Mahābhārata · Adhyāya 14.36
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.36.1
ब्रह्म यत्परमं ज्ञेयं तन्मे व्याख्यातुमर्हसि ।
भतो हि प्रसादेन सूक्ष्मे मे रमते मतिः ॥ १४.३६.१ ॥
Explica-me aquele Brahman supremo que deve ser conhecido; pela tua graça, minha mente sutil se deleita nele.
14.36.2
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
संवादं मोक्षसंयुक्तं शिष्यस्य गुरुणा सह ॥ १४.३६.२ ॥
Sobre este assunto, também se narra esta antiga história: um diálogo entre um discípulo e seu mestre, ligado à libertação.
14.36.3
कश्चिद्ब्राह्मणमासीनमाचार्यं संशितव्रतम् ।
शिष्यः पप्रच्छ मेधावी किंस्विच्छ्रेयः परंतप ॥ १४.३६.३ ॥
Um discípulo sábio, sentado diante de um mestre brâmane de votos firmes, perguntou: 'Ó abrasador de inimigos, qual é o bem supremo?'
14.36.4
भगवन्तं प्रपन्नोऽहं निःश्रेयसपराणः ।
याचे त्वां शिरसा विप्र यद्ब्रूयां ब्रूहि तन्मम ॥ १४.३६.४ ॥
'Venerável senhor, eu me refugiei em ti, voltado para o bem supremo. Ó brâmane, de cabeça inclinada, eu te suplico: dize-me o que devo ouvir.'
14.36.5
तमेवंवादिनं पार्थ शिष्यं गुरुरुवाच ह ।
कथयस्व प्रवक्ष्यामि यत्र ते संशयो द्विज ॥ १४.३६.५ ॥
Ó filho de Pṛthā, àquele discípulo que assim falava, disse o mestre: 'Fala; onde estiver a tua dúvida, ó dvija, eu a explicarei.'
14.36.6
इत्युक्तः स कुरुश्रेष्ठ गुरुणा गुरुवत्सलः ।
प्राञ्जलिः परिपप्रच्छ यत्तच्छृणु महामते ॥ १४.३६.६ ॥
Assim interpelado pelo mestre, aquele discípulo devoto do seu mestre, de mãos postas, perguntou detalhadamente. Ouve, ó melhor dos Kurus, ó magnânimo.
14.36.7
कुतश्चाहं कुतश्च त्वं तत्सत्यं ब्रूहि यत्परम् ।
कुतो जातानि भूतानि स्थावराणि चराणि च ॥ १४.३६.७ ॥
De onde eu sou, e de onde és tu? Diz aquela verdade suprema. De onde nasceram os seres, os imóveis e os móveis?
14.36.8
केन जीवन्ति भूतानि तेषामायुश्च किं परम् ।
किं सत्यं किं तपो विप्र के गुणाः सद्भिरीरिताः ॥ १४.३६.८ ॥
Pelo que vivem os seres? Qual é a sua vida suprema? O que é a verdade, o que é a austeridade, ó brâmane? Quais qualidades foram declaradas pelos bons?
14.36.9
के पन्थानः शिवाश्च स्युः किं सुखं कि च दुष्कृतम् ।
एतान्मे भगवन्प्रश्नान्याथातथ्येन सुव्रत ॥ १४.३६.९ ॥
Quais caminhos são auspiciosos? O que é a felicidade e o que é a má ação? Ó venerável, ó de bons votos, responde-me a estas perguntas com verdade.
14.36.10
वक्तुमर्हसि विप्रर्षे यथावदिह तत्त्वतः ।
त्वदन्यः कश्च न प्रश्नानेतान्वक्तुमिहार्हति ॥ १४.३६.१० ॥
Ó sábio brâmane, só tu és digno de responder aqui a estas perguntas, tal como são, em verdade. Fora de ti, ninguém aqui é capaz de as responder.
14.36.11
ब्रूहि धर्मविदां श्रेष्ठ परं कौतूहलं मम ।
मोक्षधर्मार्थकुशलो भवाँल्लोकषु गीयते ॥ १४.३६.११ ॥
Ó melhor entre os conhecedores do dharma, diz a minha grande curiosidade. Tu, versado no dharma da libertação e no seu sentido, és louvado nos mundos.
14.36.12
सर्वसंशयसंच्छेत्ता त्वदन्यो न च विद्यते ।
संसारभीरवश्चैव मोक्षकामास्तथा वयम् ॥ १४.३६.१२ ॥
Fora de ti, não há quem corte todas as dúvidas. Nós tememos o saṃsāra e desejamos a libertação.
14.36.13
तस्मै सम्प्रतिपन्नाय यथावत्परिपृच्छते ।
शिष्याय गुणयुक्ताय शान्ताय गुरुवर्तिने ॥ १४.३६.१३ ॥
Para aquele discípulo que se apresentou, que pergunta como convém, dotado de virtudes, sereno e obediente ao mestre.
14.36.14
छायाभूताय दान्ताय यतते ब्रह्माचारिणे ।
तान्प्रश्नानब्रवीत्पार्थ मेधावी स धृतव्रतः।
गुरुः कुरुकुलश्रेष्ठ सम्यक्सर्वानरिंदम ॥ १४.३६.१४ ॥
Ao discípulo que segue como uma sombra, dominado em si e empenhado na vida de estudante celibatário, o sábio mestre, firme em seus votos, respondeu plenamente a todas aquelas perguntas. Ó Pārtha, o melhor da linhagem dos Kuru, subjugador de inimigos!
14.36.15
ब्रह्मणोक्तमिदं धर्ममृषिप्रवरसेवितम् ।
वेदविद्यासमावाप्तं तत्त्वभूतार्थभावनम् ॥ १४.३६.१५ ॥
Este dharma, proclamado por Brahmā, praticado pelos melhores dos sábios, alcançado pelo conhecimento dos Vedas, é a contemplação do sentido verdadeiro da realidade.
14.36.16
ज्ञानं त्वेव परं विद्यः संन्यासं तप उत्तमम् ।
यस्तु वेद निराबाधं ज्ञानतत्त्वं विनिश्चयात्।
सर्वबूतस्थमात्मानं स सर्वगतिरिष्यते ॥ १४.३६.१६ ॥
Saiba que só o conhecimento é supremo, e a renúncia a austeridade mais elevada. Aquele que conhece, sem obstáculo e com certeza, a essência do conhecimento e reconhece o ātman que habita todos os seres, é considerado a meta de todos.
14.36.17
ये विद्वान्सहसंवासं विवासं चैव पश्यति ।
तथैवैकत्वनानात्वे स दुःखात्परिमुच्यते ॥ १४.३६.१७ ॥
O sábio que vê tanto a união quanto a separação, e igualmente a unidade e a multiplicidade, fica completamente livre do sofrimento.
14.36.18
यो न कामयते किञ्चिन्न किञ्चिदभिमन्यते ।
इह लोकस्थ एवैष ब्रह्मभूयाय कल्पते ॥ १४.३६.१८ ॥
Aquele que nada deseja e nada considera como seu, permanecendo neste mesmo mundo, torna-se apto a alcançar o estado de Brahman.
14.36.19
प्रधानगुणतत्त्वज्ञः सर्वभूतविधानवित् ।
निर्ममो निरहङ्कारो मुच्यते नात्र संशयः ॥ १४.३६.१९ ॥
Aquele que conhece a verdade dos gunas principais, compreende a ordenação de todos os seres e está livre do «meu» e do egoísmo, é libertado; disso não há dúvida.
14.36.20
अव्यक्तबीजप्रभवो बुद्धिस्कन्धमयो महान् ।
महाहङ्कारविटप इन्द्रियाङ्कुरकोटरः ॥ १४.३६.२० ॥
O Grande, nascido da semente não manifestada, feito do tronco do intelecto, tem o grande ego por ramos e os sentidos por brotos e cavidades.
14.36.21
महाभूतविशेषश्च विशेषप्रतिशाखवान् ।
सदापर्णः सदापुष्पः शुभाशुभफलोदयः ॥ १४.३६.२१ ॥
As distinções particulares dos grandes elementos são seus subramos; ele está sempre frondoso e sempre florido, e produz os frutos do bem e do mal.
14.36.22
आजीवः सर्वभूतानां ब्रह्मबीजः सनातनः ।
एतज्ज्ञात्वा च तत्त्वानि ज्ञानेन परमासिना।
छित्त्वा चामरतां प्राप्य जहाति मृत्युजन्मनी ॥ १४.३६.२२ ॥
Isto é o sustento de todos os seres, a semente de Brahman, eterna. Tendo conhecido estes princípios e cortado com a espada suprema do conhecimento, alcançada a imortalidade, ele abandona o nascimento e a morte.
14.36.23
भूतभव्यभविष्यादिधर्मकामार्थनिश्चयम् ।
सिद्धसङ्घपरिज्ञातं पुराकल्पं सनातनम् ॥ १४.३६.२३ ॥
A determinação fixada do que foi, do que é e do que será, e do dharma, do desejo e da riqueza, conhecida pela assembleia dos perfeitos: o conhecimento eterno do antigo kalpa.
14.36.24
प्रवक्ष्येऽहं महाप्राज्ञ पदमुत्तममद्य ते ।
बुद्ध्वा यदिहं संसिद्धा भवन्तीह मनीषिणः ॥ १४.३६.२४ ॥
Ó grande sábio, agora vou declarar-te aquele estado supremo, conhecendo o qual os sábios se tornam perfeitos aqui.
14.36.25
उपगम्यर्षयः पूर्वं जिज्ञासन्तः परस्परम् ।
प्रजापतिभरद्वाजौ गौतमो भार्गवस्तथा ॥ १४.३६.२५ ॥
Outrora os sábios aproximaram-se uns dos outros, desejosos de se conhecerem: Prajāpati, Bharadvāja, Gautama e também Bhārgava.
14.36.26
वसिष्ठः कश्यपश्चैव विश्वामित्रोऽत्रिरेव च ।
मार्गान्सर्वान्परिक्रम्य परिश्रान्तः स्वकर्मभिः ॥ १४.३६.२६ ॥
Vasiṣṭha, Kaśyapa, Viśvāmitra e também Atri — tendo percorrido todos os caminhos, exaustos por suas próprias ações.
14.36.27
ऋषिमाङ्गिरसं वृद्धं पुरस्कृत्य तु ते द्विजाः ।
ददृशुर्ब्रह्मभवने ब्रह्माणं वीतकल्मषम् ॥ १४.३६.२७ ॥
Pondo à frente o velho sábio Āṅgirasa, aqueles duas vezes nascidos viram Brahmā, sem mácula, na morada de Brahmā.
14.36.28
तं प्रणम्य महात्मानं सुखासीनं महर्षयः ।
पप्रच्छुर्विनयोपेता नैःश्रेयसमिदं परम् ॥ १४.३६.२८ ॥
Prostrando-se diante daquele magnânimo sentado à vontade, os grandes sábios, dotados de humildade, perguntaram-lhe sobre este bem supremo.
14.36.29
कथं कर्म कृतं साधु कथं मुच्येत किल्बिषात् ।
के नो मार्गाः शिवाश्च स्युः किं सत्यं किं च दुष्कृतं ॥ १४.३६.२९ ॥
Como deve a ação ser feita corretamente, e como se liberta alguém do pecado? Quais caminhos seriam auspiciosos para nós? O que é a verdade e o que é a má ação?
14.36.30
कौ चोभौ कर्मणां मार्गौ प्राप्नुयुर्दक्षिणोत्तरौ ।
निरयं चापवर्गं च भूतानां प्रभवाप्ययौ ॥ १४.३६.३० ॥
Quais são os dois caminhos da ação, chamados meridional e setentrional, que levam os seres ao inferno e à libertação, e quais são a origem e a dissolução dos seres?
