మహాభారతం · అధ్యాయం 14.33
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.33.1
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
ब्राह्मणस्य च संवादं जनकस्य च भामिनि ॥ १४.३३.१ ॥
ఇక్కడ కూడా ప్రజలు ఈ పురాతన ఇతిహాసాన్ని ఉదహరిస్తారు — ఒక బ్రాహ్మణునికి, జనకునికి మధ్య జరిగిన సంభాషణ, ఓ భామినీ.
14.33.2
ब्राह्मणं जनको राजा सन्नं कस्मिंश्चिदागसि ।
विषये मे न वस्तव्यमिति शिष्ट्यर्थमब्रवीत् ॥ १४.३३.२ ॥
ఏదో ఒక తప్పిదం వల్ల బాధపడుతున్న బ్రాహ్మణునితో జనక రాజు శిక్షణ కోసం ఇలా అన్నాడు — "నా రాజ్యంలో నువ్వు నివసించకూడదు."
14.33.3
इत्युक्तः प्रत्युवाचाथ ब्राह्मणो राजसत्तमम् ।
आचक्ष्व विषयं राजन्यावांस्तव वशे स्थितः ॥ १४.३३.३ ॥
ఇలా చెప్పబడిన బ్రాహ్మణుడు రాజులలో శ్రేష్ఠునికి ఇలా బదులిచ్చాడు — "రాజా, నీ అధికారంలో నేను ఉన్న దేశం ఏదో చెప్పు."
14.33.4
सोऽन्यस्य विषये राज्ञो वस्तुमिच्छाम्यहं विभो ।
वचस्ते कर्तुमिच्छामि यथाशास्त्रं महीपते ॥ १४.३३.४ ॥
"ఓ ప్రభూ, నేను వేరొక రాజు రాజ్యంలో నివసించాలనుకుంటున్నాను. ఓ మహీపతీ, నీ మాటను శాస్త్రప్రకారం నెరవేర్చాలనుకుంటున్నాను."
14.33.5
इत्युक्तस्तु तदा राजा ब्राह्मणेन यशस्विना ।
मुहुरुष्णं विनिःस्वस्य न किञ्चित्प्रत्यभाषत ॥ १४.३३.५ ॥
కీర్తిమంతుడైన బ్రాహ్మణుడు ఇలా చెప్పగా, రాజు మళ్ళీ మళ్ళీ వేడి నిట్టూర్పులు విడిచి ఏమీ బదులివ్వలేదు.
14.33.6
तमासीनं ध्यायमानं राजानममितौजसम् ।
कश्मलं सहसाऽगच्छद्भानुमन्तमिव ग्रहः ॥ १४.३३.६ ॥
కూర్చుని ధ్యానిస్తున్న ఆ అమితతేజస్వి రాజును అకస్మాత్తుగా కలవరం ఆవరించింది, ప్రకాశించే సూర్యుణ్ణి గ్రహణం కమ్ముకున్నట్లు.
14.33.7
समाश्वास्य ततो राजा विगते कश्यमे तदा ।
ततो मूहूर्तादिव तं ब्राह्मणं वाक्यमब्रवीत् ॥ १४.३३.७ ॥
అప్పుడు రాజు తనను తాను ఓదార్చుకొని, మూర్ఛ తొలగిన తరువాత, ఒక ముహూర్తం గడిచినట్లుగా ఆ బ్రాహ్మణునితో ఈ మాటలు పలికాడు.
14.33.8
पितृपैतामहे राज्ये वश्ये जनपदे सति ।
विषयं नाधिगच्छामि विचिन्वन्पृथिवीमहम् ॥ १४.३३.८ ॥
తండ్రి, తాతల నుండి వచ్చిన రాజ్యంలో, జనపదం వశమైనా, భూమిని వెదుకుతూ నేను నా అధికార పరిధిని కనుగొనలేకపోతున్నాను.
14.33.9
नाध्यगच्छं यदा पृथ्व्यां मिथिला मार्गिता मया ।
नाध्यगच्छं यदा तस्यां स्वप्रजा मार्गिता मया ॥ १४.३३.९ ॥
భూమిపై నేను వెదికినప్పుడు మిథిలను కనుగొనలేకపోయాను; దానిలో నా స్వంత ప్రజలను వెదికినా కనుగొనలేకపోయాను.
14.33.10
नाध्यगच्छं यदा तस्यां तदा मे कश्मलोऽभवत् ।
ततो मे कश्मलस्यान्ते मतिः पुनरुपस्थिता ॥ १४.३३.१० ॥
దానిలోనూ కనుగొనలేనప్పుడు నాకు మూర్ఛ కలిగింది; ఆ మూర్ఛ ముగిసిన తరువాత నా బుద్ధి మళ్లీ వచ్చింది.
14.33.11
तदा न विषयं मन्ये सर्वो वा विषयो मम ।
आत्माऽपि चायं न मम सर्वा वा पृथिवी मम ॥ १४.३३.११ ॥
అప్పుడు నేను నా అధికారాన్ని భావించను; లేదా నా సర్వ జనపదమూ నాది కాదు. ఈ ఆత్మ కూడా నాది కాదు; లేదా సమస్త భూమి నాది కాదు.
14.33.12
यथा मम तथाऽन्येषामिति मन्ये द्विजोत्तम ।
उष्यतां यावदुत्साहो भुज्यतां यावदिष्यते ॥ १४.३३.१२ ॥
నాకు ఎలాగో అలాగే ఇతరులకు కూడా అని నేను భావిస్తున్నాను, ఓ ద్విజోత్తమా. ఉత్సాహం ఉన్నంత వరకు నివసించనివ్వండి; కోరినంత వరకు అనుభవించనివ్వండి.
14.33.13
पितृपैतामहे राज्ये वश्ये जनपदे सति ।
ब्रूहि कां मतिमास्थाय ममत्वं वर्जितं त्वया ॥ १४.३३.१३ ॥
తండ్రి తాతల నుండి వచ్చిన రాజ్యంలో, వశమైన జనపదం ఉన్నప్పుడు, ఏ బుద్ధిని ఆశ్రయించి 'నాది' అనే మమకారాన్ని నీవు విడిచావో చెప్పు.
14.33.14
कां वै बुद्धिं समाश्रित्य सर्वो वै विषयस्तव ।
नावैषि विषयं येन सर्वो वा विषयस्तव ॥ १४.३३.१४ ॥
ఏ బుద్ధిని ఆశ్రయించి నీ విషయమంతా ఉందో, అయినా ఏ కారణంతో విషయమంతా నీది అని నీవు గ్రహించడం లేదో?
14.33.15
अन्तवन्त इहारम्भा विदिताः सर्वकर्मसु ।
नाध्यगच्छमहं तस्मान्ममेदमिति यद्भवेत् ॥ १४.३३.१५ ॥
ఇక్కడ అన్ని కర్మలలోని ఆరంభాలు అంతమయ్యేవని తెలిసినవి; అందువల్ల 'ఇది నాది' అనదగినదాన్ని నేను కనుగొనలేదు.
14.33.16
कस्येदमिति कस्य स्वमिति वेदवचस्तथा ।
नाध्यगच्छमहं बुद्ध्या ममेदमिति यद्भवेत् ॥ १४.३३.१६ ॥
'ఇది ఎవరిది', 'ఎవరి ఆస్తి' అన్నది వేద వచనం కూడా అలాగే ఉంది. బుద్ధితో 'ఇది నాది' అనదగినదాన్ని నేను కనుగొనలేదు.
14.33.17
एतां बुद्धिं समाश्रित्य ममत्वं वर्जितं मया ।
शृणु बुद्धिं च यां ज्ञात्वा सर्वत्र विषयो मम ॥ १४.३३.१७ ॥
ఈ బుద్ధిని ఆశ్రయించి నేను 'నాది' అనే మమకారాన్ని విడిచాను. ఇప్పుడు ఏ బుద్ధిని తెలుసుకుంటే సర్వత్రా నా విషయం ఉంటుందో ఆ బుద్ధిని విను.
14.33.18
नाहमात्मार्थमिच्छामि गन्धान्घ्राणगतानपि ।
तस्मान्मे निर्जिता भूमिर्वशे तिष्ठति नित्यदा ॥ १४.३३.१८ ॥
నేను నా కోసం ముక్కును చేరే సువాసనలను కూడా కోరను; అందువల్ల నేను జయించిన భూమి ఎల్లప్పుడూ నా వశంలోనే ఉంటుంది.
14.33.19
नाहमात्मार्थमिच्छामि रसानास्येऽपि वर्ततः ।
आपो मे निर्जितास्तस्माद्वशे तिष्ठन्ति नित्यदा ॥ १४.३३.१९ ॥
నేను నా స్వార్థం కోసం నోటిలో ఉండే రుచులను కూడా కోరను. అందువల్ల నేను జలాన్ని జయించాను; అది ఎల్లప్పుడూ నా వశంలో ఉంటుంది.
14.33.20
नाहमात्मार्थमिच्छामि रूपं ज्योतिश्च चक्षुषः ।
तस्मान्मे निर्जितं ज्योतिर्वशे तिष्ठति नित्यदा ॥ १४.३३.२० ॥
నేను నా స్వార్థం కోసం కంటి రూపాన్ని, కాంతిని కూడా కోరను. అందువల్ల నేను తేజస్సును జయించాను; అది ఎల్లప్పుడూ నా వశంలో ఉంటుంది.
14.33.21
नाहमात्मार्थमिच्छामि स्पर्शांस्त्वचि गताश्च ये ।
तस्मान्मे निर्जितो वायुर्वशे तिष्ठति नित्यदा ॥ १४.३३.२१ ॥
నేను నా స్వార్థం కోసం చర్మంలో ఉన్న స్పర్శలను కూడా కోరను. అందువల్ల నేను వాయువును జయించాను; అది ఎల్లప్పుడూ నా వశంలో ఉంటుంది.
14.33.22
नाहमात्मार्थमिच्छामि शब्दाञ्श्रोत्रगतानपि ।
आकाशं मे जितं तस्माद्वशे तिष्ठति नित्यदा ॥ १४.३३.२२ ॥
నేను నా స్వార్థం కోసం చెవిలో ఉన్న శబ్దాలను కూడా కోరను. అందువల్ల నేను ఆకాశాన్ని జయించాను; అది ఎల్లప్పుడూ నా వశంలో ఉంటుంది.
14.33.23
नाहमात्मार्थमिच्छामि मनो नित्यं मनोन्तरे ।
मनो मे निर्जितं तस्माद्वशे तिष्ठति नित्यदा ॥ १४.३३.२३ ॥
నేను నా స్వార్థం కోసం ఎల్లప్పుడూ మనస్సులో ఉండే మనస్సును కూడా కోరను. అందువల్ల నేను మనస్సును జయించాను; అది ఎల్లప్పుడూ నా వశంలో ఉంటుంది.
14.33.24
देवेभ्यश्च पितृभ्यश्च भूतेभ्योऽतिथिभिः सह ।
इत्यर्थं सर्व एवेति समारम्भा भवन्ति वै ॥ १४.३३.२४ ॥
దేవతలకు, పితృదేవతలకు, ప్రాణులకు, అతిథులతో కలిసి—ఈ ప్రయోజనం కోసమే అన్ని కార్యాలు ప్రారంభమవుతాయి.
14.33.25
ततः प्रहस्य जनकं ब्राह्मणः पुनरब्रवीत् ।
त्वज्जिज्ञासार्थमद्येह विद्धि मां धर्ममागतम् ॥ १४.३३.२५ ॥
అప్పుడు ఆ బ్రాహ్మణుడు నవ్వి జనకునితో మళ్ళీ ఇలా అన్నాడు: ఇక్కడ మీ గురించి విచారించడానికి ఈరోజు నేను ధర్మంగా వచ్చానని తెలుసుకోండి.
14.33.26
त्वमस्य ब्रह्मिनाभस्य दुर्वारस्यानिवर्तिनः ।
सत्वनेमिनिरुद्धस्य चक्रस्यैकः प्रवर्तकः ॥ १४.३३.२६ ॥
బ్రహ్మ-నాభి కలిగిన, అడ్డుకోలేని, వెనుతిరగని, సత్త్వ వలయంతో బంధించబడిన ఈ చక్రానికి మీరొక్కరే ప్రవర్తకులు.