ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 14.18
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.18.1
ततस्तस्योपसङ्गृह्य पादौ प्रश्नान्सुदुर्वचान् ।
पप्रच्छ तांश्च धर्मान्स प्राह धर्मभृतांवरः ॥ १४.१८.१ ॥
ನಂತರ ಅವನ ಪಾದಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದನು; ಧರ್ಮಧಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದವನು ಆ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
14.18.2
कथं शरीराच्च्यवते कथं चैवोपपद्यते ।
कथं कष्टाच्च संसारात्संसरन्परिमुच्यते ॥ १४.१८.२ ॥
ದೇಹದಿಂದ ಹೇಗೆ ಚ್ಯುತನಾಗುತ್ತಾನೆ, ಹೇಗೆ ಮತ್ತೆ ಜನಿಸುತ್ತಾನೆ? ಕಷ್ಟಮಯ ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ಅಲೆದಾಡುತ್ತಾ ಹೇಗೆ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ?
14.18.3
आत्मानं वा कथं युक्त्वा तच्छरीरं विमुञ्चति ।
शरीरे च विनिर्मुक्तो कथमन्यत्प्रपद्यते ॥ १४.१८.३ ॥
ಆತ್ಮದೊಂದಿಗೆ ಹೇಗೆ ಸೇರಿ ಆ ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾನೆ? ದೇಹದಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮುಕ್ತನಾಗಿ ಹೇಗೆ ಇನ್ನೊಂದನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ?
14.18.4
कथं शुभाशुभे चायं कर्मणी स्वकृते नरः ।
उपभुङ्क्ते क्व वा कर्म विदेहस्योपतिष्ठते ॥ १४.१८.४ ॥
ಮನುಷ್ಯನು ತಾನು ಮಾಡಿದ ಶುಭ-ಅಶುಭ ಕರ್ಮಗಳ ಫಲವನ್ನು ಹೇಗೆ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ? ಅಥವಾ ಕರ್ಮ ದೇಹರಹಿತ ಆತ್ಮದ ಬಳಿ ಎಲ್ಲಿ ಬಂದು ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ?
14.18.5
एवं सञ्चोदितः सिद्धः प्रश्नांस्तान्प्रत्यभाषत ।
आनुपूर्व्येण वार्ष्णेय तन्मे निगदतः शृणुः ॥ १४.१८.५ ॥
ಹೀಗೆ ಪ್ರೇರಿತನಾದ ಸಿದ್ಧನು ಆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು. ವಾರ್ಷ್ಣೇಯನೇ, ನಾನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಹೇಳುವುದನ್ನು ಕೇಳು.
14.18.6
अस्मिन्नेवाशु फलदा आयुष्यास्तु क्रियाःस्मृताः ।
आयुःकीर्तिकराणीह यानि कृत्यानि सेवते।
शरीरग्रहणेऽन्यस्मिंस्तेषु क्षीणेषु सर्वशः ॥ १४.१८.६ ॥
ಈ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿಯೇ ಶೀಘ್ರ ಫಲ ನೀಡುವ, ಆಯುಷ್ಯವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುವ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗಿದೆ; ಇಲ್ಲಿ ಆಯುಸ್ಸು ಮತ್ತು ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುವ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಿದಾಗ, ಇನ್ನೊಂದು ದೇಹವನ್ನು ಧರಿಸುವಾಗ, ಅವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕ್ಷೀಣಿಸಿದಾಗ...
14.18.7
आयुःक्षयपरीतात्मा विपरीतानि सेवते ।
बुद्धिर्व्यावर्तते चास्य विनाशे प्रत्युपस्थिते ॥ १४.१८.७ ॥
ಆಯುಷ್ಯದ ಕ್ಷಯದಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮನಸ್ಸುಳ್ಳವನು ವಿಪರೀತ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾನೆ. ವಿನಾಶ ಸಮೀಪಿಸಿದಾಗ ಅವನ ಬುದ್ಧಿಯೂ ತಿರುಗಿಬಿಡುತ್ತದೆ.
