Mahābhārata · Adhyāya 14.29
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.29.1
गन्धान्न जिघ्रामि रासान्न वेद्मि ।
रूपं न पश्यामि न च स्पृशामि।
न चापि शब्दान्विविधाञ्शृणोमि ।
न चापि सङ्कल्पमुपैमि कञ्चित् ॥ १४.२९.१ ॥
No huelo los olores, ni conozco los sabores. No veo las formas, ni toco. Tampoco oigo los diversos sonidos, ni alcanzo deseo alguno de la voluntad.
14.29.2
अर्थानिष्टान्कामयते स्वभावः ।
सर्वान्द्वेष्यान्प्रद्विषते स्वभावः।
कामद्वेषानुद्भवतः स्वभावा-
त्प्राणापानौ जन्तुदेहान्निवेश्य ॥ १४.२९.२ ॥
La naturaleza desea incluso los objetos indeseables; la naturaleza odia todo lo que es odiable. Por la naturaleza que surge del deseo y la aversión, habiendo situado el prāṇa y el apāna en el cuerpo del ser vivo.
14.29.3
तेभ्यश्चान्यांस्तेषु नित्यांश्च भावा-
न्भूतात्मानं अक्षयेऽहं शरीरे।
तस्मिंस्तिष्ठन्नास्मि सक्तः कथंचि-
त्कामक्रोधाभ्यां जरया मृत्युना च ॥ १४.२९.३ ॥
De aquellos y de otros, y de los estados eternos que hay en ellos, yo, el ser de los seres, aunque resido en este cuerpo imperecedero, no estoy de ningún modo apegado, ni al deseo y la ira, ni a la vejez y la muerte.
14.29.4
अकामयानस्य च सर्वकामा-
नविद्विषाणस्य च सर्वदोषान्।
न मे स्वभावेषु भवन्ति लेपा-
स्तोयस्य बिन्दोरिव पुष्करेषु ॥ १४.२९.४ ॥
Para quien no desea y ha abandonado todos los deseos, y no odia y ha superado todas las faltas, no surgen manchas en mis naturalezas, como la gota de agua no se adhiere a las hojas de loto.
14.29.5
नित्यस्य चैतस्य भवन्ति नित्या ।
निरीक्ष्यमाणस्य बहून्स्वभावान्।
न सज्जते कर्मसु भोगजालं ।
दिवीव सूर्यस्य मयूखजालम् ॥ १४.२९.५ ॥
Para este hombre eterno sólo existen cosas eternas. Observando las muchas naturalezas, no se aferra a las acciones; la red de los goces no se le adhiere, como la red de rayos del sol en el cielo.
14.29.6
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
अध्वर्युयतिसंवादं तं निबोध यशस्विनि ॥ १४.२९.६ ॥
También aquí se cuenta esta antigua historia, el diálogo entre el sacerdote Adhvaryu y un asceta. Escúchala, oh gloriosa.
14.29.7
प्रोक्ष्यमाणं पशुं दृष्ट्वा यज्ञकर्मण्यथाब्रवीत् ।
यतिरध्वर्युमासीनो हिंसोयमिति कुत्सयन् ॥ १४.२९.७ ॥
Al ver al animal a punto de ser rociado en el rito sacrificial, el asceta sentado habló al sacerdote Adhvaryu, reprochándole: «Esto es violencia».
14.29.8
तमध्वर्युः प्रत्युवाच नायं छागो विनश्यति ।
श्रेयसा योक्ष्यते जन्तुर्यज्ञाच्छ्रुतिरियं तथा ॥ १४.२९.८ ॥
Adhvaryu le respondió: «Esta cabra no perece; por el sacrificio este ser será unido al bien. Así también lo dice la revelación».
14.29.9
यो ह्यस्य पार्थिवो भागः पृथिवीं स गमिष्यति ।
यदस्य वारिजं किञ्चिदपस्तत्सम्प्रवेक्ष्यति ॥ १४.२९.९ ॥
La parte terrestre de este ser irá a la tierra; y lo que haya en él de acuoso entrará en las aguas.
14.29.10
सूर्यं चक्षुर्दिशः श्रोत्रे प्राणोऽस्य दिवमेव च ।
आगमे वर्तमानस्य नमे दोषोस्ति कश्चन ॥ १४.२९.१० ॥
Sus ojos van al sol, sus oídos a las direcciones, y su aliento al mismo cielo. En este sacrificio, presente en el ir y venir, no veo falta alguna.
14.29.11
प्राणैर्वियोगे च्छागस्य यदि श्रेयः प्रपश्यसि ।
छागार्थे वर्तते यज्ञो भवतः किं प्रयोजनम् ॥ १४.२९.११ ॥
Si ves bien en la separación de los soplos vitales de la cabra, el sacrificio se realiza por la cabra. ¿Qué interés tienes tú en ello?
14.29.12
अनु त्वां मन्यते माता अनु त्वां मन्यते पिता ।
मन्त्रविज्ञानमुन्नीय परिवर्ते विशेषतः ॥ १४.२९.१२ ॥
Tu madre te sigue y consiente; tu padre te sigue y consiente; alzando el conocimiento de los mantras, especialmente en este cambio.
14.29.13
एवमेवानुमन्येरंस्तान्भवान्द्रष्टुमर्हति ।
तेषामनुमतिं श्रुत्वा शक्या कर्तुं विचारणा ॥ १४.२९.१३ ॥
De esta misma manera consentirían; deberías verlos. Solo tras oír su consentimiento es posible deliberar.
