ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 14.16
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.16.1
विजिते पाण्डवेयैस्तु प्रशान्ते च द्विजोत्तम ।
राष्ट्रे ते चत्रतुर्वीरौ वासुदेवधनंजयौ ॥ १४.१६.१ ॥
ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ! ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିଜିତ ଓ ଶାନ୍ତ ହୋଇଥିବା ତୁମ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ସେହି ଦୁଇ ବୀର — ବାସୁଦେବ ଓ ଧନଞ୍ଜୟ — ଥିଲେ।
14.16.2
विजिते पाण्डवै राजन्प्रशान्ते च विशाम्पतौ ।
राष्ट्रे बभूवतुर्हृष्टौ वासुदेवधनंजयौ ॥ १४.१६.२ ॥
ହେ ରାଜନ୍! ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିଜିତ ଓ ଶାନ୍ତ ହୋଇଥିବା ପ୍ରଜାପାଳକ ରାଜାଙ୍କ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ବାସୁଦେବ ଓ ଧନଞ୍ଜୟ ଆନନ୍ଦିତ ଥିଲେ।
14.16.3
विजह्राते मुदा युक्तौ दिवि देवश्वराविव ।
तौ वनेषु विचित्रेषु पर्वतेषु ससानुषुः ॥ १४.१६.३ ॥
ସେମାନେ ଦୁହେଁ ଆନନ୍ଦରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ, ସ୍ୱର୍ଗରେ ଦେବରାଜମାନଙ୍କ ପରି, ବିଚିତ୍ର ବନରେ ଓ ପର୍ବତର ଢାଲରେ ବିହାର କରୁଥିଲେ।
14.16.4
तीर्थेषु चैव पुण्येषु पल्वलेषु नदीषु च ।
चंक्रम्यमाणौ संहृष्टावश्विनाविव नन्दने ॥ १४.१६.४ ॥
ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ, ପୁଣ୍ୟ ପୋଖରୀ ଓ ନଦୀରେ ବୁଲି, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ସେମାନେ ଦୁହେଁ ନନ୍ଦନ ବନରେ ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାରଙ୍କ ପରି ଥିଲେ।
14.16.5
इन्द्रप्रस्थे महात्मानौ रेमाते कृष्णपाण्डवौ ।
प्रविश्य तां सभां रम्यां विजह्राते च भारत ॥ १४.१६.५ ॥
ହେ ଭାରତ! ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥରେ ମହାତ୍ମା କୃଷ୍ଣ ଓ ପାଣ୍ଡବ ଆନନ୍ଦ କରୁଥିଲେ; ସେହି ରମଣୀୟ ସଭାରେ ପ୍ରବେଶ କରି ସେମାନେ ବିହାର କରୁଥିଲେ।
14.16.6
तत्र युद्धकथाश्चित्राः परिक्लेशांश्च पार्थिव ।
कथायोगे कथायोगे कथयामासतुः सदा ॥ १४.१६.६ ॥
ସେଠାରେ, ହେ ପାର୍ଥିବ! ଯୁଦ୍ଧର ବିଚିତ୍ର କଥା ଓ କ୍ଲେଶ, କଥାର ପ୍ରସଙ୍ଗେ ପ୍ରସଙ୍ଗେ, ସେମାନେ ସବୁବେଳେ କହୁଥିଲେ।
14.16.7
ऋषीणां देवतानां च वंशांस्तावाहतुः सदा ।
प्रीयमाणौ महात्मानौ पुराणावृषिसत्तमौ ॥ १४.१६.७ ॥
