മഹാഭാരതം · അധ്യായം 14.29
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.29.1
गन्धान्न जिघ्रामि रासान्न वेद्मि ।
रूपं न पश्यामि न च स्पृशामि।
न चापि शब्दान्विविधाञ्शृणोमि ।
न चापि सङ्कल्पमुपैमि कञ्चित् ॥ १४.२९.१ ॥
ഞാൻ ഗന്ധം മണക്കുന്നില്ല, രസം അറിയുന്നില്ല. രൂപം കാണുന്നില്ല, സ്പർശിക്കുന്നുമില്ല. വിവിധ ശബ്ദങ്ങൾ കേൾക്കുന്നുമില്ല, ഒരു സങ്കല്പത്തിലും ഞാൻ എത്തുന്നുമില്ല.
14.29.2
अर्थानिष्टान्कामयते स्वभावः ।
सर्वान्द्वेष्यान्प्रद्विषते स्वभावः।
कामद्वेषानुद्भवतः स्वभावा-
त्प्राणापानौ जन्तुदेहान्निवेश्य ॥ १४.२९.२ ॥
സ്വഭാവം അനിഷ്ടമായ വസ്തുക്കളെയും ആഗ്രഹിക്കുന്നു. സ്വഭാവം വെറുക്കപ്പെടേണ്ടതെല്ലാം വെറുക്കുന്നു. കാമദ്വേഷങ്ങളിൽ നിന്നുണ്ടാകുന്ന സ്വഭാവത്താൽ, പ്രാണാപാനങ്ങളെ ജീവിയുടെ ശരീരത്തിൽ സ്ഥാപിച്ചുകൊണ്ട്.
14.29.3
तेभ्यश्चान्यांस्तेषु नित्यांश्च भावा-
न्भूतात्मानं अक्षयेऽहं शरीरे।
तस्मिंस्तिष्ठन्नास्मि सक्तः कथंचि-
त्कामक्रोधाभ्यां जरया मृत्युना च ॥ १४.२९.३ ॥
അവയിൽ നിന്നും മറ്റുള്ളവയിൽ നിന്നും, അവയിലുള്ള നിത്യഭാവങ്ങളിൽ നിന്നും, ഭൂതങ്ങളുടെ ആത്മാവായ ഞാൻ ഈ അക്ഷയശരീരത്തിൽ നിലകൊള്ളുമ്പോഴും ഒരു വിധത്തിലും ആസക്തനല്ല; കാമക്രോധങ്ങളാലോ വാർദ്ധക്യത്താലോ മരണത്താലോ അല്ല.
14.29.4
अकामयानस्य च सर्वकामा-
नविद्विषाणस्य च सर्वदोषान्।
न मे स्वभावेषु भवन्ति लेपा-
स्तोयस्य बिन्दोरिव पुष्करेषु ॥ १४.२९.४ ॥
ആഗ്രഹിക്കാത്തവനും സർവ്വകാമങ്ങളെയും വിട്ടവനും, വെറുക്കാത്തവനും സർവ്വദോഷങ്ങളെയും കടന്നവനുമായ എനിക്ക്, എന്റെ സ്വഭാവങ്ങളിൽ ലേപങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നില്ല; താമരയിലയിലെ ജലബിന്ദുപോലെ.
14.29.5
नित्यस्य चैतस्य भवन्ति नित्या ।
निरीक्ष्यमाणस्य बहून्स्वभावान्।
न सज्जते कर्मसु भोगजालं ।
दिवीव सूर्यस्य मयूखजालम् ॥ १४.२९.५ ॥
ഈ നിത്യനായവന് നിത്യമായവ മാത്രമേ ഉണ്ടാകുന്നുള്ളൂ. അനേക സ്വഭാവങ്ങളെ കാണുന്നവൻ കർമ്മങ്ങളിൽ ആസക്തനാകുന്നില്ല; ഭോഗജാലം അവനിൽ പറ്റുന്നില്ല, ആകാശത്തിലെ സൂര്യരശ്മിജാലം പോലെ.
14.29.6
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
अध्वर्युयतिसंवादं तं निबोध यशस्विनि ॥ १४.२९.६ ॥
ഇവിടെയും ഈ പുരാതന ഇതിഹാസം പറയുന്നു — അധ്വര്യുവും യതിയും തമ്മിലുള്ള സംവാദം. ഹേ യശസ്വിനീ, അത് കേൾക്കുക.