14.29.14
प्राणा अप्यस्य च्छागस्य प्रापितास्ते स्वयोनिषु ।
शरीरं केवलं शिष्टं निश्चेष्टमिति मे मतिः ॥ १४.२९.१४ ॥
Los soplos vitales de esta cabra también han sido devueltos a sus propios orígenes; solo queda el cuerpo inmóvil. Tal es mi parecer.
14.29.15
इन्धनस्य तु तुल्येन शरीरेणि विचेतसा ।
हिंसा हि यष्टुकामानामिन्धनं पशुसंज्ञितम् ॥ १४.२९.१५ ॥
Con un cuerpo igual a leña, sin pensamiento, se realiza el sacrificio. Para quienes desean sacrificar, la violencia misma es el combustible, llamado animal de sacrificio.
14.29.16
अहिंसा सर्वधर्माणामिति वृद्धानुशासनम् ।
यदहिंस्रं भवेत्कर्म तत्कार्यमिति विद्महे ॥ १४.२९.१६ ॥
La no violencia es la más alta de todas las virtudes — esta es la enseñanza de los ancianos. Sabemos que el rito que es no violento es el que debe realizarse.
14.29.17
अहिंसेति प्रतिज्ञेयं यदि वक्ष्याम्यतः परम् ।
शक्यं बहुविधं वक्तुं भवता कार्यदूषणम् ॥ १४.२९.१७ ॥
La no violencia es este voto. Si hablo más allá de esto, podrás señalar de muchas maneras el defecto del rito.
14.29.18
अहिंसा सर्वभूतानां नित्यमस्मासु रोचते ।
प्रत्यक्षतः साधयामो न परोक्षमुपास्महे ॥ १४.२९.१८ ॥
La no violencia hacia todos los seres nos agrada siempre. Logramos lo que es visible; no veneramos lo invisible.
14.29.19
भूमेर्गन्धगुणान्भुङ्क्ष्व पिबस्यापोमयान्रसान् ।
ज्योतिषां पश्यते रूपं स्पृशस्यनिलजान्गुणान् ॥ १४.२९.१९ ॥
Disfrutas de las cualidades de olor de la tierra y bebes los sabores hechos de agua. Ves la forma de las luces; tocas las cualidades nacidas del aire.
14.29.20
शृणोष्याकाशजाञ्शब्दान्मनसा मन्यसे मतिम् ।
सर्वाण्येतानि भूतानि प्राणा इति च मन्यसे ॥ १४.२९.२० ॥
Oyes los sonidos nacidos del espacio; formas tu opinión con la mente. Crees que todos estos elementos son alientos vitales.
14.29.21
प्राणादाने निवृत्तोसि हिंसायां वर्तते भवान् ।
नास्ति चेष्टा विना हिंसां किं वा त्वं मन्यसे द्विज ॥ १४.२९.२१ ॥
Te has abstenido de quitar la vida, pero te ocupas de la violencia. No hay acción sin violencia — oh nacido dos veces, ¿no lo crees así?
14.29.22
अक्षरं च क्षरं चैव द्वैधीभावोऽयमात्मनः ।
अक्षरं तत्र सद्भावः स्वभावः क्षर उच्यते ॥ १४.२९.२२ ॥
Lo imperecedero y lo perecedero: este doble estado pertenece al yo. De ellos, lo imperecedero es el ser verdadero; lo perecedero se llama su naturaleza.
14.29.23
प्राणो जिह्वा मनः सत्त्वं सद्भावो रजसा सह ।
भावैरेतैर्विमुक्तस्य निर्द्वन्द्वस्य निराशिषः ॥ १४.२९.२३ ॥
Para quien está liberado de estos estados, más allá de los pares de opuestos y sin deseo de recompensa, con aliento, lengua, mente, esencia, verdadero ser y pasión juntos.
14.29.24
समस्य सर्वभूतेषु निर्ममस्य जितात्मनः ।
समन्तात्परिमुक्तस्य न भयं विद्यते क्वचित् ॥ १४.२९.२४ ॥
Para quien es ecuánime con todos los seres, libre de posesividad, conquistador de sí mismo y completamente liberado por todos lados, no existe temor en ninguna parte.
14.29.25
सद्भिरेवेह संवादः कार्यो मतिमतांवर ।
भवतो हि मतं श्रुत्वा प्रतिभाति मतिर्मम ॥ १४.२९.२५ ॥
Oh, el mejor de los sabios, aquí la discusión debe mantenerse solo con hombres virtuosos; al escuchar tu opinión, mi entendimiento se aclara.
14.29.26
भगवन्भगवद्बुद्ध्या प्रतिबुद्धो ब्रवीम्यहम् ।
व्रतं मन्त्रकृतं कर्तुर्नापराधोस्ति मे द्विज ॥ १४.२९.२६ ॥
Venerable señor, despierto por tu entendimiento, hablo: oh nacido dos veces, no hay falta mía para quien cumple un voto hecho mediante fórmula sagrada.
14.29.27
उपपत्त्या यतिस्तूष्णीं वर्तमानस्ततः परम् ।
अध्वर्युरपि निर्मोहः प्रचचार महामखे ॥ १४.२९.२७ ॥
Mediante el razonamiento el asceta permaneció en silencio, y después el sacerdote Adhvaryu también, libre de confusión, se movió en aquel gran sacrificio.
14.29.28
एवमेतादृशं मोक्षं सुसूक्ष्मं ब्राह्मणा विदुः ।
विदित्वा चानुतिष्ठन्ति क्षेत्रज्ञेनार्थदर्शिना ॥ १४.२९.२८ ॥
Así los brahmanes conocen esta liberación tan sutil de tal clase; habiéndola conocido, la practican bajo la guía del conocedor del campo que ve el sentido verdadero.