ସେ ଦୁଇ ଜଣ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ସର୍ବଦା ଋଷି ଓ ଦେବତାଙ୍କ ବଂଶ ବର୍ଣ୍ଣନା କରୁଥିଲେ; ସେମାନେ ମହାତ୍ମା, ପୁରାତନ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଷି ଥିଲେ।
14.16.8
मधुरास्तु कथाश्चित्राश्चित्रार्थपदनिश्चयाः ।
निश्चयज्ञः स पार्थाय कथयामास केशवः ॥ १४.१६.८ ॥
ମଧୁର ଓ ବିଚିତ୍ର କଥା, ଯାହାର ଅର୍ଥ ଓ ପଦ ସ୍ପଷ୍ଟ ଥିଲା; ନିଶ୍ଚୟଜ୍ଞ କେଶବ ପାର୍ଥଙ୍କୁ ତାହା କହିଲେ।
14.16.9
पुत्रशोकाभिसंतप्तं ज्ञातीनां च सहस्रशः ।
कथाभिः शमयामास पार्तं शौरिर्जनार्दनः ॥ १४.१६.९ ॥
ପୁତ୍ରଶୋକରେ ସନ୍ତପ୍ତ ପାର୍ଥ ଓ ହଜାର ହଜାର ଜ୍ଞାତିଙ୍କୁ ଶୌରି ଜନାର୍ଦ୍ଦନ କଥା ଦ୍ୱାରା ଶାନ୍ତ କଲେ।
14.16.10
स तमाश्वास्य विधिवद्विधानज्ञो महातपाः ।
अपहृत्यात्मनो भारं विशश्रामेव सात्वतः ॥ १४.१६.१० ॥
ତାଙ୍କୁ ବିଧିବତ୍ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇ, ବିଧାନଜ୍ଞ ମହାତପା ସାତ୍ୱତ ଯେପରି ନିଜ ଭାର ଓହ୍ଲାଇ ବିଶ୍ରାମ ନେଲେ।
14.16.11
ततः कथान्ते गोविन्दो गुडाखेशमुवाच ह ।
सान्त्वयञ्श्लक्ष्णया वाचा हेतुयुक्तमिदं वचः ॥ १४.१६.११ ॥
ତା'ପରେ କଥା ଶେଷରେ ଗୋବିନ୍ଦ ଗୁଡାକେଶଙ୍କୁ କହିଲେ; କୋମଳ ବାଣୀରେ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଇ ସେ ଏହି ଯୁକ୍ତିଯୁକ୍ତ ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
14.16.12
विजितेयं धरा कृत्स्ना सव्यसाचिन्परंतप ।
त्वद्बाहुबलामाश्रित्य राज्ञा धर्मसुतेन ह ॥ १४.१६.१२ ॥
ହେ ସବ୍ୟସାଚୀ, ହେ ଶତ୍ରୁତାପକ! ତୁମ ବାହୁବଳକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ଧର୍ମପୁତ୍ର ରାଜା ଏହି ସମଗ୍ର ପୃଥିବୀ ଜିତିଛନ୍ତି।
14.16.13
असपत्नां महीं भुङ्क्ते धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
भीमसेनानुभावेन यमयोश्च नरोत्तम ॥ १४.१६.१३ ॥
ହେ ନରୋତ୍ତମ, ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଭୀମସେନଙ୍କ ପ୍ରଭାବ ଓ ଯମଜ ଦୁଇ ଭାଇଙ୍କ ବଳରେ ଶତ୍ରୁହୀନ ପୃଥିବୀ ଭୋଗ କରୁଛନ୍ତି।
14.16.14
धर्मेणि राज्ञा धर्मज्ञ प्राप्तं राज्यमकण्टकम् ।
धर्मेण निहतः सङ्ख्ये स च राजा सुयोधनः ॥ १४.१६.१४ ॥
ହେ ଧର୍ମଜ୍ଞ, ଧର୍ମରୁ ରାଜା ନିଷ୍କଣ୍ଟକ ରାଜ୍ୟ ପାଇଲେ; ଏବଂ ଧର୍ମରୁ ହିଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ରାଜା ସୁଯୋଧନ ନିହତ ହେଲେ।
14.16.15
अधर्मरुचयो लुब्धाः सदा चाप्रियवादिनः ।
धार्तराष्ट्रा दुरात्मानः सानुबन्धा निपातिताः ॥ १४.१६.१५ ॥