14.36.31
इत्युक्तः स मुनिश्रेष्ठैर्यदाह प्रपितामहः ।
तत्तेऽहं सम्प्रवक्ष्यामि शृणु शिष्य यथागमम् ॥ १४.३६.३१ ॥
Assim interpelado pelos melhores dos sábios, dir-te-ei o que disse o bisavô, segundo a tradição; ouve, discípulo.
14.36.32
सत्याद्भूतानि जातानि स्थावराणि चराणि च ।
तपसा तानि जीवन्ति जीवितं तद्धि सुव्रतम्।
स्वां योनिं पुनरागम्य वर्तते स्वेन कर्मणा ॥ १४.३६.३२ ॥
Da verdade nasceram todos os seres, imóveis e móveis. Pela austeridade vivem, e essa vida é um bom voto. Voltando de novo à sua própria origem, subsistem pela sua própria ação.
14.36.33
सत्यं हि गुणसंयुक्तं नियतं पञ्चलक्षणम् ॥ १४.३६.३३ ॥
A verdade, de fato, é dotada de qualidades, é fixa e tem cinco características.
14.36.34
ब्रह्म सत्यं तपः सत्यं सत्यं चैव प्रजापतिः ।
सत्याद्भूतानि जातानि सत्यं भूतमयं जगत् ॥ १४.३६.३४ ॥
Brahman é verdade, a austeridade é verdade, e a própria verdade é Prajāpati. Da verdade nasceram os seres; a verdade é o mundo feito de seres.
14.36.35
तस्मात्सत्याश्रया विप्रा नित्यं योगपरायणाः ।
अतीक्रोधसंतापा नियता धर्मसेतवः ॥ १४.३६.३५ ॥
Portanto, os brâmanes que se apoiam na verdade, sempre dedicados ao yoga, livres de ira e aflição, e disciplinados, são as pontes do dharma.
14.36.36
अन्योन्यनियतान्वैद्यान्धर्मसेतुप्रवर्तकान् ।
तानहं सम्प्रवक्ष्यामि शाश्वताँल्लोकभावनान् ॥ १४.३६.३६ ॥
Sobre aqueles eternos sábios, mutuamente ligados, que promovem as pontes do dharma e sustentam os mundos, eu te falarei.
14.36.37
चातुर्विद्यं तथा वर्णांश्चातुराश्रमिकान्पृथक् ।
धर्ममेकं चतुष्पादं नित्यमाहुर्मनीषिणः ॥ १४.३६.३७ ॥
O conhecimento quádruplo, as quatro classes sociais e os quatro estágios da vida são distintos, mas os sábios declaram que o dharma é um, de quatro pés e eterno.
14.36.38
पन्थानं वः प्रवक्ष्यामि शिवं क्षेमकरं द्विजाः ।
नियतं ब्रह्मभावाय यातं पूर्वं मनीषिभिः ॥ १४.३६.३८ ॥
Ó nascidos duas vezes, declararei a vós o caminho auspicioso e benéfico, certamente trilhado pelos sábios de outrora, que conduz ao estado de Brahman.
14.36.39
गदन्तस्तु ममाद्येह पन्थानं दुर्विदं परैः ।
निबोधत महाभागा निखिलेन परं पदम् ॥ १४.३६.३९ ॥
Agora ouvi de mim, aqui, o caminho difícil de conhecer para os outros, ó bem-aventurados, e compreendei plenamente o estado supremo.
14.36.40
ब्रह्मचर्यमिहैवाहुराश्रमं प्रथमं पदम् ।
गार्हस्थ्यं तु द्वितीयं स्याद्वानप्रस्थमतः परम्।
ततः परं तु विज्ञेयमध्यात्मं परमं पदम् ॥ १४.३६.४० ॥
Aqui dizem que a vida de castidade do estudante é o primeiro estágio e o primeiro passo; a vida de chefe de família é a segunda; depois a do morador da floresta; e depois disso deve-se conhecer o adhyātma, o estado supremo.
