మహాభారతం · అధ్యాయం 14.41
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.41.1
अव्यक्तात्पूर्वमुत्पन्नो महानात्मा महामतिः ।
आदिर्गुणानां सर्वेषां प्रथमः सर्ग उच्यते ॥ १४.४१.१ ॥
అవ్యక్తం నుండి ముందుగా ఉద్భవించిన మహాన్ ఆత్మ, మహామతి, సర్వ గుణాలకు ఆదియైనవాడు — ఇదే మొదటి సృష్టి అని చెప్పబడుతుంది.
14.41.2
महानात्मा मतिर्विष्णुर्जिष्णुः शंभुश्च वीर्यवान् ।
बुद्धिः प्रज्ञोपलब्धिश्च तता ख्यातिर्धृतिःस्मृतिः। ॥ १४.४१.२ ॥
మహాన్ ఆత్మ, మతి, విష్ణువు, జిష్ణువు, శంభువు, వీర్యవంతుడు; బుద్ధి, ప్రజ్ఞోపలబ్ధి, తత, ఖ్యాతి, ధృతి, స్మృతి.
14.41.3
पर्यायवाचकैः शब्दैर्महानात्मा विभाव्यते ।
तं जानन्ब्राह्मणो विद्वान्प्रमोहं नाधिगच्छति ॥ १४.४१.३ ॥
పర్యాయ పదాలతో మహాన్ ఆత్మ వివరించబడుతుంది; ఆయనను తెలుసుకున్న విద్వాంసుడైన బ్రాహ్మణుడు మోహానికి లోనుకాడు.
14.41.4
सर्वतःपाणिपादं च सर्वतोक्षिशिरोमुखम् ।
सर्वतःश्रुतिमल्लोके सर्वं व्याप्यवतिष्ठति ॥ १४.४१.४ ॥
అన్నివైపులా చేతులు, పాదాలు, కళ్ళు, శిరస్సులు, ముఖాలు, చెవులు కలవాడు; లోకంలో అన్నింటినీ వ్యాపించి నిలిచి ఉన్నాడు.
14.41.5
महाप्रभावः पुरुषः सर्वस्य हृदि निष्ठितः ।
अणिमा लघिमा प्राप्तिरीशानो ज्योतिरव्ययः ॥ १४.४१.५ ॥
మహాప్రభావుడైన పురుషుడు అందరి హృదయంలో స్థితుడై ఉన్నాడు; అణిమ, లఘిమ, ప్రాప్తి, ఈశానుడు, అవ్యయ జ్యోతి కలవాడు.
14.41.6
तत्र बुद्धिमतां लोके सद्भावनिरताश्च ये ।
ध्यानिनो नित्ययोगाश्च सत्यसन्धा जितेन्द्रियाः ॥ १४.४१.६ ॥
అక్కడ లోకంలో బుద్ధిమంతులు, సద్భావంలో నిరతులైనవారు, ధ్యానులు, నిత్య యోగంలో ఉన్నవారు, సత్యసంధులు, జితేంద్రియులు—(వారు దానిని పొందుతారు).
14.41.7
ज्ञानवन्तश्च ये केचिदलुब्धा जितमन्यवः ।
प्रसन्नमनसो धीरा निर्ममा निरहंक्रियाः ॥ १४.४१.७ ॥
జ్ఞానవంతులు, లోభరహితులు, కోపాన్ని జయించినవారు, ప్రసన్న మనస్కులు, ధీరులు, మమకారరహితులు, అహంకారరహితులు అయిన కొందరు.
14.41.8
विमुक्ताः सर्व एवैते महत्त्वमुपयान्त्युत ।
आत्मनो महतो वेद यः पुण्यां गतिमुत्तमाम् ॥ १४.४१.८ ॥
వీరందరూ విముక్తులై మహత్వాన్ని పొందుతారు; తన మహోన్నత ఆత్మను తెలుసుకున్నవాడు ఉత్తమమైన పుణ్యగతిని పొందుతాడు.
14.41.9
अहङ्कारात्प्रसूतानि महाभूतानि पञ्च वै ।
पृथिवी वायुराकाशमापो ज्योतिश्च पञ्चमम् ॥ १४.४१.९ ॥
అహంకారం నుండి ఐదు మహాభూతాలు పుట్టాయి — పృథ్వి, వాయువు, ఆకాశం, జలం, ఐదవదిగా తేజస్సు.
