మహాభారతం · అధ్యాయం 14.2
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.2.1
एवमुक्तस्तु राजाऽसौ धृतराष्ट्रेण धीमता ।
तूष्णींबभूव मेधावी तमुवाचाथ केशवः ॥ १४.२.१ ॥
బుద్ధిమంతుడైన ధృతరాష్ట్రుడు ఇలా చెప్పగా, ఆ రాజు మౌనంగా ఉండిపోయాడు; తరువాత మేధావి కేశవుడు అతనితో మాట్లాడాడు.
14.2.2
अतीव मनसा शोकः क्रियमाणो जनाधिप ।
सन्तपयति चैतस्य पूर्वप्रेतान्पितामहान् ॥ १४.२.२ ॥
జనాధిపా, మనసులో అత్యధిక శోకం పుట్టి అతన్ని పూర్వం మరణించిన పితామహుల కోసం బాధిస్తోంది.
14.2.3
यजस्व विविधैर्यज्ञैर्बहुभिः स्वाप्तदक्षिणैः ।
देवांस्तर्पय सोमेन स्वधया च पितॄनपि ॥ १४.२.३ ॥
అనేక రకాల యజ్ఞాలు, పుష్కలమైన దక్షిణలతో యజ్ఞం చేయి; సోమంతో దేవతలను, స్వధతో పితృదేవతలను కూడా తృప్తిపరచు.
14.2.4
अतिथीनन्नपानेन कामैरन्यैरकिञ्चनान् ।
त्वद्विधस्य महाबुद्धे नैतदद्योपपद्यते।
विदितं वेदितव्यं ते कर्तव्यमपि ते कृतम् ॥ १४.२.४ ॥
అతిథులను అన్నపానాలతో, ఇతర కోరిన వస్తువులతో, నిరుపేదలను కూడా ఆదరించు. మహాబుద్ధిమంతుడా, నీ వంటివానికి ఇది ఈరోజు తగదు. తెలుసుకోవలసినది నీకు తెలుసు, చేయవలసినదీ నీవు చేశావు.
14.2.5
श्रुताश्च राजधर्मास्ते भीष्माद्भागीरथीसुतात् ।
कृष्णद्वैपायनाच्चैव नारदाद्विदुरात्तथा ॥ १४.२.५ ॥
భాగీరథీ పుత్రుడైన భీష్ముని నుండి, కృష్ణద్వైపాయనుని (వ్యాసుని) నుండి, నారదుని నుండి, విదురుని నుండి కూడా నీవు రాజధర్మాలను విన్నావు.
14.2.6
नेमामर्हसि मूढानां वृत्तिं त्वमनुवर्तितुम् ।
पितृपैतामहं वृत्तमास्थाय धुरमुद्वह ॥ १४.२.६ ॥
మూర్ఖుల ఈ ప్రవర్తనను నీవు అనుసరించడం తగదు. తండ్రి, తాతల ఆచారాన్ని పాటించి భారాన్ని మోయి.
14.2.7
युक्तं हि यशसा क्षात्रं स्वर्गं प्राप्तुमसंशयम् ।
नहि कश्चिद्धि शूरणां निहतोऽत्र पराङ्मुखः ॥ १४.२.७ ॥
క్షాత్రధర్మం కీర్తితో కూడినది; దానివల్ల స్వర్గం లభిస్తుందనడంలో సందేహం లేదు. ఇక్కడ శూరులలో ఎవరూ వెన్నుచూపి చంపబడలేదు.
14.2.8
त्यज शोकं महाराज भवितव्यं हि तत्तथा ।
न शक्यास्ते पुनर्द्रष्टुं त्वया येऽस्मिन्रणे हताः ॥ १४.२.८ ॥
మహారాజా, శోకాన్ని విడిచిపెట్టు; జరగవలసినది అలాగే జరిగింది. ఈ యుద్ధంలో హతులైనవారిని నీవు మళ్లీ చూడలేవు.
14.2.9
एतावदुक्त्वा गोविन्दो धर्मराजं युधिष्ठिरम् ।
विरराम महातेजास्तमुवाच युधिष्ठिरः ॥ १४.२.९ ॥
ఇంతవరకు చెప్పి మహాతేజస్వి గోవిందుడు ధర్మరాజు యుధిష్ఠిరునితో మాట్లాడటం ఆపాడు. అప్పుడు యుధిష్ఠిరుడు అతనితో అన్నాడు.
14.2.10
गोविन्द मयि या प्रीतिस्तव सा विदिता मम ।
सौहृदेन तथा प्रेम्णा सदा मय्यनुकम्पसे ॥ १४.२.१० ॥
గోవిందా, నాపై నీకు ఉన్న ప్రీతి నాకు తెలుసు. స్నేహంతో, ప్రేమతో నీవు ఎల్లప్పుడూ నాపై దయ చూపుతావు.
14.2.11
प्रियं तु मे स्यात्सुमहत्कृतं चक्रगदाधर ।
श्रीमन्प्रीतेन मनसाक सर्वं यादवनन्दन ॥ १४.२.११ ॥
చక్ర-గదాధరా, ప్రసన్న మనస్సుతో నీవు ఇవన్నీ చేస్తే అది నాకు ఎంతో ప్రియమైన కార్యం అవుతుంది. యాదవుల ఆనందమా, శ్రీమంతుడా.
