।
धर्मेण निहतः सङ्ख्ये स च राजा सुयोधनः ॥ १४.१६.१४ ॥
ಧರ್ಮಜ್ಞನೇ, ಧರ್ಮದಿಂದಲೇ ರಾಜನು ನಿಷ್ಕಂಟಕ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದನು; ಧರ್ಮದಿಂದಲೇ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ರಾಜ ಸುಯೋಧನನು ಹತನಾದನು.
14.16.15
अधर्मरुचयो लुब्धाः सदा चाप्रियवादिनः ।
धार्तराष्ट्रा दुरात्मानः सानुबन्धा निपातिताः ॥ १४.१६.१५ ॥
ಅಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತರಾದ, ಲೋಭಿಗಳಾದ, ಸದಾ ಅಪ್ರಿಯ ಮಾತನಾಡುವ, ದುರಾತ್ಮರಾದ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಪುತ್ರರು ತಮ್ಮ ಅನುಯಾಯಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಹತರಾದರು.
14.16.16
प्रशान्तामखिलां पार्थ पृथिवीं पृथिवीपतिः ।
भुङ्क्ते धर्मसुतो राजा त्वया गुप्तः कुरूद्वह ॥ १४.१६.१६ ॥
ಪಾರ್ಥನೇ, ಕುರುವಂಶಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನಿನ್ನಿಂದ ರಕ್ಷಿತನಾದ ಧರ್ಮಪುತ್ರ ರಾಜನು ಈ ಸಂಪೂರ್ಣ ಶಾಂತ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
14.16.17
रमे चाहं त्वया सार्धमरण्येष्वपि पाण्डव ।
किमु यत्र जनोऽयं वै पृथा चामित्रकर्मन ॥ १४.१६.१७ ॥
ಪಾಂಡವನೇ, ನಿನ್ನೊಂದಿಗೆ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನಾನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಇರುತ್ತೇನೆ; ಇಲ್ಲಿ ಈ ಜನರೂ ಪೃಥೆಯೂ ಇರುವ ಸ್ಥಳದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಬೇಕೇ, ಶತ್ರುಕರ್ಮನೇ!
14.16.18
यत्र धर्मसुतो राजा यत्र यत्र भीमो महाबलः ।
यत्र माद्रवतीपुत्रौ रतिस्तत्र परा मम ॥ १४.१६.१८ ॥
ಧರ್ಮಪುತ್ರ ರಾಜನು ಎಲ್ಲಿದ್ದಾನೋ, ಮಹಾಬಲ ಭೀಮನು ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿದ್ದಾನೋ, ಮಾದ್ರಿಯ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು ಎಲ್ಲಿದ್ದಾರೋ, ಅಲ್ಲಿಯೇ ನನಗೆ ಪರಮ ಆನಂದ.
14.16.19
तथैव स्वर्गलोकेषु सभोद्देशेषु कौरव ।
रमणीयेषु पुष्णेषु सहितस्य त्वयाऽनध ॥ १४.१६.१९ ॥
ಹಾಗೆಯೇ ಸ್ವರ್ಗಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ, ಸಭಾಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ, ಓ ಕೌರವ, ರಮಣೀಯ ಸಮೃದ್ಧ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ, ನಿನ್ನೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದಾಗ, ಓ ನಿರ್ದೋಷಿ.
14.16.20
कालो महांस्त्वतीतो मे शूरसूनुमपश्यतः ।
बलदेवं च कौरव्यं तथाऽन्यान्वृष्णिपुङ्गवान् ॥ १४.१६.२० ॥
ಶೂರನ ಮಗನನ್ನು (ವಸುದೇವ), ಬಲರಾಮನನ್ನು, ಕೌರವ್ಯನನ್ನು, ಮತ್ತು ವೃಷ್ಣಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರಾದ ಇತರರನ್ನು ನೋಡದೆ ನನಗೆ ಬಹಳ ಕಾಲ ಕಳೆದಿದೆ.
14.16.21
सोहं गन्तुमभीप्सामि पुरीं द्वारावतीं प्रति ।
रोचतां गमनं तुभ्यं ममापि पुरुषर्षभ ॥ १४.१६.२१ ॥
ನಾನು ದ್ವಾರಾವತಿ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ. ಓ ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠ, ನಿನಗೂ ನನಗೂ ಈ ಪ್ರಯಾಣ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಾಗಲಿ.