ଅଧର୍ମରେ ରୁଚି ଥିବା, ଲୋଭୀ, ସଦା ଅପ୍ରିୟ କଥା କହୁଥିବା, ଦୁରାତ୍ମା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ଅନୁଗାମୀଙ୍କ ସହିତ ନିପାତିତ ହେଲେ।
14.16.16
प्रशान्तामखिलां पार्थ पृथिवीं पृथिवीपतिः ।
भुङ्क्ते धर्मसुतो राजा त्वया गुप्तः कुरूद्वह ॥ १४.१६.१६ ॥
ହେ ପାର୍ଥ, ହେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମ ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷିତ ଧର୍ମପୁତ୍ର ରାଜା ଏହି ସମଗ୍ର ଶାନ୍ତ ପୃଥିବୀ ଭୋଗ କରୁଛନ୍ତି।
14.16.17
रमे चाहं त्वया सार्धमरण्येष्वपि पाण्डव ।
किमु यत्र जनोऽयं वै पृथा चामित्रकर्मन ॥ १४.१६.१७ ॥
ହେ ପାଣ୍ଡବ, ତୁମ ସହିତ ବନରେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଆନନ୍ଦିତ ରହେ; ଏହି ଲୋକମାନେ ଓ ପୃଥା ଯେଉଁଠାରେ ଅଛନ୍ତି ସେଠାର କଥା କ'ଣ କହିବି, ହେ ଶତ୍ରୁକର୍ମା!
14.16.18
यत्र धर्मसुतो राजा यत्र यत्र भीमो महाबलः ।
यत्र माद्रवतीपुत्रौ रतिस्तत्र परा मम ॥ १४.१६.१८ ॥
ଧର୍ମପୁତ୍ର ରାଜା ଯେଉଁଠି, ମହାବଳୀ ଭୀମ ଯେଉଁଠି ଯେଉଁଠି, ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ଦୁଇ ପୁତ୍ର ଯେଉଁଠି, ସେଇଠି ମୋର ପରମ ଆନନ୍ଦ।
14.16.19
तथैव स्वर्गलोकेषु सभोद्देशेषु कौरव ।
रमणीयेषु पुष्णेषु सहितस्य त्वयाऽनध ॥ १४.१६.१९ ॥
ସେହିପରି ସ୍ୱର୍ଗଲୋକରେ, ସଭାସ୍ଥାନରେ, ହେ କୌରବ, ରମଣୀୟ ଓ ସମୃଦ୍ଧ ସ୍ଥାନରେ, ତୁମ ସହିତ ଥିବାବେଳେ, ହେ ନିଷ୍ପାପ।
14.16.20
कालो महांस्त्वतीतो मे शूरसूनुमपश्यतः ।
बलदेवं च कौरव्यं तथाऽन्यान्वृष्णिपुङ्गवान् ॥ १४.१६.२० ॥
ଶୂରଙ୍କ ପୁତ୍ର (ବସୁଦେବ), ବଳରାମ, କୌରବ୍ୟ ଓ ବୃଷ୍ଣି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ନ ଦେଖି ମୋର ବହୁ ସମୟ ଅତିବାହିତ ହୋଇଛି।
14.16.21
सोहं गन्तुमभीप्सामि पुरीं द्वारावतीं प्रति ।
रोचतां गमनं तुभ्यं ममापि पुरुषर्षभ ॥ १४.१६.२१ ॥
ମୁଁ ଦ୍ୱାରାବତୀ ନଗରୀ ଆଡ଼କୁ ଯିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ। ହେ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମ ଓ ମୋ ପାଇଁ ଏହି ଯାତ୍ରା ରୁଚିକର ହେଉ।
14.16.22
उक्तो बहुविधं राजा तत्रतत्र युधिष्ठिरः ।
सह भीष्मेण यद्युक्तमस्माभिः शोकर्शितः ॥ १४.१६.२२ ॥
ଶୋକରେ ପୀଡ଼ିତ ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ, ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ସହିତ ଆମେ ବହୁ ପ୍ରକାରେ, ସ୍ଥାନେ ସ୍ଥାନେ ଯାହା ଉଚିତ ଥିଲା କହିଥିଲୁ।
14.16.23