14.18.8
सत्त्वं बलं च कालं चाविदित्वा चात्मनस्तथा ।
अतिवेलमुपाश्नाति स्वविरुद्धान्यनात्मवान् ॥ १४.१८.८ ॥
ತನ್ನ ಸತ್ತ್ವ, ಬಲ ಮತ್ತು ಕಾಲವನ್ನು ಅರಿಯದೆ, ಆತ್ಮನಿಯಂತ್ರಣವಿಲ್ಲದವನು ಮಿತಿ ಮೀರಿ ತಿನ್ನುತ್ತಾನೆ; ತನಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾದವುಗಳನ್ನೂ ತಿನ್ನುತ್ತಾನೆ.
14.18.9
यदाऽयमतिकष्टानि सर्वाण्युपनिषेवते ।
अत्यर्थमपि वा भुङ्क्ते न वा भुङ्क्ते कदाचन ॥ १४.१८.९ ॥
ಇವನು ಅತ್ಯಂತ ಹಾನಿಕರವಾದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸೇವಿಸಿದಾಗ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅತಿಯಾಗಿ ತಿನ್ನುತ್ತಾನೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಏನೂ ತಿನ್ನುವುದಿಲ್ಲ.
14.18.10
दुष्टान्नामिषपानं च यदन्योन्यविरोधि च ।
गुरु चाप्यमितं भुङ्क्ते नातिजीर्णे दिवा पुनः ॥ १४.१८.१० ॥
ಕೆಟ್ಟ ಅನ್ನ, ಮಾಂಸ-ಪಾನೀಯ, ಪರಸ್ಪರ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಪದಾರ್ಥಗಳು, ಭಾರವಾದ ಆಹಾರ ಇವುಗಳನ್ನೂ ಅತಿಯಾಗಿ ತಿನ್ನುತ್ತಾನೆ; ಹಿಂದಿನ ಊಟ ಜೀರ್ಣವಾಗದಿದ್ದಾಗ ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ತಿನ್ನಬಾರದು.
14.18.11
व्यायाममतिमात्रं च व्यावाय चोपसेवते ।
सततं कर्मलोभाद्वा प्राप्तं वेगं विधारयेत् ॥ १४.१८.११ ॥
ಅತಿಯಾದ ಶ್ರಮ ಮತ್ತು ಸಂಭೋಗದಲ್ಲಿ ತೊಡಗುತ್ತಾನೆ; ಅಥವಾ ಕೆಲಸದ ಲೋಭದಿಂದ ನಿರಂತರವಾಗಿ ತೊಡಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಉಂಟಾದ ವೇಗವನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯಬೇಕು.
14.18.12
रसाभियुक्तमन्नं वा दिवास्वप्नं च सेवते ।
अपक्वानागते काले स्वयं दोषान्प्रकोपयेत् ॥ १४.१८.१२ ॥
ರಸಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಅನ್ನವನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತಾನೆ ಅಥವಾ ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅಪಕ್ವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಅಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅವನು ತಾನೇ ದೋಷಗಳನ್ನು ಕೆರಳಿಸುತ್ತಾನೆ.
14.18.13
स्वदोषकोपनाद्रोगं लभते मरणान्तिकम् ।
अपि वोद्बन्धनादीनि परीतानि व्यवस्यति ॥ १४.१८.१३ ॥
ತನ್ನ ದೋಷಗಳು ಕುಪಿತಗೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ಮರಣಾಂತಿಕ ರೋಗವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಅಥವಾ ನೇಣು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುವಂತಹ ದಾರಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡುತ್ತಾನೆ.
14.18.14
तस्य तैः कारणैर्जन्तोः शरीरं च्यवते तदा ।
जीवितं प्रोच्यमानं तद्यथावदुपधारय ॥ १४.१८.१४ ॥
ಆ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಆ ಜೀವಿಯ ದೇಹವು ಆಗ ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ. ಈಗ ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಜೀವನವನ್ನು ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ತಿಳಿ.
14.18.15
ऊष्मा प्रकुपितः काये तीव्रवायुसमीरितः ।
शरीरमनुपर्येत्य सर्वान्प्राणान्रुणद्धि वै ॥ १४.१८.१५ ॥
ದೇಹದಲ್ಲಿ ಕುಪಿತಗೊಂಡ ಉಷ್ಣವು, ತೀವ್ರ ವಾಯುವಿನಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ, ದೇಹವನ್ನು ಸುತ್ತಿ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ.
14.18.16
अत्यर्थं बलवानूष्मा शरीरे परिकोपितः ।
भिनत्ति जीवस्थानानि तानि कर्मणि विद्धि च ॥ १४.१८.१६ ॥
ದೇಹದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಬಲಶಾಲಿಯಾಗಿ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕುಪಿತಗೊಂಡ ಉಷ್ಣವು ಜೀವಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಭೇದಿಸುತ್ತದೆ; ಅವುಗಳ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನೂ ತಿಳಿ.
14.18.17
ततः सवेदनः सद्यो जीवः प्रच्यवते क्षरन् ।
शरीरं त्यजते जन्तुश्छिद्यमानेषु मर्मसु।
वेदनाभिः परीतात्मा तद्विद्धि द्विजसत्तम ॥ १४.१८.१७ ॥
ಆಗ ವೇದನೆಯೊಂದಿಗೆ ಜೀವವು ತಕ್ಷಣ ಜಾರಿ ಹರಿದು ಹೋಗುತ್ತದೆ; ಮರ್ಮಗಳು ಛಿದ್ರವಾಗುವಾಗ ಜೀವಿ ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತದೆ. ವೇದನೆಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ಆತ್ಮವುಳ್ಳವನನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ತಿಳಿ, ದ್ವಿಜೋತ್ತಮನೇ.
14.18.18
जनीमरणसंविग्राः सततं सर्वजन्तवः ।
दृश्यन्ते संत्यजन्तश्च शरीराणि द्विजर्षभ ॥ १४.१८.१८ ॥
ಜನನ ಮರಣಗಳಿಂದ ನಿರಂತರ ಭಯಗೊಂಡ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳು ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ; ಅವರು ದೇಹಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದೂ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ, ದ್ವಿಜರಲ್ಲಿ ವೃಷಭನೇ.
14.18.19
गर्भसंक्रमणे चापि गर्भाणापुपसर्पणे ।
तादृशीमेव लभते वेदनां मानवः पुनः ॥ १४.१८.१९ ॥
ಗರ್ಭದೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವಾಗ ಮತ್ತು ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮುಂದೆ ಸರಿಯುವಾಗಲೂ ಮನುಷ್ಯನು ಮತ್ತೆ ಅಂತಹದೇ ವೇದನೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
14.18.20
भिन्नसंधिरथ क्लेदमद्भिः स लभते नरः ॥ १४.१८.२० ॥
ಕೀಲುಗಳು ಮುರಿದಾಗ ಮನುಷ್ಯನು ನೀರಿನಿಂದ ಕೊಳೆತು ಕರಗುವ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
14.18.21
यथा पञ्चसु भूतेषु सम्भूतत्वं नियच्छति ।
शैत्यात्प्रकुपितः काये तीव्रवायुसमीरितः ॥ १४.१८.२१ ॥
ಪಂಚಭೂತಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯ ಸ್ಥಿತಿ ನಿಯಂತ್ರಿತವಾಗುವಂತೆ, ಶೀತದಿಂದ ಕೆರಳಿ, ದೇಹದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ವಾಯುವಿನಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ.
14.18.22
यः स पञ्चसु भूतेषु प्राणापाने व्यवस्थितः ।
स गच्छत्यूर्ध्वगो वायुः कृच्छ्रान्मुक्त्वा शरीरिणः।
शरीरं च जहात्येवं निरुच्छ्वासश्च दृश्यते ॥ १४.१८.२२ ॥
ಪಂಚಭೂತಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣ-ಅಪಾನರೂಪದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡ ಆ ವಾಯು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ; ದೇಹಧಾರಿಯನ್ನು ಕಷ್ಟದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿ, ಹೀಗೆ ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತದೆ, ಉಸಿರಿಲ್ಲದಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.
14.18.23
स निरूष्मा निरुच्छ्वासो निःश्रीको गतचेतनः ।
कर्मणा सम्परित्यक्तो मृत इत्युच्यते नरः ॥ १४.१८.२३ ॥
ಬಿಸಿಯಿಲ್ಲದವನು, ಉಸಿರಿಲ್ಲದವನು, ಕಾಂತಿಯಿಲ್ಲದವನು, ಪ್ರಜ್ಞೆಯಿಲ್ಲದವನು, ಕರ್ಮದಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತ್ಯಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ಮನುಷ್ಯನು 'ಮೃತ' ಎನ್ನಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
14.18.24
स्रोतोभिर्यैर्विजानाति इन्द्रियार्थाञ्शरीरभृत् ।
तैरेव न विजानाति प्राणानाहारसम्भवान् ॥ १४.१८.२४ ॥
ಯಾವ ದ್ವಾರಗಳ ಮೂಲಕ ದೇಹಧಾರಿ ಇಂದ್ರಿಯ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯುತ್ತಾನೋ, ಅವುಗಳ ಮೂಲಕವೇ ಆಹಾರದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಪ್ರಾಣಗಳನ್ನು ಅವನು ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ.
14.18.25
तत्रैव कुरुते काये यः स जीवः सनातनः ॥ १४.१८.२५ ॥
ಅಲ್ಲಿಯೇ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಯಾರು ನೆಲೆಸಿರುವನೋ, ಅವನೇ ಸನಾತನ ಜೀವ.
14.18.26
तथा यद्यद्भवेन्मुक्तं सन्निपाते क्वचित्क्वचित् ।
तत्तन्मर्म विजानीहि शास्त्रदृष्टं हि तत्तथा ॥ १४.१८.२६ ॥
ಹಾಗೆಯೇ, ಘರ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿ ಏನು ಬಿದ್ದಿತೋ, ಅದನ್ನೇ ಮರ್ಮವೆಂದು ತಿಳಿ; ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ಹಾಗೆಯೇ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.
14.18.27
तेषु मर्मसु भिन्नेषु ततः स समुदीरयन् ।
आविश्य हृदयं जन्तोः सत्त्वं चाशु रुणद्धि वै ॥ १४.१८.२७ ॥
ಆ ಮರ್ಮಸ್ಥಾನಗಳು ಭೇದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ಅದು ವೇಗವಾಗಿ ಚಲಿಸಿ ಜೀವಿಯ ಹೃದಯವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಅದರ ಸತ್ತ್ವವನ್ನು ತಕ್ಷಣ ತಡೆಯುತ್ತದೆ.
14.18.28
ततः सचेतनो जन्तुर्नाभिजानाति किञ्चन ।
तमसा संवृतज्ञानः संवृतेष्वेव मर्मसु।
स जीवो निरदिष्ठानश्चाल्यते मातरिश्वना ॥ १४.१८.२८ ॥
ಆಗ ಚೇತನವುಳ್ಳ ಜೀವಿ ಏನನ್ನೂ ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ; ಕತ್ತಲಿನಿಂದ ಜ್ಞಾನ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟು, ಮರ್ಮಸ್ಥಾನಗಳು ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಾಗಲೇ ಆ ಜೀವ ತನ್ನ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಸರಿದು ವಾಯುವಿನಿಂದ ಚಲಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
14.18.29
ततः स तं महोच्छ्वासं भृशमुच्छ्वस्य दारुणम् ।
निष्क्रमन्कम्पयत्याशु तच्छरीरमचेतनम् ॥ १४.१८.२९ ॥
ಆಗ ಅದು ಆ ದೊಡ್ಡ, ಭಯಂಕರ ಉಚ್ಛ್ವಾಸವನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟು, ಹೊರಹೋಗುತ್ತಾ ತಕ್ಷಣ ಆ ಚೇತನರಹಿತ ದೇಹವನ್ನು ನಡುಗಿಸುತ್ತದೆ.
14.18.30
स जीवः प्रच्युतः कायात्कर्मभिः स्वैः समावृतः ।
अङ्कितः स्वैः शुभैः पुण्यैः पापैर्वाऽप्युपपद्यते ॥ १४.१८.३० ॥
ಆ ಜೀವ ದೇಹದಿಂದ ಜಾರಿ, ತನ್ನ ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಆವೃತನಾಗಿ, ತನ್ನ ಶುಭ ಪುಣ್ಯ ಅಥವಾ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಪುನಃ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ.
14.18.31
ब्राह्मणा ज्ञानसम्पन्ना यथावच्छ्रुतनिश्चयाः ।
इतरं कृतपुण्यं वा तं विजानन्ति लक्षणैः ॥ १४.१८.३१ ॥
ಜ್ಞಾನಸಂಪನ್ನರಾದ, ಶಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ನಿಶ್ಚಯ ಪಡೆದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಪುಣ್ಯಕರ್ಮಿಯನ್ನೋ ಇತರನನ್ನೋ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಅರಿಯುತ್ತಾರೆ.
14.18.32
यथान्धकारे खद्येतं दीप्यमानं ततस्ततः ।
चक्षुष्मन्तः प्रपश्यन्ति तथा च ज्ञानचक्षुषः ॥ १४.१८.३२ ॥
ಕತ್ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಳೆಯುವ ಮಿಂಚುಹುಳುವನ್ನು ಕಣ್ಣುಳ್ಳವರು ನೋಡುವಂತೆ, ಜ್ಞಾನದ ಕಣ್ಣುಳ್ಳವರೂ ನೋಡುತ್ತಾರೆ.
14.18.33
पश्यन्त्येवंविधं सिद्धा जीवं दिव्येन चक्षुषा ।
च्यवन्तं जायमानं च योनिं चानुप्रवेशितम् ॥ १४.१८.३३ ॥
ಸಿದ್ಧರು ಈ ರೀತಿಯ ಜೀವವನ್ನು ದಿವ್ಯ ನೇತ್ರದಿಂದ ನೋಡುತ್ತಾರೆ — ದೇಹ ತ್ಯಜಿಸುವುದನ್ನು, ಹುಟ್ಟುವುದನ್ನು, ಗರ್ಭವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದನ್ನು.
14.18.34
तस्य स्थानानि दृष्टानि विविधानीह शास्त्रतः ।
कर्मभूमिरियं भूमिर्यत्र तिष्ठन्ति जन्तवः ॥ १४.१८.३४ ॥
ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ ಅದರ ವಿವಿಧ ಸ್ಥಾನಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಈ ಭೂಮಿ ಕರ್ಮಭೂಮಿ; ಇಲ್ಲಿ ಜೀವಿಗಳು ನೆಲೆಸಿರುತ್ತವೆ.