14.16.22
उक्तो बहुविधं राजा तत्रतत्र युधिष्ठिरः ।
सह भीष्मेण यद्युक्तमस्माभिः शोकर्शितः ॥ १४.१६.२२ ॥
ಶೋಕದಿಂದ ಪೀಡಿತನಾದ ರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನಿಗೆ, ಭೀಷ್ಮರೊಂದಿಗೆ ನಾವು ಹಲವು ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ, ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಯೋಗ್ಯವಾದುದನ್ನು ಹೇಳಿದೆವು.
14.16.23
शिष्टो युधिष्टिरोऽस्माभिः शास्ता सन्नपि पाण्डवः ।
तेन तत्तु वचः सम्यग्गृहीतं सुमहात्मना ॥ १४.१६.२३ ॥
ಯುಧಿಷ್ಠಿರ ಪಾಂಡವನು ಆಡಳಿತಗಾರನಾಗಿದ್ದರೂ, ನಾವು ಅವನಿಗೆ ಬುದ್ಧಿವಾದ ಹೇಳಿದೆವು; ಆ ಮಹಾತ್ಮನು ಆ ಮಾತನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು.
14.16.24
धर्मपुत्रे हि धर्मज्ञे कृतज्ञे सत्यवादिनि ।
सत्यं धर्मो मतिश्चाग्र्या स्थितिश्च सततं स्थिरा ॥ १४.१६.२४ ॥
ಧರ್ಮಪುತ್ರನಲ್ಲಿ, ಧರ್ಮಜ್ಞನೂ, ಕೃತಜ್ಞನೂ, ಸತ್ಯವಾದಿಯೂ ಆದವನಲ್ಲಿ, ಸತ್ಯ, ಧರ್ಮ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಸ್ಥಿರ ಸ್ಥಿತಿ ಇವೆ.
14.16.25
तत्र गत्वा महात्मानं यदि ते रोचतेऽर्जुन ।
अस्मद्गमनसंयुक्तं वचो ब्रूहि जनाधिपम् ॥ १४.१६.२५ ॥
ಅರ್ಜುನ, ನಿನಗೆ ಇಷ್ಟವಾದರೆ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಮಹಾತ್ಮ ರಾಜಾಧಿಪತಿಗೆ ನಮ್ಮ ಆಗಮನದ ಕುರಿತು ಸಂದೇಶವನ್ನು ತಿಳಿಸು.
14.16.26
न हि तस्याप्रियं कुर्यां प्राणत्योगेऽप्युपस्थिते ।
कुतो गन्तुं महाबाहो पुरीं द्वारावतीं प्रति ॥ १४.१६.२६ ॥
ಮಹಾಬಾಹು, ಪ್ರಾಣಕ್ಕೆ ಅಪಾಯ ಒದಗಿದರೂ ನಾನು ಅವರಿಗೆ ಅಪ್ರಿಯವಾದುದನ್ನು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ; ಹಾಗಿರುವಾಗ ದ್ವಾರಾವತಿ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದು ಹೇಗೆ?
14.16.27
सर्वं त्विदमहं पार्त त्वत्प्रीतिहितकाम्यया ।
ब्रवीमि सत्यं कौरव्य न मिथ्यैतत्कथञ्चन ॥ १४.१६.२७ ॥
ಪಾರ್ಥ, ನಿನ್ನ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಹಿತವನ್ನು ಬಯಸಿ ಇದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನಾನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ; ಕೌರವ್ಯ, ಇದು ಸತ್ಯ, ಯಾವುದರಲ್ಲೂ ಸುಳ್ಳಲ್ಲ.
14.16.28
प्रयोजनं च निर्वृत्तमिह वासेन मेऽर्जुन ।
धार्तराष्ट्रो हतो राजा सबलः सपदानुगः ॥ १४.१६.२८ ॥
ಅರ್ಜುನ, ಇಲ್ಲಿ ನನ್ನ ವಾಸದ ಉದ್ದೇಶ ಈಡೇರಿದೆ; ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಪುತ್ರ ರಾಜನು ತನ್ನ ಸೇನೆ ಮತ್ತು ಕಾಲಾಳುಗಳೊಂದಿಗೆ ಹತನಾದನು.