14.41.10
तेषु भूतानि युज्यन्ते महाभूतेषु पञ्चसु ।
ते शब्दस्पर्शरूपेषु रसगन्धक्रियासु च ॥ १४.४१.१० ॥
ఆ ఐదు మహాభూతాలలో ప్రాణులు కలుస్తాయి; అవి శబ్దం, స్పర్శ, రూపం, రసం, గంధం, క్రియలలో నిలుస్తాయి.
14.41.11
महाभूतविनाशान्ते प्रलये प्रत्युपस्थिते ।
सर्वप्राणभृतां धीरा महदुत्पद्यते भयम् ॥ १४.४१.११ ॥
ధీరులారా! మహాభూతాల వినాశాంతంలో ప్రళయం వచ్చినప్పుడు, సర్వ ప్రాణులకు గొప్ప భయం కలుగుతుంది.
14.41.12
स धीरः सर्वलोकेषु न मोहमधिगच्छति ।
विष्णुरेवादिसर्गेषु स्वयंभूर्भवति प्रभुः ॥ १४.४१.१२ ॥
ఆ ధీరుడు సర్వలోకాలలోనూ మోహాన్ని పొందడు; ఆదిసృష్టులలో విష్ణువే స్వయంభువు, ప్రభువు అవుతాడు.
14.41.13
एवं हि यो वेद गुहाशयं प्रभुं ।
परं पुराणं पुरुषं विश्वरूपम्।
हिरण्मयं बुद्धिमतां परां गतिं ।
स बुद्धिमान्बुद्धिमतीत्य तिष्ठति ॥ १४.४१.१३ ॥
ఎవరు ఈ విధంగా గుహలో నివసించే, ప్రభువైన, పరమమైన, పురాతనమైన, విశ్వరూపమైన, హిరణ్మయమైన పురుషుడిని తెలుసుకుంటారో, అతడు బుద్ధిమంతులకు పరమ గతి; ఆ బుద్ధిమంతుడు బుద్ధిని అతిక్రమించి నిలుస్తాడు.
14.41.14
य उत्पन्नो महान्पूर्वमहङ्कारः स उच्यते ।
अहमित्येव सम्भूतो द्वितीयः सर्ग उच्यते ॥ १४.४१.१४ ॥
ముందుగా పుట్టిన మహత్తును అహంకారం అంటారు; 'నేను' అనే రూపంలో ఉద్భవించినదే రెండవ సృష్టి అని చెప్పబడుతుంది.
14.41.15
अहङ्कारश्च भूतादिर्वैकारिक इति स्मृतः ।
तेजसश्चेतना धातुः प्रजासर्गः प्रजापतिः ॥ १४.४१.१५ ॥
అహంకారమే భూతాది, వైకారికం అని స్మరించబడుతుంది; తేజస్సు యొక్క చేతనా ధాతువు ప్రజాసృష్టి; ప్రజాపతి కూడా అదే.
14.41.16
देवानां प्रभवो देवो मनसश्च त्रिलोककृत् ।
अहमित्येव तत्सर्वमभिमानः स उच्यते ॥ १४.४१.१६ ॥
దేవతలకు మూలమైన దేవుడు, మనసుకు, త్రిలోకాలకు కర్త — 'నేను' అనే రూపంలోనే అదంతా; దాన్నే అభిమానం అంటారు.
14.41.17
अध्यात्मज्ञानतृप्तानां मुनीनां भावितात्मनाम् ।
स्वाध्यायक्रतुसिद्धानामेष लोकः सनातनः ॥ १४.४१.१७ ॥
ఆధ్యాత్మ జ్ఞానంతో తృప్తి చెందిన, భావితాత్ములైన మునులకు, స్వాధ్యాయం మరియు యజ్ఞాల ద్వారా సిద్ధి పొందిన వారికి — ఈ లోకం సనాతనమైనది.
14.41.18
अहङ्कारेणाहरतो गुणानिमा-
न्भूतादिरेवं सृजते स भूतकृत्।
वैकारिकः सर्वमिदं विचेष्टते ।
स्वतेजसा रञ्जयते जगत्तथा ॥ १४.४१.१८ ॥
అహంకారం ద్వారా ఈ గుణాలను తెచ్చుకుని, భూతాది ఈ విధంగా సృష్టిస్తుంది; భూతకర్త, వైకారికం ఇదంతా ప్రవర్తింపజేస్తుంది; తన తేజస్సుతో జగత్తును రంజింపజేస్తుంది.