ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 14.49
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
14.49.1
को वा स्विदिह धर्माणामनुष्ठेयतमो मतः ।
व्याहतामिव पश्यामो धर्मस्य विविधां गतिम् ॥ १४.४९.१ ॥
ଏଠାରେ ଧର୍ମସମୂହ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁଟି ଆଚରଣ କରିବା ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି ମନାଯାଏ? ଧର୍ମର ବିବିଧ ଗତିକୁ ଆମେ ପରସ୍ପରବିରୋଧୀ ଦେଖୁଛୁ।
14.49.2
ऊर्द्ध्वं देहाद्वदन्त्येके नैतदस्तीति चापरे ।
केचित्संशयितं सर्वं निःसंशयमथापरे ॥ १४.४९.२ ॥
ଶରୀରର ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱରେ କିଛି ଅଛି ବୋଲି କେହି କେହି କୁହନ୍ତି; ତାହା ନାହିଁ ବୋଲି ଅନ୍ୟମାନେ କୁହନ୍ତି। କେହି କେହି ସବୁକିଛିକୁ ସଂଶୟାତ୍ମକ ମନେ କରନ୍ତି, ଅନ୍ୟମାନେ ନିଃସଂଶୟ ମନେ କରନ୍ତି।
14.49.3
अनित्यं नित्यमित्येके नास्त्यस्तीत्यपि चापरे ।
त्रिधेत्येके द्विधेत्येके व्याकीर्णमिति चापरे ॥ १४.४९.३ ॥
ଏହା ଅନିତ୍ୟ ବୋଲି କେହି କହନ୍ତି, ନିତ୍ୟ ବୋଲି କେହି କହନ୍ତି; ନାହିଁ ବୋଲି କେହି, ଅଛି ବୋଲି ଅନ୍ୟ କହନ୍ତି। ତ୍ରିବିଧ ବୋଲି କେହି, ଦ୍ୱିବିଧ ବୋଲି କେହି, ଏବଂ ବିକ୍ଷିପ୍ତ ବୋଲି ଅନ୍ୟମାନେ କହନ୍ତି।
14.49.4
मन्यन्ते ब्राह्मणा एव ब्रह्मज्ञास्तत्त्वदर्शिनः ।
एकमेके पृथक्चान्ये बहुत्वमिति चापरे ॥ १४.४९.४ ॥
ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞ ଓ ତତ୍ତ୍ୱଦର୍ଶୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ହିଁ ଏହାକୁ ମାନନ୍ତି। କେହି ଏହାକୁ ଏକ, କେହି ପୃଥକ, ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ ବହୁ ମନେ କରନ୍ତି।
14.49.5
देशकालावुभौ केचिन्नैतदस्तीति चापरे ।
जटाजिनधराश्चान्ये मुण्डाः केचिदसंवृताः ॥ १४.४९.५ ॥
ଦେଶ ଓ କାଳ ଦୁହେଁ ଅଛନ୍ତି ବୋଲି କେହି, ନାହାଁନ୍ତି ବୋଲି କେହି, ଏବଂ ଏହା ନାହିଁ ବୋଲି ଅନ୍ୟମାନେ କହନ୍ତି। କେହି ଜଟା ଓ ମୃଗଚର୍ମ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଅନ୍ୟମାନେ ମୁଣ୍ଡିତ, ଏବଂ କେହି ବସ୍ତ୍ରହୀନ।
14.49.6
अश्नानं केचिदिच्छन्ति स्नानमप्यपरे जनाः ।
मन्यन्ते ब्राह्मणा देवा ब्रह्मज्ञास्तत्त्वदर्शिनः ॥ १४.४९.६ ॥
କେହି ସ୍ନାନ ନ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି, ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ ସ୍ନାନ କରିବାକୁ। ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞ ଓ ତତ୍ତ୍ୱଦର୍ଶୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ସେମାନେ ଦେବତା ମନେ କରନ୍ତି।
14.49.7
आहारं केचिदिच्छन्ति केचिच्चानशने रताः ।
कर्म केचित्प्रशंसन्ति प्रशान्ति चापरे जनाः ॥ १४.४९.७ ॥
କେହି କେହି ଆହାର ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି, ଏବଂ କେହି କେହି ଉପବାସରେ ରତ ରହନ୍ତି। କେହି କେହି କର୍ମର ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି, ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ ଶାନ୍ତିର।
14.49.8
केचिन्मोक्षं प्रशंसन्ति केचिद्भोगान्पृथग्विधान् ।
धनानि केचिदिच्छन्ति निर्धनत्वमथापरे।
उपास्य साधनं त्वेके नैतदस्तीति चापरे ॥ १४.४९.८ ॥