14.16.29
पृथिवी च वशे तात धर्मपुत्रस्य धीमतः ।
स्थिता समुद्रवसना सशैलवनकानना ॥ १४.१६.२९ ॥
ಮಗನೇ, ಬುದ್ಧಿವಂತ ಧರ್ಮಪುತ್ರನ ವಶದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿ ಇದೆ; ಸಮುದ್ರವನ್ನೇ ವಸ್ತ್ರವಾಗಿ ಧರಿಸಿರುವ ಇದು ಪರ್ವತ, ಅರಣ್ಯ, ಉಪವನಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವನ ವಶದಲ್ಲಿದೆ.
14.16.30
चिता रत्नैर्बहुविधैः कुरुराजस्य पाण्डव ।
धर्मेण राजा धर्मज्ञः पातु सर्वां वसुन्धराम् ॥ १४.१६.३० ॥
ಪಾಂಡವ, ಕುರುರಾಜನ ಭಂಡಾರ ಹಲವು ಬಗೆಯ ರತ್ನಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದೆ; ಧರ್ಮಜ್ಞನಾದ ರಾಜನು ಧರ್ಮದಿಂದ ಸಮಸ್ತ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪಾಲಿಸಲಿ.
14.16.31
उपास्यमानो मुनिभिः सिद्धैश्चापि महात्मभिः ।
स्तूयमानश्च सततं बन्दिभिर्भरतर्षभ ॥ १४.१६.३१ ॥
ಮುನಿಗಳಿಂದ, ಸಿದ್ಧರಿಂದ, ಮಹಾತ್ಮರಿಂದ ಸೇವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾ, ಬಂದಿಗಳಿಂದ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾ, ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ.
14.16.32
तं मया सह गत्वाऽद्य राजानं कुरुवर्धनम् ।
आपृच्छ कुरुशार्दूल गमनं द्वारकां प्रति ॥ १४.१६.३२ ॥
ಇಂದು ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಕುರುವಂಶವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸುವ ಆ ರಾಜನಿಂದ ದ್ವಾರಕೆಗೆ ತೆರಳಲು ಅನುಮತಿ ಕೇಳು, ಕುರುಶಾರ್ದೂಲನೇ.
14.16.33
इदं शरीरं वसु यच्च मे गृहे ।
निवेदितं पार्थ सदा युधिष्ठिरे।
प्रियश्च मान्यश्च हि मे युधिष्ठिरः ।
सदा कुरूणामधिपो महामतिः ॥ १४.१६.३३ ॥
ಈ ದೇಹ ಮತ್ತು ನನ್ನ ಮನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸಂಪತ್ತು ಸದಾ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನಿಗೆ ಅರ್ಪಿತವಾಗಿವೆ, ಪಾರ್ಥನೇ. ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ನನಗೆ ಪ್ರಿಯನು, ಗೌರವಾರ್ಹನು; ಅವನು ಸದಾ ಕುರುಗಳ ಅಧಿಪತಿ, ಮಹಾಮತಿ.
14.16.34
प्रयोजनं चापि निवासकारणे ।
न विद्यते मे त्वदृते नृपात्मज।
स्थिता हि पृथ्वी तव पार्थ शासने ।
गुरोः सुवृत्तस्य युधिष्ठिरस्य च ॥ १४.१६.३४ ॥
ರಾಜಕುಮಾರನೇ, ನಿನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಇಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಲು ನನಗೆ ಬೇರೆ ಕಾರಣವಿಲ್ಲ. ಪಾರ್ಥನೇ, ಭೂಮಿ ನಿನ್ನ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಹಿರಿಯನೂ ಸದಾಚಾರಿಯೂ ಆದ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ.
14.16.35
इतीदमुक्तः स तदा महात्मना ।
जनार्दनेनामितविक्रमोऽर्जुनः।
तथेति दुःखादिव वाक्यमैरय-
ज्जनार्दनं सम्प्रतिपूज्य पार्थिव ॥ १४.१६.३५ ॥
ಮಹಾತ್ಮ ಜನಾರ್ದನನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು, ಅಮಿತ ಪರಾಕ್ರಮಿ ಅರ್ಜುನನು ದುಃಖದಿಂದಲೇ "ಹಾಗೆಯೇ ಆಗಲಿ" ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಜನಾರ್ದನನನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ, ರಾಜನೇ, ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಆಡಿದನು.