ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 14.2
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.2.1
एवमुक्तस्तु राजाऽसौ धृतराष्ट्रेण धीमता ।
तूष्णींबभूव मेधावी तमुवाचाथ केशवः ॥ १४.२.१ ॥
ಬುದ್ಧಿವಂತ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು ಆ ರಾಜನು ಮೌನವಾದನು; ನಂತರ ಮೇಧಾವಿ ಕೇಶವನು ಅವನಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿದನು.
14.2.2
अतीव मनसा शोकः क्रियमाणो जनाधिप ।
सन्तपयति चैतस्य पूर्वप्रेतान्पितामहान् ॥ १४.२.२ ॥
ಜನಾಧಿಪನೇ, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾದ ಶೋಕ ಹುಟ್ಟಿ ಅವನನ್ನು ಹಿಂದೆ ಮೃತರಾದ ಪಿತಾಮಹರಿಗಾಗಿ ಸಂತಾಪಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ.
14.2.3
यजस्व विविधैर्यज्ञैर्बहुभिः स्वाप्तदक्षिणैः ।
देवांस्तर्पय सोमेन स्वधया च पितॄनपि ॥ १४.२.३ ॥
ವಿವಿಧ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು, ಹೇರಳ ದಕ್ಷಿಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಮಾಡು; ಸೋಮದಿಂದ ದೇವತೆಗಳನ್ನೂ ಸ್ವಧೆಯಿಂದ ಪಿತೃಗಳನ್ನೂ ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸು.
14.2.4
अतिथीनन्नपानेन कामैरन्यैरकिञ्चनान् ।
त्वद्विधस्य महाबुद्धे नैतदद्योपपद्यते।
विदितं वेदितव्यं ते कर्तव्यमपि ते कृतम् ॥ १४.२.४ ॥
ಅತಿಥಿಗಳನ್ನು ಅನ್ನಪಾನದಿಂದ, ಇತರ ಇಷ್ಟ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ, ಬಡವರನ್ನೂ ಸತ್ಕರಿಸು. ಮಹಾಬುದ್ಧಿವಂತನೇ, ನಿನ್ನಂಥವನಿಗೆ ಇದು ಇಂದು ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ. ತಿಳಿಯಬೇಕಾದದ್ದು ನಿನಗೆ ತಿಳಿದಿದೆ; ಮಾಡಬೇಕಾದದ್ದನ್ನು ನೀನು ಮಾಡಿಯೂ ಆಗಿದೆ.
14.2.5
श्रुताश्च राजधर्मास्ते भीष्माद्भागीरथीसुतात् ।
कृष्णद्वैपायनाच्चैव नारदाद्विदुरात्तथा ॥ १४.२.५ ॥
ಭಾಗೀರಥಿಯ ಪುತ್ರ ಭೀಷ್ಮರಿಂದ, ಕೃಷ್ಣದ್ವೈಪಾಯನ (ವ್ಯಾಸ)ರಿಂದ, ನಾರದರಿಂದ, ವಿದುರರಿಂದಲೂ ನೀನು ರಾಜಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದೀಯೆ.
14.2.6
नेमामर्हसि मूढानां वृत्तिं त्वमनुवर्तितुम् ।
पितृपैतामहं वृत्तमास्थाय धुरमुद्वह ॥ १४.२.६ ॥
ಮೂಢರ ಈ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ನೀನು ಅನುಸರಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತವಲ್ಲ. ತಂದೆ ಮತ್ತು ಅಜ್ಜರ ನಡತೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಭಾರವನ್ನು ಹೊರು.
14.2.7
युक्तं हि यशसा क्षात्रं स्वर्गं प्राप्तुमसंशयम् ।
नहि कश्चिद्धि शूरणां निहतोऽत्र पराङ्मुखः ॥ १४.२.७ ॥
ಕ್ಷಾತ್ರಧರ್ಮವು ಕೀರ್ತಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ; ಅದರಿಂದ ಸ್ವರ್ಗ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ಶೂರರಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಬೆನ್ನು ತೋರಿಸಿ ಹತರಾಗಲಿಲ್ಲ.
14.2.8
त्यज शोकं महाराज भवितव्यं हि तत्तथा ।
न शक्यास्ते पुनर्द्रष्टुं त्वया येऽस्मिन्रणे हताः ॥ १४.२.८ ॥
ಮಹಾರಾಜನೇ, ಶೋಕವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸು; ಆಗಬೇಕಾದದ್ದು ಹಾಗೆಯೇ ಆಯಿತು. ಈ ರಣದಲ್ಲಿ ಹತರಾದವರನ್ನು ನೀನು ಮತ್ತೆ ನೋಡಲಾರೆ.
14.2.9
एतावदुक्त्वा गोविन्दो धर्मराजं युधिष्ठिरम् ।
विरराम महातेजास्तमुवाच युधिष्ठिरः ॥ १४.२.९ ॥
ಇಷ್ಟನ್ನು ಹೇಳಿ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ಗೋವಿಂದನು ಧರ್ಮರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನೊಂದಿಗೆ ಮೌನವಾದನು; ಆಗ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
14.2.10
गोविन्द मयि या प्रीतिस्तव सा विदिता मम ।
सौहृदेन तथा प्रेम्णा सदा मय्यनुकम्पसे ॥ १४.२.१० ॥
ಗೋವಿಂದಾ, ನನ್ನ ಮೇಲೆ ನಿನಗಿರುವ ಪ್ರೀತಿ ನನಗೆ ತಿಳಿದಿದೆ. ಸ್ನೇಹ ಮತ್ತು ಪ್ರೇಮದಿಂದ ನೀನು ಸದಾ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಕರುಣೆ ತೋರುತ್ತೀಯೆ.
14.2.11
प्रियं तु मे स्यात्सुमहत्कृतं चक्रगदाधर ।
श्रीमन्प्रीतेन मनसाक सर्वं यादवनन्दन ॥ १४.२.११ ॥
ಚಕ್ರ-ಗದಾಧರನೇ, ಪ್ರಸನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ನೀನು ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಮಾಡಿದರೆ ಅದು ನನಗೆ ಬಹಳ ಪ್ರಿಯವಾದುದಾಗಿರುವುದು. ಯಾದವರ ಆನಂದವೇ, ಶ್ರೀಮಂತನೇ.
14.2.12
यदि मामनुजानीयाद्भवान्गन्तुं तपोवनम् ।
कृतकृत्यो भविष्यामि इति मे निश्चिता मतिः ॥ १४.२.१२ ॥
ನೀನು ನನಗೆ ತಪೋವನಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದರೆ, ನಾನು ಕೃತಕೃತ್ಯನಾಗುತ್ತೇನೆ ಎಂಬುದು ನನ್ನ ದೃಢವಾದ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.
14.2.13
न हि शान्तिं प्रपश्यामि पातयित्वा पितामहम् ।
नृशंसः पुरुषव्याघ्रं गुरुं वीर्यबलान्वितम्।
कर्णं च पुरुषव्याघ्नं सङ्ग्रामेष्वपलायिनम् ॥ १४.२.१३ ॥
ಪಿತಾಮಹನನ್ನು, ವೀರ್ಯಬಲಸಂಪನ್ನನಾದ ಗುರುವನ್ನು, ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯದ ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರ ಕರ್ಣನನ್ನು ಕೊಂದ ಬಳಿಕ ನನಗೆ ಶಾಂತಿ ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ; ನಾನು ಕ್ರೂರನಾಗಿದ್ದೇನೆ.
14.2.14
कर्मणा येन मुच्येयमस्मात्क्रूरादरिंदम ।
कर्मणा तद्विधत्स्वेह येन शुध्यति मे मनः ॥ १४.२.१४ ॥
ಶತ್ರುನಿಗ್ರಹನೇ, ಈ ಕ್ರೂರತೆಯಿಂದ ನಾನು ಮುಕ್ತನಾಗುವ ಕರ್ಮವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ನನಗೆ ವಿಧಿಸು; ಅದರಿಂದ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಶುದ್ಧವಾಗುವುದು.
14.2.15
तमेवंवादिनं पार्थं व्यासः प्रोवाच धर्मवित् ।
सान्त्वयन्सुमहातेजाः शुभं वचनमर्थवत् ॥ १४.२.१५ ॥
ಹೀಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಪಾರ್ಥನನ್ನು ಧರ್ಮವನ್ನು ಬಲ್ಲ, ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ವ್ಯಾಸರು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸುತ್ತಾ ಶುಭವೂ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವೂ ಆದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು.
