Mahābhārata · Adhyāya 14.33
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.33.1
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
ब्राह्मणस्य च संवादं जनकस्य च भामिनि ॥ १४.३३.१ ॥
También aquí se recita este antiguo relato: el diálogo de un brahmán y Janaka, oh radiante.
14.33.2
ब्राह्मणं जनको राजा सन्नं कस्मिंश्चिदागसि ।
विषये मे न वस्तव्यमिति शिष्ट्यर्थमब्रवीत् ॥ १४.३३.२ ॥
El rey Janaka, al brahmán afligido por alguna falta, dijo para corregirlo: "No debes morar en mi reino."
14.33.3
इत्युक्तः प्रत्युवाचाथ ब्राह्मणो राजसत्तमम् ।
आचक्ष्व विषयं राजन्यावांस्तव वशे स्थितः ॥ १४.३३.३ ॥
Así interpelado, el brahmán respondió al mejor de los reyes: "Oh rey, dime cuál es el territorio tuyo en el que estoy bajo tu poder."
14.33.4
सोऽन्यस्य विषये राज्ञो वस्तुमिच्छाम्यहं विभो ।
वचस्ते कर्तुमिच्छामि यथाशास्त्रं महीपते ॥ १४.३३.४ ॥
"Oh poderoso, deseo morar en el reino de otro rey; oh señor de la tierra, deseo cumplir tu palabra según las escrituras."
14.33.5
इत्युक्तस्तु तदा राजा ब्राह्मणेन यशस्विना ।
मुहुरुष्णं विनिःस्वस्य न किञ्चित्प्रत्यभाषत ॥ १४.३३.५ ॥
Cuando el renombrado brahmán habló así, el rey, suspirando una y otra vez con ardor, no respondió nada.
14.33.6
तमासीनं ध्यायमानं राजानममितौजसम् ।
कश्मलं सहसाऽगच्छद्भानुमन्तमिव ग्रहः ॥ १४.३३.६ ॥
Sobre el rey de inmensa energía, sentado y meditando, sobrevino de pronto la aflicción, como un eclipse cae sobre el sol brillante.
14.33.7
समाश्वास्य ततो राजा विगते कश्यमे तदा ।
ततो मूहूर्तादिव तं ब्राह्मणं वाक्यमब्रवीत् ॥ १४.३३.७ ॥
Entonces el rey, tras recobrarse cuando el desvanecimiento había pasado, dijo estas palabras al brahmán, como si hubiera transcurrido un instante.
14.33.8
पितृपैतामहे राज्ये वश्ये जनपदे सति ।
विषयं नाधिगच्छामि विचिन्वन्पृथिवीमहम् ॥ १४.३३.८ ॥
En el reino heredado de padre y abuelo, aunque el territorio esté sometido, buscando por la tierra no encuentro mi dominio.
14.33.9
नाध्यगच्छं यदा पृथ्व्यां मिथिला मार्गिता मया ।
नाध्यगच्छं यदा तस्यां स्वप्रजा मार्गिता मया ॥ १४.३३.९ ॥
Cuando busqué Mithilā sobre la tierra y no la hallé, entonces busqué en ella a mis propios súbditos y no los encontré.
14.33.10
नाध्यगच्छं यदा तस्यां तदा मे कश्मलोऽभवत् ।
ततो मे कश्मलस्यान्ते मतिः पुनरुपस्थिता ॥ १४.३३.१० ॥
Cuando tampoco los hallé allí, me sobrevino un desvanecimiento; luego, al final de ese desvanecimiento, mi juicio volvió.
14.33.11
तदा न विषयं मन्ये सर्वो वा विषयो मम ।
आत्माऽपि चायं न मम सर्वा वा पृथिवी मम ॥ १४.३३.११ ॥
Entonces no considero mío el dominio; ni es mío todo mi territorio. Este yo tampoco es mío, ni es mía toda la tierra.
14.33.12
यथा मम तथाऽन्येषामिति मन्ये द्विजोत्तम ।
उष्यतां यावदुत्साहो भुज्यतां यावदिष्यते ॥ १४.३३.१२ ॥
Como es para mí, así pienso que es para los demás, oh el mejor de los dos veces nacidos. Que habiten mientras tengan ánimo, y disfruten mientras lo deseen.
14.33.13
पितृपैतामहे राज्ये वश्ये जनपदे सति ।
ब्रूहि कां मतिमास्थाय ममत्वं वर्जितं त्वया ॥ १४.३३.१३ ॥
Aunque el reino proviene de padre y abuelo y el territorio está sometido, dime: ¿con qué entendimiento has abandonado el apego de 'mío'?
14.33.14
कां वै बुद्धिं समाश्रित्य सर्वो वै विषयस्तव ।
नावैषि विषयं येन सर्वो वा विषयस्तव ॥ १४.३३.१४ ॥
¿Mediante qué entendimiento es tuyo todo tu dominio, y sin embargo no percibes por qué medio todo el dominio es tuyo?
14.33.15
अन्तवन्त इहारम्भा विदिताः सर्वकर्मसु ।
नाध्यगच्छमहं तस्मान्ममेदमिति यद्भवेत् ॥ १४.३३.१५ ॥
Aquí se sabe que los comienzos de todas las acciones tienen un fin; por eso no he hallado nada que pueda llamarse 'esto es mío'.
14.33.16
कस्येदमिति कस्य स्वमिति वेदवचस्तथा ।
नाध्यगच्छमहं बुद्ध्या ममेदमिति यद्भवेत् ॥ १४.३३.१६ ॥
'¿De quién es esto?' y '¿de quién es la propiedad?': así también son las palabras del Veda. Por la razón no he hallado nada que pueda llamarse 'esto es mío'.
14.33.17
एतां बुद्धिं समाश्रित्य ममत्वं वर्जितं मया ।
शृणु बुद्धिं च यां ज्ञात्वा सर्वत्र विषयो मम ॥ १४.३३.१७ ॥
Habiéndome apoyado en este entendimiento, he abandonado el apego de 'mío'. Ahora escucha el entendimiento por cuyo conocimiento el dominio es mío en todas partes.
14.33.18
नाहमात्मार्थमिच्छामि गन्धान्घ्राणगतानपि ।
तस्मान्मे निर्जिता भूमिर्वशे तिष्ठति नित्यदा ॥ १४.३३.१८ ॥
No deseo, para mí mismo, ni siquiera los aromas que llegan a la nariz; por eso la tierra que he conquistado permanece siempre bajo mi control.
14.33.19
नाहमात्मार्थमिच्छामि रसानास्येऽपि वर्ततः ।
आपो मे निर्जितास्तस्माद्वशे तिष्ठन्ति नित्यदा ॥ १४.३३.१९ ॥
No deseo ni siquiera los sabores en la boca para mi propio beneficio. Por eso el agua ha sido conquistada por mí; siempre permanece bajo mi control.
14.33.20
नाहमात्मार्थमिच्छामि रूपं ज्योतिश्च चक्षुषः ।
तस्मान्मे निर्जितं ज्योतिर्वशे तिष्ठति नित्यदा ॥ १४.३३.२० ॥
No deseo para mi propio bien la forma ni la luz de los ojos. Por eso la luz ha sido conquistada por mí; siempre permanece bajo mi control.
14.33.21
नाहमात्मार्थमिच्छामि स्पर्शांस्त्वचि गताश्च ये ।
तस्मान्मे निर्जितो वायुर्वशे तिष्ठति नित्यदा ॥ १४.३३.२१ ॥
No deseo para mi propio bien los contactos que residen en la piel. Por eso el viento ha sido conquistado por mí; siempre permanece bajo mi control.
14.33.22
नाहमात्मार्थमिच्छामि शब्दाञ्श्रोत्रगतानपि ।
आकाशं मे जितं तस्माद्वशे तिष्ठति नित्यदा ॥ १४.३३.२२ ॥
No deseo ni siquiera los sonidos que residen en el oído para mi propio beneficio. Por eso el espacio ha sido conquistado por mí; siempre permanece bajo mi control.
14.33.23
नाहमात्मार्थमिच्छामि मनो नित्यं मनोन्तरे ।
मनो मे निर्जितं तस्माद्वशे तिष्ठति नित्यदा ॥ १४.३३.२३ ॥
No deseo, para mi propio bien, la mente que siempre está dentro de la mente. Por eso la mente ha sido conquistada por mí; siempre permanece bajo mi control.
14.33.24
देवेभ्यश्च पितृभ्यश्च भूतेभ्योऽतिथिभिः सह ।
इत्यर्थं सर्व एवेति समारम्भा भवन्ति वै ॥ १४.३३.२४ ॥
Para los dioses, para los antepasados, para los seres y junto con los huéspedes: con este fin, en verdad, comienzan todas las empresas.
14.33.25
ततः प्रहस्य जनकं ब्राह्मणः पुनरब्रवीत् ।
त्वज्जिज्ञासार्थमद्येह विद्धि मां धर्ममागतम् ॥ १४.३३.२५ ॥
Entonces el brāhmaṇa, riendo, volvió a hablar a Janaka: "Sabe que hoy he venido aquí conforme al dharma, para interrogarte."
14.33.26
त्वमस्य ब्रह्मिनाभस्य दुर्वारस्यानिवर्तिनः ।
सत्वनेमिनिरुद्धस्य चक्रस्यैकः प्रवर्तकः ॥ १४.३३.२६ ॥
Tú eres el único que pone en movimiento esta rueda, que tiene a Brahman por cubo, es invencible, no retrocede y está contenida en el aro de sattva.