14.18.35
ततः शुभाशुभं कृत्वा लभन्ते सर्वदेहिनः ।
इहैवोच्चावचान्भोगान्प्राप्नुवन्ति स्वकर्मभिः ॥ १४.१८.३५ ॥
ನಂತರ ಶುಭಾಶುಭ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ, ದೇಹಧಾರಿಗಳೆಲ್ಲರೂ ಇಲ್ಲಿಯೇ ತಮ್ಮ ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಉನ್ನತ-ನೀಚ ಭೋಗಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
14.18.36
इहैवाशुभकर्माणः कर्मभिर्निरयं गताः ।
अवाग्गतिरियं कष्टा यत्र पच्यन्ति मानवाः।
तस्मात्सुदुर्लभो मोक्षो रक्ष्यश्चात्मा ततो भृशम् ॥ १४.१८.३६ ॥
ಇಲ್ಲಿಯೇ ದುಷ್ಕರ್ಮಿಗಳು ತಮ್ಮ ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ನರಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಮಾನವರು ಬೇಯುವ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಗತಿ ಕಷ್ಟಕರ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮೋಕ್ಷ ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಲಭ; ಆತ್ಮನನ್ನು ಬಹಳ ಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು.
14.18.37
ऊर्ध्वं तु जन्तवो गत्वा येषु स्थानेष्ववस्थिताः ।
कीर्त्यमानानि तानीह तत्त्वतः संनिबोध मे ॥ १४.१८.३७ ॥
ಮೇಲೆ ಹೋಗಿ ಜೀವಿಗಳು ಯಾವ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸುತ್ತವೆಯೋ, ಅವುಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ನನ್ನಿಂದ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕೇಳು.
14.18.38
तच्छ्रुत्वा नैष्ठिकीं बुद्धिं बुद्ध्येथाः कर्मनिश्चयम् ।
तारारूपाणि सर्वाणि यत्रैतच्चन्द्रमण्डलम् ॥ १४.१८.३८ ॥
ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ, ದೃಢವಾದ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಕರ್ಮದ ನಿಶ್ಚಯವನ್ನು ಅರಿತುಕೋ; ಇವೆಲ್ಲ ತಾರಾ ರೂಪಗಳು, ಇಲ್ಲಿ ಈ ಚಂದ್ರಮಂಡಲವಿದೆ.
14.18.39
यत्र विभ्राजते लोके स्वभासा सूर्यमण्डलम् ।
स्थानान्येतानि जानीहि जनानां पुण्यकर्मणाम् ॥ १४.१८.३९ ॥
ಲೋಕದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಬೆಳಕಿನಿಂದ ಸೂರ್ಯಮಂಡಲ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಸ್ಥಳ — ಇವು ಪುಣ್ಯಕರ್ಮ ಮಾಡಿದವರ ಸ್ಥಾನಗಳೆಂದು ತಿಳಿ.
14.18.40
कर्मक्षयाच्च ते सर्वे च्यवन्ते वै पुनः पुनः ।
तत्रापि च विशेषोस्ति दिवि नीचोच्चमध्यमः ॥ १४.१८.४० ॥
ಕರ್ಮ ಕ್ಷೀಣಿಸಿದಾಗ ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಪತನ ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ; ಅಲ್ಲಿಯೂ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಕೀಳು, ಶ್ರೇಷ್ಠ, ಮಧ್ಯಮ ಭೇದಗಳಿವೆ.
14.18.41
न च तत्रापि संतोषो दृष्ट्वा दीप्ततरां श्रियम् ।
इत्येता गतयः सर्वाः पृथक्ते समुदीरिताः ॥ १४.१८.४१ ॥
ಅಲ್ಲಿಯೂ ತೃಪ್ತಿ ಇಲ್ಲ, ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಕಾಶಿಸುವ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿ; ಹೀಗೆ ಈ ಎಲ್ಲ ಗತಿಗಳನ್ನೂ ನಿನಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
14.18.42
उपपत्तिं तु वक्ष्यामि गर्भस्याहमतः परम् ।
तथावत्तां निगदतः शृणुष्वावहितो द्विज ॥ १४.१८.४२ ॥
ಇನ್ನು ಗರ್ಭದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಓ ದ್ವಿಜನೇ, ನಾನು ಹೇಳುವುದನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಕೇಳು.