മഹാഭാരതം · അധ്യായം 14.36
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.36.1
ब्रह्म यत्परमं ज्ञेयं तन्मे व्याख्यातुमर्हसि ।
भतो हि प्रसादेन सूक्ष्मे मे रमते मतिः ॥ १४.३६.१ ॥
അറിയേണ്ടതായ പരബ്രഹ്മത്തെ എനിക്ക് വിവരിച്ചുതരുന്നത് അങ്ങേക്ക് യോഗ്യമാണ്. അങ്ങയുടെ കൃപയാൽ എന്റെ സൂക്ഷ്മബുദ്ധി അതിൽ രമിക്കുന്നു.
14.36.2
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
संवादं मोक्षसंयुक्तं शिष्यस्य गुरुणा सह ॥ १४.३६.२ ॥
ഇക്കാര്യത്തിലും ആളുകൾ ഈ പുരാതന ഇതിഹാസം പറയാറുണ്ട്—മോക്ഷവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ശിഷ്യന്റെയും ഗുരുവിന്റെയും സംവാദം.
14.36.3
कश्चिद्ब्राह्मणमासीनमाचार्यं संशितव्रतम् ।
शिष्यः पप्रच्छ मेधावी किंस्विच्छ्रेयः परंतप ॥ १४.३६.३ ॥
ബുദ്ധിമാനായ ഒരു ശിഷ്യൻ, കഠിനവ്രതനായ ബ്രാഹ്മണാചാര്യന്റെ അരികിലിരിക്കവേ ചോദിച്ചു: 'ശത്രുനാശകനേ, പരമശ്രേയസ്സ് എന്താണ്?'
14.36.4
भगवन्तं प्रपन्नोऽहं निःश्रेयसपराणः ।
याचे त्वां शिरसा विप्र यद्ब्रूयां ब्रूहि तन्मम ॥ १४.३६.४ ॥
'ഭഗവാനേ, ഞാൻ അങ്ങയുടെ ശരണം പ്രാപിച്ചിരിക്കുന്നു; പരമശ്രേയസ്സിൽ മാത്രം ലക്ഷ്യമുറപ്പിച്ചവനാണ് ഞാൻ. വിപ്രാ, ശിരസ്സ് നമിച്ച് ഞാൻ അങ്ങയോട് യാചിക്കുന്നു—എനിക്കു വേണ്ടത് പറഞ്ഞുതന്നാലും.'
14.36.5
तमेवंवादिनं पार्थ शिष्यं गुरुरुवाच ह ।
कथयस्व प्रवक्ष्यामि यत्र ते संशयो द्विज ॥ १४.३६.५ ॥
പാർത്ഥാ, ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ആ ശിഷ്യനോട് ഗുരു പറഞ്ഞു: 'പറയൂ; നിന്റെ സംശയം എവിടെയാണോ അത് ഞാൻ വിവരിച്ചുതരാം, ദ്വിജാ.'
14.36.6
इत्युक्तः स कुरुश्रेष्ठ गुरुणा गुरुवत्सलः ।
प्राञ्जलिः परिपप्रच्छ यत्तच्छृणु महामते ॥ १४.३६.६ ॥
ഗുരു ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ഗുരുഭക്തനായ ആ ശിഷ്യൻ കൈകൂപ്പി വിനയത്തോടെ ചോദിച്ചു. കുരുശ്രേഷ്ഠാ, കേൾക്കുക, മഹാമതേ.
14.36.7
कुतश्चाहं कुतश्च त्वं तत्सत्यं ब्रूहि यत्परम् ।
कुतो जातानि भूतानि स्थावराणि चराणि च ॥ १४.३६.७ ॥
ഞാൻ എവിടെ നിന്നു, നിങ്ങൾ എവിടെ നിന്നു? ആ പരമസത്യം പറയൂ. സ്ഥാവരങ്ങളും ജംഗമങ്ങളുമായ ഭൂതങ്ങൾ എവിടെ നിന്നു ജനിച്ചു?
14.36.8
केन जीवन्ति भूतानि तेषामायुश्च किं परम् ।
किं सत्यं किं तपो विप्र के गुणाः सद्भिरीरिताः ॥ १४.३६.८ ॥
ഭൂതങ്ങൾ എന്താൽ ജീവിക്കുന്നു? അവയുടെ പരമായുസ്സ് എന്ത്? സത്യം എന്ത്, തപസ്സ് എന്ത്, വിപ്രാ? സജ്ജനങ്ങൾ പറഞ്ഞ ഗുണങ്ങൾ ഏവ?
14.36.9
के पन्थानः शिवाश्च स्युः किं सुखं कि च दुष्कृतम् ।
एतान्मे भगवन्प्रश्नान्याथातथ्येन सुव्रत ॥ १४.३६.९ ॥
ഏതു വഴികൾ ശിവങ്ങളാണ്? സുഖം എന്ത്, ദുഷ്കൃതം എന്ത്? ഭഗവാനേ, സുവ്രതാ, ഈ ചോദ്യങ്ങൾ എനിക്ക് യഥാർത്ഥമായി പറയൂ.
14.36.10
वक्तुमर्हसि विप्रर्षे यथावदिह तत्त्वतः ।
त्वदन्यः कश्च न प्रश्नानेतान्वक्तुमिहार्हति ॥ १४.३६.१० ॥
വിപ്രർഷേ, ഇവിടെ ഈ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് യഥാവത്തായി തത്ത്വത്തിൽ മറുപടി പറയാൻ അർഹൻ നിങ്ങൾ മാത്രമാണ്. നിങ്ങളല്ലാതെ മറ്റാരും ഇവയ്ക്കു മറുപടി പറയാൻ അർഹരല്ല.
14.36.11
ब्रूहि धर्मविदां श्रेष्ठ परं कौतूहलं मम ।
मोक्षधर्मार्थकुशलो भवाँल्लोकषु गीयते ॥ १४.३६.११ ॥
ധർമ്മജ്ഞരിൽ ശ്രേഷ്ഠാ, എന്റെ വലിയ കൗതുകം പറയൂ. മോക്ഷധർമ്മത്തിലും അതിന്റെ അർത്ഥത്തിലും സമർത്ഥനായ നിങ്ങൾ ലോകങ്ങളിൽ പുകഴ്ത്തപ്പെടുന്നു.
14.36.12
सर्वसंशयसंच्छेत्ता त्वदन्यो न च विद्यते ।
संसारभीरवश्चैव मोक्षकामास्तथा वयम् ॥ १४.३६.१२ ॥
എല്ലാ സംശയങ്ങളും ഛേദിക്കുന്നവൻ നിങ്ങളല്ലാതെ മറ്റാരുമില്ല. ഞങ്ങൾ സംസാരഭയമുള്ളവരും മോക്ഷകാമികളുമാണ്.
14.36.13
तस्मै सम्प्रतिपन्नाय यथावत्परिपृच्छते ।
शिष्याय गुणयुक्ताय शान्ताय गुरुवर्तिने ॥ १४.३६.१३ ॥
യഥാവിധി ചോദ്യം ചോദിക്കുന്ന, ശരണം പ്രാപിച്ച, ഗുണസമ്പന്നനും ശാന്തനും ഗുരുവിനെ അനുസരിക്കുന്നവനുമായ ശിഷ്യന്.
14.36.14
छायाभूताय दान्ताय यतते ब्रह्माचारिणे ।
तान्प्रश्नानब्रवीत्पार्थ मेधावी स धृतव्रतः।
गुरुः कुरुकुलश्रेष्ठ सम्यक्सर्वानरिंदम ॥ १४.३६.१४ ॥
നിഴൽപോലെ അനുഗമിക്കുന്ന, അടക്കമുള്ള, ബ്രഹ്മചര്യത്തിൽ യത്നിക്കുന്ന ശിഷ്യന് ആ ബുദ്ധിമാനും വ്രതനിഷ്ഠനുമായ ഗുരു ആ ചോദ്യങ്ങൾക്കെല്ലാം പൂർണ്ണമായി മറുപടി നൽകി. ഓ പാർത്ഥാ, കുരുകുലശ്രേഷ്ഠാ, ശത്രുനിഗ്രഹിയേ.
