Mahābhārata · Adhyāya 14.36
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.36.1
ब्रह्म यत्परमं ज्ञेयं तन्मे व्याख्यातुमर्हसि ।
भतो हि प्रसादेन सूक्ष्मे मे रमते मतिः ॥ १४.३६.१ ॥
Erkläre mir jenes höchste Brahman, das erkannt werden soll; durch deine Gnade erfreut sich mein feiner Geist daran.
14.36.2
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
संवादं मोक्षसंयुक्तं शिष्यस्य गुरुणा सह ॥ १४.३६.२ ॥
Hierzu erzählt man auch diese alte Geschichte: einen Dialog eines Schülers mit seinem Lehrer, verbunden mit der Befreiung.
14.36.3
कश्चिद्ब्राह्मणमासीनमाचार्यं संशितव्रतम् ।
शिष्यः पप्रच्छ मेधावी किंस्विच्छ्रेयः परंतप ॥ १४.३६.३ ॥
Ein kluger Schüler, vor einem brahmanischen Lehrer mit strengen Gelübden sitzend, fragte: 'O Feindeverbrenner, was ist das höchste Gut?'
14.36.4
भगवन्तं प्रपन्नोऽहं निःश्रेयसपराणः ।
याचे त्वां शिरसा विप्र यद्ब्रूयां ब्रूहि तन्मम ॥ १४.३६.४ ॥
'Ehrwürdiger, ich habe mich dir zugewandt, auf das höchste Gut ausgerichtet. O Brahmane, mit geneigtem Haupt bitte ich dich: sag mir, was mir zu sagen ist.'
14.36.5
तमेवंवादिनं पार्थ शिष्यं गुरुरुवाच ह ।
कथयस्व प्रवक्ष्यामि यत्र ते संशयो द्विज ॥ १४.३६.५ ॥
O Sohn der Pṛthā, zu jenem Schüler, der so sprach, sagte der Lehrer: 'Sprich; wo dein Zweifel liegt, o Zweimalgeborener, das werde ich erklären.'
14.36.6
इत्युक्तः स कुरुश्रेष्ठ गुरुणा गुरुवत्सलः ।
प्राञ्जलिः परिपप्रच्छ यत्तच्छृणु महामते ॥ १४.३६.६ ॥
So angesprochen, fragte jener seinem Lehrer ergebene Schüler mit gefalteten Händen eingehend. Höre, o Bester der Kurus, o Großgesinnter.
14.36.7
कुतश्चाहं कुतश्च त्वं तत्सत्यं ब्रूहि यत्परम् ।
कुतो जातानि भूतानि स्थावराणि चराणि च ॥ १४.३६.७ ॥
Woher bin ich, und woher bist du? Sprich jene höchste Wahrheit aus. Woher entstanden die Wesen, die unbeweglichen und die beweglichen?
14.36.8
केन जीवन्ति भूतानि तेषामायुश्च किं परम् ।
किं सत्यं किं तपो विप्र के गुणाः सद्भिरीरिताः ॥ १४.३६.८ ॥
Wwodurch leben die Wesen? Was ist ihre höchste Lebensdauer? Was ist Wahrheit, was ist Askese, o Brahmane? Welche Eigenschaften haben die Guten genannt?
14.36.9
के पन्थानः शिवाश्च स्युः किं सुखं कि च दुष्कृतम् ।
एतान्मे भगवन्प्रश्नान्याथातथ्येन सुव्रत ॥ १४.३६.९ ॥
Welche Pfade sind heilbringend? Was ist Glück, und was ist böse Tat? O Ehrwürdiger, o Gelübdetreuer, beantworte mir diese Fragen wahrhaftig.
14.36.10
वक्तुमर्हसि विप्रर्षे यथावदिह तत्त्वतः ।
त्वदन्यः कश्च न प्रश्नानेतान्वक्तुमिहार्हति ॥ १४.३६.१० ॥
O brahmanischer Weiser, du allein bist würdig, diese Fragen hier wahrhaftig und so wie sie sind zu beantworten. Außer dir ist hier niemand fähig, sie zu beantworten.
14.36.11
ब्रूहि धर्मविदां श्रेष्ठ परं कौतूहलं मम ।
मोक्षधर्मार्थकुशलो भवाँल्लोकषु गीयते ॥ १४.३६.११ ॥
O Bester unter den Kennern des Dharma, sprich meine große Neugier aus. Du, kundig im Dharma der Befreiung und seiner Bedeutung, wirst in den Welten gepriesen.
