มหาภารตะ · อัธยายะ 14.47
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.47.1
संन्यासं तप इत्याहुर्वृद्धा निश्चितवादिनः ।
ब्राह्मणा ब्रह्मयोनिस्था ज्ञानं ब्रह्म परं विदुः ॥ १४.४७.१ ॥
ผู้เฒ่าที่พูดด้วยความแน่ใจเรียกการสละออกว่าตบะ พวกพราหมณ์ที่ตั้งอยู่ในที่มาแห่งพรหมัน รู้ว่าความรู้นั่นเองคือพรหมันอันสูงสุด
14.47.2
अतिदूरात्मकं ब्रह्म वेदविद्याव्यपाश्रयम् ।
निर्द्वन्द्वं निर्गुणं नित्यमचिन्त्यगुणमुत्तमम् ॥ १४.४७.२ ॥
พรหมันมีลักษณะเป็นสิ่งที่อยู่ไกลสุดขอบ ตั้งอยู่บนความรู้แห่งเวท ปราศจากคู่ตรงข้าม ไร้คุณลักษณะ เที่ยงแท้ มีคุณลักษณะที่คิดไม่ถึง และสูงสุด
14.47.3
ज्ञानेन तपसा चैव धीराः पश्यन्ति तत्परम् ।
निर्णिक्तमनसः पूता व्युत्क्रान्तरजसोऽमलाः ॥ १४.४७.३ ॥
ด้วยความรู้และตบะเท่านั้น ผู้มั่นคงย่อมเห็นสิ่งสูงสุดนั้น ผู้มีจิตชำระแล้ว บริสุทธิ์ ข้ามพ้นธุลีแห่งราคะ ปราศจากมลทิน
14.47.4
तपसा क्षेममध्वानं गच्छन्ति परमेश्वरम् ।
संन्यासनिरता नित्यं ये च ब्रह्मविदो जनाः ॥ १४.४७.४ ॥
ด้วยตบะ พวกเขาไปถึงพระผู้เป็นเจ้าสูงสุดตามหนทางอันปลอดภัย คือบรรดาผู้ที่ยึดมั่นในการสละออกอยู่เสมอ และผู้คนที่รู้พรหมัน
14.47.5
तपः प्रदीप इत्याहुराचारो धर्मसाधकः ।
ज्ञानं वै परमं विद्यात्संन्यासं तप उत्तमम् ॥ १४.४७.५ ॥
พวกเขากล่าวว่าตบะเป็นประทีป และความประพฤติชอบเป็นผู้ทำให้ธรรมสำเร็จ พึงรู้ว่าความรู้เป็นสิ่งสูงสุด และการสละออกเป็นตบะอันประเสริฐที่สุด
14.47.6
यस्तु वेद निराबाधं ज्ञानं तत्त्वविनिश्चयात् ।
सर्वभूतस्थमात्मानं स सर्वविदिहोच्यते ॥ १४.४७.६ ॥
ส่วนผู้ที่รู้ความรู้อันไม่มีอุปสรรค เพราะความแน่ชัดในความจริง และรู้อาตมันที่ดำรงอยู่ในสรรพสัตว์ ท่านผู้นั้นในที่นี้เรียกว่าผู้รอบรู้ทั้งปวง
14.47.7
यो विद्वान्सहवासं च विवासं चैव पश्यति ।
तथैवेकत्वनानात्वे स दुःखात्प्रतिमुच्यते ॥ १४.४७.७ ॥
ปราชญ์ผู้เห็นทั้งการอยู่ร่วมกันและการแยกจากกัน และเห็นเช่นเดียวกันว่าเป็นหนึ่งและเป็นหลาย ท่านย่อมพ้นจากความทุกข์
14.47.8
यो न कामयते किञ्चिन्न किञ्चिदवमन्यते ।
इह लोकस्थ एवैष ब्रह्मभूयाय कल्पते ॥ १४.४७.८ ॥
ผู้ไม่ปรารถนาสิ่งใด และไม่ดูหมิ่นสิ่งใด ผู้ดำรงอยู่ในโลกนี้ ท่านผู้นี้ย่อมสมควรที่จะเป็นพรหมัน
14.47.9
प्रधानगुणतत्त्वज्ञः सर्व भूतविधानवित् ।
निर्ममो निरहङ्कारो मुच्यते नात्र संशयः ॥ १४.४७.९ ॥