14.29.7
प्रोक्ष्यमाणं पशुं दृष्ट्वा यज्ञकर्मण्यथाब्रवीत् ।
यतिरध्वर्युमासीनो हिंसोयमिति कुत्सयन् ॥ १४.२९.७ ॥
യജ്ഞകർമ്മത്തിൽ മൃഗത്തെ പ്രോക്ഷിക്കുന്നത് കണ്ട്, ഇരിക്കുകയായിരുന്ന യതി അധ്വര്യുവിനോട് പറഞ്ഞു — ഇത് ഹിംസയാണ് എന്ന് നിന്ദിച്ചുകൊണ്ട്.
14.29.8
तमध्वर्युः प्रत्युवाच नायं छागो विनश्यति ।
श्रेयसा योक्ष्यते जन्तुर्यज्ञाच्छ्रुतिरियं तथा ॥ १४.२९.८ ॥
അധ്വര്യു അവനോട് മറുപടി പറഞ്ഞു — ഈ ആട് നശിക്കുന്നില്ല; ഈ ജീവി യജ്ഞത്തിലൂടെ ശ്രേയസ്സോടെ ചേരും. ശ്രുതിയും അങ്ങനെതന്നെ പറയുന്നു.
14.29.9
यो ह्यस्य पार्थिवो भागः पृथिवीं स गमिष्यति ।
यदस्य वारिजं किञ्चिदपस्तत्सम्प्रवेक्ष्यति ॥ १४.२९.९ ॥
ഇതിന്റെ പാർഥിവ ഭാഗം ഭൂമിയിലേക്ക് പോകും; ഇതിലെ ജലജമായ ഭാഗം ജലത്തിൽ പ്രവേശിക്കും.
14.29.10
सूर्यं चक्षुर्दिशः श्रोत्रे प्राणोऽस्य दिवमेव च ।
आगमे वर्तमानस्य नमे दोषोस्ति कश्चन ॥ १४.२९.१० ॥
ഇവന്റെ കണ്ണ് സൂര്യനിലും, ചെവികൾ ദിക്കുകളിലും, പ്രാണൻ ആകാശത്തിലും തന്നെ ചേരും. വരവിലും പോക്കിലും നിലനിൽക്കുന്ന ഈ ക്രമത്തിൽ എനിക്ക് യാതൊരു ദോഷവും കാണുന്നില്ല.
14.29.11
प्राणैर्वियोगे च्छागस्य यदि श्रेयः प्रपश्यसि ।
छागार्थे वर्तते यज्ञो भवतः किं प्रयोजनम् ॥ १४.२९.११ ॥
ആടിന്റെ പ്രാണവിയോഗത്തിൽ നീ നന്മ കാണുന്നുവെങ്കിൽ, ആടിനുവേണ്ടിയാണ് യജ്ഞം നടക്കുന്നത്; ഇതിൽ നിനക്കെന്ത് പ്രയോജനം?
14.29.12
अनु त्वां मन्यते माता अनु त्वां मन्यते पिता ।
मन्त्रविज्ञानमुन्नीय परिवर्ते विशेषतः ॥ १४.२९.१२ ॥
അമ്മ നിന്നെ അനുസരിച്ച് സമ്മതിക്കുന്നു; അച്ഛനും നിന്നെ അനുസരിച്ച് സമ്മതിക്കുന്നു; മന്ത്രവിജ്ഞാനം ഉയർത്തി, വിശേഷിച്ച് ഈ പരിവർത്തനത്തിൽ.
14.29.13
एवमेवानुमन्येरंस्तान्भवान्द्रष्टुमर्हति ।
तेषामनुमतिं श्रुत्वा शक्या कर्तुं विचारणा ॥ १४.२९.१३ ॥
ഇങ്ങനെതന്നെ അവർ അനുവദിക്കും; അവരെ നീ കാണണം. അവരുടെ അനുമതി കേട്ടശേഷമേ ആലോചന സാധ്യമാകൂ.
14.29.14
प्राणा अप्यस्य च्छागस्य प्रापितास्ते स्वयोनिषु ।
शरीरं केवलं शिष्टं निश्चेष्टमिति मे मतिः ॥ १४.२९.१४ ॥
ഈ ആടിന്റെ പ്രാണങ്ങളും അവയുടെ ഉറവിടങ്ങളിലേക്ക് എത്തിക്കപ്പെട്ടു; ചലനമറ്റ ശരീരം മാത്രമേ ശേഷിക്കുന്നുള്ളൂ — ഇതാണ് എന്റെ അഭിപ്രായം.
14.29.15
इन्धनस्य तु तुल्येन शरीरेणि विचेतसा ।
हिंसा हि यष्टुकामानामिन्धनं पशुसंज्ञितम् ॥ १४.२९.१५ ॥
വിറകിന് തുല്യമായ, വിവേകമില്ലാത്ത ശരീരത്താൽ (യജ്ഞം ചെയ്യപ്പെടുന്നു). യജ്ഞം ചെയ്യാനാഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് ഹിംസയാണ് ഇന്ധനം; അതിനെ പശു എന്ന് വിളിക്കുന്നു.
14.29.16
अहिंसा सर्वधर्माणामिति वृद्धानुशासनम् ।
यदहिंस्रं भवेत्कर्म तत्कार्यमिति विद्महे ॥ १४.२९.१६ ॥
അഹിംസ എല്ലാ ധർമ്മങ്ങളിലും (ശ്രേഷ്ഠം) — ഇതാണ് വൃദ്ധരുടെ ഉപദേശം. ഹിംസയില്ലാത്ത കർമ്മമാണ് ചെയ്യേണ്ടതെന്ന് ഞങ്ങൾ അറിയുന്നു.
14.29.17
अहिंसेति प्रतिज्ञेयं यदि वक्ष्याम्यतः परम् ।
शक्यं बहुविधं वक्तुं भवता कार्यदूषणम् ॥ १४.२९.१७ ॥
അഹിംസയാണ് ഈ പ്രതിജ്ഞ. ഇതിനപ്പുറം ഞാൻ പറഞ്ഞാൽ, യാഗകർമ്മത്തിലെ ദോഷം നിങ്ങൾക്ക് പല വിധത്തിൽ പറയാം.
14.29.18
अहिंसा सर्वभूतानां नित्यमस्मासु रोचते ।
प्रत्यक्षतः साधयामो न परोक्षमुपास्महे ॥ १४.२९.१८ ॥
എല്ലാ ജീവികളോടുമുള്ള അഹിംസ ഞങ്ങൾക്ക് എപ്പോഴും പ്രിയമാണ്. ഞങ്ങൾ പ്രത്യക്ഷത്തിൽ സാധിക്കുന്നു; പരോക്ഷത്തെ ഉപാസിക്കുന്നില്ല.
14.29.19
भूमेर्गन्धगुणान्भुङ्क्ष्व पिबस्यापोमयान्रसान् ।
ज्योतिषां पश्यते रूपं स्पृशस्यनिलजान्गुणान् ॥ १४.२९.१९ ॥
ഭൂമിയുടെ ഗന്ധഗുണങ്ങൾ നീ അനുഭവിക്കുന്നു; ജലത്താൽ നിർമ്മിതമായ രസങ്ങൾ നീ പാനം ചെയ്യുന്നു. പ്രകാശങ്ങളുടെ രൂപം നീ കാണുന്നു; വായുവിൽ ജനിച്ച ഗുണങ്ങളെ നീ സ്പർശിക്കുന്നു.
14.29.20
शृणोष्याकाशजाञ्शब्दान्मनसा मन्यसे मतिम् ।
सर्वाण्येतानि भूतानि प्राणा इति च मन्यसे ॥ १४.२९.२० ॥
ആകാശത്തിൽ ജനിച്ച ശബ്ദങ്ങൾ നീ കേൾക്കുന്നു; മനസ്സുകൊണ്ട് അഭിപ്രായം നീ ചിന്തിക്കുന്നു. ഈ സർവ്വ ഭൂതങ്ങളും പ്രാണങ്ങളാണെന്ന് നീ കരുതുന്നു.
14.29.21
प्राणादाने निवृत्तोसि हिंसायां वर्तते भवान् ।
नास्ति चेष्टा विना हिंसां किं वा त्वं मन्यसे द्विज ॥ १४.२९.२१ ॥
പ്രാണനെ എടുക്കുന്നതിൽ നിന്ന് നീ വിരമിച്ചിരിക്കുന്നു; പക്ഷേ നീ ഹിംസയിൽ വ്യാപൃതനാണ്. ഹിംസയില്ലാതെ ഒരു പ്രവൃത്തിയുമില്ല — ഹേ ദ്വിജാ, നീ അങ്ങനെ കരുതുന്നില്ലേ?
14.29.22
अक्षरं च क्षरं चैव द्वैधीभावोऽयमात्मनः ।
अक्षरं तत्र सद्भावः स्वभावः क्षर उच्यते ॥ १४.२९.२२ ॥
അക്ഷരവും ക്ഷരവും — ഇവയാണ് ആത്മാവിന്റെ ദ്വിവിധ അവസ്ഥ. അതിൽ അക്ഷരം സത്ഭാവമാണ്; ക്ഷരത്തെ സ്വഭാവം എന്ന് പറയുന്നു.
14.29.23
प्राणो जिह्वा मनः सत्त्वं सद्भावो रजसा सह ।
भावैरेतैर्विमुक्तस्य निर्द्वन्द्वस्य निराशिषः ॥ १४.२९.२३ ॥
പ്രാണൻ, നാവ്, മനസ്സ്, സത്ത്വം, സദ്ഭാവം, രജസ്സ് എന്നിവയോടുകൂടി; ഈ ഭാവങ്ങളിൽനിന്ന് വിമുക്തനും ദ്വന്ദ്വങ്ങൾക്ക് അതീതനും ഫലാശയില്ലാത്തവനുമായവന്.
14.29.24
समस्य सर्वभूतेषु निर्ममस्य जितात्मनः ।
समन्तात्परिमुक्तस्य न भयं विद्यते क्वचित् ॥ १४.२९.२४ ॥
എല്ലാ ജീവികളോടും സമഭാവമുള്ളവനും, മമതയില്ലാത്തവനും, ആത്മജയം നേടിയവനും, എല്ലാ ഭാഗത്തുനിന്നും പൂർണമായി മോചിതനുമായവന് ഒരിടത്തും ഭയമില്ല.
14.29.25
सद्भिरेवेह संवादः कार्यो मतिमतांवर ।
भवतो हि मतं श्रुत्वा प्रतिभाति मतिर्मम ॥ १४.२९.२५ ॥
ബുദ്ധിമാന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ, ഇവിടെ സജ്ജനങ്ങളോടു മാത്രമേ സംവാദം നടത്താവൂ; അങ്ങയുടെ അഭിപ്രായം കേട്ടപ്പോൾ എന്റെ ബുദ്ധി തെളിയുന്നു.
14.29.26
भगवन्भगवद्बुद्ध्या प्रतिबुद्धो ब्रवीम्यहम् ।
व्रतं मन्त्रकृतं कर्तुर्नापराधोस्ति मे द्विज ॥ १४.२९.२६ ॥
ഭഗവാനേ, ഭഗവാന്റെ ബുദ്ധിയാൽ ഉണർന്നുകൊണ്ട് ഞാൻ പറയുന്നു; ദ്വിജനേ, മന്ത്രത്താൽ ചെയ്ത വ്രതം അനുഷ്ഠിക്കുന്നവനു എന്നിൽ അപരാധമില്ല.
14.29.27
उपपत्त्या यतिस्तूष्णीं वर्तमानस्ततः परम् ।
अध्वर्युरपि निर्मोहः प्रचचार महामखे ॥ १४.२९.२७ ॥
യുക്തിയാൽ യതി മൗനമായി നിന്നു; പിന്നീട് അധ്വര്യുവും മോഹമില്ലാതെ ആ മഹായാഗത്തിൽ സഞ്ചരിച്ചു.
14.29.28
एवमेतादृशं मोक्षं सुसूक्ष्मं ब्राह्मणा विदुः ।
विदित्वा चानुतिष्ठन्ति क्षेत्रज्ञेनार्थदर्शिना ॥ १४.२९.२८ ॥
ഇത്തരം അതിസൂക്ഷ്മമായ മോക്ഷത്തെ ബ്രാഹ്മണർ അറിയുന്നു; അറിഞ്ഞ്, അർത്ഥദർശിയായ ക്ഷേത്രജ്ഞനാൽ അവർ അതിനെ അനുഷ്ഠിക്കുന്നു.