మహాభారతం · అధ్యాయం 14.3
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.3.1
युधिष्ठिर तव प्रज्ञा न सम्यगिति मे मतिः ।
न हि कश्चित्स्वयं मर्त्यः स्ववशः कुरुते क्रियाम् ॥ १४.३.१ ॥
యుధిష్ఠిరా, నీ ప్రజ్ఞ పూర్తిగా సరైనది కాదని నా అభిప్రాయం. ఏ మర్త్యుడూ తనంతట తానే, తన స్వాధీనంలోనే కర్మను చేయడు.
14.3.2
ईश्वरेण च युक्तोऽयं साध्वसाधु च मानवः ।
करोत्यसुकरं कर्म तत्रका परिदेवना ॥ १४.३.२ ॥
ఈశ్వరునిచే ప్రేరితుడైన ఈ మానవుడు మంచి చెడు రెండూ, కష్టమైన కర్మలను చేస్తాడు. అందులో విలపించడం ఏముంది?
14.3.3
आत्मानं मन्यसे चाथ पापकर्माणमन्ततः ।
शृणु तत्र यथा पापमपकृत्येत भारत ॥ १४.३.३ ॥
నిన్ను నీవు చివరికి పాపకర్మ చేసినవాడిగా భావిస్తున్నావు. భరతవంశీ, ఆ పాపం ఎలా తొలగిపోతుందో విను.
14.3.4
तपोभिः क्रतुभिश्चैव दानेन च युधिष्ठिर ।
तरन्ति नित्यं पुरुषा ये स्म पापानि कुर्वते ॥ १४.३.४ ॥
యుధిష్ఠిరా, తపస్సుల చేత, యజ్ఞాల చేత, దానం చేత పాపాలు చేసిన మనుషులు నిత్యం ఆ పాపాలను దాటుతారు.
14.3.5
यज्ञेन तपसा चैव दानेन च नराधिप ।
पूयन्ते नरशार्दूल नरा दुष्कृतकारिणः ॥ १४.३.५ ॥
నరాధిపా, నరశ్రేష్ఠా, యజ్ఞం చేత, తపస్సు చేత, దానం చేత దుష్కర్మలు చేసిన మనుషులు పవిత్రులవుతారు.
14.3.6
असुराश्च सुराश्चैव पुण्यहेतोर्मखक्रियाम् ।
प्रवर्तन्ते महात्मानस्तस्माद्यज्ञः परायणम् ॥ १४.३.६ ॥
అసురులూ, దేవతలూ పుణ్యం కోసం యజ్ఞ కర్మలను ఆరంభిస్తారు. మహాత్ములు కూడా అలాగే. కాబట్టి యజ్ఞమే పరమాశ్రయం.
14.3.7
यज्ञैरेव महात्मानो बभूवुरधिकाः सुराः ।
ततो देवाः क्रियावन्तो दानवानभ्यधर्षयन् ॥ १४.३.७ ॥
యజ్ఞాలవల్లనే మహాత్ములైన దేవతలు అధికులయ్యారు. అప్పుడు కర్మలు చేసే దేవతలు దానవులను ఓడించారు.
14.3.8
राजसूयाश्वमेधौ च सर्वमेधं च भारत ।
नरमेधं च नृपते त्वमाहर युधिष्ठिर ॥ १४.३.८ ॥
భారతా, రాజసూయం, అశ్వమేధం, సర్వమేధం, నరమేధం కూడా — రాజా యుధిష్ఠిరా, నీవు వాటిని నిర్వహించు.
14.3.9
यजस्व वाजिमेधेन विधिवद्दक्षिणावता ।
बहुकामान्नवित्तेन रामो दाशरथिर्यथा ॥ १४.३.९ ॥
విధిప్రకారం దక్షిణలతో అశ్వమేధ యజ్ఞం చెయ్యి — దశరథుని కుమారుడు రాముడు అనేక కోరిన అన్నధనాలతో చేసినట్లు.
14.3.10
यथा च भरतो राजा दौष्यन्तिः पृथिवीपतिः ।
शाकुन्तलो महावीर्यस्तव पूर्वपितामहः ॥ १४.३.१० ॥
దుష్యంతుని కుమారుడు, పృథ్వీపతి, శకుంతల యొక్క మహావీర్యుడైన భరతరాజు — నీ పూర్వపితామహుడు — చేసినట్లు.
14.3.11
असंशयं वाजिमेधः पारयेत्पृथिवीमपि ।
अभिप्रायस्तु मे कश्चित्तं त्वं श्रोतुमिहार्हसि ॥ १४.३.११ ॥
సందేహం లేదు, అశ్వమేధం భూమినే దాటించగలదు. కానీ నాకు ఒక అభిప్రాయం ఉంది — దాన్ని మీరు ఇక్కడ వినాలి.
14.3.12
इमं ज्ञातिवधं कृत्वा सुमहान्तं द्विजोत्तम ।
अहमाराधयिष्यामि कथं शोकपरायणः।
दानमल्पं न शक्नोमि दातुं वित्तं च नास्ति मे ॥ १४.३.१२ ॥
ద్విజోత్తమా, ఇంతటి బంధుహత్యను చేసి, శోకంలో మునిగిన నేను ఎలా ఆరాధించగలను? చిన్న దానమైనా ఇవ్వలేను; నాకు ధనమూ లేదు.
14.3.13
न तु बालानिमान्दीनानुत्सहे वसु याचितुम् ।
तथैवाद्रविणान्कृच्छ्रे वर्तमानान्नृपात्मजान् ॥ १४.३.१३ ॥
ఈ దీనులైన బాలుర వద్ద, అలాగే కష్టాల్లో జీవిస్తున్న రాజకుమారుల వద్ద ధనం అడగడానికి నాకు ధైర్యం లేదు.
14.3.14
स्वयं विनाश्य पृथिवीं यज्ञार्थं द्विजसत्तम ।
करमाहारयिष्यामि कथं शोकपरायणः ॥ १४.३.१४ ॥
ద్విజోత్తమా, భూమిని స్వయంగా నాశనం చేసి యజ్ఞం కోసం పన్ను ఎలా వసూలు చేయగలను? నేను శోకంలో మునిగి ఉన్నాను.
14.3.15
दुर्योधनापराधेनि वसुधायां नराधिपाः ।
प्रनष्टा योजयित्वाऽस्मानकीर्त्या मुनिसत्तम ॥ १४.३.१५ ॥
దుర్యోధనుని అపరాధం వల్ల భూమిపై రాజులు నశించారు; మమ్మల్ని అపకీర్తిలో ముంచి, మునిశ్రేష్ఠా.
14.3.16
दुर्योधनेन पृथिवी क्षपिता जयकारणात् ।
कोशश्चापि विशीर्णोसौ धार्तराष्ट्रस्य दुर्मतेः ॥ १४.३.१६ ॥
విజయం కోసం దుర్యోధనుడు భూమిని నాశనం చేశాడు; ఆ దుర్బుద్ధి ధృతరాష్ట్ర పుత్రుని ఖజానా కూడా చెదిరిపోయింది.
14.3.17
पृथिवी दक्षिणा चात्र वाजिमेधे महाक्रतौ ।
विद्वद्भिः परिदृष्टोऽयं शिष्टो विधिविपर्ययः ॥ १४.३.१७ ॥
మహాయజ్ఞమైన అశ్వమేధంలో భూమినే దక్షిణగా పండితులు చూశారు; ఇది విధికి విరుద్ధమైన మార్పు.
14.3.18
न च प्रतिनिधिं कर्तुं चिकीर्षामि तपोधन ।
अत्र मे भगवन्सम्यक्साचिव्यं कर्तुमर्हसि ॥ १४.३.१८ ॥
తపోధనా, నేను ప్రతినిధిని నియమించాలనుకోవడం లేదు. ఈ విషయంలో, భగవాన్, నాకు సరైన సలహా ఇవ్వడం మీకు తగినది.
14.3.19
एवमुक्तस्तु पार्थेन कृष्णद्वैपायनस्तदा ।
मुहूर्तमनुसञ्चिन्त्य धर्मराजानमब्रवीत् ॥ १४.३.१९ ॥
పార్థుడు ఇలా పలికినప్పుడు, కృష్ణద్వైపాయనుడు అప్పుడు ఒక క్షణం ఆలోచించి ధర్మరాజుతో ఇలా అన్నాడు.
14.3.20
कोशश्चापि विशीर्णोऽयं परिपूर्णो भविष्यति ।
विद्यते द्रविणं पार्थ गिरौ हिमवति स्थितम् ॥ १४.३.२० ॥
ఈ ఖజానా ఖాళీ అయినప్పటికీ తిరిగి నిండిపోతుంది. ఓ పార్థా, హిమవంతంలో ధనం ఉంది.
14.3.21
उत्सृष्टं ब्राह्मणैर्यज्ञे मरुत्तस्य महीपते ।
तदानयस्व कौन्तेय पर्याप्तं तद्भविष्यति ॥ १४.३.२१ ॥
మరుత్త రాజు యజ్ఞంలో బ్రాహ్మణులు విడిచిపెట్టిన ఆ ధనాన్ని తీసుకురా, కౌంతేయా; అది సరిపోతుంది.
14.3.22
कथं यज्ञे मरुत्तस्य द्रविणं तत्समाचितम् ।
कस्मिंश्च काले स नृपो बभूव ददतांवर ॥ १४.३.२२ ॥
మరుత్త యజ్ఞంలో ఆ ధనం ఎలా సమకూరింది? ఆ రాజు ఏ కాలంలో ఉన్నాడు, దాతలలో శ్రేష్ఠుడా?
14.3.23
यदि शुश्रूषसे पार्थ शृणु कारंधमं नृपम् ।
यस्मिन्काले महावीर्यः स राजाऽऽसीन्महाधनः ॥ १४.३.२३ ॥
పార్థా, నీవు వినదలిస్తే కారంధమ రాజు గురించి విను; ఆ కాలంలో అతడు మహాపరాక్రమశాలి, మహాధనవంతుడైన రాజు.