มหาภารตะ · อัธยายะ 14.41
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.41.1
अव्यक्तात्पूर्वमुत्पन्नो महानात्मा महामतिः ।
आदिर्गुणानां सर्वेषां प्रथमः सर्ग उच्यते ॥ १४.४१.१ ॥
เกิดก่อนอวยักตะ อาตมันผู้ยิ่งใหญ่ผู้มีปัญญาอันยิ่งใหญ่ เป็นต้นเหตุของคุณทั้งปวง นี้เรียกว่าการสร้างครั้งแรก
14.41.2
महानात्मा मतिर्विष्णुर्जिष्णुः शंभुश्च वीर्यवान् ।
बुद्धिः प्रज्ञोपलब्धिश्च तता ख्यातिर्धृतिःस्मृतिः। ॥ १४.४१.२ ॥
อาตมันผู้ยิ่งใหญ่ ปัญญา พระวิษณุ ชิษณุ พระศัมภุ และผู้ทรงพลัง ความเข้าใจ การบรรลุปัญญา การแผ่ขยาย ชื่อเสียง ความมั่นคง และความจำ
14.41.3
पर्यायवाचकैः शब्दैर्महानात्मा विभाव्यते ।
तं जानन्ब्राह्मणो विद्वान्प्रमोहं नाधिगच्छति ॥ १४.४१.३ ॥
อาตมันผู้ยิ่งใหญ่ย่อมถูกทำให้ปรากฏด้วยถ้อยคำที่มีความหมายเหมือนกัน พราหมณ์ผู้รอบรู้ที่รู้จักพระองค์นั้น ย่อมไม่ตกอยู่ในความหลงผิด
14.41.4
सर्वतःपाणिपादं च सर्वतोक्षिशिरोमुखम् ।
सर्वतःश्रुतिमल्लोके सर्वं व्याप्यवतिष्ठति ॥ १४.४१.४ ॥
มีมือและเท้าทุกทิศ มีตา ศีรษะ และหน้าทุกทิศ มีหูทุกทิศ พระองค์ดำรงอยู่ในโลก แผ่คลุมทุกสิ่ง
14.41.5
महाप्रभावः पुरुषः सर्वस्य हृदि निष्ठितः ।
अणिमा लघिमा प्राप्तिरीशानो ज्योतिरव्ययः ॥ १४.४१.५ ॥
บุรุษผู้มีอานุภาพยิ่งใหญ่ ดำรงอยู่ในหัวใจของสรรพสัตว์ ทรงมีฤทธิ์ย่อตัวให้เล็ก ทำให้เบา บรรลุทุกสิ่งได้ ทรงเป็นเจ้า และเป็นแสงสว่างที่ไม่เสื่อมสลาย
14.41.6
तत्र बुद्धिमतां लोके सद्भावनिरताश्च ये ।
ध्यानिनो नित्ययोगाश्च सत्यसन्धा जितेन्द्रियाः ॥ १४.४१.६ ॥
ในโลกนั้น ผู้มีปัญญาที่ยินดีในสภาวะแท้จริง ผู้ทำสมาธิ ผู้ประกอบโยคะเป็นนิตย์ ผู้ซื่อตรงต่อคำปฏิญาณ และผู้ข่มอินทรีย์ได้ (ย่อมบรรลุพระองค์)
14.41.7
ज्ञानवन्तश्च ये केचिदलुब्धा जितमन्यवः ।
प्रसन्नमनसो धीरा निर्ममा निरहंक्रियाः ॥ १४.४१.७ ॥
ผู้ที่มีความรู้ ไม่โลภ ข่มความโกรธได้ มีใจผ่องใส มั่นคง ปราศจากความยึดถือ และปราศจากอัตตา
14.41.8
विमुक्ताः सर्व एवैते महत्त्वमुपयान्त्युत ।
आत्मनो महतो वेद यः पुण्यां गतिमुत्तमाम् ॥ १४.४१.८ ॥
ผู้เหล่านี้ทั้งหมดเมื่อหลุดพ้นแล้ว ย่อมบรรลุความยิ่งใหญ่ ผู้ที่รู้จักอาตมันอันยิ่งใหญ่ ย่อมบรรลุทางอันประเสริฐและเป็นบุญสูงสุด
14.41.9
अहङ्कारात्प्रसूतानि महाभूतानि पञ्च वै ।
पृथिवी वायुराकाशमापो ज्योतिश्च पञ्चमम् ॥ १४.४१.९ ॥
จากอหังการเกิดมหาภูตทั้งห้า คือ ดิน ลม อากาศ น้ำ และไฟเป็นลำดับที่ห้า
14.41.10
तेषु भूतानि युज्यन्ते महाभूतेषु पञ्चसु ।