14.36.12
सर्वसंशयसंच्छेत्ता त्वदन्यो न च विद्यते ।
संसारभीरवश्चैव मोक्षकामास्तथा वयम् ॥ १४.३६.१२ ॥
Außer dir gibt es niemanden, der alle Zweifel zerschneidet. Wir fürchten den Saṃsāra und sehnen uns nach Befreiung.
14.36.13
तस्मै सम्प्रतिपन्नाय यथावत्परिपृच्छते ।
शिष्याय गुणयुक्ताय शान्ताय गुरुवर्तिने ॥ १४.३६.१३ ॥
Für jenen Schüler, der sich eingefunden hat, der der Ordnung gemäß fragt, mit Tugenden begabt, ruhig und dem Lehrer gehorsam ist.
14.36.14
छायाभूताय दान्ताय यतते ब्रह्माचारिणे ।
तान्प्रश्नानब्रवीत्पार्थ मेधावी स धृतव्रतः।
गुरुः कुरुकुलश्रेष्ठ सम्यक्सर्वानरिंदम ॥ १४.३६.१४ ॥
Dem Schüler, der wie ein Schatten folgt, selbstbeherrscht ist und sich im Leben des zölibatären Schülers bemüht, antwortete der weise, gelübdefeste Lehrer vollständig auf all diese Fragen. O Pārtha, Bester des Kuru-Geschlechts, Bezwinger der Feinde!
14.36.15
ब्रह्मणोक्तमिदं धर्ममृषिप्रवरसेवितम् ।
वेदविद्यासमावाप्तं तत्त्वभूतार्थभावनम् ॥ १४.३६.१५ ॥
Dieser von Brahmā verkündete Dharma, den die besten Weisen übten, durch das Wissen der Veden erlangt, ist die Betrachtung des wahren Sinnes der Wirklichkeit.
14.36.16
ज्ञानं त्वेव परं विद्यः संन्यासं तप उत्तमम् ।
यस्तु वेद निराबाधं ज्ञानतत्त्वं विनिश्चयात्।
सर्वबूतस्थमात्मानं स सर्वगतिरिष्यते ॥ १४.३६.१६ ॥
Wisse, dass allein das Wissen das Höchste ist und die Entsagung die höchste Askese. Wer das Wesen des Wissens ohne Hindernis und mit Gewissheit erkennt und das in allen Wesen wohnende Selbst erkennt, gilt als das Ziel aller.
14.36.17
ये विद्वान्सहसंवासं विवासं चैव पश्यति ।
तथैवैकत्वनानात्वे स दुःखात्परिमुच्यते ॥ १४.३६.१७ ॥
Der Weise, der sowohl das Beisammensein als auch das Getrenntsein sieht, und ebenso die Einheit wie die Vielheit, wird vollständig vom Leid befreit.
14.36.18
यो न कामयते किञ्चिन्न किञ्चिदभिमन्यते ।
इह लोकस्थ एवैष ब्रह्मभूयाय कल्पते ॥ १४.३६.१८ ॥
Wer nichts begehrt und nichts als das Seine betrachtet, der, in dieser Welt weilend, wird fähig, den Zustand Brahmans zu erlangen.
14.36.19
प्रधानगुणतत्त्वज्ञः सर्वभूतविधानवित् ।
निर्ममो निरहङ्कारो मुच्यते नात्र संशयः ॥ १४.३६.१९ ॥
Wer die Wahrheit der Hauptqualitäten (Pradhāna-guṇa) erkennt, die Ordnung aller Wesen versteht und frei von »mein« und Ichsucht ist, wird befreit; daran ist kein Zweifel.
14.36.20
अव्यक्तबीजप्रभवो बुद्धिस्कन्धमयो महान् ।
महाहङ्कारविटप इन्द्रियाङ्कुरकोटरः ॥ १४.३६.२० ॥
Das Große (Mahat), entsprungen aus dem unoffenbarten Samen, bestehend aus dem Stamm des Intellekts, hat das große Ich-Bewusstsein als Äste und die Sinne als Triebe und Höhlungen.
14.36.21
महाभूतविशेषश्च विशेषप्रतिशाखवान् ।
सदापर्णः सदापुष्पः शुभाशुभफलोदयः ॥ १४.३६.२१ ॥
Die besonderen Bestimmungen der großen Elemente sind seine Unterzweige; er ist stets belaubt und stets blühend und bringt die Früchte von Gutem und Bösem hervor.
14.36.22
आजीवः सर्वभूतानां ब्रह्मबीजः सनातनः ।
एतज्ज्ञात्वा च तत्त्वानि ज्ञानेन परमासिना।
छित्त्वा चामरतां प्राप्य जहाति मृत्युजन्मनी ॥ १४.३६.२२ ॥
Dies ist der Lebensunterhalt aller Wesen, der Same Brahmans, ewig. Nachdem er diese Prinzipien erkannt und mit dem höchsten Schwert der Erkenntnis durchtrennt hat, erlangt er Unsterblichkeit und lässt Geburt und Tod hinter sich.
14.36.23
भूतभव्यभविष्यादिधर्मकामार्थनिश्चयम् ।
सिद्धसङ्घपरिज्ञातं पुराकल्पं सनातनम् ॥ १४.३६.२३ ॥
Die feststehende Bestimmung dessen, was war, ist und sein wird, sowie von Dharma, Begierde und Besitz, bekannt der Versammlung der Vollendeten: das ewige (Wissen) des uralten Kalpa.
14.36.24
प्रवक्ष्येऽहं महाप्राज्ञ पदमुत्तममद्य ते ।
बुद्ध्वा यदिहं संसिद्धा भवन्तीह मनीषिणः ॥ १४.३६.२४ ॥
O Großweiser, nun werde ich dir jenen höchsten Zustand verkünden, durch dessen Erkenntnis die Weisen hier vollendet werden.
14.36.25
उपगम्यर्षयः पूर्वं जिज्ञासन्तः परस्परम् ।
प्रजापतिभरद्वाजौ गौतमो भार्गवस्तथा ॥ १४.३६.२५ ॥
Einst traten die Weisen einander nahe, begierig, einander kennenzulernen: Prajāpati, Bharadvāja, Gautama und ebenso Bhārgava.
14.36.26
वसिष्ठः कश्यपश्चैव विश्वामित्रोऽत्रिरेव च ।
मार्गान्सर्वान्परिक्रम्य परिश्रान्तः स्वकर्मभिः ॥ १४.३६.२६ ॥
Vasiṣṭha, Kaśyapa, Viśvāmitra und auch Atri — nachdem sie alle Pfade durchschritten hatten, ermüdet durch ihre eigenen Werke.
14.36.27
ऋषिमाङ्गिरसं वृद्धं पुरस्कृत्य तु ते द्विजाः ।
ददृशुर्ब्रह्मभवने ब्रह्माणं वीतकल्मषम् ॥ १४.३६.२७ ॥
Den greisen Weisen Āṅgirasa voranstellend, sahen jene Zweimalgeborenen Brahmā, makellos, in Brahmās Wohnsitz.
14.36.28
तं प्रणम्य महात्मानं सुखासीनं महर्षयः ।
पप्रच्छुर्विनयोपेता नैःश्रेयसमिदं परम् ॥ १४.३६.२८ ॥
Sich vor dem großmütigen, bequem sitzenden Mann verneigend, fragten die demütigen großen Weisen nach diesem höchsten Heil.
14.36.29
कथं कर्म कृतं साधु कथं मुच्येत किल्बिषात् ।
के नो मार्गाः शिवाश्च स्युः किं सत्यं किं च दुष्कृतं ॥ १४.३६.२९ ॥
Wie soll Handeln recht vollzogen werden, und wie wird man von Sünde befreit? Welche Wege wären uns heilsam? Was ist Wahrheit, und was ist Übeltat?
14.36.30
कौ चोभौ कर्मणां मार्गौ प्राप्नुयुर्दक्षिणोत्तरौ ।
निरयं चापवर्गं च भूतानां प्रभवाप्ययौ ॥ १४.३६.३० ॥
Welches sind die beiden Wege des Handelns, der südliche und der nördliche genannt, die die Wesen zur Hölle und zur Befreiung führen, und was sind Ursprung und Auflösung der Wesen?