14.36.15
ब्रह्मणोक्तमिदं धर्ममृषिप्रवरसेवितम् ।
वेदविद्यासमावाप्तं तत्त्वभूतार्थभावनम् ॥ १४.३६.१५ ॥
ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞ ഈ ധർമ്മം, ശ്രേഷ്ഠ ഋഷിമാർ അനുഷ്ഠിച്ചത്, വേദവിദ്യയാൽ ലഭിക്കുന്നത്, യഥാർത്ഥ തത്ത്വാർത്ഥത്തെ ധ്യാനിപ്പിക്കുന്നത്.
14.36.16
ज्ञानं त्वेव परं विद्यः संन्यासं तप उत्तमम् ।
यस्तु वेद निराबाधं ज्ञानतत्त्वं विनिश्चयात्।
सर्वबूतस्थमात्मानं स सर्वगतिरिष्यते ॥ १४.३६.१६ ॥
ജ്ഞാനമാണ് പരമമെന്ന് അറിയുക; സംന്യാസമാണ് ഉത്തമമായ തപസ്സ്. തടസ്സമില്ലാത്ത ജ്ഞാനതത്ത്വത്തെ ഉറപ്പോടെ അറിഞ്ഞ്, സർവഭൂതങ്ങളിലും സ്ഥിതനായ ആത്മാവിനെ അറിയുന്നവൻ സർവഗതിയെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.
14.36.17
ये विद्वान्सहसंवासं विवासं चैव पश्यति ।
तथैवैकत्वनानात्वे स दुःखात्परिमुच्यते ॥ १४.३६.१७ ॥
ഒന്നിച്ചിരിക്കുന്നതും വേർപിരിഞ്ഞിരിക്കുന്നതും, അതുപോലെ ഏകത്വവും നാനാത്വവും കാണുന്ന വിദ്വാൻ ദുഃഖത്തിൽനിന്ന് പൂർണ്ണമായി മോചിതനാകുന്നു.
14.36.18
यो न कामयते किञ्चिन्न किञ्चिदभिमन्यते ।
इह लोकस्थ एवैष ब्रह्मभूयाय कल्पते ॥ १४.३६.१८ ॥
ഒന്നും ആഗ്രഹിക്കാത്തവനും, ഒന്നിനെയും തന്റേതെന്ന് കരുതാത്തവനും, ഈ ലോകത്തിൽത്തന്നെ നിൽക്കെ ബ്രഹ്മഭാവം പ്രാപിക്കാൻ യോഗ്യനാകുന്നു.
14.36.19
प्रधानगुणतत्त्वज्ञः सर्वभूतविधानवित् ।
निर्ममो निरहङ्कारो मुच्यते नात्र संशयः ॥ १४.३६.१९ ॥
പ്രധാനഗുണങ്ങളുടെ തത്ത്വം അറിയുന്നവനും സർവഭൂതങ്ങളുടെ വിധാനം അറിയുന്നവനും മമതയും അഹങ്കാരവും ഇല്ലാത്തവനും മുക്തനാകുന്നു; ഇതിൽ സംശയമില്ല.
14.36.20
अव्यक्तबीजप्रभवो बुद्धिस्कन्धमयो महान् ।
महाहङ्कारविटप इन्द्रियाङ्कुरकोटरः ॥ १४.३६.२० ॥
അവ്യക്തബീജത്തിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിച്ചതും ബുദ്ധിയാകുന്ന സ്കന്ധമുള്ളതുമായ മഹത്ത്; മഹാഅഹങ്കാരം അതിന്റെ ശാഖകൾ; ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ അതിന്റെ മുളകളും പൊത്തുകളും.
14.36.21
महाभूतविशेषश्च विशेषप्रतिशाखवान् ।
सदापर्णः सदापुष्पः शुभाशुभफलोदयः ॥ १४.३६.२१ ॥
മഹാഭൂതങ്ങളുടെ വിശേഷങ്ങൾ അതിന്റെ ഉപശാഖകൾ; എപ്പോഴും ഇലകളും പൂക്കളുമുള്ളത്, ശുഭാശുഭഫലങ്ങൾ ഉദിപ്പിക്കുന്നത്.
14.36.22
आजीवः सर्वभूतानां ब्रह्मबीजः सनातनः ।
एतज्ज्ञात्वा च तत्त्वानि ज्ञानेन परमासिना।
छित्त्वा चामरतां प्राप्य जहाति मृत्युजन्मनी ॥ १४.३६.२२ ॥
ഇത് സർവഭൂതങ്ങളുടെയും ജീവനോപാധിയും ബ്രഹ്മത്തിന്റെ ബീജവും സനാതനവുമാണ്. ഈ തത്ത്വങ്ങൾ അറിഞ്ഞ്, ജ്ഞാനമെന്ന പരമവാൾകൊണ്ട് ഛേദിച്ച്, അമരത്വം നേടി ജനനമരണങ്ങളെ ഉപേക്ഷിക്കുന്നു.
14.36.23
भूतभव्यभविष्यादिधर्मकामार्थनिश्चयम् ।
सिद्धसङ्घपरिज्ञातं पुराकल्पं सनातनम् ॥ १४.३६.२३ ॥
ഭൂതം, ഭവ്യം, ഭവിഷ്യം മുതലായവയും ധർമ്മ-കാമ-അർത്ഥങ്ങളുടെ നിശ്ചയവും, സിദ്ധസംഘം അറിഞ്ഞ, പുരാതനകൽപ്പത്തിലെ സനാതന (ജ്ഞാനം).
14.36.24
प्रवक्ष्येऽहं महाप्राज्ञ पदमुत्तममद्य ते ।
बुद्ध्वा यदिहं संसिद्धा भवन्तीह मनीषिणः ॥ १४.३६.२४ ॥
മഹാപ്രാജ്ഞാ, ഇപ്പോൾ ഞാൻ നിനക്ക് ആ ഉത്തമപദം പറഞ്ഞുതരാം; അത് അറിഞ്ഞ് ഇവിടെ മനീഷികൾ സിദ്ധരാകുന്നു.
14.36.25
उपगम्यर्षयः पूर्वं जिज्ञासन्तः परस्परम् ।
प्रजापतिभरद्वाजौ गौतमो भार्गवस्तथा ॥ १४.३६.२५ ॥
പണ്ട് ഋഷിമാർ പരസ്പരം അറിയാനുള്ള ആഗ്രഹത്തോടെ അടുത്തുചേർന്നു — പ്രജാപതിയും ഭരദ്വാജനും ഗൗതമനും ഭാർഗവനും അങ്ങനെതന്നെ.
14.36.26
वसिष्ठः कश्यपश्चैव विश्वामित्रोऽत्रिरेव च ।
मार्गान्सर्वान्परिक्रम्य परिश्रान्तः स्वकर्मभिः ॥ १४.३६.२६ ॥
വസിഷ്ഠനും കശ്യപനും വിശ്വാമിത്രനും അത്രിയും — എല്ലാ മാർഗങ്ങളും കടന്ന്, തങ്ങളുടെ കർമങ്ങളാൽ ക്ഷീണിച്ചവർ.
14.36.27
ऋषिमाङ्गिरसं वृद्धं पुरस्कृत्य तु ते द्विजाः ।
ददृशुर्ब्रह्मभवने ब्रह्माणं वीतकल्मषम् ॥ १४.३६.२७ ॥
വൃദ്ധനായ ആംഗിരസ ഋഷിയെ മുന്നിൽ നിർത്തി ആ ദ്വിജന്മാർ ബ്രഹ്മഭവനത്തിൽ പാപരഹിതനായ ബ്രഹ്മാവിനെ കണ്ടു.
14.36.28
तं प्रणम्य महात्मानं सुखासीनं महर्षयः ।
पप्रच्छुर्विनयोपेता नैःश्रेयसमिदं परम् ॥ १४.३६.२८ ॥
സുഖമായി ഇരിക്കുന്ന ആ മഹാത്മാവിനെ വണങ്ങി, വിനയമുള്ള മഹർഷിമാർ ഈ പരമമായ ശ്രേയസ്സിനെക്കുറിച്ച് ചോദിച്ചു.
14.36.29
कथं कर्म कृतं साधु कथं मुच्येत किल्बिषात् ।
के नो मार्गाः शिवाश्च स्युः किं सत्यं किं च दुष्कृतं ॥ १४.३६.२९ ॥
കർമം എങ്ങനെ ശരിയായി ചെയ്യാം, പാപത്തിൽനിന്ന് എങ്ങനെ മോചനം നേടാം? ഞങ്ങൾക്ക് ഏതു വഴികൾ ശിവമാകും, എന്താണ് സത്യം, എന്താണ് ദുഷ്കൃതം?
14.36.30
कौ चोभौ कर्मणां मार्गौ प्राप्नुयुर्दक्षिणोत्तरौ ।
निरयं चापवर्गं च भूतानां प्रभवाप्ययौ ॥ १४.३६.३० ॥
കർമങ്ങളുടെ ദക്ഷിണവും ഉത്തരവുമായ ആ രണ്ടു മാർഗങ്ങൾ ഏവ? അവ നരകവും മോക്ഷവും, ജീവികളുടെ ഉത്ഭവവും ലയവും പ്രാപിപ്പിക്കുന്നത് എങ്ങനെ?
14.36.31
इत्युक्तः स मुनिश्रेष्ठैर्यदाह प्रपितामहः ।
तत्तेऽहं सम्प्रवक्ष्यामि शृणु शिष्य यथागमम् ॥ १४.३६.३१ ॥
മുനിശ്രേഷ്ഠന്മാർ ഇങ്ങനെ ചോദിച്ചപ്പോൾ പ്രപിതാമഹൻ പറഞ്ഞത് ശിഷ്യാ, ആഗമമനുസരിച്ച് ഞാൻ നിന്നോട് പറയാം; കേൾക്കുക.
14.36.32
सत्याद्भूतानि जातानि स्थावराणि चराणि च ।
तपसा तानि जीवन्ति जीवितं तद्धि सुव्रतम्।
स्वां योनिं पुनरागम्य वर्तते स्वेन कर्मणा ॥ १४.३६.३२ ॥
സത്യത്തിൽ നിന്നാണ് സ്ഥാവരവും ജംഗമവുമായ എല്ലാ ജീവികളും ഉണ്ടായത്. തപസ്സിനാൽ അവ ജീവിക്കുന്നു; ആ ജീവിതമാണ് സുവ്രതം. സ്വന്തം യോനിയിലേക്ക് മടങ്ങിയെത്തി അവ സ്വന്തം കർമ്മത്താൽ നിലനിൽക്കുന്നു.
14.36.33
सत्यं हि गुणसंयुक्तं नियतं पञ्चलक्षणम् ॥ १४.३६.३३ ॥
സത്യം ഗുണസമ്പന്നവും നിയതവും അഞ്ച് ലക്ഷണങ്ങളുള്ളതുമാണ്.
14.36.34
ब्रह्म सत्यं तपः सत्यं सत्यं चैव प्रजापतिः ।
सत्याद्भूतानि जातानि सत्यं भूतमयं जगत् ॥ १४.३६.३४ ॥
ബ്രഹ്മം സത്യമാണ്, തപസ്സ് സത്യമാണ്, സത്യം തന്നെ പ്രജാപതിയാണ്. സത്യത്തിൽ നിന്നാണ് ജീവികൾ ജനിച്ചത്; സത്യം തന്നെയാണ് ജീവികളാൽ നിറഞ്ഞ ജഗത്ത്.
14.36.35
तस्मात्सत्याश्रया विप्रा नित्यं योगपरायणाः ।
अतीक्रोधसंतापा नियता धर्मसेतवः ॥ १४.३६.३५ ॥
അതിനാൽ സത്യത്തെ ആശ്രയിക്കുന്നവരും എപ്പോഴും യോഗനിരതരും ക്രോധസന്താപങ്ങൾക്കതീതരും നിയമബദ്ധരുമായ വിപ്രർ ധർമ്മത്തിന്റെ സേതുക്കളാണ്.
14.36.36
अन्योन्यनियतान्वैद्यान्धर्मसेतुप्रवर्तकान् ।
तानहं सम्प्रवक्ष्यामि शाश्वताँल्लोकभावनान् ॥ १४.३६.३६ ॥
പരസ്പരം നിയതരായ, വേദജ്ഞരായ, ധർമ്മസേതു നയിക്കുന്ന, ലോകങ്ങളെ പോഷിപ്പിക്കുന്ന ആ ശാശ്വതരെക്കുറിച്ച് ഞാൻ നിന്നോട് പറയാം.