शिष्टो युधिष्टिरोऽस्माभिः शास्ता सन्नपि पाण्डवः ।
तेन तत्तु वचः सम्यग्गृहीतं सुमहात्मना ॥ १४.१६.२३ ॥
ଯୁଧିଷ୍ଠିର ପାଣ୍ଡବ ଶାସକ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଆମେ ତାଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷା ଦେଲୁ; ସେହି ମହାତ୍ମା ସେହି ବଚନ ସମ୍ୟକ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କଲେ।
14.16.24
धर्मपुत्रे हि धर्मज्ञे कृतज्ञे सत्यवादिनि ।
सत्यं धर्मो मतिश्चाग्र्या स्थितिश्च सततं स्थिरा ॥ १४.१६.२४ ॥
ଧର୍ମପୁତ୍ରଙ୍କଠାରେ, ଯିଏ ଧର୍ମଜ୍ଞ, କୃତଜ୍ଞ ଓ ସତ୍ୟବାଦୀ, ସତ୍ୟ, ଧର୍ମ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୁଦ୍ଧି ଓ ନିରନ୍ତର ସ୍ଥିର ସ୍ଥିତି ଅଛି।
14.16.25
तत्र गत्वा महात्मानं यदि ते रोचतेऽर्जुन ।
अस्मद्गमनसंयुक्तं वचो ब्रूहि जनाधिपम् ॥ १४.१६.२५ ॥
ହେ ଅର୍ଜୁନ, ଯଦି ତୁମକୁ ଭଲ ଲାଗେ ତେବେ ସେଠାକୁ ଯାଇ ମହାତ୍ମା ଜନାଧିପଙ୍କୁ ଆମ ଆଗମନ ବିଷୟରେ ସନ୍ଦେଶ କୁହ।
14.16.26
न हि तस्याप्रियं कुर्यां प्राणत्योगेऽप्युपस्थिते ।
कुतो गन्तुं महाबाहो पुरीं द्वारावतीं प्रति ॥ १४.१६.२६ ॥
ହେ ମହାବାହୁ, ପ୍ରାଣସଙ୍କଟ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ତାଙ୍କର ଅପ୍ରିୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବି ନାହିଁ; ତେବେ ଦ୍ୱାରାବତୀ ନଗରୀ ଆଡ଼କୁ ଯିବା କିପରି?
14.16.27
सर्वं त्विदमहं पार्त त्वत्प्रीतिहितकाम्यया ।
ब्रवीमि सत्यं कौरव्य न मिथ्यैतत्कथञ्चन ॥ १४.१६.२७ ॥
ହେ ପାର୍ଥ, ତୁମର ସ୍ନେହ ଓ ହିତ କାମନାରେ ମୁଁ ଏସବୁ କହୁଛି; ହେ କୌରବ୍ୟ, ଏହା ସତ୍ୟ, କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ମିଥ୍ୟା ନୁହେଁ।
14.16.28
प्रयोजनं च निर्वृत्तमिह वासेन मेऽर्जुन ।
धार्तराष्ट्रो हतो राजा सबलः सपदानुगः ॥ १४.१६.२८ ॥
ହେ ଅର୍ଜୁନ, ଏଠାରେ ମୋ ରହିବାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସଫଳ ହୋଇଛି; ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ର ରାଜା ସୈନ୍ୟ ଓ ପଦାତି ଅନୁଚର ସହିତ ନିହତ ହୋଇଛନ୍ତି।
14.16.29
पृथिवी च वशे तात धर्मपुत्रस्य धीमतः ।
स्थिता समुद्रवसना सशैलवनकानना ॥ १४.१६.२९ ॥
ହେ ତାତ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଧର୍ମପୁତ୍ରଙ୍କ ବଶରେ ପୃଥିବୀ ରହିଛି; ସମୁଦ୍ର ଯାହାର ବସ୍ତ୍ର, ସେ ପର୍ବତ, ବନ ଓ ଉପବନ ସହିତ ତାଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଅଛି।