14.2.16
सुकृता ते मतिस्तात पुनर्बाल्येन मुह्यसे ।
किमाकाशे वयं सर्वे प्रलपामो मुहुर्मुहुः ॥ १४.२.१६ ॥
ಮಗೂ, ನಿನ್ನ ನಿಶ್ಚಯ ಒಳ್ಳೆಯದೇ; ಆದರೂ ಬಾಲ್ಯದಿಂದ ನೀನು ಮತ್ತೆ ಮೋಹಕ್ಕೊಳಗಾಗುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ. ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಆಕಾಶದ ಮುಂದೆ ಪದೇಪದೇ ಏಕೆ ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಪ್ರಲಾಪಿಸಬೇಕು?
14.2.17
विदिताः क्षत्रधर्मास्ते येषां युद्धेन जीविका ।
तथा प्रवृत्तो नृपतिर्नाधिबन्धेन युज्यसे ॥ १४.२.१७ ॥
ಯುದ್ಧದಿಂದ ಜೀವನ ನಡೆಸುವ ಕ್ಷತ್ರಧರ್ಮಗಳು ನಿನಗೆ ತಿಳಿದಿವೆ. ರಾಜನಾಗಿ ಅದರಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವುದರಿಂದ ನೀನು ಬಂಧನಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
14.2.18
मोक्षधर्माश्च निखिला याथातथ्येन ते श्रुताः ।
यथा वै कामजां मायां परित्युक्तं त्वमर्हसि ॥ १४.२.१८ ॥
ಮೋಕ್ಷಧರ್ಮಗಳೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನೀನು ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ಕೇಳಿರುವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಕಾಮದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಮಾಯೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದು ನಿನಗೆ ಯೋಗ್ಯ.
14.2.19
असकृच्चापि सन्देहाश्छिन्नास्ते कामजा मया ।
अश्रद्दधानो दुर्मेधा लुप्तस्मृतिरसि ध्रुवम् ॥ १४.२.१९ ॥
ನಾನು ನಿನ್ನ ಕಾಮಜನ್ಯ ಸಂದೇಹಗಳನ್ನು ಹಲವು ಬಾರಿ ಪರಿಹರಿಸಿದ್ದೇನೆ; ಆದರೂ ನೀನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಲ್ಲದವನೂ ಮಂದಬುದ್ಧಿಯೂ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸ್ಮೃತಿಭ್ರಷ್ಟನೂ ಆಗಿದ್ದೀಯೆ.
14.2.20
मैवं भव न ते युक्तमिदमज्ञानमीदृशम् ॥ १४.२.२० ॥
ಹೀಗಾಗಬೇಡ; ನಿನಗೆ ಇಂತಹ ಈ ಅಜ್ಞಾನ ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ.
14.2.21
प्रायश्चित्तानि सर्वाणि विदितानि च तेऽनघ ।
राजधर्माश्च ते सर्वे दानधर्माश्च ते श्रुताः ॥ १४.२.२१ ॥
ಓ ನಿರ್ಮಲನೇ! ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಗಳೂ ನಿನಗೆ ತಿಳಿದಿವೆ; ರಾಜಧರ್ಮ ಮತ್ತು ದಾನಧರ್ಮಗಳನ್ನೂ ನೀನು ಕೇಳಿದ್ದೀಯೆ.
14.2.22
स कथं सर्वधर्मज्ञः सर्वागमविशारदः ।
परिमुह्यसि भूयस्त्वमज्ञानादिव भारत ॥ १४.२.२२ ॥
ಎಲ್ಲಾ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಬಲ್ಲವನೂ ಎಲ್ಲಾ ಆಗಮಗಳಲ್ಲಿ ನಿಪುಣನೂ ಆದ ನೀನು, ಅಜ್ಞಾನದಿಂದಲೇ ಎಂಬಂತೆ, ಓ ಭಾರತ, ಮತ್ತೆ ಹೇಗೆ ಮೋಹಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವೆ?