മഹാഭാരതം · അധ്യായം 14.33
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.33.1
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
ब्राह्मणस्य च संवादं जनकस्य च भामिनि ॥ १४.३३.१ ॥
ഇവിടെയും ആളുകൾ ഈ പുരാതന ഇതിഹാസം ഉദ്ധരിക്കുന്നു — ഒരു ബ്രാഹ്മണനും ജനകനും തമ്മിലുള്ള സംവാദം, ഓ ഭാമിനീ.
14.33.2
ब्राह्मणं जनको राजा सन्नं कस्मिंश्चिदागसि ।
विषये मे न वस्तव्यमिति शिष्ट्यर्थमब्रवीत् ॥ १४.३३.२ ॥
ഏതോ കുറ്റത്താൽ ദുഃഖിതനായ ബ്രാഹ്മണനോട് ജനകരാജാവ് ശിക്ഷണത്തിനായി പറഞ്ഞു — "എന്റെ രാജ്യത്തിൽ നീ വസിക്കരുത്."
14.33.3
इत्युक्तः प्रत्युवाचाथ ब्राह्मणो राजसत्तमम् ।
आचक्ष्व विषयं राजन्यावांस्तव वशे स्थितः ॥ १४.३३.३ ॥
ഇങ്ങനെ പറയപ്പെട്ട ബ്രാഹ്മണൻ രാജശ്രേഷ്ഠനോട് മറുപടി പറഞ്ഞു — "രാജാവേ, നിന്റെ അധികാരത്തിൽ ഞാൻ ഉള്ള ദേശം ഏതെന്ന് പറയുക."
14.33.4
सोऽन्यस्य विषये राज्ञो वस्तुमिच्छाम्यहं विभो ।
वचस्ते कर्तुमिच्छामि यथाशास्त्रं महीपते ॥ १४.३३.४ ॥
"ഓ പ്രഭോ, മറ്റൊരു രാജാവിന്റെ രാജ്യത്ത് വസിക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ഓ മഹീപതേ, നിന്റെ വാക്ക് ശാസ്ത്രപ്രകാരം പാലിക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു."
14.33.5
इत्युक्तस्तु तदा राजा ब्राह्मणेन यशस्विना ।
मुहुरुष्णं विनिःस्वस्य न किञ्चित्प्रत्यभाषत ॥ १४.३३.५ ॥
യശസ്വിയായ ബ്രാഹ്മണൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ രാജാവ് വീണ്ടും വീണ്ടും ചൂടുള്ള നെടുവീർപ്പിട്ടു, ഒന്നും മറുപടി പറഞ്ഞില്ല.
14.33.6
तमासीनं ध्यायमानं राजानममितौजसम् ।
कश्मलं सहसाऽगच्छद्भानुमन्तमिव ग्रहः ॥ १४.३३.६ ॥
ഇരുന്ന് ധ്യാനിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന അമിതതേജസ്വിയായ രാജാവിനെ പെട്ടെന്ന് മോഹം ബാധിച്ചു, തിളങ്ങുന്ന സൂര്യനെ ഗ്രഹണം ബാധിക്കുന്നതുപോലെ.
14.33.7
समाश्वास्य ततो राजा विगते कश्यमे तदा ।
ततो मूहूर्तादिव तं ब्राह्मणं वाक्यमब्रवीत् ॥ १४.३३.७ ॥
പിന്നീട് രാജാവ് സമാധാനം വീണ്ടെടുത്ത്, മൂർച്ഛ നീങ്ങിയശേഷം, ഒരു മുഹൂർത്തം കഴിഞ്ഞതുപോലെ ആ ബ്രാഹ്മണനോട് ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
14.33.8
पितृपैतामहे राज्ये वश्ये जनपदे सति ।
विषयं नाधिगच्छामि विचिन्वन्पृथिवीमहम् ॥ १४.३३.८ ॥
അച്ഛനും മുത്തച്ഛനും നൽകിയ രാജ്യത്ത്, ജനപദം വശമായിരിക്കെ, ഭൂമിയെ അന്വേഷിച്ചിട്ടും ഞാൻ എന്റെ അധികാരപരിധി കണ്ടെത്തുന്നില്ല.
14.33.9
नाध्यगच्छं यदा पृथ्व्यां मिथिला मार्गिता मया ।
नाध्यगच्छं यदा तस्यां स्वप्रजा मार्गिता मया ॥ १४.३३.९ ॥
ഭൂമിയിൽ ഞാൻ തിരഞ്ഞപ്പോൾ മിഥില കണ്ടെത്താനായില്ല; അതിൽ എന്റെ സ്വന്തം പ്രജകളെ തിരഞ്ഞപ്പോഴും കണ്ടെത്താനായില്ല.
14.33.10
नाध्यगच्छं यदा तस्यां तदा मे कश्मलोऽभवत् ।
ततो मे कश्मलस्यान्ते मतिः पुनरुपस्थिता ॥ १४.३३.१० ॥
അതിലും കണ്ടെത്താനാകാതിരുന്നപ്പോൾ എനിക്ക് മൂർച്ഛ ഉണ്ടായി; പിന്നീട് ആ മൂർച്ഛ അവസാനിച്ചപ്പോൾ എന്റെ ബുദ്ധി വീണ്ടും ഉണർന്നു.
14.33.11
तदा न विषयं मन्ये सर्वो वा विषयो मम ।
आत्माऽपि चायं न मम सर्वा वा पृथिवी मम ॥ १४.३३.११ ॥
അപ്പോൾ ഞാൻ എന്റെ അധികാരം കരുതുന്നില്ല; അല്ലെങ്കിൽ എന്റെ എല്ലാ ജനപദവും എന്റേതല്ല. ഈ ആത്മാവും എന്റേതല്ല; അല്ലെങ്കിൽ സമസ്ത ഭൂമിയും എന്റേതല്ല.
14.33.12
यथा मम तथाऽन्येषामिति मन्ये द्विजोत्तम ।
उष्यतां यावदुत्साहो भुज्यतां यावदिष्यते ॥ १४.३३.१२ ॥
എനിക്ക് എങ്ങനെയോ അങ്ങനെതന്നെ മറ്റുള്ളവർക്കും എന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു, ഹേ ദ്വിജോത്തമാ. ഉത്സാഹം ഉള്ളിടത്തോളം വസിക്കട്ടെ; ആഗ്രഹമുള്ളിടത്തോളം അനുഭവിക്കട്ടെ.
14.33.13
पितृपैतामहे राज्ये वश्ये जनपदे सति ।
ब्रूहि कां मतिमास्थाय ममत्वं वर्जितं त्वया ॥ १४.३३.१३ ॥
പിതൃപിതാമഹന്മാരിൽ നിന്ന് ലഭിച്ച രാജ്യത്തിലും അധീനമായ ജനപദത്തിലും ഇരിക്കുമ്പോൾ, ഏത് ബുദ്ധിയെ ആശ്രയിച്ച് 'എന്റേത്' എന്ന മമത നീ ഉപേക്ഷിച്ചുവെന്ന് പറയുക.
14.33.14
कां वै बुद्धिं समाश्रित्य सर्वो वै विषयस्तव ।
नावैषि विषयं येन सर्वो वा विषयस्तव ॥ १४.३३.१४ ॥
ഏത് ബുദ്ധിയെ ആശ്രയിച്ചാണ് നിന്റെ മുഴുവൻ വിഷയവും ഉള്ളത്, എന്നിട്ടും ഏതിനാൽ വിഷയമെല്ലാം നിന്റേതാണെന്ന് നീ അറിയുന്നില്ല?
14.33.15
अन्तवन्त इहारम्भा विदिताः सर्वकर्मसु ।
नाध्यगच्छमहं तस्मान्ममेदमिति यद्भवेत् ॥ १४.३३.१५ ॥
ഇവിടെ എല്ലാ കർമ്മങ്ങളിലും ആരംഭങ്ങൾ അവസാനമുള്ളവയെന്ന് അറിയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; അതിനാൽ 'ഇത് എന്റേതാണ്' എന്ന് പറയാവുന്നതൊന്നും ഞാൻ കണ്ടെത്തിയില്ല.
14.33.16
कस्येदमिति कस्य स्वमिति वेदवचस्तथा ।
नाध्यगच्छमहं बुद्ध्या ममेदमिति यद्भवेत् ॥ १४.३३.१६ ॥
'ഇത് ആരുടേത്', 'ആരുടെ സ്വത്ത്' എന്ന വേദവചനവും അതുപോലെ തന്നെ. ബുദ്ധികൊണ്ട് 'ഇത് എന്റേതാണ്' എന്ന് പറയാവുന്നതൊന്നും ഞാൻ കണ്ടെത്തിയില്ല.
14.33.17
एतां बुद्धिं समाश्रित्य ममत्वं वर्जितं मया ।
शृणु बुद्धिं च यां ज्ञात्वा सर्वत्र विषयो मम ॥ १४.३३.१७ ॥
ഈ ബുദ്ധിയെ ആശ്രയിച്ച് ഞാൻ 'എന്റേത്' എന്ന മമത ഉപേക്ഷിച്ചു. ഇനി ഏത് ബുദ്ധിയെ അറിഞ്ഞാൽ എല്ലായിടത്തും എന്റെ വിഷയമുണ്ടോ ആ ബുദ്ധിയെ കേൾക്കുക.
14.33.18
नाहमात्मार्थमिच्छामि गन्धान्घ्राणगतानपि ।
तस्मान्मे निर्जिता भूमिर्वशे तिष्ठति नित्यदा ॥ १४.३३.१८ ॥
ഞാൻ എനിക്കുവേണ്ടി മൂക്കിൽ എത്തുന്ന സുഗന്ധങ്ങൾ പോലും ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല; അതിനാൽ ഞാൻ ജയിച്ച ഭൂമി എപ്പോഴും എന്റെ വശത്തുതന്നെ നിൽക്കുന്നു.
14.33.19
नाहमात्मार्थमिच्छामि रसानास्येऽपि वर्ततः ।
आपो मे निर्जितास्तस्माद्वशे तिष्ठन्ति नित्यदा ॥ १४.३३.१९ ॥
ഞാൻ എന്റെ സ്വന്തം ആവശ്യത്തിനായി വായിലുള്ള രസങ്ങളെപ്പോലും ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല. അതുകൊണ്ട് ഞാൻ ജലത്തെ ജയിച്ചു; അത് എപ്പോഴും എന്റെ വശത്തിൽ നിൽക്കുന്നു.
14.33.20
नाहमात्मार्थमिच्छामि रूपं ज्योतिश्च चक्षुषः ।
तस्मान्मे निर्जितं ज्योतिर्वशे तिष्ठति नित्यदा ॥ १४.३३.२० ॥
ഞാൻ എന്റെ സ്വന്തം ആവശ്യത്തിനായി കണ്ണിന്റെ രൂപവും പ്രകാശവും ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല. അതുകൊണ്ട് ഞാൻ ജ്യോതിസ്സിനെ ജയിച്ചു; അത് എപ്പോഴും എന്റെ വശത്തിൽ നിൽക്കുന്നു.
14.33.21
नाहमात्मार्थमिच्छामि स्पर्शांस्त्वचि गताश्च ये ।
तस्मान्मे निर्जितो वायुर्वशे तिष्ठति नित्यदा ॥ १४.३३.२१ ॥
ഞാൻ എന്റെ സ്വന്തം ആവശ്യത്തിനായി ത്വക്കിലുള്ള സ്പർശങ്ങളെപ്പോലും ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല. അതുകൊണ്ട് ഞാൻ വായുവിനെ ജയിച്ചു; അത് എപ്പോഴും എന്റെ വശത്തിൽ നിൽക്കുന്നു.
14.33.22
नाहमात्मार्थमिच्छामि शब्दाञ्श्रोत्रगतानपि ।
आकाशं मे जितं तस्माद्वशे तिष्ठति नित्यदा ॥ १४.३३.२२ ॥
ഞാൻ എന്റെ സ്വന്തം ആവശ്യത്തിനായി ചെവിയിലുള്ള ശബ്ദങ്ങളെപ്പോലും ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല. അതുകൊണ്ട് ഞാൻ ആകാശത്തെ ജയിച്ചു; അത് എപ്പോഴും എന്റെ വശത്തിൽ നിൽക്കുന്നു.
14.33.23
नाहमात्मार्थमिच्छामि मनो नित्यं मनोन्तरे ।
मनो मे निर्जितं तस्माद्वशे तिष्ठति नित्यदा ॥ १४.३३.२३ ॥
ഞാൻ എന്റെ സ്വന്തം ആവശ്യത്തിനായി എപ്പോഴും മനസ്സിനുള്ളിലെ മനസ്സിനെപ്പോലും ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല. അതുകൊണ്ട് ഞാൻ മനസ്സിനെ ജയിച്ചു; അത് എപ്പോഴും എന്റെ വശത്തിൽ നിൽക്കുന്നു.
14.33.24
देवेभ्यश्च पितृभ्यश्च भूतेभ्योऽतिथिभिः सह ।
इत्यर्थं सर्व एवेति समारम्भा भवन्ति वै ॥ १४.३३.२४ ॥
ദേവന്മാർക്കും പിതൃക്കൾക്കും ജീവികൾക്കും അതിഥികളോടൊപ്പവും—ഈ ലക്ഷ്യത്തിനായാണ് എല്ലാ പ്രവൃത്തികളും ആരംഭിക്കുന്നത്.
14.33.25
ततः प्रहस्य जनकं ब्राह्मणः पुनरब्रवीत् ।
त्वज्जिज्ञासार्थमद्येह विद्धि मां धर्ममागतम् ॥ १४.३३.२५ ॥
അപ്പോൾ ആ ബ്രാഹ്മണൻ ചിരിച്ചുകൊണ്ട് ജനകനോട് വീണ്ടും പറഞ്ഞു: ഇവിടെ നിങ്ങളെ അന്വേഷിക്കുന്നതിനായി ഇന്ന് ഞാൻ ധർമ്മത്താൽ വന്നവനാണെന്ന് അറിയുക.
14.33.26
त्वमस्य ब्रह्मिनाभस्य दुर्वारस्यानिवर्तिनः ।
सत्वनेमिनिरुद्धस्य चक्रस्यैकः प्रवर्तकः ॥ १४.३३.२६ ॥
ബ്രഹ്മനാഭിയുള്ള, തടുക്കാനാവാത്ത, പിന്തിരിയാത്ത, സത്ത്വവലയത്താൽ ബന്ധിതമായ ഈ ചക്രത്തിന്റെ ഏകനായ പ്രവർത്തകൻ നിങ്ങളാണ്.