14.16.30
चिता रत्नैर्बहुविधैः कुरुराजस्य पाण्डव ।
धर्मेण राजा धर्मज्ञः पातु सर्वां वसुन्धराम् ॥ १४.१६.३० ॥
ହେ ପାଣ୍ଡବ, କୁରୁରାଜଙ୍କ ଭଣ୍ଡାର ବହୁପ୍ରକାର ରତ୍ନରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ; ଧର୍ମଜ୍ଞ ରାଜା ଧର୍ମରେ ସମଗ୍ର ବସୁନ୍ଧରାକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ।
14.16.31
उपास्यमानो मुनिभिः सिद्धैश्चापि महात्मभिः ।
स्तूयमानश्च सततं बन्दिभिर्भरतर्षभ ॥ १४.१६.३१ ॥
ମୁନି, ସିଦ୍ଧ ଓ ମହାତ୍ମାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ ହୋଇ ଏବଂ ବନ୍ଦୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିରନ୍ତର ସ୍ତୁତ ହୋଇ, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ।
14.16.32
तं मया सह गत्वाऽद्य राजानं कुरुवर्धनम् ।
आपृच्छ कुरुशार्दूल गमनं द्वारकां प्रति ॥ १४.१६.३२ ॥
ଆଜି ମୋ ସହିତ ଯାଇ, କୁରୁବଂଶ ବର୍ଦ୍ଧକ ସେହି ରାଜାଙ୍କଠାରୁ ଦ୍ୱାରକା ଅଭିମୁଖେ ଯିବାର ଅନୁମତି ମାଗ, ହେ କୁରୁଶାର୍ଦୂଳ।
14.16.33
इदं शरीरं वसु यच्च मे गृहे ।
निवेदितं पार्थ सदा युधिष्ठिरे।
प्रियश्च मान्यश्च हि मे युधिष्ठिरः ।
सदा कुरूणामधिपो महामतिः ॥ १४.१६.३३ ॥
ଏହି ଶରୀର ଓ ମୋ ଘରର ଯେଉଁ ଧନ, ତାହା ସଦା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଅର୍ପିତ, ହେ ପାର୍ଥ। ଯୁଧିଷ୍ଠିର ମୋ ପାଇଁ ପ୍ରିୟ ଓ ମାନ୍ୟ; ସେ ସଦା କୁରୁମାନଙ୍କର ଅଧିପତି ଓ ମହାମତି।
14.16.34
प्रयोजनं चापि निवासकारणे ।
न विद्यते मे त्वदृते नृपात्मज।
स्थिता हि पृथ्वी तव पार्थ शासने ।
गुरोः सुवृत्तस्य युधिष्ठिरस्य च ॥ १४.१६.३४ ॥
ହେ ରାଜପୁତ୍ର, ତୁମ ବିନା ଏଠାରେ ରହିବାର ମୋର ଅନ୍ୟ କାରଣ ନାହିଁ। ହେ ପାର୍ଥ, ପୃଥିବୀ ତୁମର ଶାସନରେ ଏବଂ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଓ ସଦାଚାରୀ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ଶାସନରେ ସ୍ଥିତ।
14.16.35
इतीदमुक्तः स तदा महात्मना ।
जनार्दनेनामितविक्रमोऽर्जुनः।
तथेति दुःखादिव वाक्यमैरय-
ज्जनार्दनं सम्प्रतिपूज्य पार्थिव ॥ १४.१६.३५ ॥
ମହାତ୍ମା ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଏହା କହିବାରୁ, ଅମିତ ପରାକ୍ରମୀ ଅର୍ଜୁନ ଯେପରି ଦୁଃଖରେ ହିଁ "ତଥାସ୍ତୁ" କହି, ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ସମ୍ମାନ ଦେଇ, ହେ ରାଜନ, ସେହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।