ผู้รู้หลักปฐมธาตุ คุณของมัน และสาระ ผู้เข้าใจการจัดระเบียบของสรรพสัตว์ ปราศจากความเป็นของเรา และปราศจากอหังการ ย่อมหลุดพ้น ในเรื่องนี้ไม่มีข้อสงสัย
14.47.10
निर्द्वन्द्वो निर्नमस्कारो निःस्वधाकार एव च ।
निर्गुणं नित्यमद्वन्द्वं प्रशमेनैव गच्छति ॥ १४.४७.१० ॥
ผู้ปราศจากคู่ตรงข้าม ปราศจากการนมัสการ และปราศจากการถวายสวาหา ย่อมไปถึงภาวะที่ไร้คุณลักษณะ เที่ยงแท้ และไม่มีคู่ได้ด้วยความสงบเท่านั้น
14.47.11
हित्वा गुणमयं सर्वं कर्म जन्तुः शुभाशुभम् ।
उभे सत्यानृते हित्वा मुच्यते नात्र संशयः ॥ १४.४७.११ ॥
เมื่อสละกรรมทั้งปวงที่ประกอบด้วยคุณ ทั้งที่เป็นมงคลและอัปมงคล และสละทั้งความจริงและความเท็จทั้งสองอย่างแล้ว สิ่งมีชีวิตย่อมหลุดพ้น ในเรื่องนี้ไม่มีข้อสงสัย
14.47.12
अव्यक्तबीजप्रभवो बुद्धिस्कन्धमयो महान् ।
महाहङ्कारविटप इन्द्रियान्तरकोटरः ॥ १४.४७.१२ ॥
เกิดจากเมล็ดพันธุ์ที่ยังไม่ปรากฏ มีพุทธิเป็นลำต้น เป็นมหัต มีอหังการอันยิ่งใหญ่เป็นกิ่งก้าน และมีโพรงอยู่ภายในแห่งอินทรีย์
14.47.13
महाभूतविशाखश्च विशेषप्रतिशाखवान् ।
सदापत्रः सदापुष्पः शुभाशुभफलोदयः ॥ १४.४७.१३ ॥
มีมหาภูตธาตุเป็นกิ่งสาขา และมีกิ่งย่อยเฉพาะ เป็นต้นที่มีใบและดอกอยู่เสมอ ให้ผลเป็นทั้งผลดีและผลร้าย
14.47.14
आजीव्यः सर्वभूतानां ब्रह्मवृक्षः सनातनः ।
एनं छित्त्वा च भित्त्वा च तत्त्वज्ञानासिना बुधः ॥ १४.४७.१४ ॥
ต้นไม้แห่งพรหมันนี้เป็นที่อาศัยเลี้ยงชีพของสรรพสัตว์ เป็นนิรันดร ผู้มีปัญญาตัดและผ่าต้นนี้ด้วยดาบคือความรู้แห่งสัจธรรม
14.47.15
हित्वा सङ्गमयान्पाशान्मृत्युजन्मजरोदयान् ।
निर्ममो निरहङ्कारो मुच्यते नात्र संशयः ॥ १४.४७.१५ ॥
เมื่อสละบ่วงแห่งความยึดติดซึ่งก่อให้เกิดความตาย การเกิด และความแก่ ปราศจากความเป็นของเรา และปราศจากอหังการ ย่อมได้หลุดพ้น ในเรื่องนี้ไม่มีข้อสงสัย
14.47.16
द्वाविमौ पक्षिणौ नित्यौ संक्षेपौ चाप्यचेतनौ ।
एताभ्यां तु परो योन्यश्चेतनावान्स उच्यते ॥ १४.४७.१६ ॥
นกสองตัวนี้เป็นนิรันดร เป็นรูปย่อ และไม่มีจิตสำนึก เหนือกว่าสองสิ่งนี้คือแหล่งกำเนิดอันสูงกว่าที่มีจิตสำนึก นั่นเรียกว่า
14.47.17
अचेतनः सत्वसङ्ख्याविमुक्तः ।
सत्त्वात्परं चेतयतेऽन्तरात्मा।
स क्षेत्रवित्सर्वसङ्ख्यातबुद्धि-
र्गुणातिगो मुच्यते सर्वपापैः ॥ १४.४७.१७ ॥
สิ่งที่ไม่มีจิตสำนึก พ้นจากการนับแห่งสัตตวะ เหนือสัตตวะ อาตมันภายในย่อมรู้ตื่น ท่านผู้นั้นคือผู้รู้ความจริงแห่งเขต ผู้มีปัญญาที่นับได้ครบทุกสิ่ง ผู้ก้าวล่วงคุณทั้งหลาย ย่อมหลุดพ้นจากบาปทั้งปวง