ते शब्दस्पर्शरूपेषु रसगन्धक्रियासु च ॥ १४.४१.१० ॥
ในมหาภูตทั้งห้านั้น สรรพสัตว์ย่อมผูกพัน มหาภูตเหล่านั้นทำงานด้วยเสียง การสัมผัส รูป รส กลิ่น และการกระทำ
14.41.11
महाभूतविनाशान्ते प्रलये प्रत्युपस्थिते ।
सर्वप्राणभृतां धीरा महदुत्पद्यते भयम् ॥ १४.४१.११ ॥
ข้าแต่ผู้มั่นคงทั้งหลาย เมื่อมหาภูตถึงความพินาศเป็นที่สุด และปรลัยใกล้เข้ามา ความกลัวอันยิ่งใหญ่ย่อมเกิดขึ้นแก่สรรพสัตว์ที่มีชีวิตทั้งปวง
14.41.12
स धीरः सर्वलोकेषु न मोहमधिगच्छति ।
विष्णुरेवादिसर्गेषु स्वयंभूर्भवति प्रभुः ॥ १४.४१.१२ ॥
ผู้มั่นคงนั้นย่อมไม่หลงผิดในโลกทั้งปวง ในการสร้างครั้งแรก พระวิษณุเองย่อมกลายเป็นเจ้าผู้มีอยู่เองโดยธรรมชาติ
14.41.13
एवं हि यो वेद गुहाशयं प्रभुं ।
परं पुराणं पुरुषं विश्वरूपम्।
हिरण्मयं बुद्धिमतां परां गतिं ।
स बुद्धिमान्बुद्धिमतीत्य तिष्ठति ॥ १४.४१.१३ ॥
ผู้ใดรู้จักเจ้าผู้ทรงสถิตอยู่ในถ้ำ ผู้สูงสุด เป็นบุรุษโบราณผู้มีรูปทั้งปวง เป็นทองคำ เป็นเป้าหมายสูงสุดของผู้มีปัญญา ผู้มีปัญญานั้นย่อมดำรงอยู่เหนือปัญญา
14.41.14
य उत्पन्नो महान्पूर्वमहङ्कारः स उच्यते ।
अहमित्येव सम्भूतो द्वितीयः सर्ग उच्यते ॥ १४.४१.१४ ॥
หลักการยิ่งใหญ่ที่เกิดขึ้นก่อนนั้นเรียกว่าอหังการ เกิดขึ้นในรูปแห่งความคิดว่า "ฉัน" นี้เรียกว่าการสร้างครั้งที่สอง
14.41.15
अहङ्कारश्च भूतादिर्वैकारिक इति स्मृतः ।
तेजसश्चेतना धातुः प्रजासर्गः प्रजापतिः ॥ १४.४१.१५ ॥
อหังการถูกจดจำว่าเป็นต้นกำเนิดของภูตและเป็นสิ่งที่เกิดจากการเปลี่ยนแปลง ธาตุแห่งความรู้สำนึกที่แผ่แสงคือการสร้างสรรพสัตว์ และพระประชาบดีเป็นเจ้าแห่งสัตว์ทั้งหลาย
14.41.16
देवानां प्रभवो देवो मनसश्च त्रिलोककृत् ।
अहमित्येव तत्सर्वमभिमानः स उच्यते ॥ १४.४१.१६ ॥
พระเทพผู้เป็นต้นกำเนิดของเทพทั้งหลาย ผู้สร้างใจและสามโลก ในรูปแห่งความว่า "ฉัน" สิ่งทั้งปวงนั้นย่อมดำรงอยู่ นี้เรียกว่าความถือตัว
14.41.17
अध्यात्मज्ञानतृप्तानां मुनीनां भावितात्मनाम् ।
स्वाध्यायक्रतुसिद्धानामेष लोकः सनातनः ॥ १४.४१.१७ ॥
สำหรับฤๅษีผู้อิ่มในความรู้เรื่องตน ผู้มีอาตมันที่บริสุทธิ์แล้ว และผู้สำเร็จด้วยการศึกษาพระเวทและการบูชายัญ โลกนี้เป็นนิรันดร์
14.41.18
अहङ्कारेणाहरतो गुणानिमा-
न्भूतादिरेवं सृजते स भूतकृत्।
वैकारिकः सर्वमिदं विचेष्टते ।
स्वतेजसा रञ्जयते जगत्तथा ॥ १४.४१.१८ ॥
ด้วยอหังการ นำคุณเหล่านี้มารวมกัน ต้นกำเนิดของภูตย่อมสร้างเช่นนี้ ผู้สร้างสรรพสัตว์ ผู้เกิดจากการเปลี่ยนแปลง ทำให้ทุกสิ่งนี้เคลื่อนไหว และด้วยแสงรัศมีของตนย่อมย้อมโลกให้มีสี