14.36.41
ज्योतिराकाशमादित्यो वायुरिन्द्रः प्रजापतिः ।
नोपैति यावदध्यात्मं तावदेतान्न पश्यति ॥ १४.३६.४१ ॥
A luz, o espaço, o sol, o vento, Indra e Prajāpati: enquanto não se aproxima do adhyātma, não se veem estes.
14.36.42
तस्योपायं प्रवक्ष्यामि पुरस्तात्तं निबोधत ।
फलमूलानिलभुजां मुनीनां वसतां वने ॥ १४.३६.४२ ॥
Declararei o meio para isso; primeiro compreendei: o modo dos sábios que habitam a floresta, alimentando-se de frutos, raízes e ar.
14.36.43
वानप्रस्थं द्विजातीनां त्रयाणामुपदिश्यते ।
सर्वेषामेव वर्णानां गृहस्थोऽयं विशिष्यते ॥ १४.३६.४३ ॥
Para os dvijas ensina-se a etapa do morador da floresta entre as três; mas entre todas as classes sociais esta etapa de chefe de família é a mais excelente.
14.36.44
श्रद्धालक्षणमित्येकं धर्मं धीराः प्रचक्षते ।
नैष्ठिकोऽथ यतिर्वाऽपि विरक्तो ब्रह्मदर्शनः ॥ १४.३६.४४ ॥
Os firmes proclamam este único dharma caracterizado pela fé; o celibatário perpétuo, o asceta ou o desapegado que contempla Brahman são sua forma.
14.36.45
इत्येवं देवयाना वः पन्थानः परिकीर्तिताः ।
सद्भिरध्यासिता धीरैः कर्मभिर्धर्मसेतवः ॥ १४.३६.४५ ॥
Assim vos foram declarados os caminhos dos deuses; seguidos pelos bons e firmes por meio de suas ações, são as pontes do dharma.
14.36.46
एतेषां पृथगध्यास्ते यो धर्मं संशितव्रतः ।
कालात्पश्यति भूतानां सदैव प्रभवाप्ययौ ॥ १४.३६.४६ ॥
Aquele que, firme em seus votos, pratica cada um destes separadamente, sempre vê, através do tempo, a origem e a dissolução dos seres.
14.36.47
अतस्तत्त्वानि वक्ष्यामि याथातथ्येन हेतुना ।
विषयस्थानि सर्वाणि वर्तमानानि भागशः ॥ १४.३६.४७ ॥
Portanto, dir-vos-ei os princípios da realidade tal como são, com sua razão; todos residem nos objetos dos sentidos e existem por partes.
14.36.48
महानात्मा तथाऽव्यक्तमहंकारस्तथैव च ।
इन्द्रियाणि दशैकं च महाभूतानि पञ्च च ॥ १४.३६.४८ ॥
O grande Eu, igualmente o não manifesto e o senso do ego; igualmente os dez sentidos e o um (a mente), e os cinco grandes elementos.
14.36.49
विशेषाः पञ्चभूतानामित्येषा वैदिकी श्रुतिः ।
चतुर्विंशतिरेषा वस्तत्वानां परिकीर्तिता ॥ १४.३६.४९ ॥
As qualidades específicas dos cinco grandes elementos: esta é a doutrina védica. Estas são declaradas as vinte e quatro categorias da realidade.
14.36.50
तत्वानामथ यो वेद सर्वेषां प्रभवाप्ययौ ।
स धीरः सर्वभूतेषु न मोऽहमधिगच्छति ॥ १४.३६.५० ॥
Aquele que conhece a origem e a dissolução das categorias e de todas as coisas é firme e sábio; entre todos os seres, a ilusão não o alcança.
14.36.51
तत्त्वानि यो वेदयते यथातथं ।
गुणांश्च सर्वानखिलाश्च देवताः।
विधूतपाप्मा प्रविमुच्य बन्धनं ।
स सर्वलोकानमलान्समश्नुते ॥ १४.३६.५१ ॥
Aquele que revela verdadeiramente as categorias, todas as qualidades e todas as divindades, tendo sacudido o pecado e libertado completamente o laço, alcança todos os mundos imaculados.