14.36.31
इत्युक्तः स मुनिश्रेष्ठैर्यदाह प्रपितामहः ।
तत्तेऽहं सम्प्रवक्ष्यामि शृणु शिष्य यथागमम् ॥ १४.३६.३१ ॥
So angesprochen von den besten der Weisen, werde ich dir verkünden, was der Urgroßvater sagte, gemäß der Überlieferung; höre, Schüler.
14.36.32
सत्याद्भूतानि जातानि स्थावराणि चराणि च ।
तपसा तानि जीवन्ति जीवितं तद्धि सुव्रतम्।
स्वां योनिं पुनरागम्य वर्तते स्वेन कर्मणा ॥ १४.३६.३२ ॥
Aus der Wahrheit wurden alle Wesen geboren, die unbeweglichen und die beweglichen. Durch Askese leben sie, und dieses Leben ist ein gutes Gelübde. Wieder in ihren eigenen Schoß zurückgekehrt, bestehen sie durch ihr eigenes Tun.
14.36.33
सत्यं हि गुणसंयुक्तं नियतं पञ्चलक्षणम् ॥ १४.३६.३३ ॥
Die Wahrheit ist wahrlich mit Eigenschaften ausgestattet, festgelegt und hat fünf Merkmale.
14.36.34
ब्रह्म सत्यं तपः सत्यं सत्यं चैव प्रजापतिः ।
सत्याद्भूतानि जातानि सत्यं भूतमयं जगत् ॥ १४.३६.३४ ॥
Brahman ist Wahrheit, Askese ist Wahrheit, und die Wahrheit selbst ist Prajāpati. Aus der Wahrheit wurden die Wesen geboren; die Wahrheit ist die aus Wesen bestehende Welt.
14.36.35
तस्मात्सत्याश्रया विप्रा नित्यं योगपरायणाः ।
अतीक्रोधसंतापा नियता धर्मसेतवः ॥ १४.३६.३५ ॥
Darum sind die Brahmanen, die auf der Wahrheit ruhen, stets dem Yoga ergeben, frei von Zorn und Qual und beherrscht, die Brücken des Dharma.
14.36.36
अन्योन्यनियतान्वैद्यान्धर्मसेतुप्रवर्तकान् ।
तानहं सम्प्रवक्ष्यामि शाश्वताँल्लोकभावनान् ॥ १४.३६.३६ ॥
Über jene ewigen Gelehrten, einander verbunden, die die Brücken des Dharma fördern und die Welten erhalten, werde ich dir berichten.
14.36.37
चातुर्विद्यं तथा वर्णांश्चातुराश्रमिकान्पृथक् ।
धर्ममेकं चतुष्पादं नित्यमाहुर्मनीषिणः ॥ १४.३६.३७ ॥
Das vierfache Wissen, die vier Stände und die vier Lebensstufen sind verschieden, doch die Weisen erklären den Dharma als einen, vierfüßigen und ewigen.
14.36.38
पन्थानं वः प्रवक्ष्यामि शिवं क्षेमकरं द्विजाः ।
नियतं ब्रह्मभावाय यातं पूर्वं मनीषिभिः ॥ १४.३६.३८ ॥
O Zweimalgeborene, ich werde euch den glückbringenden, heilsamen Pfad verkünden, den die Weisen der Vorzeit gewiss gegangen sind und der zum Zustand Brahmans führt.
14.36.39
गदन्तस्तु ममाद्येह पन्थानं दुर्विदं परैः ।
निबोधत महाभागा निखिलेन परं पदम् ॥ १४.३६.३९ ॥
Hört nun von mir hier den Pfad, den andere schwer erkennen, o ihr Hochbeglückten, und erfasst den höchsten Zustand vollständig.
14.36.40
ब्रह्मचर्यमिहैवाहुराश्रमं प्रथमं पदम् ।
गार्हस्थ्यं तु द्वितीयं स्याद्वानप्रस्थमतः परम्।
ततः परं तु विज्ञेयमध्यात्मं परमं पदम् ॥ १४.३६.४० ॥
Hier nennt man das Leben der Keuschheit als Schüler die erste Lebensstufe und den ersten Schritt; das Leben als Haushalter ist das zweite; dann das des Waldeinsiedlers; und danach ist das Innere Selbst, der höchste Zustand, zu erkennen.