କେହି କେହି ମୋକ୍ଷର ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି, କେହି କେହି ନାନାବିଧ ଭୋଗର। କେହି ଧନ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି, ଅନ୍ୟମାନେ ନିର୍ଧନତା। କେହି କେହି ସାଧନର ଉପାସନା କରନ୍ତି, ଅନ୍ୟମାନେ କହନ୍ତି 'ଏହା ନାହିଁ'।
14.49.9
अहिंसानिरताश्चान्ये केचिद्धिंसापरायणाः ।
पुण्येन यशसा चान्ये नैतदस्तीति चापरे ॥ १४.४९.९ ॥
କେହି କେହି ଅହିଂସାରେ ରତ, ଏବଂ କେହି କେହି ହିଂସାପରାୟଣ। କେହି ପୁଣ୍ୟ ଓ ଯଶ ଦ୍ୱାରା, ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ କହନ୍ତି 'ଏହା ନାହିଁ'।
14.49.10
सद्भावनिरताश्चान्ये केचित्संशयिते स्थिताः ।
दुःखादन्ये सुखादन्ये ध्यानमित्यपरे जनाः ॥ १४.४९.१० ॥
କେହି କେହି ସଦ୍ଭାବରେ ରତ, ଏବଂ କେହି କେହି ସଂଶୟରେ ସ୍ଥିତ। କେହି ଦୁଃଖରୁ, ଅନ୍ୟମାନେ ସୁଖରୁ। ଅନ୍ୟମାନେ କହନ୍ତି 'ଧ୍ୟାନ'।
14.49.11
यज्ञ इत्यपरे विप्राः प्रदानमिति चापरे ।
तपस्त्वन्ये प्रशंसन्ति स्वाध्यायमपरे जनाः ॥ १४.४९.११ ॥
କେତେକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଯଜ୍ଞ କହନ୍ତି, ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ ଦାନ କହନ୍ତି। କେହି କେହି ତପସ୍ୟାର ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି, ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟର।
14.49.12
ज्ञानं संन्यासमित्येके स्वभावं भूतचिन्तकाः ।
सर्वमेके प्रशंसन्ति न सर्वमिति चापरे ॥ १४.४९.१२ ॥
କେହି କେହି ଜ୍ଞାନକୁ ହିଁ ସନ୍ନ୍ୟାସ କହନ୍ତି; ଭୂତଚିନ୍ତକମାନେ ସ୍ୱଭାବର (ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି)। କେହି ସବୁକିଛିର ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି, ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ କହନ୍ତି 'ସବୁ ନୁହେଁ'।
14.49.13
एवं व्युत्थापिते धर्मे बहुधा विप्रबोधिते ।
निश्चयं नाधिगच्छामः श्रेयः किमिति सत्तम ॥ १४.४९.१३ ॥
ଏହିପରି ଧର୍ମ ଅନେକ ପ୍ରକାରେ ବିଚଳିତ ଓ ବିପ୍ରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିଭ୍ରାନ୍ତ ହୋଇଛି; ଶ୍ରେୟ କଣ ତାହାର ନିଶ୍ଚୟ ଆମେ ପାଉନାହୁଁ, ହେ ସତ୍ତମ।
14.49.14
इदं श्रेय इदं श्रेय इत्येवं व्युस्थितो जनः ।
यो हि यस्मिन्रतो धर्म स तं पूजयते सदा ॥ १४.४९.१४ ॥
'ଏହା ହିଁ ଶ୍ରେୟ, ଏହା ହିଁ ଶ୍ରେୟ' ଏହିପରି କହି ଲୋକମାନେ ବିଭକ୍ତ ହୋଇ ରହିଛନ୍ତି। ଯେ ଯାହାତେ ରତ, ସେ ସର୍ବଦା ତାହାରି ପୂଜା କରେ।
14.49.15
तेन नोऽविहिता प्रज्ञा मनश्च बहुलीकृतम् ।
एतदाख्यातमिच्छामः श्रेयः किमिति सत्तम ॥ १४.४९.१५ ॥
ସେଥିପାଇଁ ଆମ ପ୍ରଜ୍ଞା ଅନିଶ୍ଚିତ, ମନ ମଧ୍ୟ ଅନେକ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ। ଶ୍ରେୟ କଣ ତାହା ଆମେ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛୁ, ହେ ସତ୍ତମ।
14.49.16
अतः परं तु यद्गुह्यं तद्भवान्वक्तुमर्हति ।
सत्वक्षेत्रज्ञयोश्चापि सम्बन्धः केन हेतुना ॥ १४.४९.१६ ॥
ଏହା ପରେ ଯାହା ଗୁହ୍ୟ ତାହା ଆପଣ କହିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ: ସତ୍ତ୍ୱ ଓ କ୍ଷେତ୍ରଜ୍ଞଙ୍କ ସମ୍ବନ୍ଧ କେଉଁ ହେତୁରୁ?
14.49.17
एवमुक्तः स तैर्विप्रैर्भगवाँल्लोकभावनः ।
तेभ्यः शशंस धर्मात्मा याथातथ्येन बुद्धिमान् ॥ १४.४९.१७ ॥
ସେହି ବିପ୍ରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏପରି କୁହାଯିବାରୁ, ଲୋକପାଳକ ଭଗବାନ, ଧର୍ମାତ୍ମା ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ ସେ ସେମାନଙ୍କୁ ଯଥାର୍ଥ ରୂପେ କହିଲେ।