14.2.12
यदि मामनुजानीयाद्भवान्गन्तुं तपोवनम् ।
कृतकृत्यो भविष्यामि इति मे निश्चिता मतिः ॥ १४.२.१२ ॥
నీవు నన్ను తపోవనానికి వెళ్లడానికి అనుమతిస్తే, నేను కృతకృత్యుడనవుతాను అనేది నా నిశ్చయమైన అభిప్రాయం.
14.2.13
न हि शान्तिं प्रपश्यामि पातयित्वा पितामहम् ।
नृशंसः पुरुषव्याघ्रं गुरुं वीर्यबलान्वितम्।
कर्णं च पुरुषव्याघ्नं सङ्ग्रामेष्वपलायिनम् ॥ १४.२.१३ ॥
పితామహుడిని, వీర్యబలసంపన్నుడైన గురువును, యుద్ధాల్లో వెనుదిరగని పురుషవ్యాఘ్రుడైన కర్ణుడిని చంపిన తర్వాత నాకు శాంతి కనిపించడం లేదు; నేను క్రూరుడనయ్యాను.
14.2.14
कर्मणा येन मुच्येयमस्मात्क्रूरादरिंदम ।
कर्मणा तद्विधत्स्वेह येन शुध्यति मे मनः ॥ १४.२.१४ ॥
శత్రువులను అణచువాడా, ఈ క్రూరత్వం నుండి నేను విముక్తుడనయ్యే కర్మను ఇక్కడ నాకు విధించండి; దానివల్ల నా మనసు శుద్ధమవుతుంది.
14.2.15
तमेवंवादिनं पार्थं व्यासः प्रोवाच धर्मवित् ।
सान्त्वयन्सुमहातेजाः शुभं वचनमर्थवत् ॥ १४.२.१५ ॥
ఇలా మాట్లాడుతున్న పార్థునితో, ధర్మజ్ఞుడూ మహాతేజస్వి అయిన వ్యాసుడు ఓదార్చుతూ శుభమైన, అర్థవంతమైన మాటలు పలికాడు.
14.2.16
सुकृता ते मतिस्तात पुनर्बाल्येन मुह्यसे ।
किमाकाशे वयं सर्वे प्रलपामो मुहुर्मुहुः ॥ १४.२.१६ ॥
ప్రియ బిడ్డా, నీ నిశ్చయం మంచిదే; అయినా బాల్యం వల్ల మళ్లీ మోహానికి లోనవుతున్నావు. మనమంతా ఆకాశంతో ఎందుకు పదే పదే వ్యర్థంగా ప్రలపిస్తున్నాము?
14.2.17
विदिताः क्षत्रधर्मास्ते येषां युद्धेन जीविका ।
तथा प्रवृत्तो नृपतिर्नाधिबन्धेन युज्यसे ॥ १४.२.१७ ॥
యుద్ధంతో జీవించే క్షత్రియ ధర్మాలు నీకు తెలిసినవే. రాజుగా దానిలో ప్రవృత్తుడవైనందున నువ్వు బంధంలో చిక్కుకోవు.
14.2.18
मोक्षधर्माश्च निखिला याथातथ्येन ते श्रुताः ।
यथा वै कामजां मायां परित्युक्तं त्वमर्हसि ॥ १४.२.१८ ॥
మోక్షధర్మాలన్నీ నువ్వు యథార్థంగా విన్నావు. కాబట్టి కోరిక వల్ల పుట్టిన మాయను విడిచిపెట్టడం నీకు తగును.
14.2.19
असकृच्चापि सन्देहाश्छिन्नास्ते कामजा मया ।
अश्रद्दधानो दुर्मेधा लुप्तस्मृतिरसि ध्रुवम् ॥ १४.२.१९ ॥
నేను నీ కామజనిత సందేహాలను పలుమార్లు తొలగించాను; అయినా నీవు విశ్వాసం లేనివాడవు, మందబుద్ధివి, నిశ్చయంగా స్మృతి కోల్పోయినవాడవు.
14.2.20
मैवं भव न ते युक्तमिदमज्ञानमीदृशम् ॥ १४.२.२० ॥
ఇలా కాకు; నీకు ఇటువంటి ఈ అజ్ఞానం తగదు.
14.2.21
प्रायश्चित्तानि सर्वाणि विदितानि च तेऽनघ ।
राजधर्माश्च ते सर्वे दानधर्माश्च ते श्रुताः ॥ १४.२.२१ ॥
ఓ నిష్కల్మషుడా! అన్ని ప్రాయశ్చిత్తాలూ నీకు తెలిసినవే; రాజధర్మాలూ, దానధర్మాలూ అన్నీ నీవు విన్నావు.
14.2.22
स कथं सर्वधर्मज्ञः सर्वागमविशारदः ।
परिमुह्यसि भूयस्त्वमज्ञानादिव भारत ॥ १४.२.२२ ॥
అన్ని ధర్మాలను తెలిసినవాడవు, అన్ని ఆగమాల్లో నిపుణుడవైన నీవు, అజ్ఞానంతోనే అన్నట్లు, ఓ భారతా, మళ్ళీ ఎలా మోహితుడవవుతున్నావు?