14.36.41
ज्योतिराकाशमादित्यो वायुरिन्द्रः प्रजापतिः ।
नोपैति यावदध्यात्मं तावदेतान्न पश्यति ॥ १४.३६.४१ ॥
Licht, Raum, Sonne, Wind, Indra und Prajāpati — solange man sich dem inneren Selbst nicht genähert hat, sieht man diese nicht.
14.36.42
तस्योपायं प्रवक्ष्यामि पुरस्तात्तं निबोधत ।
फलमूलानिलभुजां मुनीनां वसतां वने ॥ १४.३६.४२ ॥
Das Mittel dazu werde ich verkünden; verstehe zuerst: den Weg der Weisen, die im Wald wohnen und sich von Früchten, Wurzeln und Luft nähren.
14.36.43
वानप्रस्थं द्विजातीनां त्रयाणामुपदिश्यते ।
सर्वेषामेव वर्णानां गृहस्थोऽयं विशिष्यते ॥ १४.३६.४३ ॥
Für die Zweimalgeborenen wird unter den drei Stufen das Waldeinsiedlerleben gelehrt; doch unter allen Ständen ist dieses Haushälterleben das vorzüglichste.
14.36.44
श्रद्धालक्षणमित्येकं धर्मं धीराः प्रचक्षते ।
नैष्ठिकोऽथ यतिर्वाऽपि विरक्तो ब्रह्मदर्शनः ॥ १४.३६.४४ ॥
Die Standhaften nennen diese eine Pflicht, gekennzeichnet durch Glauben; der lebenslange Zölibatär, der Asket oder der Entsagte, der Brahman schaut, ist ihre Gestalt.
14.36.45
इत्येवं देवयाना वः पन्थानः परिकीर्तिताः ।
सद्भिरध्यासिता धीरैः कर्मभिर्धर्मसेतवः ॥ १४.३६.४५ ॥
So sind euch die Wege der Götter verkündet worden; von den Guten und Standhaften durch ihre Taten beschritten, sind sie die Brücken des Dharma.
14.36.46
एतेषां पृथगध्यास्ते यो धर्मं संशितव्रतः ।
कालात्पश्यति भूतानां सदैव प्रभवाप्ययौ ॥ १४.३६.४६ ॥
Wer, fest in seinen Gelübden, jede dieser Stufen einzeln übt, sieht durch die Zeit stets das Entstehen und Vergehen der Wesen.
14.36.47
अतस्तत्त्वानि वक्ष्यामि याथातथ्येन हेतुना ।
विषयस्थानि सर्वाणि वर्तमानानि भागशः ॥ १४.३६.४७ ॥
Darum werde ich euch die Wirklichkeitskategorien wahrhaft und mit ihrem Grund darlegen; alle wohnen in den Sinnesobjekten und sind teilweise gegenwärtig.
14.36.48
महानात्मा तथाऽव्यक्तमहंकारस्तथैव च ।
इन्द्रियाणि दशैकं च महाभूतानि पञ्च च ॥ १४.३६.४८ ॥
Das große Selbst, ebenso das Unmanifeste und das Ich-Bewusstsein; ebenso die zehn Sinne und das eine (Denken), und die fünf großen Elemente.
14.36.49
विशेषाः पञ्चभूतानामित्येषा वैदिकी श्रुतिः ।
चतुर्विंशतिरेषा वस्तत्वानां परिकीर्तिता ॥ १४.३६.४९ ॥
Die besonderen Eigenschaften der fünf großen Elemente – so lautet die vedische Lehre. Diese werden als die vierundzwanzig Kategorien der Wirklichkeit verkündet.
14.36.50
तत्वानामथ यो वेद सर्वेषां प्रभवाप्ययौ ।
स धीरः सर्वभूतेषु न मोऽहमधिगच्छति ॥ १४.३६.५० ॥
Wer den Ursprung und die Auflösung der Kategorien und aller Dinge erkennt, der ist standhaft; unter allen Wesen befällt ihn keine Verblendung.
14.36.51
तत्त्वानि यो वेदयते यथातथं ।
गुणांश्च सर्वानखिलाश्च देवताः।
विधूतपाप्मा प्रविमुच्य बन्धनं ।
स सर्वलोकानमलान्समश्नुते ॥ १४.३६.५१ ॥
Wer die Kategorien, alle Eigenschaften und alle Gottheiten so offenbart, wie sie wirklich sind, der schüttelt die Sünde ab, löst die Fessel vollständig und erlangt alle makellosen Welten.