ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 14.36
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.36.1
ब्रह्म यत्परमं ज्ञेयं तन्मे व्याख्यातुमर्हसि ।
भतो हि प्रसादेन सूक्ष्मे मे रमते मतिः ॥ १४.३६.१ ॥
ತಿಳಿಯಬೇಕಾದ ಪರಮ ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ನನಗೆ ವಿವರಿಸಲು ನೀವು ಅರ್ಹರು. ನಿಮ್ಮ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ನನ್ನ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಬುದ್ಧಿ ಅದರಲ್ಲಿ ರಮಿಸುತ್ತದೆ.
14.36.2
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
संवादं मोक्षसंयुक्तं शिष्यस्य गुरुणा सह ॥ १४.३६.२ ॥
ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಜನರು ಈ ಪುರಾತನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ—ಮೋಕ್ಷಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಶಿಷ್ಯ ಮತ್ತು ಗುರುವಿನ ಸಂವಾದವನ್ನು.
14.36.3
कश्चिद्ब्राह्मणमासीनमाचार्यं संशितव्रतम् ।
शिष्यः पप्रच्छ मेधावी किंस्विच्छ्रेयः परंतप ॥ १४.३६.३ ॥
ಒಬ್ಬ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಶಿಷ್ಯನು, ದೃಢವ್ರತಿಯಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಆಚಾರ್ಯರ ಬಳಿ ಕುಳಿತು ಕೇಳಿದನು: 'ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸುಡುವವನೇ, ಪರಮ ಶ್ರೇಯಸ್ಸು ಯಾವುದು?'
14.36.4
भगवन्तं प्रपन्नोऽहं निःश्रेयसपराणः ।
याचे त्वां शिरसा विप्र यद्ब्रूयां ब्रूहि तन्मम ॥ १४.३६.४ ॥
'ಭಗವಂತರೇ, ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಶರಣು ಹೊಕ್ಕಿದ್ದೇನೆ; ಪರಮ ಶ್ರೇಯಸ್ಸನ್ನೇ ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ. ವಿಪ್ರರೇ, ತಲೆಬಾಗಿ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಬೇಡುತ್ತೇನೆ—ನನಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದುದನ್ನು ಹೇಳಿರಿ.'
14.36.5
तमेवंवादिनं पार्थ शिष्यं गुरुरुवाच ह ।
कथयस्व प्रवक्ष्यामि यत्र ते संशयो द्विज ॥ १४.३६.५ ॥
ಪಾರ್ಥ, ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ಆ ಶಿಷ್ಯನಿಗೆ ಗುರುಗಳು ಹೇಳಿದರು: 'ಹೇಳು; ನಿನ್ನ ಸಂದೇಹ ಎಲ್ಲಿದೆಯೋ ಅದನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ, ದ್ವಿಜನೇ.'
14.36.6
इत्युक्तः स कुरुश्रेष्ठ गुरुणा गुरुवत्सलः ।
प्राञ्जलिः परिपप्रच्छ यत्तच्छृणु महामते ॥ १४.३६.६ ॥
ಗುರುಗಳು ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು, ಗುರುಭಕ್ತನಾದ ಆ ಶಿಷ್ಯ ಅಂಜಲೀಬದ್ಧನಾಗಿ ವಿನಯದಿಂದ ಕೇಳಿದನು. ಕುರುಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಕೇಳು, ಮಹಾಮತಿಯೇ.
14.36.7
कुतश्चाहं कुतश्च त्वं तत्सत्यं ब्रूहि यत्परम् ।
कुतो जातानि भूतानि स्थावराणि चराणि च ॥ १४.३६.७ ॥
ನಾನು ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂದವನು, ನೀವು ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂದವರು? ಆ ಪರಮ ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳಿ. ಸ್ಥಾವರ ಮತ್ತು ಜಂಗಮ ಭೂತಗಳು ಎಲ್ಲಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವು?
14.36.8
केन जीवन्ति भूतानि तेषामायुश्च किं परम् ।
किं सत्यं किं तपो विप्र के गुणाः सद्भिरीरिताः ॥ १४.३६.८ ॥
ಭೂತಗಳು ಯಾವುದರಿಂದ ಬದುಕುತ್ತವೆ? ಅವುಗಳ ಪರಮಾಯುಷ್ಯ ಎಷ್ಟು? ಸತ್ಯ ಯಾವುದು, ತಪಸ್ಸು ಯಾವುದು, ಓ ವಿಪ್ರನೇ? ಸಜ್ಜನರು ಹೇಳಿದ ಗುಣಗಳು ಯಾವುವು?
14.36.9
के पन्थानः शिवाश्च स्युः किं सुखं कि च दुष्कृतम् ।
एतान्मे भगवन्प्रश्नान्याथातथ्येन सुव्रत ॥ १४.३६.९ ॥
ಯಾವ ಮಾರ್ಗಗಳು ಮಂಗಳಕರ? ಸುಖ ಯಾವುದು, ದುಷ್ಕೃತ ಯಾವುದು? ಭಗವನ್, ಸುವ್ರತನೇ, ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ನನಗೆ ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ಹೇಳಿ.
14.36.10
वक्तुमर्हसि विप्रर्षे यथावदिह तत्त्वतः ।
त्वदन्यः कश्च न प्रश्नानेतान्वक्तुमिहार्हति ॥ १४.३६.१० ॥
ವಿಪ್ರರ್ಷಿಯೇ, ಇಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ತತ್ತ್ವತಃ ಉತ್ತರಿಸಲು ನೀವೇ ಅರ್ಹರು. ನಿಮ್ಮ ಹೊರತು ಇಲ್ಲಿ ಇವುಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಲು ಯಾರೂ ಅರ್ಹರಲ್ಲ.
14.36.11
ब्रूहि धर्मविदां श्रेष्ठ परं कौतूहलं मम ।
मोक्षधर्मार्थकुशलो भवाँल्लोकषु गीयते ॥ १४.३६.११ ॥
ಧರ್ಮಜ್ಞರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ನನ್ನ ಮಹಾ ಕುತೂಹಲವನ್ನು ಹೇಳಿ. ಮೋಕ್ಷಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಅದರ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಕುಶಲರಾದ ನೀವು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಗಳಲ್ಪಡುತ್ತೀರಿ.
14.36.12
सर्वसंशयसंच्छेत्ता त्वदन्यो न च विद्यते ।
संसारभीरवश्चैव मोक्षकामास्तथा वयम् ॥ १४.३६.१२ ॥
ಎಲ್ಲ ಸಂಶಯಗಳನ್ನು ಛೇದಿಸುವವರು ನಿಮ್ಮ ಹೊರತು ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ. ನಾವು ಸಂಸಾರಕ್ಕೆ ಭಯಪಡುವವರು, ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಬಯಸುವವರು.
14.36.13
तस्मै सम्प्रतिपन्नाय यथावत्परिपृच्छते ।
शिष्याय गुणयुक्ताय शान्ताय गुरुवर्तिने ॥ १४.३६.१३ ॥
ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ, ಶರಣಾಗತನಾದ, ಸದ್ಗುಣಸಂಪನ್ನನಾದ, ಶಾಂತನಾದ, ಗುರುವಿಗೆ ವಿಧೇಯನಾದ ಶಿಷ್ಯನಿಗೆ.
14.36.14
छायाभूताय दान्ताय यतते ब्रह्माचारिणे ।
तान्प्रश्नानब्रवीत्पार्थ मेधावी स धृतव्रतः।
गुरुः कुरुकुलश्रेष्ठ सम्यक्सर्वानरिंदम ॥ १४.३६.१४ ॥
ನೆರಳಿನಂತೆ ಅನುಸರಿಸುವ, ಇಂದ್ರಿಯನಿಗ್ರಹವುಳ್ಳ, ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯದಲ್ಲಿ ಶ್ರಮಿಸುವ ಶಿಷ್ಯನಿಗೆ ಆ ಮೇಧಾವಿ ವ್ರತನಿಷ್ಠ ಗುರು ಆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳೆಲ್ಲಕ್ಕೂ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಉತ್ತರಿಸಿದನು. ಓ ಪಾರ್ಥ, ಕುರುಕುಲಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಶತ್ರುದಮನನೇ.
14.36.15
ब्रह्मणोक्तमिदं धर्ममृषिप्रवरसेवितम् ।
वेदविद्यासमावाप्तं तत्त्वभूतार्थभावनम् ॥ १४.३६.१५ ॥
ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದ ಈ ಧರ್ಮ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಋಷಿಗಳಿಂದ ಸೇವಿತವಾದುದು, ವೇದವಿದ್ಯೆಯಿಂದ ಪಡೆಯಲ್ಪಡುವುದು, ಸತ್ಯತತ್ತ್ವದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಚಿಂತಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು.
14.36.16
ज्ञानं त्वेव परं विद्यः संन्यासं तप उत्तमम् ।
यस्तु वेद निराबाधं ज्ञानतत्त्वं विनिश्चयात्।
सर्वबूतस्थमात्मानं स सर्वगतिरिष्यते ॥ १४.३६.१६ ॥
ಜ್ಞಾನವೇ ಪರಮವೆಂದು ತಿಳಿ; ಸಂನ್ಯಾಸವೇ ಉತ್ತಮ ತಪಸ್ಸು. ಅಡೆತಡೆಯಿಲ್ಲದ ಜ್ಞಾನತತ್ತ್ವವನ್ನು ನಿಶ್ಚಯದಿಂದ ತಿಳಿದು, ಸರ್ವಭೂತಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಆತ್ಮನನ್ನು ಯಾರು ಅರಿಯುತ್ತಾನೋ ಅವನು ಸರ್ವಗತಿಯೆನಿಸುತ್ತಾನೆ.
14.36.17
ये विद्वान्सहसंवासं विवासं चैव पश्यति ।
तथैवैकत्वनानात्वे स दुःखात्परिमुच्यते ॥ १४.३६.१७ ॥
ಒಟ್ಟಿಗೆ ವಾಸವನ್ನೂ ಬೇರೆ ವಾಸವನ್ನೂ, ಹಾಗೆಯೇ ಏಕತ್ವ ಮತ್ತು ನಾನಾತ್ವವನ್ನೂ ನೋಡುವ ವಿದ್ವಾಂಸನು ದುಃಖದಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ.
14.36.18
यो न कामयते किञ्चिन्न किञ्चिदभिमन्यते ।
इह लोकस्थ एवैष ब्रह्मभूयाय कल्पते ॥ १४.३६.१८ ॥
ಯಾವುದನ್ನೂ ಬಯಸದವನು, ಯಾವುದನ್ನೂ ತನ್ನದೆಂದು ಭಾವಿಸದವನು, ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿಯೇ ಇರುತ್ತಾ ಬ್ರಹ್ಮಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಲು ಯೋಗ್ಯನಾಗುತ್ತಾನೆ.
14.36.19
प्रधानगुणतत्त्वज्ञः सर्वभूतविधानवित् ।
निर्ममो निरहङ्कारो मुच्यते नात्र संशयः ॥ १४.३६.१९ ॥
ಪ್ರಧಾನ ಗುಣಗಳ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅರಿತವನು, ಸರ್ವ ಭೂತಗಳ ವಿಧಾನವನ್ನು ತಿಳಿದವನು, ನಿರ್ಮಮ ಮತ್ತು ನಿರಹಂಕಾರಿ ಆದವನು ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.
14.36.20
अव्यक्तबीजप्रभवो बुद्धिस्कन्धमयो महान् ।
महाहङ्कारविटप इन्द्रियाङ्कुरकोटरः ॥ १४.३६.२० ॥
ಅವ್ಯಕ್ತ ಬೀಜದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ, ಬುದ್ಧಿಯ ಕಾಂಡವುಳ್ಳ ಮಹತ್ತು; ಮಹಾ ಅಹಂಕಾರ ಅದರ ರೆಂಬೆಗಳು, ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಅದರ ಚಿಗುರು ಮತ್ತು ಪೊಟರೆಗಳು.
14.36.21
महाभूतविशेषश्च विशेषप्रतिशाखवान् ।
सदापर्णः सदापुष्पः शुभाशुभफलोदयः ॥ १४.३६.२१ ॥
ಮಹಾಭೂತಗಳ ವಿಶೇಷಗಳು ಅದರ ಉಪಶಾಖೆಗಳು; ಅದು ಸದಾ ಎಲೆ ಮತ್ತು ಹೂವಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು ಶುಭಾಶುಭ ಫಲಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತದೆ.
14.36.22
आजीवः सर्वभूतानां ब्रह्मबीजः सनातनः ।
एतज्ज्ञात्वा च तत्त्वानि ज्ञानेन परमासिना।
छित्त्वा चामरतां प्राप्य जहाति मृत्युजन्मनी ॥ १४.३६.२२ ॥
ಇದು ಸರ್ವ ಭೂತಗಳ ಜೀವನಾಧಾರ, ಬ್ರಹ್ಮನ ಬೀಜ, ಸನಾತನ. ಈ ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ತಿಳಿದು, ಜ್ಞಾನವೆಂಬ ಪರಮ ಖಡ್ಗದಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಿ, ಅಮರತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದು, ಜನನ-ಮರಣಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾನೆ.
14.36.23
भूतभव्यभविष्यादिधर्मकामार्थनिश्चयम् ।
सिद्धसङ्घपरिज्ञातं पुराकल्पं सनातनम् ॥ १४.३६.२३ ॥
ಭೂತ, ಭವ್ಯ, ಭವಿಷ್ಯ ಮೊದಲಾದವುಗಳನ್ನೂ, ಧರ್ಮ-ಕಾಮ-ಅರ್ಥಗಳ ನಿಶ್ಚಯವನ್ನೂ, ಸಿದ್ಧ ಸಮೂಹ ತಿಳಿದ, ಪುರಾಣ ಕಲ್ಪದ ಸನಾತನ (ಜ್ಞಾನ).
14.36.24
प्रवक्ष्येऽहं महाप्राज्ञ पदमुत्तममद्य ते ।
बुद्ध्वा यदिहं संसिद्धा भवन्तीह मनीषिणः ॥ १४.३६.२४ ॥
ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞನೇ, ಈಗ ನಿನಗೆ ಆ ಉತ್ತಮ ಪದವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಅದನ್ನು ತಿಳಿದು ಇಲ್ಲಿ ಮನೀಷಿಗಳು ಸಿದ್ಧರಾಗುತ್ತಾರೆ.
14.36.25
उपगम्यर्षयः पूर्वं जिज्ञासन्तः परस्परम् ।
प्रजापतिभरद्वाजौ गौतमो भार्गवस्तथा ॥ १४.३६.२५ ॥
ಹಿಂದೆ ಋಷಿಗಳು ಪರಸ್ಪರರನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಬಯಸಿ ಸಮೀಪಿಸಿದರು — ಪ್ರಜಾಪತಿ, ಭರದ್ವಾಜ, ಗೌತಮ ಮತ್ತು ಭಾರ್ಗವರೂ ಹಾಗೆಯೇ.
14.36.26
वसिष्ठः कश्यपश्चैव विश्वामित्रोऽत्रिरेव च ।
मार्गान्सर्वान्परिक्रम्य परिश्रान्तः स्वकर्मभिः ॥ १४.३६.२६ ॥
ವಸಿಷ್ಠ, ಕಶ್ಯಪ, ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ, ಅತ್ರಿಯೂ — ಎಲ್ಲ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ದಾಟಿ, ತಮ್ಮ ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಬಳಲಿದವರು.
14.36.27
ऋषिमाङ्गिरसं वृद्धं पुरस्कृत्य तु ते द्विजाः ।
ददृशुर्ब्रह्मभवने ब्रह्माणं वीतकल्मषम् ॥ १४.३६.२७ ॥
ವೃದ್ಧ ಆಂಗಿರಸ ಋಷಿಯನ್ನು ಮುಂದಿರಿಸಿಕೊಂಡು ಆ ದ್ವಿಜರು ಬ್ರಹ್ಮಭವನದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಲನಾದ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಕಂಡರು.
14.36.28
तं प्रणम्य महात्मानं सुखासीनं महर्षयः ।
पप्रच्छुर्विनयोपेता नैःश्रेयसमिदं परम् ॥ १४.३६.२८ ॥
ಸುಖವಾಗಿ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಆ ಮಹಾತ್ಮನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ವಿನಯಯುಕ್ತ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಈ ಪರಮ ಶ್ರೇಯಸ್ಸಿನ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿದರು.
14.36.29
कथं कर्म कृतं साधु कथं मुच्येत किल्बिषात् ।
के नो मार्गाः शिवाश्च स्युः किं सत्यं किं च दुष्कृतं ॥ १४.३६.२९ ॥
ಕರ್ಮವನ್ನು ಹೇಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು, ಪಾಪದಿಂದ ಹೇಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಪಡೆಯಬೇಕು? ನಮಗೆ ಯಾವ ಮಾರ್ಗಗಳು ಶುಭಕರ, ಯಾವುದು ಸತ್ಯ, ಯಾವುದು ದುಷ್ಕೃತ್ಯ?
14.36.30
कौ चोभौ कर्मणां मार्गौ प्राप्नुयुर्दक्षिणोत्तरौ ।
निरयं चापवर्गं च भूतानां प्रभवाप्ययौ ॥ १४.३६.३० ॥
ಕರ್ಮಗಳ ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಎಂಬ ಎರಡು ಮಾರ್ಗಗಳು ಯಾವುವು? ಅವು ನರಕ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು, ಜೀವಿಗಳ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮತ್ತು ಲಯವನ್ನು ಹೇಗೆ ತಲುಪಿಸುತ್ತವೆ?
14.36.31
इत्युक्तः स मुनिश्रेष्ठैर्यदाह प्रपितामहः ।
तत्तेऽहं सम्प्रवक्ष्यामि शृणु शिष्य यथागमम् ॥ १४.३६.३१ ॥
ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠರು ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದಾಗ ಪ್ರಪಿತಾಮಹರು ಹೇಳಿದ್ದನ್ನು, ಶಿಷ್ಯನೇ, ಆಗಮಾನುಸಾರ ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಕೇಳು.
14.36.32
सत्याद्भूतानि जातानि स्थावराणि चराणि च ।
तपसा तानि जीवन्ति जीवितं तद्धि सुव्रतम्।
स्वां योनिं पुनरागम्य वर्तते स्वेन कर्मणा ॥ १४.३६.३२ ॥
ಸತ್ಯದಿಂದಲೇ ಸ್ಥಾವರ ಮತ್ತು ಚರ ಭೂತಗಳೆಲ್ಲ ಹುಟ್ಟಿದವು. ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಅವು ಜೀವಿಸುತ್ತವೆ; ಆ ಜೀವನವೇ ಸುವ್ರತ. ತಮ್ಮ ಯೋನಿಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸೇರಿ ತಮ್ಮ ಕರ್ಮದಿಂದ ಅವು ಇರುತ್ತವೆ.
14.36.33
सत्यं हि गुणसंयुक्तं नियतं पञ्चलक्षणम् ॥ १४.३६.३३ ॥
ಸತ್ಯವು ನಿಜವಾಗಿ ಗುಣಯುಕ್ತವಾದುದು, ನಿಯತವಾದುದು, ಐದು ಲಕ್ಷಣಗಳುಳ್ಳದ್ದು.
14.36.34
ब्रह्म सत्यं तपः सत्यं सत्यं चैव प्रजापतिः ।
सत्याद्भूतानि जातानि सत्यं भूतमयं जगत् ॥ १४.३६.३४ ॥
ಬ್ರಹ್ಮವು ಸತ್ಯ, ತಪಸ್ಸು ಸತ್ಯ, ಸತ್ಯವೇ ಪ್ರಜಾಪತಿ. ಸತ್ಯದಿಂದಲೇ ಭೂತಗಳು ಹುಟ್ಟಿದವು; ಸತ್ಯವೇ ಭೂತಮಯ ಜಗತ್ತು.
14.36.35
तस्मात्सत्याश्रया विप्रा नित्यं योगपरायणाः ।
अतीक्रोधसंतापा नियता धर्मसेतवः ॥ १४.३६.३५ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ಸತ್ಯವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದ, ಸದಾ ಯೋಗನಿರತರಾದ, ಕ್ರೋಧ-ಸಂತಾಪವನ್ನು ಮೀರಿದ, ನಿಯಮಿತರಾದ ವಿಪ್ರರು ಧರ್ಮದ ಸೇತುಗಳು.
14.36.36
अन्योन्यनियतान्वैद्यान्धर्मसेतुप्रवर्तकान् ।
तानहं सम्प्रवक्ष्यामि शाश्वताँल्लोकभावनान् ॥ १४.३६.३६ ॥
ಪರಸ್ಪರ ನಿಯತರಾದ, ವೇದಜ್ಞರಾದ, ಧರ್ಮಸೇತುವನ್ನು ನಡೆಸುವ, ಲೋಕಪೋಷಕರಾದ ಆ ಶಾಶ್ವತರ ಬಗ್ಗೆ ನಾನು ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
14.36.37
चातुर्विद्यं तथा वर्णांश्चातुराश्रमिकान्पृथक् ।
धर्ममेकं चतुष्पादं नित्यमाहुर्मनीषिणः ॥ १४.३६.३७ ॥
ನಾಲ್ಕು ವೇದಗಳು, ನಾಲ್ಕು ವರ್ಣಗಳು, ನಾಲ್ಕು ಆಶ್ರಮಗಳವರು ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾದರೂ ಧರ್ಮ ಒಂದೇ, ನಾಲ್ಕು ಪಾದಗಳುಳ್ಳದ್ದು, ನಿತ್ಯವಾದುದು ಎಂದು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
14.36.38
पन्थानं वः प्रवक्ष्यामि शिवं क्षेमकरं द्विजाः ।
नियतं ब्रह्मभावाय यातं पूर्वं मनीषिभिः ॥ १४.३६.३८ ॥
ದ್ವಿಜರೇ, ಹಿಂದೆ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸಾಗಿದ, ಶುಭಕರವೂ ಕ್ಷೇಮಕರವೂ ಆದ, ಬ್ರಹ್ಮಭಾವ ಪ್ರಾಪ್ತಿಯ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ನಿಮಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
14.36.39
गदन्तस्तु ममाद्येह पन्थानं दुर्विदं परैः ।
निबोधत महाभागा निखिलेन परं पदम् ॥ १४.३६.३९ ॥
ಈಗ ಇಲ್ಲಿ ನಾನು ಹೇಳುತ್ತಿರುವ, ಇತರರಿಗೆ ತಿಳಿಯಲಾಗದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಮಹಾಭಾಗ್ಯರೇ; ಪರಮ ಪದವನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿಯಿರಿ.
14.36.40
ब्रह्मचर्यमिहैवाहुराश्रमं प्रथमं पदम् ।
गार्हस्थ्यं तु द्वितीयं स्याद्वानप्रस्थमतः परम्।
ततः परं तु विज्ञेयमध्यात्मं परमं पदम् ॥ १४.३६.४० ॥
ಇಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯವೇ ಮೊದಲ ಆಶ್ರಮ, ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ; ಗೃಹಸ್ಥಾಶ್ರಮ ಎರಡನೆಯದು; ಅನಂತರ ವಾನಪ್ರಸ್ಥ; ಅದರ ಬಳಿಕ ಪರಮ ಪದವಾದ ಅಧ್ಯಾತ್ಮವನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕು.
14.36.41
ज्योतिराकाशमादित्यो वायुरिन्द्रः प्रजापतिः ।
नोपैति यावदध्यात्मं तावदेतान्न पश्यति ॥ १४.३६.४१ ॥
ಬೆಳಕು, ಆಕಾಶ, ಆದಿತ್ಯ, ವಾಯು, ಇಂದ್ರ, ಪ್ರಜಾಪತಿ—ಮನುಷ್ಯನು ಅಧ್ಯಾತ್ಮವನ್ನು ತಲುಪುವವರೆಗೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ.
14.36.42
तस्योपायं प्रवक्ष्यामि पुरस्तात्तं निबोधत ।
फलमूलानिलभुजां मुनीनां वसतां वने ॥ १४.३६.४२ ॥
ಅದಕ್ಕೆ ಉಪಾಯವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಮೊದಲು ಅದನ್ನು ತಿಳಿಯಿರಿ—ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತ, ಹಣ್ಣು, ಬೇರು, ಗಾಳಿಯನ್ನು ಭುಜಿಸುವ ಮುನಿಗಳ ಮಾರ್ಗವನ್ನು.
14.36.43
वानप्रस्थं द्विजातीनां त्रयाणामुपदिश्यते ।
सर्वेषामेव वर्णानां गृहस्थोऽयं विशिष्यते ॥ १४.३६.४३ ॥
ದ್ವಿಜರಿಗೆ ಮೂರು ಆಶ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ವಾನಪ್ರಸ್ಥವನ್ನು ಉಪದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ; ಆದರೆ ಎಲ್ಲ ವರ್ಣಗಳಿಗೂ ಈ ಗೃಹಸ್ಥಾಶ್ರಮವೇ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
14.36.44
श्रद्धालक्षणमित्येकं धर्मं धीराः प्रचक्षते ।
नैष्ठिकोऽथ यतिर्वाऽपि विरक्तो ब्रह्मदर्शनः ॥ १४.३६.४४ ॥
ಧೀರರು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ಒಂದೇ ಧರ್ಮವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ನೈಷ್ಠಿಕ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ, ಯತಿ, ಅಥವಾ ಬ್ರಹ್ಮದರ್ಶನ ಮಾಡುವ ವಿರಕ್ತನು ಅದರ ರೂಪ.
14.36.45
इत्येवं देवयाना वः पन्थानः परिकीर्तिताः ।
सद्भिरध्यासिता धीरैः कर्मभिर्धर्मसेतवः ॥ १४.३६.४५ ॥
ಹೀಗೆ ನಿಮಗೆ ದೇವಯಾನ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಸಜ್ಜನರು ಮತ್ತು ಧೀರರು ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಈ ಧರ್ಮ ಸೇತುಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ.
14.36.46
एतेषां पृथगध्यास्ते यो धर्मं संशितव्रतः ।
कालात्पश्यति भूतानां सदैव प्रभवाप्ययौ ॥ १४.३६.४६ ॥
ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಆಚರಿಸುವ ದೃಢವ್ರತನು ಕಾಲದ ಮೂಲಕ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಉದ್ಭವ ಮತ್ತು ಲಯವನ್ನು ಸದಾ ನೋಡುತ್ತಾನೆ.
14.36.47
अतस्तत्त्वानि वक्ष्यामि याथातथ्येन हेतुना ।
विषयस्थानि सर्वाणि वर्तमानानि भागशः ॥ १४.३६.४७ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ ಕಾರಣದೊಂದಿಗೆ ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುವೆನು; ಎಲ್ಲವೂ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿ ಭಾಗಗಳಾಗಿ ಇರುತ್ತವೆ.
14.36.48
महानात्मा तथाऽव्यक्तमहंकारस्तथैव च ।
इन्द्रियाणि दशैकं च महाभूतानि पञ्च च ॥ १४.३६.४८ ॥
ಮಹಾನ್ ಆತ್ಮ, ಅವ್ಯಕ್ತ, ಅಹಂಕಾರ, ಹಾಗೆಯೇ ಹತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಮತ್ತು ಒಂದು ಮನಸ್ಸು, ಮತ್ತು ಐದು ಮಹಾಭೂತಗಳು.
14.36.49
विशेषाः पञ्चभूतानामित्येषा वैदिकी श्रुतिः ।
चतुर्विंशतिरेषा वस्तत्वानां परिकीर्तिता ॥ १४.३६.४९ ॥
ಪಂಚಮಹಾಭೂತಗಳ ವಿಶೇಷಗಳು ಇವೇ ಎಂಬುದು ವೈದಿಕ ಶ್ರುತಿ. ವಸ್ತುತತ್ತ್ವಗಳು ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕು ಎಂದು ಇದು ಘೋಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
14.36.50
तत्वानामथ यो वेद सर्वेषां प्रभवाप्ययौ ।
स धीरः सर्वभूतेषु न मोऽहमधिगच्छति ॥ १४.३६.५० ॥
ತತ್ತ್ವಗಳ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲದರ ಉದ್ಭವ ಮತ್ತು ಲಯವನ್ನು ಯಾರು ಅರಿಯುತ್ತಾನೋ ಅವನು ಧೀರ; ಸರ್ವಭೂತಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅವನಿಗೆ ಮೋಹ ಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
14.36.51
तत्त्वानि यो वेदयते यथातथं ।
गुणांश्च सर्वानखिलाश्च देवताः।
विधूतपाप्मा प्रविमुच्य बन्धनं ।
स सर्वलोकानमलान्समश्नुते ॥ १४.३६.५१ ॥
ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು, ಎಲ್ಲ ಗುಣಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸಮಸ್ತ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ತಿಳಿಸುವವನು, ಪಾಪವನ್ನು ಝಾಡಿಸಿ ಬಂಧನವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟವನು, ನಿರ್ಮಲ ಸರ್ವಲೋಕಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.