14.36.37
चातुर्विद्यं तथा वर्णांश्चातुराश्रमिकान्पृथक् ।
धर्ममेकं चतुष्पादं नित्यमाहुर्मनीषिणः ॥ १४.३६.३७ ॥
നാല് വേദങ്ങളും നാല് വർണങ്ങളും നാല് ആശ്രമക്കാരും വേറിട്ടുനിൽക്കുന്നുവെങ്കിലും ധർമം ഒന്നാണെന്നും നാല് പാദങ്ങളുള്ളതും നിത്യവുമാണെന്നും ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു.
14.36.38
पन्थानं वः प्रवक्ष्यामि शिवं क्षेमकरं द्विजाः ।
नियतं ब्रह्मभावाय यातं पूर्वं मनीषिभिः ॥ १४.३६.३८ ॥
ദ്വിജന്മാരേ, മുൻകാലത്ത് ജ്ഞാനികൾ നിശ്ചയമായും സഞ്ചരിച്ച, മംഗളകരവും ക്ഷേമകരവുമായ ബ്രഹ്മഭാവ പ്രാപ്തിയുടെ മാർഗം ഞാൻ നിങ്ങളോട് പറയാം.
14.36.39
गदन्तस्तु ममाद्येह पन्थानं दुर्विदं परैः ।
निबोधत महाभागा निखिलेन परं पदम् ॥ १४.३६.३९ ॥
ഇപ്പോൾ ഇവിടെ ഞാൻ പറയുന്ന, മറ്റുള്ളവർക്ക് അറിയാൻ പ്രയാസമുള്ള മാർഗം കേൾക്കൂ, മഹാഭാഗ്യവാന്മാരേ; പരമപദം പൂർണമായി മനസ്സിലാക്കൂ.
14.36.40
ब्रह्मचर्यमिहैवाहुराश्रमं प्रथमं पदम् ।
गार्हस्थ्यं तु द्वितीयं स्याद्वानप्रस्थमतः परम्।
ततः परं तु विज्ञेयमध्यात्मं परमं पदम् ॥ १४.३६.४० ॥
ഇവിടെ ബ്രഹ്മചര്യമാണ് ഒന്നാമത്തെ ആശ്രമവും ഒന്നാമത്തെ പടിയും എന്ന് പറയുന്നു; ഗാർഹസ്ഥ്യം രണ്ടാമത്തേത്; പിന്നെ വാനപ്രസ്ഥം; അതിനുശേഷം പരമപദമായ അധ്യാത്മം അറിയേണ്ടതാണ്.
14.36.41
ज्योतिराकाशमादित्यो वायुरिन्द्रः प्रजापतिः ।
नोपैति यावदध्यात्मं तावदेतान्न पश्यति ॥ १४.३६.४१ ॥
പ്രകാശം, ആകാശം, ആദിത്യൻ, വായു, ഇന്ദ്രൻ, പ്രജാപതി—മനുഷ്യൻ അധ്യാത്മത്തിൽ എത്തുന്നതുവരെ ഇവയെ കാണുന്നില്ല.
14.36.42
तस्योपायं प्रवक्ष्यामि पुरस्तात्तं निबोधत ।
फलमूलानिलभुजां मुनीनां वसतां वने ॥ १४.३६.४२ ॥
അതിനുള്ള ഉപായം ഞാൻ പറയാം; ആദ്യം അത് അറിയൂ—കാട്ടിൽ വസിച്ച്, ഫലമൂലങ്ങളും വായുവും ഭക്ഷിക്കുന്ന മുനിമാരുടേതായ മാർഗം.
14.36.43
वानप्रस्थं द्विजातीनां त्रयाणामुपदिश्यते ।
सर्वेषामेव वर्णानां गृहस्थोऽयं विशिष्यते ॥ १४.३६.४३ ॥
ദ്വിജന്മാർക്ക് മൂന്ന് ആശ്രമങ്ങളിൽ വാനപ്രസ്ഥം ഉപദേശിക്കപ്പെടുന്നു; എന്നാൽ എല്ലാ വർണങ്ങൾക്കും ഈ ഗൃഹസ്ഥാശ്രമം ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠമായി പറയപ്പെടുന്നു.
14.36.44
श्रद्धालक्षणमित्येकं धर्मं धीराः प्रचक्षते ।
नैष्ठिकोऽथ यतिर्वाऽपि विरक्तो ब्रह्मदर्शनः ॥ १४.३६.४४ ॥
ധീരന്മാർ ശ്രദ്ധയാൽ തിരിച്ചറിയപ്പെടുന്ന ഒരേ ധർമ്മത്തെ പറയുന്നു; നൈഷ്ഠിക ബ്രഹ്മചാരി, യതി, അല്ലെങ്കിൽ ബ്രഹ്മദർശനം ചെയ്യുന്ന വിരക്തൻ അതിന്റെ രൂപമാണ്.
14.36.45
इत्येवं देवयाना वः पन्थानः परिकीर्तिताः ।
सद्भिरध्यासिता धीरैः कर्मभिर्धर्मसेतवः ॥ १४.३६.४५ ॥
ഇങ്ങനെ നിങ്ങൾക്ക് ദേവയാന പാതകൾ പറയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; സജ്ജനങ്ങളും ധീരന്മാരും കർമ്മങ്ങളാൽ ഈ ധർമ്മസേതുക്കളെ പിന്തുടരുന്നു.
14.36.46
एतेषां पृथगध्यास्ते यो धर्मं संशितव्रतः ।
कालात्पश्यति भूतानां सदैव प्रभवाप्ययौ ॥ १४.३६.४६ ॥
ഇവയിൽ ഓരോന്നും വെവ്വേറെ അനുഷ്ഠിക്കുന്ന ദൃഢവ്രതൻ കാലത്തിലൂടെ ജീവികളുടെ ഉത്ഭവവും ലയവും എപ്പോഴും കാണുന്നു.
14.36.47
अतस्तत्त्वानि वक्ष्यामि याथातथ्येन हेतुना ।
विषयस्थानि सर्वाणि वर्तमानानि भागशः ॥ १४.३६.४७ ॥
അതിനാൽ കാരണത്തോടെ തത്ത്വങ്ങളെ യാഥാർത്ഥ്യത്തോടെ ഞാൻ പറയാം; എല്ലാം വിഷയങ്ങളിൽ നിലകൊണ്ട് ഭാഗങ്ങളായി വർത്തിക്കുന്നു.
14.36.48
महानात्मा तथाऽव्यक्तमहंकारस्तथैव च ।
इन्द्रियाणि दशैकं च महाभूतानि पञ्च च ॥ १४.३६.४८ ॥
മഹാൻ ആത്മാവ്, അവ്യക്തം, അഹങ്കാരം, അതുപോലെ പത്ത് ഇന്ദ്രിയങ്ങളും ഒന്ന് മനസ്സും, അഞ്ച് മഹാഭൂതങ്ങളും.
14.36.49
विशेषाः पञ्चभूतानामित्येषा वैदिकी श्रुतिः ।
चतुर्विंशतिरेषा वस्तत्वानां परिकीर्तिता ॥ १४.३६.४९ ॥
പഞ്ചമഹാഭൂതങ്ങളുടെ വിശേഷങ്ങൾ ഇവയാണ് എന്നത് വൈദിക ശ്രുതി. വസ്തുതത്ത്വങ്ങൾ ഇരുപത്തിനാലെന്ന് ഇത് പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
14.36.50
तत्वानामथ यो वेद सर्वेषां प्रभवाप्ययौ ।
स धीरः सर्वभूतेषु न मोऽहमधिगच्छति ॥ १४.३६.५० ॥
തത്ത്വങ്ങളുടെയും സർവ്വത്തിന്റെയും ഉത്പത്തിയും ലയവും ആരറിയുന്നുവോ അവൻ ധീരൻ; സർവഭൂതങ്ങളിലും അവനെ മോഹം പ്രാപിക്കുന്നില്ല.
14.36.51
तत्त्वानि यो वेदयते यथातथं ।
गुणांश्च सर्वानखिलाश्च देवताः।
विधूतपाप्मा प्रविमुच्य बन्धनं ।
स सर्वलोकानमलान्समश्नुते ॥ १४.३६.५१ ॥
തത്ത്വങ്ങളെയും എല്ലാ ഗുണങ്ങളെയും സമസ്ത ദേവതകളെയും യഥാർത്ഥമായി വെളിപ്പെടുത്തുന്നവൻ, പാപം കുടഞ്ഞുകളഞ്ഞ് ബന്ധനം പൂർണ്ണമായി വിട്ടവൻ, നിർമ്മലമായ സർവലോകങ്ങളും പ്രാപിക്കുന്നു.